Bijlage. 1.1 Taalbeleid gemeente Ooststellingwerf versie 2 april 2026
Tekst van het document
De coördinator is een vraagbaak en denkt met de collega's mee over hoe zij het Fries kunnen integreren in hun werkzaamheden en beleid. Als interne ambassadeur en verbinder zorgt de meertaligheidscoördinator ervoor dat alle beleidsvelden zich bewust zijn van de meerwaarde van het Fries en daarom de taal meenemen in hun beleid. 3. Ondersteuner van beleid: Als spin in de gemeentelijke organisatie ondersteunt een meertaligheidscoördinator de beleidsambtenaar bij het zorgen voor een actueel gemeentelijk taalbeleid en de uitvoering daarvan. De meertaligheidscoördinator is daarmee een aanvulling op de beleidsambtenaar. De coördinator is op de hoogte van het huidige taalbeleid (nationaal, provinciaal en gemeentelijk) en van het Europees Handvest voor regionale talen en talen van minderheden. Daarnaast is de coördinator ook op de hoogte van de verplichtingen van de WGFT en kijkt samen met de beleidsambtenaar toe op de uitvoering van die verplichtingen. In november 2025 hebben we een subsidieaanvraag ingediend bij de provincie en deze is gehonoreerd. Aan de subsidie is een bedrag van € 26.851,- beschikbaar en wijzelf hebben een bedrag van € 8.000, in onze begroting opgenomen. Bij de inzet van de meertaligheidscoördinator leggen we onze eigen accenten.
27 We willen de meertaligheidscoördinator in 2026 vooral inzetten om ons te ondersteunen in het tot stand komen van het integraal taalbeleid van de gemeente. Daaruit vloeit vanzelf ook de rol van de meertaligheidcoördinator als in- en externe verbinder voort. We verwijzen hierbij ook naar de omschrijving van de rol van de meertaligheidscoördinator zoals deze in het Mei-inoar proces is omschreven. We gaan uit van een gelijke en gelijkwaardige benadering van onze beide minderheidstalen met de taalgrens van de Tjonger als uitgangspunt. In 2026 zal het accent vooral liggen op het ontwikkelen van taalbeleid en het beginnen met het uitvoeren van deze nota. In 2026 kan er opnieuw subsidie worden aangevraagd voor de resterende periode tussen 2026 en 2028. We zijn voornemens dat te doen, ervan uitgaande dat er een gelijke en gelijkwaardige ruimte is voor onze talen binnen de regeling, ook op het gebied van het Onderwijs. 9 Financiën Bij deze nota is een overzicht gevoegd van de raming van de kosten die komen kijken bij het uitvoeren van deze taalnota. Niet alles kan en niet alles kan direct. We gaan uit van inzet die we haalbaar en noodzakelijk achten.
In het kort en per jaar: Vertalen stukken en communicatie 0,22 Fte (8 uur) € 26.000 Cursussen Medewerkers gemeente € 5.000 Zichtbaarheid € 5.300 Onderwijs (taalplan) pm Diversen (zorgboekje, welkom nwe sprekers) € 2.000 Bibliotheek inzet beschikbare subsidie- en projectsubsidies Subsidieregeling Verenigingsleven € 10.000 Meertaligheidscoördinator bijdrage gemeente € 8.000 Extra uren gemeente voor uitvoering taalbeleid € 9.000 Totaal € 65.350 Van het bedrag van € 65.350 is € 17.000 al opgenomen in de gemeentebegroting. Daarnaast hebben we in 2025 een bijdrage ontvangen van de provincie voor de inzet van een meertaligheidscoördinator van € 26.851,- We zijn voornemen om deze bijdrage ook aan te vragen voor de jaren 2026 – 2028. 10 Monitoring en evaluatie Deze taalnota vertegenwoordigt een nieuwe aanpak waarbij we kansen creëren om onze beide talen meer op de kaart te zetten. We zullen de resultaten van ons nieuwe beleid monitoren en evalueren. Het is immers van belang om te weten wat werkt en wat niet werkt. 28 We gaan dit doen op twee manieren: Kwantitatief We gebruiken cijfers om te meten: hoeveel projecten zijn er uitgevoerd? Hoeveel inwoners hebben we hiermee bereikt? Hoeveel inwoners beheersen onze talen in de gemeente? Die gegevens geven een beeld van het draagvlak en het bereik van ons beleid.
Kwalitatief We halen ook verhalen op, want cijfers zeggen niet alles: wat vinden de inwoners van de projecten? Hebben zij meer van onze talen gezien en gehoord in de gemeente? Voelen mensen zich meer verbonden met de talen? Zo krijgen we zicht op de werkelijke impact van het beleid op onze inwoners. Tijdens de beleidsperiode houdt de gemeente op verschillende manieren in de gaten hoe het taalbeleid uitpakt. Om te beginnen evalueren we eens in de vier jaar het taalbeleid. We kijken dan wat goed werkt, wat aangepast moet worden en waar nieuwe kansen liggen. Daarnaast verzamelen we doorlopend interne gegevens, zoals het aantal meertalige activiteiten en projecten. Ook werken we nauw samen met partners die een rol spelen in de uitvoering. Wanneer zij projecten organiseren, registreren zij zelf hoeveel mensen deelnemen en welke ervaringen deelnemers teruggeven. Die informatie delen zij met ons, zodat wij op tijd kunnen bijsturen, successen kunnen versterken en knelpunten snel kunnen aanpakken. Verder benutten we bestaande onderzoeken van partijen zoals de provincie Fryslân, de Fryske Akademy, Planbureau Fryslân, de RUG, NHL Stenden en Nij Begun. 8 Zo voert de provincie Friesland elke vier jaar onderzoek uit voor de Fryske Taalatlas. Deze onderzoeken geven ons inzicht in de ontwikkeling van het taalniveau onder inwoners van onze gemeente.
Aan het einde van de beleidsperiode brengen we alle informatie samen. We combineren onze eigen metingen met de externe onderzoeksresultaten en beoordelen deze gezamenlijk. Zo krijgen we een compleet beeld van wat het beleid heeft opgeleverd en waar we verder aan kunnen werken. Uit de gegevens die we monitoren en evalueren willen we komen tot een nulmeting waarmee we in de volgende beleidsperiode verder kunnen meten wat er veranderd is en wat wel of niet succesvol is en impact heeft. 11 Slot 8 Opgemerkt moet worden dat er voor het Fries veel meer onderzoeksmogelijkheden zijn dan voor het Stellingwerfs. Dit maakt meten, monitoren en vergelijken; het evalueren als geheel een uitdaging. 29 Het is al eerder gezegd, deze taalnota is een breuk met het verleden. De nota vertegenwoordigt ook bij ons een verandering in attitude tegenover het gebruik van meertaligheid. De waardering voor meertaligheid was er al. Na het vaststellen van de nota gaan we een periode van uitvoering in. Die uitvoering gaan we actief volgen. Uitvoering betekent niet alleen handen aan de ploeg, maar ook het verder brengen van een aantal beleidsmatige en formele zaken, zoals het besproken maatwerk in het Onderwijs. Eén van de formele zaken die ook opgepakt moeten worden, is het aanpassen van onze Verordening Fries in het schriftelijk verkeer. Tweetaligheid zal meertaligheid worden.
We realiseren ons dat deze nota een flinke opgave is, die kracht, moed en werkzaamheid vraagt.9 9 Alles waar de griffioen voor staat