Bijlage 1.3 - Toelichting

_____________________________________________________________________________________

Ontwerp landschappelijke inpassing erf en perceel Begeleidende toelichting

Frankrijk 4 in Nijeberkoop

Opdrachtgever Datum Versie

: 21 ZUID makelaardij, mw. le Clercq : 6 april 2021 : definitief

© Erf en Landschap Tweede Compagnonsweg 36a Oudehorne Tel. 06-19682268 Email: christel@erfenlandschap.nl

Ontwerp landschappelijke inpassing perceel

pagina 1 van 5

_____________________________________________________________________________________ Inleiding De heer Spil is eigenaar van het woonerf aan Frankrijk 4 in Nijeberkoop. De buitenwoning ligt op een prachtige landelijke locatie in het buitengebied ten zuiden van het lintdorp. De plek heeft momenteel twee bestemmingen: de ‘Enkelbestemming Wonen’ rondom de woning en ‘Agrarisch’ waar het bos zich bevindt aan de noordzijde van de woning. De weidepercelen rondom de locatie zijn in gebruik als grasen hooiland en hebben een agrarische bestemming. De wens is geuit om op locatie een kleinschalige ‘retraite’ en verblijfsplek te kunnen bieden aan recreanten en bezoekers van het gebied. Gedacht wordt aan een minicamping voor reizigers met een caravan of camper en ook voor (trekkers-) tenten. Een heel passende en gewenste plek om dit te realiseren is op het agrarische gedeelte van het erf, waar het bos zich bevindt. Erf en Landschap is gevraagd hiervoor een ontwerp op te stellen, daarbij rekening houdend met de landschappelijke inpassing van het perceel met de nieuwe gewenste functie. Het ontwerp houdt rekening met aanwezige karakteristieke elementen en met de cultuurhistorie van de plek. Daarnaast is het belangrijk dat de verbinding met de nabije omgeving behouden blijft.

Het ontwerp van Erf en Landschap biedt een goede basis om het perceel te voorzien van een klein aantal bijbehorende beplantingsvormen die thuishoren op locatie en aansluiten op het karakteristieke landschap. Landschappelijke inpassing met streekeigen beplanting Bij veranderingen en realisatie van een nieuwe inrichting van een erf of perceel is het belangrijk dat de nieuwe situatie past in het omliggende landschap. Dat betekent dat er een natuurlijke aansluiting plaatsvindt met de omgeving. Met toepassing van streekeigen boom- en struiksoorten kan hieraan voldaan worden. Streekeigen beplanting karakteriseert de aanwezige kenmerken uit de omgeving. Door een variatie toe te passen van inheemse bomen en struiken kan een open en meer gesloten omgeving gecreëerd worden. Belangrijk is dat een nieuwe inrichting een bijdrage levert aan het landschap. Grovere beplantingsstroken zoals bosschages, houtsingels en bomenrijen vormen (zicht-) lijnen in het landschap die de structuur van de omgeving bepalen en versterken. Nieuwe boom- en struiksoorten die in het ontwerp zijn toegepast horen thuis in de betreffende omgeving met kenmerken van het gebied, wat resulteert in gekozen bomen die zich thuis voelen op de aanwezige grond en om deze reden goed aanslaan. Een variatie aan soorten is gewenst voor planten en dieren. Streekeigen beplanting op een erf heeft tevens een belangrijke natuurfunctie.

De beplanting zorgt voor nest-, foerageer- en schuilgelegenheid voor vogels en kleine zoogdieren. Locatie en omgeving De planlocatie ligt in het zuidoosten van de provincie Friesland, in de gemeente Ooststellingwerf. Het aanwezige landschapstype is het landschap van de ‘woudontginningen’. Dit landschapstype is karakteristiek en benoemd in diverse beleidsnota’s zoals in het Landschapsbeleidsplan van Zuidoost Friesland en in de Handleiding inpassing erven Ooststellingwerf. De omgeving van de woudontginningen wordt gekenmerkt door een kleinschalig coulisselandschap en het besloten karakter, ontstaan vanuit de bouw op zandruggen die als basis dienden voor nieuwe bebouwingslinten. Deze zandruggen zijn langgerekt en lopen parallel aan de beken en rivieren in het gebied zoals de Linde. De bebouwingslinten bestaan voor een groot deel uit (boeren-) erven. Bebouwing, kavels en de daarbij horende beplanting is voornamelijk dwars op het bebouwingslint gelegen en vormen de karakteristieke structuur in het gebied. Deze structuur is goed herkenbaar in de omgeving van Nijeberkoop.

Ontwerp landschappelijke inpassing perceel

pagina 2 van 5

_____________________________________________________________________________________ In het landschap van de woudontginningen zorgt beplanting voor een kleinschalig landschap met laanbeplanting langs wegen en een afwisseling van natuurlijke houtsingels, houtwallen en boskavels. Dit is op locatie duidelijk herkenbaar met het aanwezige bos en de laanbeplanting langs Frankrijk. Vanaf het lintdorp Nijeberkoop en vanaf de planlocatie is, tussen de boskavels en houtsingels door, zicht aanwezig op het zuidelijk gelegen landschap van de ‘beekdalen’. Het kleinschalige landschapstype van de woudontginningen contrasteert sterk met het open landschap van de beekdalen. Belangrijk is dat dit verschil duidelijk zichtbaar blijft in de toekomst en dat dit waar mogelijk versterkt wordt.

