Agendabundel

Bundel - Raadsvergadering van 26 maart 2024 1 2 3

4 5 6 7

7.a

7.b

8

9

Opening/Mededelingen Vaststellen agenda Agenda raadsvergadering 26 maart 2024 Spreekrecht inwoners Er hebben zich twee insprekers gemeld: - Dhr. P. Botman - Dhr. C. Dijkstra Besluitenlijst raadsvergadering 27 februari 2024 Concept besluitenlijst raadvergadering 27 februari 2024. Mededelingen van het College Afscheid raadslid S. ter Heide Pilotproject “Vitale Vakantieparken” op Buitenplaats De Hildenberg in Appelscha Bespreekpunt in twee termijnen RV - Pilotproject “Vitale Vakantieparken” op Buitenplaats De Hildenberg in Appelscha RB - Pilotproject “Vitale Vakantieparken” op Buitenplaats De Hildenberg in Appelscha Bijlage 1 - Pilotproject “Vitale Vakantieparken” op Buitenplaats De Hildenberg in Appelscha Bijlage 2 - RV Vitaliseren van vakantieparken 2 november 2021 Bijlage 3 - RB Vitaliseren van vakantieparken 2november 2021 Bijlage 4 - Startdocument Pilot Vitalisering Buitenplaats De Hildenberg Bijlage 5 - Gespreksverslagen stakeholders Advies raadscommissie Ruimte mbt RV Pilot Vitale Vakantieparken De Hildenberg Uitwerking toezeggingen college pilot de Hildenberg Rapportage Ooststellingwerf S19 Schriftelijke vragen VPO - De Hildenberg Amendement-046 CU, VPO amendement Handhaving Ondergetekenden, leden van de raad van de gemeente Ooststellingwerf, stellen voor om besluitpunt 2 te verwijderen en deze te vervangen door: 2.

Op basis van de uitkomst van de pilot te kiezen voor een scenario waarbij: - niet handhavend wordt opgetreden tegen de huidige (peildatum 26-3-2024) permanente bewoners van de recreatiewoningen; - wel handhavend wordt opgetreden tegen nieuwe permanente bewoners van de recreatiewoningen. A-046a CU, VPO Amendement Handhaving A-046 CU, VPO Amendement Handhaving (OUD) Amendement-047 LSO, Amendement Verwijderen beslispunt Ondergetekende, lid van de raad van de gemeente Ooststellingwerf, stelt voor om de volgende tekst uit het besluit te verwijderen: beslispunt 3; De ervaringen van de pilot gebruiken om voorstellen te maken voor andere vakantieparken A-047 LSO, Amendement Verwijderen beslispunt Wijziging gemeenschappelijke regeling hûs en hiem Eén termijn stuk RV Wijziging gemeenschappelijke regeling hus en hiem RB Wijziging gemeenschappelijke regeling hus en hiem Bijlage 1 - Aanbiedingsbrief aan colleges wijziging GR hûs en hiem Bijlage 2 - Brief aan gemeenteraden wijziging GR hûs en hiem Bijlage 3 - Oplegnotitie met toelichting en was-wordt-tabel Bijlage 4 - Gewijzigde versie GR hûs en hiem (ontwerp 2024) Bijlage 5 - Vigerende versie GR hûs en hiem (2022) Vaststelling bestemmingsplan Houtwal 7a Hamerstuk RV vaststelling Houtwal 7a RB vaststelling Houtwal 7a bijlage 1.1 BP Houtwal 7a te Oosterwolde_Toelichting Bijlage 1.2 BP Houtwal 7a te Oosterwolde_Bijlagen toelichting Bijlage

1.3 BP Houtwal 7a te Oosterwolde_Regels Bijlage 1.4 BP Houtwal 7a te Oosterwolde_Bijlagen regels

10

11

12

13

14

15

Bijlage 1.5 BP Houtwal 7a te Oosterwolde_verbeelding Bedrijfsafval weren op Milieustraat Hamerstuk RV weren bedrijfsafval milieustraat RB weren bedrijfsafval milieustraat Persbericht Milieustraat Oosterwolde stopt met inzamelen bedrijfsafval Benoeming leden gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit 2024 Hamerstuk RV Benoeming leden gemeentelijke adviescommissie RB Benoeming leden gemeentelijke adviescommissie Bijlage 1 - Brief voordracht benoeming leden gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit 2024 Bijlage 2 - Aanvulling op voordracht 17 januari 2024 Bijlage 3 - Antwoordbrief Kadernota 2025 Recreatieschap Drenthe Hamerstuk RV Kadernota 2025 Recreatieschap Drenthe RB Kadernota 2025 Recreatieschap Drenthe Bijlage 1.

Kadernota 2025 College van BenW Ooststellingwerf-samengevoegd Benoeming plaatsvervangend griffier Hamerstuk RV plaatsvervangend griffier RB plaatsvervangend griffier Motie vreemd - M071 Werven van vrijwilligers Verzoekt het college; - Om in kaart te brengen welke verenigingen het lastig vinden om vrijwilligers en/of bestuurders te werven; - Om in kaart te brengen welke programma’s er bij de verschillenden instanties en bonden zijn om verenigingen te ondersteunen; - Actief met bestuurder van verenigingen te overleggen wat er precies nodig is om het besturen makkelijker te maken; - Het onderzoeken welke acties en/of ondersteuning er mogelijk is vanuit de gemeente; - Om na het onderzoek te komen met een terugkoppeling naar de raad met een advies voor structureel beleid met daarin de vereniging en de leefbaarheid in de dorpen als uitgangspunt. M-071 CDA, Motie Vreemd - Werven van vrijwilligers Sluiting

Aan de leden van de raad Onderwerp: Raadsvergadering 26 maart 2024 Oosterwolde, 14 maart 2024 Hierbij nodig ik u uit voor het bijwonen van de openbare vergadering van de raad, te houden op dinsdag 26 maart 2024, vanaf 19.30 uur, in het gemeentehuis te Oosterwolde. Met vriendelijke groet, de burgemeester van Ooststellingwerf, Jack Werkman

AGENDA RAAD 1. Opening / Mededelingen 2. Vaststellen agenda 3. Spreekrecht inwoners 4. Besluitenlijst raadsvergadering 27 februari 2024 5. Mededelingen van het College 6. Afscheid raadslid S. ter Heide Bespreekpunten in twee termijnen 7. Pilotproject “Vitale Vakantieparken” op Buitenplaats De Hildenberg in Appelscha Bespreekpunten in één termijn 8. Wijziging gemeenschappelijke regeling hûs en hiem Hamerstukken 9. Vaststelling bestemmingsplan Houtwal 7a 10. Bedrijfsafval weren op Milieustraat 11. Benoeming leden gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit 2024 12. Kadernota 2025 Recreatieschap Drenthe 13. Benoeming plaatsvervangend griffier 14. Sluiting

