Bijlage 1. Boekwerk najaarsrapportage 2026
Tekst van het document
Inhoud Inleiding .....................................................................................................................................................................................................................2 1. Prognose financieel resultaat 2026 .......................................................................................................................................................................2 2. Investeringskredieten ............................................................................................................................................................................................3 3. Analyse van het financieel resultaat in de najaarsrapportage 2026 ......................................................................................................................7 Bijlage 1 Resultaten ................................................................................................................................................................................................12 Bijlage 2 Programmawijzigingen, zonder resultaatimpact .......................................................................................................................................18 Inleiding Voor u ligt de najaarsrapportage van 2026. Deze bevat een prognose van het financiële resultaat aan het einde van het jaar 2026.
Het financiële resultaat ontstaat door afwijkingen en nieuwe inzichten binnen de programma’s. Per programma analyseren we de financiële afwijkingen op hoofdlijnen. De afwijkingen zijn bijgewerkt t/m augustus 2026. In de rapportage staat in het eerste hoofdstuk het bijgestelde begrotingsperspectief na de verwerking van de meicirculaire 2026 en de najaarsrapportage 2026. In hoofdstuk 2 geven we een toelichting op de voortgang van de investeringskredieten groter dan € 1.000.000. In hoofdstuk 3 staat hoe het resultaat van de najaarsrapportage is ontstaan per programma en worden de afwijkingen groter dan of gelijk aan € 25.000 toegelicht. 1. Prognose financieel resultaat 2026 In onderstaand overzicht is een prognose opgenomen van het financieel resultaat 2026. De prognose is gebaseerd op de meest actuele en bij ons bekende ontwikkelingen per eind augustus 2026.
x € 1.000 Begrotingsperspectief | 2026 Primitieve begroting 2026 | 833 Gevolg amendement A-113a* | - 400 Het Fonds (raadsbesluit 27-1-26) | - 66 Gevolg septembercirculaire 2025 | 149 Gevolg decembercirculaire 2025 | 415 Gevolg voorjaarsrapportage 2026 | - 2.778 Gevolg meicirculaire 2025 | - 194 Begrotingsperspectief 2026 na meicirculaire | - 2.041 Gevolg najaarsrapportage 2026 | - 731 Begrotingsperspectief 2026 na najaarsrapportage | - 2.772 Zoals u in bovenstaande tabel kunt zien is het gevolg van de najaarsrapportage negatief. Bij de jaarrekening is hiervoor een onttrekking uit de algemene reserve nodig. Najaarsrapportage 2026 | Pagina 2 2. Investeringskredieten Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de benutting van de beschikbaar gestelde kredieten. In de eerste tabel staan de kredieten voor de immateriële vaste activa. In de tweede tabel de investeringen in de materiële vaste activa. Daaronder is de status van de beschikbaar gestelde kredieten groter dan € 1.000.000 toegelicht.
x € 1.000 Beschikbaar | Werkelijk | Werkelijk | Restant Investeringen Immateriële vaste activa | gesteld | besteed in | besteed | per t/m krediet | 2026 | 2026 | aug-26 Kosten onderzoek en ontwikkeling Voorbereidingskosten grex (samen) | 1.000 | 300 | 887 | 113 Stationskwartier (voorbereidingskrediet) | 120 | 43 | 99 | 21 Voorbereidingskredieten herstructureringsprojecten (3x) | 450 | 0 | 0 | 450 Totaal kosten onderzoek en ontwikkeling | 1.570 | 343 | 986 | 584 Bijdragen aan activa in eigendom van derden Dorps.Sintrum Donkerbroek | 3.053 | 106 | 376 | 2.677 De Miente | 3.973 | 769 | 819 | 3.154 3e padelbaan en renovatie 2 kunstgrasbanen | 93 | 0 | 0 | 93 Totaal bijdragen aan activa in eigendom van derden | 7.119 | 875 | 1.196 | 5.923 Totaal investeringen Immateriële vaste activa | 8.689 | 1.217 | 2.182 | 6.507 x € 1.000 Beschikbaar | Werkelijk | Werkelijk | Restant Investeringen Materiële vaste activa | gesteld | besteed | besteed | per in | t/m krediet | 2026 | 2026 | aug-26 Invest. met een economisch nut 1e inrichting sportged. DoarpsSintrum Donkerbr | 60 | - | - | 60 Aanschaf inventaris gemeentehuis 2025-2026 | 180 | 169 | 180 | - Najaarsrapportage 2026 | Pagina 3 Nieuw/verbouw huisvesting Buitendienst | 4.333 | 43 | 55 | 4.278 Verb.
Raadszaal/publiekhal en ciekamer | 236 | 18 | 146 | 90 ICT Raadszaal/publiekhal en ciekamer | 62 | - | 62 | - Meubilair Raadszaal/publiekhal en ciekamer | 118 | - | 118 | - Vervanging installaties/verduurzaming Ghuis | 2.100 | 431 | 810 | 1.290 Vervanging tractie | 362 | 325 | 325 | 37 Toiletvoorziening Turfroute D’broek | 40 | - | 37 | 3 Pand Moskampweg 7 | 1.200 | 1.115 | 1.115 | 85 Flexwoningen Nanningaweg | 11.700 | - | - | 11.700 Totaal invest. met een economisch nut | 20.391 | 2.101 | 2.848 | 17.544 Invest.met een econ.nut waarvoor ter bestrijding v.d. kosten een heffing kan worden geheven Vrijverval riolering 2026 | 818 | 1 | 1 | 817 Regenwateroverlast locaties 2026 – SISA | 500 | 96 | 96 | 404 Invest. met een econ.nut waarvoor ter bestrijding v.d. kosten een heffing kan worden geheven | 1.318 | 97 | 97 | 1.221 Invest. in de openbare ruimte maatschappelijk nut Parkeerplaats SV Oosterwolde | 373 | 273 | 279 | 94 Oevervoorzieningen 2026 | 923 | 31 | -129 | 1.052 Herontwikkeling Rikkingahof | 2.200 | 28 | 42 | 2.158 Pumptrack Oosterwolde | 125 | 25 | 129 | -4 Verkeersplan Donkerbroek (DoarpsSintrum) | 350 | - | - | 350 Totaal invest.