Toelichting ontwerp Bestaande situatie Het huidige woonerf is omringd door groene elementen. Dichte en ook oudere beplantingsstructuren zorgen voor een mooie groene omgeving rondom het woonperceel. De bomenlaan langs Frankrijk is beeldbepalend en fungeert als structuurdrager van het gebied. Aan de noordzijde van het perceel, de beoogde locatie voor de kleinschalige camping, zorgen de aanwezige bosschage, boomgroepen en solitaire bomen voor de aantrekkelijke besloten en parkachtige sfeer. De aanwezige waterpartij in het midden is zeer waardevol en versterkt dit beeld. De diversiteit aan beplanting en andere landschapselementen zijn beeldbepalend en zorgen voor goede omstandigheden voor flora en fauna. Belangrijk zijn de uitnodigende zichtlijnen vanaf de huidige entree van het agrarisch perceel en vanaf verschillende plekken van het terrein naar het omliggende landschap. Het perceel rondom de woning heeft een meer open karakter en zorgt voor een mooie afwisseling in het landschap. Ook dit perceel is omgeven door een aantal oudere elementen, zoals de drie oude eiken aan de westzijde van de woning. Nieuwe situatie Voor de inrichting van het agrarische perceel is een ontwerptekening opgesteld. Op de ontwerptekening zijn de nieuwe wensen en elementen ingetekend. Onderstaande toelichting beschrijft de nieuwe situatie en op welke manier deze situatie kan worden gerealiseerd.

Kampeerterrein Er is ruimte voor de realisatie van een klein verblijfs- en kampeerterrein. Alleen het agrarische gedeelte van het perceel kan worden ingericht als minicamping. Het terrein moet op minimaal 50 meter afstand liggen vanaf de aanwezige woningen. De uitgangssituatie voor het ontwerp is dat de kampeerplaatsen zoveel mogelijk worden ingepast in de bestaande groenstructuren zodat het waardevolle karakter van de plek zo veel mogelijk behouden en benut wordt. Kampeerplaatsen Het perceel biedt verblijfsmogelijkheden voor een klein aantal bezoekers met campers of caravans. Er is een beperkt aantal plaatsen beschikbaar. De ontwerptekening laat zien dat er plek is voor eerst acht grotere plaatsen en nog een maximaal zevental kleinere plekken voor tenten. Op de ontwerptekening zijn acht standplaatsen voor campers of caravans weergegeven met een oppervlakte van 100 m2. Dit oppervlakte sluit aan bij de voorwaarden die worden gesteld binnen het bestemmingsplan buitengebied van de gemeente. Ook zijn zeven tentplaatsen ingetekend: ook deze plekken zijn 100 m2 groot. Eén plek kan ruimte bieden aan een grotere tent, of er kan voor gekozen worden om plek te bieden aan een groter aantal trekkerstenten van klein formaat.

Ontwerp landschappelijke inpassing perceel

pagina 3 van 5

_____________________________________________________________________________________ Op de kampeerplekken voor campers of caravans en op plekken waar gereden wordt, wordt geadviseerd om een halfverharding aan te leggen voor behoud van een groen en natuurlijk aanzicht. Deze half verharding loopt langs de westzijde van de minicamping tot aan de entree. Entree De entree van het terrein bevindt zich momenteel aan de oostzijde van het perceel. Deze locatie is geschikt en geadviseerd wordt om deze plek te behouden, om zoveel mogelijk bestaand bos te kunnen behouden. De entree is aantrekkelijk en uitnodigend. Van belang is dat de zichtlijn vanaf de entree naar het terrein behouden blijft. Parkeren De minicamping biedt in totaal ruimte voor 18 parkeerplekken: de 8 kampeerplekken voor campers/ caravans bieden voldoende ruimte als parkeerplaats: deze bezoekers komen met camper of auto en caravan. Daarnaast worden 10 parkeerplaatsen gerealiseerd nabij de entree, langs het verharde pad. Door deze plekken verdeeld over het terrein toe te passen, blijft een natuurlijk aanzicht gewaarborgd. Bijgebouw Sanitaire voorzieningen zullen worden ondergebracht in een nieuw bijgebouw. Het bijgebouw moet binnen de grenzen van de agrarische bestemming worden gerealiseerd. Een geschikte plek voor het bijgebouw is aan de zuidzijde in de lijn van de parkeerplaatsen, langs het half verharde pad.