De raadsvergadering wordt uitgezonden via de website www.ooststellingwerf.nl

Besluitenlijst van de openbare raadsvergadering van 27 februari 2024 OoststellingwerfsBelang:

B. Beijert, H. Betten, A. Broersma-Ruiter H. Dongstra en R. de Groot GroenLinks: L. Edema (behalve punt 9), H. Vos en R. Berends PvdA: S. de Jong , B. Polpe en J. Vledder CDA: T.W. Swart, M. van Tellingen VVD: B. van ’t Klooster en S. van Weperen Vrije Partij Ooststellingwerf: B. Oostra (behalve punt 9) Lokaal Sociaal Ooststellingwerf: M. Moes (behalve punt 9) en S. ter Heide (t/m punt 13) ChristenUnie: B. Leistra D66: I. Minnema AANWEZIG nms. college: G. But, J. Nijboer, E. Verhagen en J. van Weperen, wethouders AFWEZIG MET KENNISGEVING: E. Messham VOORZITTER: J. Werkman GRIFFIER: A. Hensen Verslag: A. Boltjes

1. Opening / Mededelingen De voorzitter opent de vergadering om 19.30 uur. Mevr. E. Messham/VPO is met kennisgeving afwezig. 2. Vaststellen agenda Er zijn moties ingediend bij de volgende agendapunten: Er is een motie vreemd aan de orde van de dag ingediend door Lokaal Sociaal Ooststellingwerf • M – 67 Lokaal Sociaal Ooststellingwerf, Aandacht voor mantelzorg Er is een motie vreemd aan de orde van de dag ingediend door Vrije Partij Ooststellingwerf • M – 68 Vrije Partij Ooststellingwerf, Wildbeheer Wolf Er is een motie vreemd aan de orde van de dag ingediend door GroenLinks • M – 69 GroenLinks, Samen beslissen over vuurwerk De moties worden aan de agenda toegevoegd en de agenda wordt hiermee vastgesteld. De voorzitter wijst volgens artikel 16 van het reglement van orde nummer 18, Dhr. B. Leistra aan als primus bij een eventuele hoofdelijke stemming. Bij agendapunt 9 Advies Odrie als lokale omroep, onttrekken dhr. M. Moes/Lokaal Sociaal Ooststellingwerf, mevr. L. Edema/GroenLinks en dhr. B. Oostra/VPO zich aan de stemming, dit in verband met hun betrokkenheid bij Odrie.

-2-

3. Afscheid raadslid E. Schievink De voorzitter neemt namens de raad afscheid van mevr. E. Schievink. Mevr. E. Schievink is actief geweest in de gemeenteraad van 2022 tot 2024. Mevr. E. Schievink spreekt de raad toe. 4. Toelating nieuw raadslid Voorstel: Dhr. R.M. Berends toe te laten als lid van de gemeenteraad. Besluit: De raad besluit zonder stemming overeenkomstig het voorstel. Dhr. R. M. Berends legt in handen van de burgemeester de eed en belofte af in het Nederlands. De burgemeester feliciteert dhr. R.M. Berends met zijn benoeming. De vergadering wordt geschorst om de aanwezigen in de gelegenheid te stellen afscheid te nemen van mevr. E. Schievink en dhr. R.M. Berends te feliciteren met zijn toetreden tot de raad. 5. Spreekrecht inwoners Dhr. H. van Wesel spreekt in over het recht van inspraak van kinderen. Mevr. J. Ruitenbeek spreekt in namens Odrie naar aanleiding van punt 9 Advies aanwijzen Odrie als lokale omroep. 6. Besluitenlijst van de raadsvergadering van 30 en 31 januari 2024 De besluitenlijst van de raadsvergadering van 30 en 31 januari 2024 worden ongewijzigd vastgesteld. 7. Incidentele subsidie exploitatietekort Stichting Scala 2024 en 2025 Voorstel: 1.

Een budget van € 281.300,- beschikbaar te stellen om aan Scala een incidentele subsidie ter dekking van het exploitatietekort van Scala voor de periode 2024 en 2025 (€ 166.300,- in 2024 en € 115.000,- in 2025). 2. Kennis te nemen van het hoger toegepaste indexatiepercentage voor de jaarlijkse subsidies van Scala (6,4% i.p.v. 3,1%) en de structurele gevolgen van € 70.700,- te verwerken in de voorjaarsrapportage. De raadsleden stellen vragen in de eerste termijn. Wethouder Verhagen beantwoordt de vragen. De raadsleden reageren in de tweede termijn. Wethouder Verhagen reageert op de reacties. Besluit: De raad besluit overeenkomstig het voorstel met algemene stemmen. 8. Wijziging gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Drenthe 2024 Voorstel: 1. Akkoord te gaan met de wijziging van de gemeenteschappelijke regeling en geen zienswijze in te dienen. De raadsleden reageren op het raadsvoorstel. Wethouder J. van Weperen reageert kort op de reacties van de raad.

-3-

Besluit: De raad besluit overeenkomstig het voorstel met algemene stemmen. 9. Advies aanwijzen Odrie als lokale omroep Voorstel: 1. Een positief advies uit te brengen aan het Commissariaat voor de Media over het aanwijzen van stichting Omroep Organisatie Odrie als lokale omroep voor Ooststellingwerf 2. De vier vragen over de wettelijke toegangscriteria van het Commissariaat voor de Media over Odrie positief te beantwoorden 3. Kennis te nemen van de voordrachten van de gemeenten Heerenveen, Opsterland en Smallingerland en uit te gaan van samenwerking van de omroepen en te streven naar de vorming van een streekomroep in Zuidoost Friesland. Dhr. M. Moes/Lokaal Sociaal Ooststellingwerf, mevr. L. Edema/GroenLinks en dhr. B. Oostra/VPO onttrekken zich aan de stemming in verband met hun betrokkenheid bij dit onderwerp. Besluit: De raad besluit overeenkomstig het voorstel met algemene stemmen. 10. Wijziging Centrumregeling samenwerking SDF 2022 Voorstel: Geen zienswijze in te dienen op het ontwerp wijzigingsbesluit van de Centrumregeling samenwerking Sociaal Domein Fryslân 2022. Besluit: De raad besluit overeenkomstig het voorstel met algemene stemmen. 11. Controleprotocol en normenkader 2023 Voorstel: 1. Het controleprotocol voor de accountantscontrole van de jaarrekening 2023 en volgende jaren vast te stellen. 2. Het normenkader financiële rechtmatigheid 2023 vast te stellen.