in de openbare ruimte maatschappelijk nut | 3.971 | 356 | 320 | 3.651 Totaal | 25.680 | 2.554 | 3.265 | 22.415 Najaarsrapportage 2026 | Pagina 4 Najaarsrapportage 2026 Pagina 5 Voorbereidingskredieten grondexploitatie Bij de voorjaarsrapportage 2025 heeft u € 1 miljoen krediet beschikbaar gesteld voor voorbereidingskosten voor grondexploitaties. Als grondexploitaties door de raad worden geopend worden de voorbereidingskosten toegevoegd aan deze exploitaties en maken daarmee deel uit van de totale kosten van deze exploitaties. We maken voorbereidingskosten voor onder andere de Schoolstraat Donkerbroek en Appelscha Noord. In 2026 krijgt u voorstellen voor de vaststelling van deze grondexploitaties. DoarpsSintum Donkerbroek/verkeerplan Donkerbroek/1e inrichting sportgedeelte DoarpsSintrum U ontvangt in september een raadsmededeling over de stand van zaken rond het vergunningstraject, de verkregen subsidies en de verleende garantstelling. Miente Voor de realisatie van de Miente is een krediet beschikbaar gesteld van € 3.973.000. De bijdrage aan de Miente betreft een bijdrage in activa van derden. Het oude pand is gesloopt. In de voorjaarsrapportage hebben we aangegeven dat in de uitwerking van het voorlopig ontwerp (VO) naar het definitief ontwerp (DO) tot een aantal tegenvallers heeft geleid.
Door bezuinigingen en een Leader subsidie is een aanvulling bijdrage vanuit de gemeente niet nodig. De bouw is medio augustus 2026 gestart. Huisvesting Buitendienst In november 2021 is door de raad een krediet van € 4.333.000 beschikbaar gesteld voor de huisvesting van de buitendienst aan de Nanningaweg 47c. Vanwege stikstofuitstoot die ontstaat bij het composteren van groenmateriaal op het terrein was het niet mogelijk om voor de oorspronkelijke plannen een vergunning te krijgen op grond van de Wet Natuurbescherming. De raad heeft het college in november 2025 de opdracht gegeven om te komen met een nieuw uitgewerkt plan waarin ook andere relevante ontwikkelingen zijn meegenomen. De vertraging van de bouw, nieuwe ontwikkelingen en het moeten uitbesteden van de compostering leidt tot extra kosten. U ontvangt hiervoor in het vierde kwartaal 2026 een raadsvoorstel. Vervanging installaties/verduurzaming gemeentehuis Voor de verduurzaming van het gemeentehuis is een krediet beschikbaar gesteld van € 2,1 miljoen. In 2025 en 2026 zijn aanpassingen gedaan aan de warmtevoorziening en ventilatie en is een energiemanagementsysteem (EMS) geïnstalleerd. Ook is het gebouw voorzien van zonwering. Voor 2026 en 2027 staan nog diverse werkzaamheden gepland (vervanging isolatie en dakbedekking en vervangen zonnepanelen, vervangen broninstallatie).
Pand Moskampweg Hiervoor heeft u in mei 2026 een krediet van € 1,2 miljoen beschikbaar gesteld. De aankoop van het pand heeft inmiddels plaatsgevonden. De werkelijke lasten zijn ongeveer € 1,15 miljoen. Najaarsrapportage 2026 Pagina 6 Flexwoningen Nanningaweg Door de raad is in mei 2026 een krediet van € 11,7 miljoen beschikbaar gesteld voor het project flexwoningen Nanningaweg. Het voorlopig stedenbouwkundig ontwerp is gereed voor participatie, waarna een definitief ontwerp kan worden gemaakt. Gelijktijdig wordt de aanbesteding voor de aan te kopen woningen en het bouw- en woonrijp maken voorbereid. Oevervoorzieningen vaarwegen Voor de oevervoorzieningen van de vaarwegen heeft u voor de periode 2025-2028 een krediet beschikbaar gesteld van € 1.225.000 (€ 112.000 voor 2025, € 923.000 voor 2026 en € 190.000 voor 2027). In 2025 hebben we delen van de vervanging uitgevoerd en de voorbereiding van een aanbesteding gedaan. De aanbesteding heeft dit jaar plaatsgevonden en valt aanzienlijk lager uit dan begroot. Ook hebben we een bijdrage vanuit Wetterskip Fryslân ontvangen (€ 160.000) waar we geen rekening mee hadden gehouden bij het aanvragen van het budget. We verwachten dat de totale kosten minus de bijdrage van het Wetterskip € 805.000 bedragen. Mogelijk wordt dit bedrag nog lager doordat we nog een bijdrage gaan aanvragen vanuit het fonds oevervoorzieningen.