Op de ontwerptekening heeft het nieuwe gebouw een oppervlakte van 20 m2. Van belang is dat het bijgebouw een natuurlijke uitstraling krijgt, passend bij het karakter van de plek. Landschappelijke inpassing Bos en bosstroken De beplanting is kenmerkend voor het aanwezige landschapstype op locatie. Beplanting geeft structuur aan in het landschap zoals eerder beschreven. Het perceel wordt omkaderd met bos en bosstroken: ze geven hiermee ook een duidelijke grens aan van het perceel. De planlocatie is als het ware als groen eiland aanwezig in haar omgeving. Het bestaande bos en de bosstroken dienen zoveel mogelijk te worden behouden. Aanwezige boom- en struiksoorten zijn onder andere abeel, eik, esdoorn, vlier, meidoorn en hulst. De inheemse variatie aan soorten zorgt voor een aangename en natuurlijke sfeer en geeft geborgenheid en luwte. Om deze reden is ervoor gekozen om het bestaande bos zoveel mogelijk te behouden, vooral ook aan de randen. In de bestaande beplanting kunnen open ruimtes worden gecreëerd voor kampeerplekken. Door de grotere vakken vooral aan de westzijde te creëren, blijft het bos aan de oostzijde behouden, waarbinnen meerdere plekken voor tentplaatsen kunnen worden gerealiseerd. Bij de tentplaatsen komen geen auto’s wat ook wenselijk is.

Door de plaatsen op deze manier in te delen ontstaat een mooie diversiteit aan plekken, en is op iedere plek voldoende beschutting tegen zon en wind aanwezig. In het bos aan de oostkant ligt een wandelpad en het is gunstig om dit pad te behouden en hierbij een extra open plek te creëren als verblijfsplek. Geadviseerd wordt om het bos te dunnen en om dood hout voor een groot gedeelte te verwijderen en meer licht en ruimte te creëren voor andere bestaande bomen en struiken. Dit moet zodanig toegepast worden zodat de mooie variatie aan bomen en struiken bewaard blijft. Ook wordt aangeraden om uitheemse beplanting, zoals bamboe, te verwijderen. Vijver De natuurlijke vijver is een heel waardevol element op het perceel en geadviseerd wordt om deze te behouden in zijn huidige vorm. Het eilandje is ook van grote waarde en dient te blijven bestaan. Geadviseerd wordt om de waterpartij te schonen en de oevers op een aantal plekken vrij te maken van overwoekerende struiken en slechte bomen. Op deze manier is er ook meer zicht op de mooie plek. Ontwerp landschappelijke inpassing perceel

pagina 4 van 5

_____________________________________________________________________________________ Wenselijk is het dat de vijver een eigen watersysteem kent en niet aangesloten wordt op nabijgelegen sloten en watergangen: op deze manier zijn er geen (agrarische-) invloeden die negatieve gevolgen kunnen hebben voor de waterkwaliteit. Halfverharding Zoals eerder vermeld is het wenselijk om een halfverharding aan te leggen op de grotere kampeerplekken en op het pad vanaf de entree naar de westzijde van de minicamping. Dit om natte plekken te voorkomen en een goede begaanbaarheid te waarborgen. Er zijn diverse opties om dit te realiseren. Een goede optie is door aanleg van zogeheten graskeien of grasbetonstenen. Hiertussen groeit gras waardoor een mooi groen aanzicht bewaard blijft. Er zijn veel mogelijkheden voor aanleg van keien of betonstenen. Struweel zuidzijde kampeerterrein Voor een natuurlijke scheiding tussen woonerf en camping en een mooi groen aanzicht wordt geadviseerd om een struweelbosje aan te planten. Een struweelbosje bestaat uit struikvormers die vrij uit kunnen groeien en zijn landschappelijk waardevolle elementen door toepassing van diverse soorten struikvormers met verschillende bloeitijden en -kleuren. De bosjes hebben een hoge natuurwaarde en vormen geschikte leefgebieden voor fauna.

Het bosje op locatie bestaat uit drie tot vier rijen bosplantsoen, die met een plantafstand van 100 centimeter kunnen worden geplant. Diverse soorten bosplantsoen worden gecombineerd. -Soorten: meidoorn (20%), hazelaar (20%), Gelderse roos (20%), gele kornoelje (20%), vlier (10%), hulst (10%) Kleinfruit struiken en evt. hagen Weinig beplanting hoeft maar toegevoegd worden op locatie. Wel is het wenselijk om eetbare planten toe te voegen aan de plek. Gedacht wordt aan soorten zoals framboos en zwarte bes. Deze laatste kan ook worden geplant op plekken waar schaduw de overhand heeft. De struiken kunnen op één meter afstand worden aangeplant op meerdere plekken; o.a. nabij het gebouw met sanitair, bij de parkeerplekken en naast de tentplaatsen in het bos. -Soorten: framboos en zwarte bes

Beschrijving boom- en struiksoorten Bosplantsoen/ struikvormers en haagplantsoen -Meidoorn (Crataegus monogyna) -Gelderse roos (Viburnum opulus) -Gele kornoelje (Cornus mas) -Hazelaar (Corylus avellana) -Hulst (Ilex aquifolium) -Vlier (Sambucus nigra)

Ontwerp landschappelijke inpassing perceel

pagina 5 van 5