Besluit: De raad besluit overeenkomstig het voorstel met algemene stemmen. 12. Verordening Uitvoering en Handhaving Omgevingsrecht VTH Ooststellingwerf Voorstel: 1. De Verordening Uitvoering en Handhaving Omgevingsrecht VTH Ooststellingwerf vast te stellen Besluit: De raad besluit overeenkomstig het voorstel met algemene stemmen.

-4-

13. Motie vreemd aan de orde van de dag, M-067 Lokaal Sociaal Ooststellingwerf, Aandacht voor de mantelzorg Dhr. S. ter Heide/Lokaal Sociaal Ooststellingwerf dient een motie in, mede ingediend door dhr. B. Leistra/ChristenUnie en dhr. H. Vos/GroenLinks, waarin zij het college verzoeken: In 2024 een publiciteitscampagne op te starten, om mensen er toe te bewegen zich bij de gemeente bekend te maken als mantelzorger, om zo een beter zicht te krijgen op het aantal (overbelaste) mantelzorgers in onze gemeente om vervolgens deze groep adequate hulp te kunnen verstrekken. Wethouder E. Verhagen beantwoordt de vragen van de raad. Dhr. S. ter Heide geeft een korte toelichting op de motie: “de geest van de motie gaan we terugzien in de rapportages die wij van het Sociaal Domein krijgen, ik weet dat de wethouder en de mensen die er mee bezig zijn het volop zullen oppakken”. Besluit M-067: De motie wordt aangenomen met 16 stemmen voor en 4 stemmen tegen. De fracties CDA, ChristenUnie, GroenLinks, VVD, OoststellingwerfsBelang, Lokaal Sociaal Ooststellingwerf en VPO stemmen voor de motie, de fracties D66 en PvdA stemmen tegen. 14. Motie vreemd aan de orde van de dag, M-068 Vrije Partij Ooststellingwerf, Wildbeheer wolf Dhr. B. Oostra/VPO dient een motie in, mede ingediend door dhr. B. Beijert/ OoststellingwerfsBelang en dhr. B. Leistra/ChristenUnie, waarin zij het college verzoeken: -

Om interprovinciaal overleg over de wolf tussen de betrokken provincies te stimuleren; Om bij de provincie Fryslân aan te dringen om het Duitse model ook te hanteren; Om aan te sturen bij de provincie om zelf als gemeente oordeel te mogen en kunnen geven omtrent het verjagen dan wel afschieten toe te staan als de wolf binnen afgerasterde gebieden terugkomt voor herhaaldelijke aanvallen of bij de categorie ‘probleemwolf’.

De raadsleden reageren op de motie in eerste termijn. Wethouder J. van Weperen reageert namens het college op de motie. Wethouder J. van Weperen geeft per punt van de motie een reactie. Punt één zou het college willen overnemen, bij punt twee het advies om het aan te passen: ‘wij zouden bij de provincie Fryslân willen aandringen om het Duitse model te gaan onderzoeken’ en punt drie raadt het college af. De vergadering wordt geschorst op verzoek van dhr. B. Oostra/VPO. Na de schorsing wordt door dhr. B. Oostra/VPO de motie M-068 ingetrokken en wordt er een aangepaste motie M-068a ingediend. Motie vreemd aan de orde van de dag, M-068a Vrije Partij Ooststellingwerf, Wildbeheer wolf Dhr. B. Oostra/Vrije Partij Ooststellingwerf dient een motie in, mede ingediend door dhr. B. Beijert/OoststellingwerfsBelang en dhr. B. Leistra/ChristenUnie, waarin zij het college verzoeken: -

Om interprovinciaal overleg over de wolf tussen de betrokken provincies te stimuleren; Om bij de provincie Fryslân aan te dringen om het Duitse model te gaan onderzoeken;

Besluit motie M-068a: Stemverklaring dhr. R.M. Berends/GroenLinks: GroenLinks ziet in deze vorm nog steeds geen meerwaarde in deze motie, dus deze motie zullen wij niet gaan steunen.

-5-

Stemverklaring dhr. B. Polpe/PvdA: Wij als PvdA kunnen ons daarbij aansluiten, wij vinden het geen toegevoegde waarde. Wij zullen tegen stemmen. Stemverklaring Dhr. T.W. Swart/CDA: Onze fractie is op dit punt verdeeld dus wij zullen afzonderlijk van elkaar stemmen. Op verzoek van dhr. M. Moes/Lokaal Sociaal Ooststellingwerf wordt er middels een hoofdelijke stemming over de motie gestemd. De motie wordt aangenomen met 10 stemmen voor en 9 stemmen tegen. Voor Dhr. B. Leistra Mevr. M. Van Tellingen Dhr. S. Van Weperen Dhr. H. Dongstra Dhr. H. Betten Dhr. B. Beijert Dhr. B. Van ‘t Klooster Mevr. A. Broersma Mevr. R. de Groot Dhr. B. Oostra

Tegen Dhr. S. de Jong Dhr. T.W. Swart Mevr. L. Edema Dhr. R.M. Berends Dhr. M. Moes Dhr. B. Polpe Dhr. I. Minnema Dhr. J. Vledder Dhr. H. Vos

15. Motie vreemd aan de orde van de dag, M-069 GroenLinks, Samen beslissen over vuurwerk Mevr. L. Edema/GroenLinks kondigt aan de motie graag aan te willen houden en deze in een volgende raadsvergadering te zullen indienen. 16. Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 22.47 uur. Vastgesteld in de openbare vergadering van de raad op 26 maart 2024.

, griffier.

, voorzitter.

Raadsvoorstel Commissievergadering Titel Onderwerp Portefeuillehouder/Teamleider Extern zaak ID (zaakcode)

: Ruimte : Pilotproject “Vitale Vakantieparken” op Buitenplaats De Hildenberg in Appelscha : Handhaving : Jan van Weperen/ Walter Buijs : 0085194447

Datum collegevergadering 13 februari 2024

Voorgesteld besluit 1. Kennis te nemen van de ervaringen (stakeholdersanalyse en mogelijke scenario’s) van het Pilotproject “Vitale Vakantieparken” op Buitenplaats De Hildenberg in Appelscha. 2. Op basis van de uitkomsten van de pilot te kiezen voor scenario 3 handhaven en het tegengaan van permanente bewoning (naar billijkheid op basis van maatwerk). 3. De ervaringen van de pilot gebruiken om voorstellen te maken voor andere vakantieparken.

Openbaar Ja, actief

Inleiding Uw gemeenteraad heeft op 2 november 2021 ingestemd met een pilotproject “Vitale Vakantieparken” op Buitenplaats De Hildenberg in Appelscha. Het doel van pilot De Hildenberg is om van De Hildenberg weer een vitaal vakantiepark te maken, waarbij de toeristisch-recreatieve functie behouden blijft. De uitkomsten van de pilot geven een goed beeld van de integrale maatwerkaanpak voor De Hildenberg bij het toekomstbestendig maken van hun recreatieve functie. De afgelopen tijd is gekeken naar mogelijke scenario’s: het park volledig omzetten naar de bestemming wonen, een hybride woonpark met een combinatie van wonen en recreëren en tot slot handhaven. Zie bijlage 1 voor nadere toelichting over de pilot en voor- en nadelen mogelijke scenario’s.