Per saldo verwachten we dus een onderbesteding van het krediet. De uitvoering loopt tot medio 2027. Via de P&C cyclus blijven wij u informeren over de ontwikkelingen. Herontwikkeling Rikkingahof Voor de herinrichting van de openbare ruimte van Rikkingahof is een krediet beschikbaar gesteld van € 2,2 miljoen. Krediet is aangevraagd op basis van voorlopige berekening kosten openbare ruimte. Invulling plannen openbare ruimte is mede afhankelijk van bouwplannen woningstichting en zorginstelling. De oorspronkelijke bouwplannen zijn voor een deel van de verbouw niet meer rendabel door afspraken in het regeerakkoord over de invoeren van de scheiding tussen wonen en zorg voor de zwaardere zorgpakketten en de onderhanden ‘wet modernisering servicekosten’. De eerdere vergunningaanvraag is hierdoor ingetrokken. Er wordt gewerkt aan een planwijziging. De planning is om in de loop van 2027 te starten met de eerste bouwfase. Herinrichting van de openbare ruimte volgt de woningbouw om te voorkomen dat nieuw aangelegde wegen kapotgereden worden door bouwverkeer. Najaarsrapportage 2026 Pagina 7 3. Analyse van het financieel resultaat in de najaarsrapportage 2026 In onderstaande tabel staat het resultaat uit de najaarsrapportage per programma voor de jaren 2026-2029. Onder de tabel worden de afwijkingen groter dan of gelijk aan € 25.000 toegelicht.
In de bijlagen zijn alle verschillen verklaard. x € 1.000 Financiële gevolgen najaarsrappportage 2026 2026 Programma 0 Bestuur en ondersteuning 198 Programma 1 Veiligheid - Programma 2 Verkeer en vervoer - 11 Programma 3 Economie 60 Programma 4 Onderwijs - 66 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie - 90 Programma 6 Sociaal domein - 989 Programma 7 Volksgezondheid en milieu 32 Programma 8 Bouwen, wonen en gronden 135 Totaal - 731 Programma 0 Bestuur en ondersteuning Personeel en huisvesting, nadeel € 303.000 • Op dit moment implementeren we OWO-breed enkele grote kernapplicaties. Dit zijn softwarepakketten die we gebruiken om taken op het gebied van jeugd, Wmo en de participatiewet uit te voeren. Het cluster functioneel beheer Sociaal Domein levert capaciteit aan het project Kernapplicaties. Door uitstel van opleveren van het project heeft de tijd ons ingehaald en moeten verschillende grote wijzigingen in de huidige applicaties én in de nieuwe applicatie worden doorgevoerd. Bij de voorjaarsrapportage was al incidenteel netto € 40.000 bijgeraamd. Vanuit de projectorganisatie is aangegeven dat extra inhuur in ieder geval nodig is tot eind december 2026. Er wordt op dit moment nog hard gewerkt aan het actualiseren van de projectopdracht. Hierdoor is inzet van de extra ondersteuning voor volgend jaar nog niet bekend. De lasten zijn € 120.000.
Hiervan wordt € 80.000 betaald door Weststellingwerf en Opsterland. Per saldo is er een nadeel van € 40.000. • Door deze kernapplicaties is ook inhuur nodig bij de afdeling OWO-bedrijfsvoering. In het voorjaar is besloten om de Multi tenant oplossing (één omgeving voor drie gemeenten in plaats van drie aparte omgevingen) los te laten. Dit betekent dat er een nieuwe planning moest worden opgesteld in overleg met de leverancier PinkRoccade Local Goverment. De vertraging leidt tot hogere kosten voor de inhuur. De inhuur is nodig voor de functie van projectleider, functioneel beheerders en procesanalist. Voor onze gemeente zijn de lasten € 200.000. Najaarsrapportage 2026 Pagina 8 • We hebben nieuwe wachtgeldverplichtingen van een oud-wethouder ter hoogte van € 62.500. De gevolgen voor 2027 en verder zijn verwerkt in de begroting 2027. • Voor de viering van het 10-jarig bestaan van OWO zijn kosten gemaakt ter hoogte van € 75.000, ons aandeel is € 25.000. Rente, voordeel € 350.000 In de begroting hebben we een structurele post rente geraamd voor als kort geld moet worden opgenomen. Dat is tot nu toe voor het jaar 2026 nog niet nodig geweest en is ook niet de verwachting voor de rest van het jaar. Dit zorgt voor een voordeel van € 90.000. Daarnaast hebben we rente ontvangen vanuit het schatkistbankieren. Dit zorgt voor een voordeel van 260.000.
Algemene uitkering, voordeel € 89.000 Er is een voordeel ontstaan doordat we vanuit de algemene uitkering een afrekening over voorgaande jaren hebben ontvangen. Onroerendezaakbelasting (OZB), voordeel € 149.000 Het voordeel is ontstaan doordat de WOZ-waarden bij de tarief bepalingen, die in september/oktober plaatsvindt, lager waren dan de WOZ- waarden bij het moment van opleggen van de aanslag in januari/februari. Burgerzakenleges, nadeel € 35.000 Voor dit jaar zijn er minder paspoortaanvragen door de omstandigheden in de wereld. Dit zorgt voor lagere lasten en ook lagere baten. Per saldo een nadeel van € 35.000. Programma 1 Veiligheid Er zijn geen afwijkingen > € 25.000 in programma 1. Programma 2 Verkeer en vervoer Er zijn geen afwijkingen > € 25.000 in programma 2. Programma 3 Economie Toeristenbelasting, voordeel € 60.000 Er zijn hogere baten toeristenbelasting. Dit komt door een correctie van een aantal aanslagen toeristenbelasting uit voorgaande jaren. Programma 4 Onderwijs Huisvesting voortgezet onderwijs, nadeel € 61.000 Dit betreft de vergoeding aan Stichting Fierder Onderwijs om de staalconstructie van CSG Liudger (locatie Waskemeer) brandwerend te coaten. Dit is noodzakelijk gebleken op basis van bevindingen van de brandweer. Zie ook raadsmededeling #2140. Bijdragen in activa van derden Najaarsrapportage 2026 Pagina 9 activeren we normaalgesproken.
Gezien de hoogte van het bedrag stellen wij voor dit in één keer af te schrijven. Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Bomen, nadeel € 35.000 Er zijn dit jaar minder bomen besmet met de eikenprocessierups. Hierdoor is een voordeel op dit budget ontstaan van € 40.000. Er is een nadeel van € 75.000 doordat er extra bomen gekapt moesten worden. Het gaat hier om bomen langs de weg Boekhorst, Legepoeledijk, Terwisscha (Oosterwolde richting Appelscha ten westen van de N381). Hier staan beuken die last hebben gehad van de wisselende weersomstandigheden. Hierdoor waren de bomen dusdanig slecht dat ze gekapt moesten worden. Ook is het onderhoud door een Europese aanbesteding duurder uitgevallen. De gevolgen voor de jaren 2027 en verder zijn verwerkt bij het nieuw beleid in de begroting 2027. Accommodatiebeleid, budgettair neutraal In de begroting is structureel rekening gehouden met kapitaallasten vanuit het accommodatiebeleid. Voor het jaar 2026 is dit budget niet volledig nodig. Dit komt doordat we pas gaan afschrijven als de investering volledig is afgerond. Dat is binnen het accommodatiebeleid nog niet het geval. We stellen voor dit budget nu toe te voegen aan de reserve accommodatiebeleid, zoals ook afgesproken is met u.
De reden dat we dit nu doen in plaats van bij de jaarrekening is dat als deze toevoeging niet geraamd is en bij de jaarrekening wel plaatsvindt dit meegeteld wordt in de begrotingsonrechtmatigheden. Programma 6 Sociaal Domein Zorg en veiligheid, voordeel € 100.000 Vanuit dit budget wordt mede de pilot met de wijk-GGD‘er (2025–2026) bekostigd. I.v.m. een ontvangen subsidie van ZonMw voor pilot wijk- GGD'er, wordt dit budget niet volledig benut. Het resterende deel, bestemd voor Ernstige Psychische Aandoeningen (EPA)-meldingen, wordt in afwachting van de verdere uitwerking van de financiering van FrIZA nog niet ingezet. Dit zorgt voor een voordeel. Jeugdhulp, nadeel € 1.300.000 Bij de voorjaarsrapportage 2026 is het jeugdhulpbudget met € 1,5 miljoen verhoogd. Dit was nodig door een aantal zeer dure maatwerktrajecten. Het aantal maatwerken met 2-op-1-begeleiding en 1-op-1-begeleiding is niet afgenomen, zoals we wel verwachtten bij de voorjaarsrapportage 2026. Er zijn weinig tot geen alternatieve plekken voor deze jeugdigen. Bij verschillende lopende casussen is vervolgonderzoek niet binnen de huidige trajectduur afgerond, waardoor continuering van de huidige inzet nodig is. Het tekort op het jeugdhulpbudget is te verklaren door deze maatwerken.
In totaal wordt in 2026 € 4 miljoen aan maatwerktrajecten uitgegeven (hier gaat het om 6 a 7 casussen), terwijl we oorspronkelijk in de begroting met ongeveer € 1 miljoen rekening hadden gehouden. Dit betekent dat we nu bij de najaarsrapportage de raming weer naar boven moeten bijstellen. Wij doen dit nu alleen voor het jaar 2026. Een dergelijke raming structureel verwerken legt een (veel te) hoge druk op onze begroting. Los van de onverminderde inzet die we inhoudelijk plegen om de jeugdigen geplaatst te krijgen en het maatwerk zoveel mogelijk terug te dringen, beraden we ons op hoe we dergelijke uitgaven financieel in de begroting moeten verwerken. Vooralsnog bekijken we dit als een incidentele uitzetting. In het eerste kwartaal van 2026 heeft de raad budget voor extra fte’s beschikbaar gesteld voor de wachtlijsten bij het Gebiedsteam Jeugd: 4fte voor jeugdconsulenten en 1fte kwaliteitsmedewerker. De arbeidsmarkt op het vlak van Jeugdwet is krap en daardoor zijn de 4fte voor de jeugdconsulenten tot op heden niet volledig ingevuld. Er staan minder casussen op de wachtlijst dan aan het begin van dit jaar. Dit komt vooral doordat er een kwaliteitsslag is toegepast waardoor casussen konden worden doorverwezen naar het voorliggende veld of konden worden opgepakt vanuit een andere wetgeving. De wachtlijst betekent niet dat er geen zorg geleverd wordt.
Het kunnen ook casussen zijn waar wel een zorgaanbieder bij betrokken is, maar waarbij er vanuit het Gebiedsteam geen vaste consulent regie voert. Daarnaast is er een fluctuerende wachtlijst qua aantallen bij team Toegang. Wmo, budgettair neutraal Binnen de Wmo zijn diverse verschuivingen van budgetten. De grootsten worden hieronder toegelicht. • | Er zijn minder toezicht onderzoeken door de GGD uitgevoerd ten opzichte van 2025. Dit zorgt voor een voordeel van € 90.000 • | Er zijn dit jaar tot nu toe geen dure woningaanpassingen geweest. Dit zorgt voor een voordeel van € 50.000. • | Voor hulpmiddelen zijn veel verstrekkingen geweest uit het depot. Dit zorgt voor minder maatwerk en daarmee voor een voordeel van € 30.000. • | Er is een voordeel van € 200.000 op huishoudelijk hulp omdat er 20 minder cliënten waren dan in 2025 en doordat er minder of geen inzet is geweest in de vakantieperiode. • | Er zijn hogere lasten bij Wmo begeleiding van € 194.000 doordat er meer unieke cliënten waren dan in 2025 (rond de 20 extra cliënten). • | Er zijn hogere lasten bij vervoersvoorzieningen van € 80.000. Er zijn dure aanpassingen geweest door individueel maatwerk. • | Er zijn hogere lasten van € 36.000 door meer Wmo maatwerkarrangementen. Dit komt doordat gecontracteerde aanbieders sommige (zwaardere) vormen van hulp niet kunnen leveren.