Argumenten 1.1. Hiermee heeft ons college invulling gegeven aan het raadsbesluit van 2 november 2021 In het raadsprogramma wordt ingezet op het vergroten van de aantrekkingskracht van Ooststellingwerf. De verwachting is hiermee een betere match te realiseren tussen vraag en aanbod van toeristische overnachtingen in recreatiewoningen in onze gemeente. De ervaringen die we de afgelopen periode opgedaan hebben (stakeholdersanalyse zie bijlage 4 en uitwerking mogelijke scenario’s zie bijlage 1) geven hier invulling aan. 2.1 Scenario 3 sluit aan bij het doel om van De Hildenberg weer een vitaal vakantiepark te maken, waarbij de toeristisch-recreatieve functie behouden blijft Binnen 4 domeinen (economie, ruimtelijke ordening, sociaal-maatschappelijk en veiligheid) heeft het afwegingskader plaatsgevonden. Vanuit economisch perspectief betreft De Hildenberg een vitaal park en vormt een hoogwaardig onderdeel van het recreatief product van Ooststellingwerf. Vanuit woon perspectief is het park mooi gelegen in groen. Dit maakt het aantrekkelijk om er te gaan wonen. Ook omdat wonen in een recreatiewoning veelal goedkoper is vanwege goedkopere grondprijzen. De gemeente heeft hiertegen tot op heden niet gehandhaafd maar ook geen gedoogbeschikkingen afgegeven. De personen woonachtig op het park zijn niet onder te brengen binnen de kwetsbare groepen. Op het gebied van veiligheid is dit park

vanwege de landelijke ligging een aandachtspunt. Vanuit het landelijk programma Vitale Vakantieparken is bekend dat het (illegaal) wonen andere mogelijk illegale activiteiten kan aantrekken. Scenario 3 omvat onder andere het tegengaan van permanente bewoning van recreatiewoningen en inschrijvingen van bedrijven op adressen van recreatiewoningen. De wet- en regelgeving geeft aan dat bewoners maximaal 3 jaar de ruimte krijgen te zoeken naar een andere woning. Hierbij zal op den duur de permanente bewoning op De Hildenberg verdwijnen. 2.2.. Scenario 3 sluit het beste aan bij de uitkomsten van de stakeholdersanalyse Vanuit de stakeholdersanalyse is een beeld naar voren gekomen dat meerderheid van de benaderde partijen een recreatieve toekomst voor het park zien. Scenario 3 sluit hier het beste op aan. Uit de stakeholderanalyse komt naar voren dat de meerderheid van de partijen De Hildenberg als hoogwaardige vitale voorziening zien. 3.1. De ervaringen geven een inhoudelijk basiskader voor het vervolg van programma vitale vakantieparken De resultaten van de pilot geven inzicht in de thema’s en visies van belanghebbenden. Deze resultaten worden gebruikt als input voor een programma vitale vakantieparken. Maatwerk is daarbij wel nodig vanwege de verschillende omstandigheden op de vakantieparken. De Hildenberg is vanuit het document wonen binnen stap 1 geclassificeerd als vitaal park.

Het is belangrijk voor ieder park op basis van maatwerk een plan te maken waarbij het document “Wonen in recreatiewoningen, Kwaliteits- en afwegingskader” als kader gebruikt wordt.

Kanttekeningen 3.1. Het gekozen scenario is niet representatief voor de aanpak van andere vakantieparken De Hildenberg is een uniek park met specifieke kenmerken en vereist maatwerk. Op basis van het nu gekozen scenario kan niet gezegd worden hoe om te gaan met andere vakantieparken. Elk vakantiepark heeft een maatwerkaanpak nodig.

Financiële toelichting Het oppakken van het programma Vitale vakantieparken gaat naar verwachting extra ambtelijke inzet kosten. De benodigde extra ambtelijke inzet wordt meegenomen in de kaderbrief 2025.

Publicatie voor bekendmaking De Hildenberg is aangewezen als pilotpark om recreatief te versterken. Het actief oppakken van handhaving op het park geeft duidelijkheid over de toekomstrichting met een recreatieve invulling. Door dit op billijke manier aan te pakken is er ruimte voor maatwerk voor de huidige bewoners.

Vervolg -

Na besluitvorming worden handhavingsverzoeken voor De Hildenberg door het college op basis van scenario 3 uitgevoerd. Met de uitkomsten van de pilot wordt een programma vitale vakantieparken uitgewerkt. Dit programma wordt aan uw raad voorgelegd voor besluitvorming.

Burgemeester en wethouders van Ooststellingwerf, Dhr. W. Mutter, secretaris

Dhr. J. Werkman, burgemeester.

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

Pilotproject “Vitale Vakantieparken” op Buitenplaats De Hildenberg in Appelscha RV - Vitaliseren van vakantieparken 2 november 2021 RB - Vitaliseren van vakantieparken 2 november 2021 Startdocument Pilot Vitalisering Buitenplaats De Hildenberg januari 2022 Gespreksverslagen stakeholders

Extern zaak ID (zaakcode) : 0085194447 De raad van de gemeente Ooststellingwerf; nr. gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 februari 2024 gelet op het bepaalde in de Omgevingswet,

Besluit 1. Kennis te nemen van de ervaringen (stakeholdersanalyse en mogelijke scenario’s) van het Pilotproject “Vitale Vakantieparken” op Buitenplaats “De Hildenberg” in Appelscha. 2. Op basis van de uitkomsten van de pilot te kiezen voor scenario 3 handhaven en het tegengaan van permanente bewoning (naar billijkheid op basis van maatwerk). 3. De ervaringen van de pilot gebruiken om voorstellen te maken voor andere vakantieparken.

Besloten in de openbare vergadering van 26 maart 2024 , griffier.

, voorzitter.