• | Voor indicatievrije dagbesteding is een subsidie hoger vastgesteld dan beschikt. Dit leidt tot een nabetaling en daardoor tot een nadeel van € 47.000 voor 2026. Beschermd wonen, voordeel € 211.000 Bij de begroting 2026 is structureel € 140.000 aan baten voor Beschermd Wonen opgenomen. In de beantwoording van de technische vragen bij de Voorjaarsrapportage 2026 en Kaderbrief 2027 tijdens de raadsvergadering van 30 juni 2026 is aangegeven dat eventuele aanvullende baten uit de afrekening van Beschermd Wonen worden verwerkt zodra hierover voldoende financiële zekerheid bestaat. Nu er voldoende duidelijkheid is over de afrekening 2026, wordt het verwachte overschot op Beschermd Wonen incidenteel bijgeraamd. Dit aanvullende bedrag van € 211.000 wordt toegevoegd aan het begrotingssaldo. Ook voor de begroting 2027 en verder is structureel € 140.000 aan baten geraamd. Eventuele aanvullende baten worden verwerkt zodra hierover voldoende zekerheid is. Programma 7 Volksgezondheid en milieu Afval, budgettair neutraal FUMO eist dat er ten alle tijden drie medewerkers aanwezig zijn op de milieustraat. Drie dagen in de week zijn er nu twee medewerkers aanwezig, de bezetting moet deze dagen omhoog naar drie medewerkers. Dit zorgt voor een nadeel van € 65.000. Dit wordt gedekt uit de Najaarsrapportage 2026 | Pagina 10 Najaarsrapportage 2026 Pagina 11 reserve lastenverlichting.
In de begroting 2027 en verder is hier al rekening mee gehouden. Bijdrage GR FUMO, voordeel € 32.000 De ontvangen eindafrekening van de FUMO is hoger dan eind 2025 verwacht. Dit zorgt voor een voordeel. Programma 8 Bouwen, wonen en gronden Omgevingsvergunningen, voordeel € 135.000 We hebben hogere lasten voor Hûs en Hiem. Dit komt door een afrekening over 2025 en door hogere lasten voor het jaar 2026. Hier staan hogere baten voor leges omgevingsvergunningen tegenover. Per saldo zorgt dit voor een voordeel van € 135.000. Bijlage 1 Resultaten Najaarsrapportage 2026 - met resultaatconsequentie | Incidenteel | Structureel | Totaal 0- Bestuur en ondersteuning Lasten 0-1 Thema Bestuur B&W | Kosten afscheid en installatie nieuwe wethouders. Inclusief integriteitstoets, | - 20.000 | - | - 20.000 afscheidsreceptie, etc. Betreft nieuwe wachtgeldverplichting oud-wethouder, gevolgen van 2027 en verder | - 62.500 | - | - 62.500 worden bij de begroting meegenomen. Bestuurlijke samenwerking | Betreft de kosten voor de viering van het 10/jarig bestaan van OWO. | - 25.000 | - | - 25.000 0-2 Thema Dienstverlening We schaffen aan het eind van dit jaar goederen aan voor de verkiezingen van 2027. Verkiezingen | Zoals stemhokjes i.v.m. dubbele verkiezingen in 2027. Dit zorgt voor een nadeel in | - 7.500 | - | - 7.500 2026. Burgerzakenleges | We verwachten minder paspoortaanvragen i.v.m.
omstandigheden in de wereld. Dit | 15.000 | - | 15.000 zorgt voor lagere lasten. Zie ook bij baten, daar lagere ontvangen leges. 0-3 Thema Financiën Vanuit de projectorganisatie aangegeven dat extra inhuur in ieder geval nodig is tot Team Backoffice SD | eind december 2026. Er wordt op dit moment nog hard gewerkt aan het actualiseren | - 120.000 | - | - 120.000 van de projectopdracht. Hierdoor is inzet van de extra ondersteuning voor volgend jaar nog niet bekend. Externe inhuur kernapplicaties Sociaal Domein bij de afdeling OWO Bedrijfsvoering. In het voorjaar is besloten om de Multi tenant oplossing (één omgeving) voor drie Overige OWO afdelingen | gemeenten los te laten. Dit betekent dat er een nieuwe planning moest worden | - 200.000 | - | - 200.000 opgesteld in overleg met de leverancier PinkRoccade Local Government. De vertraging leidt tot hogere kosten voor de inhuur. De inhuur is nodig voor de functie van projectleider, functioneel beheerders en procesanalist. Kapitaallasten | Het budget voor kort opgenomen middelen kan vervallen in 2026 op basis van de | 90.000 | - | 90.000 liquiditeitsprognose. Baten 0-2 Thema Dienstverlening Najaarsrapportage 2026 | Pagina 12 Burgerzakenleges | We verwachten minder baten van de reisdocumenten i.v.m. de omstandigheden in de | - 50.000 | - | - 50.000 wereld.