Bijlage 1: Pilotproject “Vitale Vakantieparken” op Buitenplaats De Hildenberg in Appelscha Aanleiding Op voorstel van het college heeft uw gemeenteraad op 2 november 2021 ingestemd met een pilotproject “Vitale Vakantieparken” op Buitenplaats “De Hildenberg” in Appelscha. Het doel van pilot de Hildenberg is om van “De Hildenberg” weer een vitaal vakantiepark te maken, waarbij de toeristisch-recreatieve functie behouden blijft. Het betreft hier een vakantiepark dat volgens onderzoek nog gekwalificeerd is als ‘vitaal’. Vitale vakantieparken hebben een duidelijke aantrekkingskracht op een nog steeds groeiende stroom toeristen uit binnen- en buitenland. De bestedingen in toerisme en recreatie zijn een waardevolle economische meerwaarde voor onze gemeente, evenals de werkgelegenheid die deze sector biedt. Om dit te behouden is het een must om te blijven investeren in een gezonde verblijfsrecreatie. Het recreatieve profiel van de gemeente Ooststellingwerf is sterker met een gezonde en vitale verblijfsrecreatie. Op 2 november 2021 heeft uw gemeenteraad besloten om Vakantieparken in Ooststellingwerf te ondersteunen bij het ontwikkelen van een toekomstbestendige functie. Daarvoor heeft uw gemeenteraad besloten om onderstaande uit te voeren, namelijk: 1. Een pilot “Vitaal vakantiepark” te starten met park De Hildenberg en daartoe een plan van aanpak te maken; 2.

Eenmalig € 75.000 beschikbaar te stellen voor de periode 2022-2023 en de dekking hiervan mee te nemen in de integrale afweging bij de programmabegroting 2022-2025; 3. Eigenaren en managers van andere vakantieparken actief te informeren over de resultaten van de pilot. 4. De ervaringen van de pilot te gebruiken om, waar mogelijk en gewenst, voorstellen te maken voor andere vakantieparken. Het raadsvoorstel en raadsbesluit zijn bijgevoegd in bijlage 2 en 3. Op 15 februari 2022 heeft het college het startdocument “Vitalisering Buitenplaats De Hildenberg” goedgekeurd. In het startdocument staat beschreven hoe we, samen met de diverse belanghebbenden, tot een gezamenlijk gedragen toekomstplan willen komen. Als gemeente hebben we in dit proces een faciliterende rol. Een onderliggend doel is dat we als gemeente ook willen leren van dit project. Integrale afweging Binnen elk van de onderstaande 4 domeinen moeten de verschillende overwegingen en argumenten op een rij worden gezet. Het geheel leidt vervolgens tot een integraal afwegingskader. Dit helpt om inzicht te krijgen in wat de afweging betekent voor zowel de gemeente, de bewoners, de eigenaren als de partners/investeerders. De centrale vraag bij elk domein is altijd: Wat is het effect van wonen in een recreatiewoning op… a. Economie: economische en bedrijfsmatige afwegingen, inclusief werkgelegenheid? b.

Ruimtelijke Ordening: ruimtelijke en planologische afwegingen, inclusief woningbouwafspraken? c. Sociaal-maatschappelijk: afwegingen inzake leefbaarheid, zorgvraag, sociale impact op bewoners? d. Veiligheid: afwegingen inzake fysieke veiligheid, inclusief economische delicten en ondermijning? De uitwerking van het afwegingskader vindt plaats aan de hand van het document “Wonen in recreatiewoningen, Kwaliteits- en afwegingskader”.1 Dit afwegingskader is feitelijk een technische uitwerking van verschillende scenario’s. Het startdocument is bijgevoegd in bijlage 4. De nu voorliggende stakeholderanalyse en de mogelijke scenario uitwerking zijn de uitkomsten van het startdocument.

1

Bureau Buiten Eefsway, in opdracht van het Ministerie van BZK, augustus 2021

In de periode van september 2023 tot midden januari 2024 is ambtelijk een consultatieronde langs stakeholders georganiseerd. Zie bijlage 5 voor de verslagen met de stakeholders. De stakeholders die wij ambtelijk gesproken hebben: • Vereniging de Hildenberg • De Vereniging Van Eigenaren (VVE) • De beheerder van de Hildenberg • Collectief van indieners van de handhavingsverzoeken • Naastgelegen partijen (Roggeberg, Staatbosbeheer) • Promotie en marketing organisatie Z-O Friesland • Appelscha 3.0 • Rotteveel m4 • De Golfbaan • Dormio/Summio Uitkomsten gesprekken stakeholders: • Vanuit marketing bestaat er behoefte aan hoogwaardige voorzieningen met duidelijke doelgroep. • De doelgroep waar men zich in zuidoost Friesland op richt is de ‘inzichtzoeker en stijlzoeker’. De Hildenberg kan deze doelgroepen trekken. Er zijn weinig overnachtingsmogelijkheden voor de doelgroepen. • Wens om het cluster Appelscha verder recreatief te ontwikkelen. • De Hildenberg als hoogstaand park kan bijdragen aan deze ontwikkeling. • Gebruik door verschillende doelgroepen geeft over en weer klachten. • Uitstraling van het park gaat achteruit door illegale bouwwerken • Netjes gebruik de afgelopen 15 jaren van de recreatiewoningen wordt bestraft. • Waar houdt dit op? Wordt dit een woonwijk. Komen er winkels? • Gebruik van nabij gelegen bos meer intensief nu er meer gewoond wordt.

• Meer sociale cohesie indien permanente bewoning wordt toegestaan. • Lastig om een andere woning te vinden. • Gebruik van buitenplaats de Hildenberg heeft geen recreatieve toekomst. • Leegstand zal weer leiden tot verpaupering. • De markt heeft geen behoefte aan meer recreatiewoningen. Mogelijke scenario’s 1. Het park volledig omzetten naar de bestemming wonen Dit scenario gaat uit van een volledige omzetting van alle woningen naar de bestemming wonen. Bij de eigenaren van de woningen op de Hildenberg is geen gezamenlijk gedeelde visie. Ook ontbreekt een gezamenlijk toekomstbeeld. Als laatste is er geen centraal aanspreekpunt voor de gemeente, omdat er ook geen verplicht VVE is (gezamenlijk eigendom). Dit zijn belangrijke randvoorwaarden die nodig zijn om een eventuele transformatie naar een woonbestemming. Hieraan wordt op de Hildenberg niet aan voldaan. Daarnaast is het doel van pilotproject de Hildenberg om van de Hildenberg weer een vitaal vakantiepark te maken, waarbij de toeristisch-recreatieve functie behouden blijft. Het park volledig omzetten naar de bestemming wonen sluit niet aan bij dit doel. 2. Een hybride woonpark met een combinatie van wonen en recreëren Dit scenario gaat uit van een hybride woonpark met een combinatie van wonen en recreëren. Een hybride park wordt bereikt door het gedogen van de huidige bestemming op bepaalde plekken op het park.

De gemeente heeft nimmer gedoogbeschikkingen afgegeven. Het gedogen middels gedoogbeschikkingen is in Ooststellingwerf niet toegepast op plekken met een recreatieve bestemming. Dat zich op de parken permanente bewoning heeft gevestigd is het gevolg van het feit dat er niet is gehandhaafd. Het doel van pilot de Hildenberg is om van de Hildenberg weer een vitaal vakantiepark te maken. Dit doen wij door middel van het één park één planprincipe. Om deze reden past dit scenario niet binnen het doel van de pilot, omdat het niet bijdraagt aan de vitalisering van het vakantiepark. Meerdere stakeholders geven aan dat recreatief ontwikkelen van het park de wens is. Aangegeven wordt dat de toenemende bewoning tot frictie leidt met mensen die op het park komen recreëren. Ook het meer intensieve gebruik door bewoners verhoudt zich in de praktijk niet altijd goed met de functie recreëren. Vanuit

meerdere stakeholders wordt daarnaast genoemd de wens dat de gemeente zich duidelijk uitspreekt over haar standpunt met betrekking tot het park. Het park heeft in de gemeentelijke plannen de bestemming recreatie. 3. Handhaven en het tegengaan van permanente bewoning (naar billijkheid op basis van maatwerk) Het doel van pilot de Hildenberg is om van “De Hildenberg” weer een vitaal vakantiepark te maken. De uitkomsten van de pilot geven een goed beeld van de integrale maatwerkaanpak voor vakantiepark De Hildenberg bij het toekomstbestendig maken van hun recreatieve functie. Dit omvat onder andere het tegengaan van permanente bewoning van recreatiewoningen en inschrijvingen van bedrijven op adressen van recreatiewoningen. Dit scenario gaat uit van maatwerk. Maatwerk is nodig vanwege verschillende omstandigheden op de vakantieparken. Jurisprudentie is het uitgangspunt waarbij in een langere, redelijke periode (van naar schatting tot maximum 3 jaar) bewoners ruimte krijgen te zoeken naar een andere woning. Hierbij zal op den duur de permanente bewoning op de Hildenberg verdwijnen. De afgelopen jaren zijn wij als gemeente Ooststellingwerf duidelijk geweest in onze aanpak van het park. Het raadsbesluit van 2 november 2021 is hiervan een voorbeeld.

Op meerdere momenten in de afgelopen jaren hebben wij als gemeente via briefwisselingen ons standpunt (vakantieparken zijn bedoeld voor recreatie) verwoord. Hoewel wij niet overal gehandhaafd hebben is het standpunt consistent geformuleerd en uitgedragen. Het instemmen met een billijke manier van handhaven doet hier recht aan. Daarbij is de organisatorische haalbaarheid om op deze manier te handhaven met langere tijdsspanne maar wel met een einddatum beter haalbaar.

Raadsvoorstel Commissievergadering Titel Onderwerp Portefeuillehouder/Teamleider Extern zaak ID (zaakcode)

: : : : :

Ruimte Vitale Logiesaccommodaties Friesland Vitaliseren van vakantieparken Marian Jager / Walter Buijs 0085-AK-62006

Datum collegevergadering 18 oktober 2021

Voorgesteld besluit 1.

Vakantieparken in Ooststellingwerf te ondersteunen bij het ontwikkelen van een toekomstbestendige functie.

en daarvoor: 2. 3. 4. 5.

Een pilot “Vitaal vakantiepark” te starten met park De Hildenberg en daartoe een plan van aanpak te maken; Eenmalig € 75.000 beschikbaar te stellen voor de periode 2022-2023 en de dekking hiervan mee te nemen in de integrale afweging bij de programmabegroting 2022-2025; Eigenaren en managers van andere vakantieparken actief te informeren over de resultaten van de pilot. De ervaringen van de pilot te gebruiken om, waar mogelijk en gewenst, voorstellen te maken voor andere vakantieparken.

Openbaar Ja, actief + persbericht

Inleiding De provincie Friesland vraagt om actieve inzet en beleid van gemeentes om vakantieparken en andere toeristische logiesaccommodaties een extra impuls te geven (zie bijlage 1). Dit komt op het moment dat een aantal vakantieparken in Ooststellingwerf de recreatieve functie dreigt te verliezen of die al verloren heeft. Daarom willen we dit moment aangrijpen om vakantieparken aan te pakken. Voor de parken zijn verschillende ontwikkelrichtingen mogelijk: ‘excelleren’, ‘vitaliseren’ of ‘transformeren’. Middels dit voorstel willen we vooreerst gaan inzetten op parken die een kwaliteitsimpuls nodig hebben om de toeristisch-recreatieve functie te behouden. Van de drie genoemde mogelijkheden betreft dit de ontwikkelrichting ‘vitaliseren’. Handhaving en het tegengaan van permanente bewoning is een onlosmakelijk deel van deze aanpak. Voor bijzondere gevallen zullen maatwerk oplossingen worden gezocht.

Argumenten 1.1. Hiermee geven we invulling aan de ambities voor toerisme en recreatie uit het raadsprogramma In het raadsprogramma 2018-2021 wordt ingezet op het vergroten van de aantrekkingskracht van Ooststellingwerf door kwaliteitsverbeteringen door te voeren. Een toename van het aantal toeristische overnachtingen, het aantal recreatieve voorzieningen en ontwikkeling van werkgelegenheid in deze sector zijn daarbij belangrijke ambities1. Bovendien ligt dit besluit in lijn met de financiële ondersteuning die we al aan diverse partijen geven om onze gemeente te ontwikkelen en te promoten als toeristische bestemming. We verwachten ook dat we aan de hand van dit besluit een betere match kunnen realiseren tussen vraag en aanbod van toeristische overnachtingen in recreatiewoningen in onze gemeente. 1.2. Op deze manier voorkomen we onbedoeld gebruik van recreatiewoningen In 2017 en 2019 is onderzoek gedaan naar de vitaliteit van vakantieparken in de gemeente Ooststellingwerf. Hieruit bleek dat ruim 40% van de vakantieparken niet langer als vitaal kan worden beschouwd. Het betreft hier 6 van de in totaal 13 onderzochte parken met meer dan 40 vaste plaatsen2. Volgens onze eigen gegevens was, per maart 2021,

1

Raadsprogramma Ooststellingwerf/Mens & Samenleving/Ruimte & Economie/Recreatie & Toerisme

meer dan 1/3 van de 489 recreatiewoningen in onze gemeente permanent bewoond. Ervaringen in andere provincies hebben geleerd dat dit aantal zeer waarschijnlijk hoger is vanwege permanente bewoners die zich niet inschrijven bij de gemeente. Ander onderzoek toont bovendien aan dat onrechtmatige bewoning van recreatiewoningen in veel gevallen bijdraagt aan verloedering van vakantieparken en ondermijning3. 2.1 Een pilotproject geeft ruimte om het proces en de communicatie tussentijds aan te passen Bij de aanpak van vakantieparken worden uitgegaan van maatwerk per park en in sommige gevallen zelfs per bewoner (zie ook argument 5.1). Het parkbeheer van “De Hildenberg” vraagt al enige tijd om actie vanuit de gemeente om de toeristisch-recreatieve functie van het park te beschermen. Dit omvat onder andere het tegengaan van permanente bewoning van recreatiewoningen en inschrijvingen van bedrijven op adressen van recreatiewoningen. Daarom wordt voorgesteld om met dit park een pilotproject “Vitaal Vakantiepark” te starten. De resultaten van de pilot worden geëvalueerd. Daarna wordt bekeken en besproken wat de toekomstrichting is van andere vakantieparken, hoe deze kunnen worden aangepakt en wat daar voor nodig is.