0-3 Thema Financiën Team Backoffice SD | Vergoeding van onze OWO-partners voor de extra inhuur. | 80.000 | - | 80.000 Het voordeel komt doordat er een verschil is tussen de hoogte van de WOZ-waarde OZB eigenaren woning | bij moment tariefsbepaling (sept/okt) en de hoogte van de WOZ-waarde bij het | 110.000 | - | 110.000 moment opleggen van de aanslag (jan/feb). Het voordeel komt doordat er een verschil is tussen de hoogte van de WOZ-waarde OZB gebruiker niet-woning | bij moment tariefsbepaling (sept/okt) en de hoogte van de WOZ-waarde bij het | 15.000 | - | 15.000 moment opleggen van de aanslag (jan/feb). Het voordeel komt doordat er een verschil is tussen de hoogte van de WOZ-waarde OZB eigenaren niet-woning | bij moment tariefsbepaling (sept/okt) en de hoogte van de WOZ-waarde bij het | 24.000 | - | 24.000 moment opleggen van de aanslag (jan/feb). Kapitaallasten | Dit betreft de ontvangen rente als gevolg van het schatkistbankieren. | 260.000 | - | 260.000 Gemeentefonds voorgaande jaren | Ontvangen algemene uitkering van voorgaande jaren.
| 89.000 | - | 89.000 Totaal 0- Bestuur en ondersteuning | 198.000 | 0 | 198.000 2- Vervoer Lasten 2-1 Thema Verkeer en Vervoer Gladheidbestrijding | In verband met de heftige winter is er extra gestrooid en dus ook veel meer zout | - 18.000 | - | - 18.000 ingekocht dan voorgaande jaren Onkruidbestrijding | De kosten voor het afvoeren en storten van veegafval zijn in 2026 gestegen door onder | - 11.000 | - | - 11.000 andere extra landelijke heffingen Baten 2-1 Thema Verkeer en Vervoer Verkeer veilig beh | Door meer werkzaamheden in en onder de grond zijn er meer | 18.000 | - | 18.000 degeneratievergoedingen ontvangen Totaal 2- Vervoer | -11.000 | 0 | -11.000 3- Economie Baten 3-1 Thema Economie Baten toeristenbel | Er zijn hogere baten toeristenbelasting. Dit komt door een correctie van een aantal | 60.000 | - | 60.000 aanslagen toeristenbelasting uit voorgaande jaren. Najaarsrapportage 2026 | Pagina 13 Totaal 3- Economie | 60.000 | - | 60.000 4- Onderwijs Lasten 4-1 Thema Onderwijs MFS De Boekebeam | Schoonmaakkosten van het gebouw zijn iets gestegen door een indexatie. | - 5.000 | - | - 5.000 Dit betreft de vergoeding aan Stichting Fierder Onderwijs om de staalconstructie Huisvesting VO | brandwerend te coaten. Dit is noodzakelijk gebleken op basis van bevindingen van de | - 61.000 | - | - 61.000 brandweer.
Totaal 4- Onderwijs | -66.000 | 0 | -66.000 5- Sport, cultuur en recreatie Lasten 5-1 Thema Sport en Cultuur Het budget accommodatiebeleid wordt in 2026 voor het grootste gedeelte niet benut Sporthallen, overig | omdat de investeringen in de accommodaties vanuit het accommodatiebeleid nog | 750.000 | - | 750.000 niet tot kapitaallasten hebben geleid. Het budget wordt daarom toegevoegd aan de reserve accommodatiebeleid. 5-2 Thema Recreatie en openbaar groen Onvoorziene uitgaven i.v.m. wortels Japanse duizendknoop in leem in de Beplant en gras | Fochtelooerveen regio. De wortels van de Japanse duizendpoot is in de leemgrond | - 20.000 | - | - 20.000 geschoten waardoor de standaard aanpak (zeven van grond) niet toegepast kan worden. Hierdoor moest grond worden afgevoerd met hogere kosten tot gevolg. Bomen | In tegenstelling tot landelijke berichten zijn er dit jaar in onze gemeente minder | 40.000 | - | 40.000 bomen besmet met eikenprocessierups. Daardoor waren er lagere lasten. Noodzakelijke kap van bomen. Boomonderhoud is door een Europese aanbesteding duurder uitgevallen (ca 57%), heroriëntatie boomonderhoud wordt meenemen met | - 75.000 | - | - 75.000 begroting 2027. Baten 5-1 Thema Sport en Cultuur Sportstimulering | Lagere specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord dan verwacht i.v.m.
10% | - 15.400 | - | - 15.400 korting 5-2 Thema Recreatie en openbaar groen Beplant en gras | Snippergroen wordt vanaf november 2025 niet meer verkocht. Dit zorgt voor een | - 20.000 | - | - 20.000 nadeel Najaarsrapportage 2026 | Pagina 14 Reserve programma 5 Het budget accommodatiebeleid wordt in 2026 voor het grootste gedeelte niet benut Reserve accommodatiebeleid | omdat de investeringen in de accommodaties vanuit het accommodatiebeleid nog | - 750.000 | - | - 750.000 niet tot kapitaallasten hebben geleid. Het budget wordt daarom toegevoegd aan de reserve accommodatiebeleid. Totaal 5- Sport, cultuur en recreatie | -90.400 | 0 | -90.400 6- Sociaal Domein Lasten 6-2 Thema Meedoen Ov vrz WMO materieel | We hebben meer ingezet op onafhankelijke clientondersteuner, het tarief voor | - 13.000 | - | - 13.000 clientondersteuning is ook gestegen. Er zijn minder toezichtsonderzoeken door GGD uitgevoerd ten opzichte van 2025. Dit Overig voorz WMO BCF | zorgt voor een voordeel, omdat de gemeente deze onderzoeken deels zelf uitvoert en | 90.000 | - | 90.000 daardoor minder gebruik maakt van de GGD. Woningaanpassingen | Er zijn geen dure woningaanpassingen geweest tot nog toe. | 50.000 | - | 50.000 Hulpmiddelen | Voor hulpmiddelen zijn veel verstrekkingen geweest uit het depot. Dit zorgt voor | 30.000 | - | 30.000 minder maatwerk en daarmee voor een voordeel.