3.1 Dit bedrag is nodig om gebruik te kunnen maken van provinciale instrumenten De provincie Fryslân verwacht de komende jaren betrokkenheid en inzet van iedere Friese gemeente bij de uitvoering van het actieprogramma Vitale Logiesaccommodaties Friesland (zie bijlagen 1 en 2). Voor de periode tot en met 2023 wordt van Ooststellingwerf zodoende een bedrag van € 75.000 gevraagd, te weten: € 40.000 voor de inzet van een gemeentelijk coördinator (0,2 fte) en € 35.000 voor de cofinanciering van provinciale instrumenten. Voorstel is om de dekking van € 75.000 mee te nemen in de integrale afweging bij de programmabegroting 2022-2025. 4.1 Actieve betrokkenheid van parkeigenaren en -managers is van belang voor uitvoering beleid Gelet op de hierboven genoemde argumenten, de complexiteit van dit onderwerp en de beeldvorming naar buiten, willen we de parkeigenaren en –managers actief betrekken en tevens actief communiceren met andere belanghebbenden. De resultaten van de pilot zijn niet een op een toepasbaar, maar worden gebruikt als input voor de toekomstplannen voor andere vakantieparken. 5.1 Maatwerk is nodig vanwege verschillende omstandigheden op de vakantieparken De aanpak en het vitaal krijgen van vakantieparken vereist betrokkenheid van verschillende beleidsterreinen, zoals handhaving en veiligheid, ruimtelijke ordening, woningbouw en het sociale domein.

De eerste stap is het verzamelen van data om er achter te komen wat nu precies de situatie is op het park (tot achter de voordeur). Niet alle bewoners schrijven zich in en we willen voorkomen dat zij ‘onder de radar’ verdwijnen. Bij schrijnende gevallen kan het Gebiedsteam of een werkgroep worden ingeschakeld die de specifieke problemen (economisch, relationeel of sociale problematiek etc) eerst bespreekt en vervolgens maatwerk-oplossingen voorstelt.

Kanttekeningen 2.1. De Hildenberg is niet representatief voor andere parken De situatie en omstandigheden van park De Hildenberg zijn uniek en daarmee niet volledig representatief voor andere parken. Naast commerciële exploitatie door Roompot Vakanties, zijn er 2 VVE’s en is het terrein openbaar toegankelijk. Een groot aantal recreatiewoningen is permanent bewoond en op diverse adressen staan ondernemingen ingeschreven. Het management van park De Hildenberg vraagt al enige tijd om bescherming van het park tegen permanente bewoning, ook met het oog op hun plan voor nieuwbouw van 34 recreatiewoningen. Juist vanwege de complexiteit van de situatie op De Hildenberg denken we hiermee de juiste kennis en ervaring op te doen voor overige situaties. Dit laat onverlet dat voor ieder park een eigen aanpak nodig zal zijn (zie ook argument 5.1 en kanttekening 5.1). 3.1. Aanpak van andere vakantieparken vraagt mogelijk meer budget Ieder park bevindt zich in een andere situatie en vraagt om een eigen aanpak. Het gevraagde budget voor de cofinanciering van provinciale instrumenten en voor de inzet van 0,2 fte is voor 2,5 jaar, maar wordt beschouwd als incidentele inzet. De ervaring van diverse Drentse gemeentes, met het project Vitale Vakantieparken Drenthe, is namelijk dat meer budget nodig is dan hier wordt gevraagd.

Momenteel wordt met andere gemeentes in zuidoost Friesland besproken om ook binnen de Regiodeal budget te alloceren voor vitalisering van vakantieparken. Ten opzichte van andere gemeentes in zuidoost heeft Ooststellingwerf relatief veel vakantieparken en andere logiesaccommodaties.

Vitaliteit verblijfsrecreatie, gemeente Ooststellingwerf. September 2017. ZKA Leisure Consultants; Vitaliteit Logiesaccommodaties Friesland. Maart 2020, ZKA Leisure Consultants 3 https://www.platform31.nl/nieuws/luisterartikel-ondermijning-op-vakantieparken 2

Vanwege de urgentie (zie ook argument 2.1) willen we daarom, ongeacht de mogelijke middelen vanuit de Regiodeal, aan de slag. Deze mogelijke extra middelen zullen worden gebruikt om de vitalisering van vakantieparken in onze gemeente verder op te schalen. 5.1. Aanpak van sommige parken kan ook leiden tot wijziging bestemming Op ieder park zijn omstandigheden die om maatwerk-oplossingen vragen. Het verbeteren van deze omstandigheden vraagt een integrale aanpak die het park als geheel beziet. Het motto is hier: ‘één park, één plan’. Dit kan in bepaalde gevallen ook uitmonden in een herziening van het bestemmingsplan. Dit vraagt een nauwe samenwerking tussen de vertegenwoordigers van het park en de gemeente, maar de gemeente blijft het bevoegd gezag om te beoordelen of de andere functie of bestemming past binnen een goede ruimtelijke ordening..

Financiële toelichting Het onderwerp vitalisering van vakantieparken maakte deel uit van de thema’s van het Ambitiefonds. Met het beëindigen van dit fonds zijn de middelen teruggevloeid naar de algemene middelen. Daarom wordt voor de uitvoering van dit voorstel een bedrag van € 75.000 uit de algemene middelen gevraagd. Hiervan is € 40.000 bestemd voor een gemeentelijke coördinator voor vitale logiesaccommodaties en € 35.000 voor de cofinanciering van provinciale instrumenten / planuitwerking (zie bijlage 1). Voorstel is om de dekking van € 75.000 mee te nemen in de integrale afweging bij de programmabegroting 2022-2025. Aanvullende voorstellen voor andere parken worden niet gedekt door dit budget.