WMO hulp bij huishouden | Een voordeel op huishoudelijk hulp omdat er 20 minder cliënten waren dan in 2025 en | 200.000 | - | 200.000 doordat er minder of geen inzet is geweest in de vakantieperiode. Wmo begeleiding | Hogere lasten bij Wmo begeleiding doordat er meer unieke cliënten waren dan in | - 194.000 | - | - 194.000 2025 (rond de 20 extra cliënten). Vervoersvoorziening | Hogere lasten bij vervoersvoorzieningen. Er zijn dure aanpassingen geweest door | - 80.000 | - | - 80.000 individueel maatwerk. Hogere lasten door meer Wmo maatwerkarrangementen. Dit komt doordat Wmo ov. maatw.arran. | gecontracteerde aanbieders sommige (zwaardere) vormen van hulp niet kunnen | - 36.000 | - | - 36.000 leveren. Indicatievrije dagbesteding | Voor indicatievrije dagbesteding is een subsidie hoger vastgesteld dan beschikt. Dit | - 47.000 | - | - 47.000 leidt tot een nabetaling en daardoor tot een nadeel voor 2026. 6-3 Thema Goed Opgroeien Vanuit dit budget wordt mede de pilot met de wijk-GGD‘er (2025–2026) bekostigd. I.v.m. een ontvangen subsidie van ZonMw voor pilot wijk-GGD'er, wordt dit budget Zorg en veiligheid | niet volledig benut. Het resterende deel, bestemd voor Ernstige Psychische | 100.000 | - | 100.000 Aandoeningen (EPA)-meldingen, wordt in afwachting van de verdere uitwerking van de financiering van FrIZA nog niet ingezet.
Najaarsrapportage 2026 | Pagina 15 Het aantal maatwerken met 2-op-1-begeleiding en 1-op-1-begeleiding is niet afgenomen. Er zijn weinig tot geen alternatieve plekken voor deze jeugdigen. Bij Jeugdhulp ambulant | verschillende lopende casussen is vervolgonderzoek niet binnen de huidige | - 650.000 | - | - 650.000 trajectduur afgerond, waardoor continuering van de huidige inzet nodig is. Het tekort op het jeugdhulpbudget is te verklaren door deze maatwerken. Het aantal maatwerken met 2-op-1-begeleiding en 1-op-1-begeleiding is niet afgenomen. Er zijn weinig tot geen alternatieve plekken voor deze jeugdigen. Bij Jeugdhulp ambu. reg. | verschillende lopende casussen is vervolgonderzoek niet binnen de huidige | - 650.000 | - | - 650.000 trajectduur afgerond, waardoor continuering van de huidige inzet nodig is. Het tekort op het jeugdhulpbudget is te verklaren door deze maatwerken. Baten 6-3 Thema Goed Opgroeien Bij de begroting 2026 is structureel € 140.000 aan baten voor Beschermd Wonen opgenomen. In de beantwoording van de technische vragen bij de Voorjaarsrapportage 2026 en Kaderbrief 2027 tijdens de raadsvergadering van 30 juni 2026 is aangegeven dat eventuele aanvullende baten uit de afrekening van Beschermd Beschermd wonen 18+ | Wonen worden verwerkt zodra hierover voldoende financiële zekerheid bestaat.
Nu er | 211.000 | - | 211.000 voldoende duidelijkheid is over de afrekening 2026, wordt het verwachte overschot op Beschermd Wonen incidenteel bijgeraamd. Dit aanvullende bedrag van € 211.000 wordt toegevoegd aan het begrotingssaldo. Ook voor de begroting 2027 en verder is structureel € 140.000 aan baten geraamd. Eventuele aanvullende baten worden verwerkt zodra hierover voldoende zekerheid is. Totaal 6- Sociaal Domein | -989.000 | 0 | -989.000 7- Volksgezondheid en milieu Lasten 7-2 Duurzaamheid, Riolering en Afval We hebben extra eenmalige kosten gehad door een dure nieuwe huisaansluiting in Riolering, onderhoud | Oldeberkoop en door genomen maatregelen in verband met grondwateroverlast in | - 20.000 | - | - 20.000 Ravenswoud. Hier staat een aanwending van de voorziening tegenover. Fumo eist dat er ten alle tijden drie medewerkers aanwezig zijn op de milieustraat. Inz milieustraat | Drie dagen in de week zijn er nu twee medewerkers aanwezig, de bezetting moet deze | - 65.000 | - | - 65.000 dagen omhoog naar drie medewerkers. Dit zorgt voor een nadeel van € 65.000. Hier staat een hogere onttrekking aan de reserve lastenverlichting tegenover. Bijdrage GR FUMO | De ontvangen eindafrekening van de Fumo is hoger dan eind 2025 verwacht. Dit zorgt | 32.000 | 32.000 voor een voordeel.
Najaarsrapportage 2026 | Pagina 16 Baten 7-2 Duurzaamheid, Riolering en Afval Riolering, planvorming | Aanwending voorziening Riolering | 20.000 | - | 20.000 Reserve programma 7 Reserve lastenverlichting | Hogere onttrekking aan de reserve lastenverlichting door hogere lasten bij de | 65.000 | 65.000 milieustraat. Totaal 7- Volksgezondheid en milieu | 32.000 | 0 | 32.000 8- Bouwen wonen en gronden Lasten 8-1 Thema Bouwen wonen grondexploitatie Omgevingsvergunning | Een nadeel van € 15.000 bij Hûs en Hiem. Dit komt door een afrekening over 2025 en | - 15.000 | - | - 15.000 door hogere lasten in 2026. Hier staan ook hogere baten tegenover. Baten 8-1 Thema Bouwen wonen grondexploitatie Omgevingsvergunning baten | Hogere baten omgevingsvergunningen. Dit is een inschatting mede op basis van de | 150.000 | - | 150.000 lasten Hûs en Hiem. Totaal 8- Bouwen wonen en gronden | 135.000 | 0 | 135.000 Eindtotaal | - 731.400 | - | - 731.400 Najaarsrapportage 2026 | Pagina 17 Bijlage 2 Programmawijzigingen, zonder resultaatimpact Najaarsrapportage 2026 - programmawijziging | Incidenteel | Structureel | Totaal 0- Bestuur en ondersteuning Lasten 0-3 Thema Financien De lasten voor de ambtelijke inzet vanuit team staf voor het programma Team Bedrijfsv. Staf | duurzaamheid bedragen € 142.000.
Deze lasten worden gedekt uit het budget | 142.000 | - | 142.000 tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheid klimaat- en energiebeleid (CDOKE). De lasten voor de ambtelijke inzet landelijk gebied bedragen € 152.000. Deze lasten worden gedekt vanuit het budget landelijk gebied. De aanvullende lasten voor de ambtelijke inzet vanuit team ruimte & economie voor het programma duurzaamheid bedragen € 133.000. Deze lasten worden gedekt uit het budget tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheid klimaat- en energiebeleid (CDOKE). De lasten voor de Team Ruimte en Econ. | ambtelijke inzet voor Europa bedragen € 25.000. Deze lasten worden gedekt uit het | 351.000 | - | 351.000 budget economische aangelegenheden. De aanvullende lasten voor de ambtelijke inzet voor het omgevingsplan bedragen € 41.000. Het aandeel van Oost in deze lasten bedraagt € 14.000. Dit aandeel wordt gedekt vanuit het budget omgevingswet. Het aandeel van Weststellingwerf en Opsterland in deze lasten bedraagt € 27.000. Deze lasten worden aan hen doorbelast. Tijdelijke inhuur voor procesondersteuning budgetadvies / schuldhulpverlening. Team Samenleving | Dekking vanuit specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord. Lasten worden | - 25.000 | - | - 25.000 verantwoord in programma 0 Gebiedsteam W&I | Lasten pilot jongeren welzijnscoach.
Budget intensiever bijstandsgerechtigden | - 64.000 | - | - 64.000 begeleiden wordt ingezet voor deze pilot. De lasten voor de ambtelijke inzet vanuit team werk en inkomen voor het programma duurzaamheid bedragen € 28.000. Deze lasten worden gedekt uit het budget tijdelijke | 28.000 | - | 28.000 regeling capaciteit decentrale overheid klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Baten 0-3 Thema Financien Team Ruimte en Econ. | Bijdrage Opsterland en West in aanvullende lasten ambtelijke inzet voor het | - 27.000 | - | - 27.000 omgevingsplan. Totaal 0- Bestuur en ondersteuning | 405.000 | 0 | 405.000 3- Economie Najaarsrapportage 2026 | Pagina 18 Lasten 3-1 Thema Economie Eco/Uitv EZ-beleid | Dekking lasten ambtelijke inzet Europa | - 25.000 | - | - 25.000 Totaal 3- Economie | -25.000 | 0 | -25.000 6- Sociaal Domein Lasten 6-1 Thema Samenleven Terugdr. Gez.achters | Tijdelijke inhuur voor procesondersteuning budgetadvies / schuldhulpverlening. | 25.000 | - | 25.000 Lasten worden verantwoord in programma 0. Oekraïne opvang vluchtelingen | Bijstelling van de lasten op basis van het normbedrag over 2026 | - 1.290.940 | - | - 1.290.940 Op basis van de meest recente prognoses verwachten we iets meer leefgeld te betalen | - 60.000 | - | - 60.000 in 2026.
Deze kosten worden door het Rijk vergoed 6-2 Thema Meedoen Participatie Werkdeel | Budget intensiever bijstandsgerechtigden begeleiden wordt ingezet voor pilot | 64.000 | - | 64.000 jongeren welzijnscoach. De lasten € 64.000 worden verantwoord in programma 0. Baten 6-1 Thema Samenleven Oekraïne opvang vluchtelingen | Verhoging van de baten op basis van het normbedrag over geheel 2026 | 1.350.940 | - | 1.350.940 Totaal 6- Sociaal Domein | 89.000 | 0 | 89.000 7- Volksgezondheid en milieu Lasten 7-2 Duurzaamheid, Riolering en Afval CDOKE | Dekking (aanvullende) lasten ambtelijke inzet voor programma duurzaamheid. | - 303.000 | - | - 303.000 Landelijk gebied | Dekking lasten ambtelijke inzet landelijk gebied. | - 152.000 | - | - 152.000 Totaal 7- Volksgezondheid en milieu | -455.000 | 0 | -455.000 8- Bouwen wonen en gronden Lasten 8-1 Thema Bouwen wonen grondexploitatie Omgevingswet | Dekking aanvullende lasten omgevingsplan | - 14.000 | - | - 14.000 Najaarsrapportage 2026 | Pagina 19 Najaarsrapportage 2026 Pagina 20 Totaal 8- Bouwen wonen en gronden -14.000 0 -14.000 Eindtotaal - - -