Publicatie voor bekendmaking N.v.t

Vervolg Proces, planning & communicatie De beoogde start van de aanpak van vakantieparken in Ooststellingwerf is januari 2022. Na een positief besluit zal de bekendmaking plaatsvinden en zal eerst worden gestart met een pilotproject “Vitaal Vakantiepark” op De Hildenberg. De volgende stappen zullen, al dan niet parallel, worden genomen: 1)

Projectorganisatie op orde brengen: a. Interne werkgroep “Vitale Vakantieparken” opstarten om beleid af te stemmen; b. Parkanalyse maken: bureau-onderzoek (inschrijvingen BRP) en informatie eigenaar/beheerder (is opgestart); c. Kostenraming maken om te bezien wat kan worden ondergebracht in het Actieplan Vitale Logiesaccommodaties Fryslân 2028;

2)

Communicatie- en informatietraject opstarten: Overleg parkeigenaren en –managers Website(s) aanpassen Persbericht uitsturen Brieven en/of brochures opstellen

Evaluatie Bovenstaand traject wordt eerst toegepast op recreatiepark De Hildenberg. Na de evaluatie van de pilot wordt bekeken of en welke andere parken worden aangepakt en wat daar voor nodig is.

Burgemeester en wethouders van Ooststellingwerf,

, secretaris

, burgemeester.

Bijlagen 1) 2) 3)

Brief Provincie Friesland Financiën actieplan Vitale Logiesaccommodaties Persbericht

Startdocument “Pilot Vitalisering Buitenplaats De Hildenberg”

januari ’22

Inhoud INLEIDING ................................................................................................................................................3 1.

ACHTERGROND VAN DE PILOT ........................................................................................................3

2.

DOEL VAN DE PILOT.........................................................................................................................3

3.

STAPPENPLAN..................................................................................................................................4

4.

i)

Projectorganisatie .......................................................................................................................4

ii)

Informatie....................................................................................................................................4

iii)

Inventarisatie...............................................................................................................................5

iv)

Inventariseren toekomstopties ...................................................................................................6

v)

Integrale afweging.......................................................................................................................6 COMMUNICATIE..............................................................................................................................7

4.1

COMMUNICATIE INTERN.........................................................................................................7

4.2

COMMUNICATIE EXTERN ........................................................................................................7

5.

(VOORLOPIGE) PLANNING.............................................................................................................10

6.

FINANCIEN.....................................................................................................................................12

7.

BRONNEN ......................................................................................................................................12

BIJLAGE(N)........................................................................................Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

2

INLEIDING In Ooststellingwerf is toerisme en recreatie een economische sector van betekenis en een belangrijke bron voor werkgelegenheid. Naast een breed aanbod van dagrecreatieve activiteiten is het ook van belang om voldoende en kwalitatief goede accommodaties te bieden voor bezoekers die in ons gebied willen verblijven. Vakantieparken behoren tot de private sector en vormen vaak geen beleidsthema waar een gemeente zich intensief mee bezig houdt. De terreinen en objecten zijn in handen van ondernemers en particuliere eigenaren voor recreatief gebruik. Maar wat zich achter de slagboom afspeelt raakt in toenemende mate de taken van de gemeenten en samenwerkende partners. Duidelijk is dat bemoeienis vanuit de overheid nodig is om de kansen van de verblijfsrecreatiesector beter te benutten en om mogelijke problemen tegen te gaan. Sinds 2018 is het Rijk op nationaal niveau gestart met de Actie-Agenda Vakantieparken. Hierna zijn diverse provincies aan de slag met de aanpak van vakantieparken. In 2019 is de provincie Friesland begonnen met een verkenning. Vervolgens is begin 2020 een breed onderzoek afgerond naar de vitaliteit van logiesaccommodaties. Op basis van dit onderzoek heeft de provincie in 2021 de Friese gemeentes gevraagd om actieve inzet om vakantieparken en andere toeristische logiesaccommodaties een kwaliteitsimpuls te geven.

1. ACHTERGROND VAN DE PILOT In Ooststellingwerf dreigt een aantal vakantieparken de recreatieve functie te verliezen of heeft die al verloren. Daarom willen we dit moment aangrijpen om vakantieparken in onze gemeente een kwaliteitsimpuls te geven. Voor vakantieparken zijn verschillende ontwikkelrichtingen mogelijk: ‘excelleren’, ‘vitaliseren’ of ‘transformeren’. In Ooststellingwerf willen we eerst inzetten op parken die een kwaliteitsimpuls nodig hebben om de toeristisch-recreatieve functie te behouden. Van de drie genoemde mogelijkheden betreft dit de ontwikkelrichting ‘vitaliseren’: Het versterken van de toeristisch-recreatieve betekenis van een park noemen we vitaliseren. Een belangrijk punt hierbij is dat een gemeente de eigenaren niet kan dwingen. Een gemeente kan enkel helpen en stimuleren, het initiatief ligt altijd bij de eigenaren. Vitaliseren kan zodoende een langdurig proces zijn. Het gaat vaak samen met handhaven en beheren, zodat eigenaren het onrechtmatige gebruik niet kunnen doorzetten. Buitenplaats “De Hildenberg” is een vakantiepark dat volgens onderzoek nog gekwalificeerd is als ‘vitaal’, maar waar diverse ontwikkelingen zijn die op korte termijn kunnen leiden tot het verliezen van de toeristischrecreatieve functie. Daarnaast liggen er vergevorderde plannen om 30 nieuwe recreatiewoningen te bouwen op De Hildenberg.

Ook in het licht van die ontwikkeling willen we zorgen dat de toeristisch-recreatieve functie van het park behouden blijft. Op voorstel van het college van B&W heeft de gemeenteraad op 2 november 2021 ingestemd met een pilotproject “Vitale Vakantieparken” op Buitenplaats “De Hildenberg” in Appelscha. Aan de raad is toegezegd dat er allereerst een plan van aanpak zal worden gemaakt. Dit startdocument is de aftrap van het pilotproject. De ervaringen van de pilot willen we gebruiken om, waar mogelijk en gewenst, voorstellen te maken voor de aanpak van andere vakantieparken in de gemeente.

2. DOEL VAN DE PILOT Dit startdocument beschrijft de stappen die we gaan zetten om tot een kwaliteitsimpuls te komen voor Buitenplaats “De Hildenberg” in de periode 2022-2024. Het doel is om van “De Hildenberg” weer een vitaal vakantiepark te maken, waarbij de toeristisch-recreatieve functie behouden blijft. Aan de hand van dit startdocument willen we, samen met diverse belanghebbenden, tot een gezamenlijk gedragen plan van aanpak komen om van De Hildenberg weer een vitaal vakantiepark te maken. Als gemeente hebben we een faciliterende rol in dit proces. Een onderliggend doel is dat we als gemeente ook willen leren van dit project. De kennis en ervaring die we opdoen kunnen we gebruiken bij de aanpak van andere vakantieparken.

3

3. STAPPENPLAN Hieronder staat uitgewerkt welke stappen we gaan zetten om, met alle belanghebbenden, tot een plan van aanpak te komen voor “De Hildenberg”. i) Projectorganisatie Als eerste stap zal een ambtelijke werkgroep worden geformeerd. De aanpak en het vitaal krijgen van “De Hildenberg” vereist betrokkenheid van verschillende beleidsterreinen, zoals handhaving en veiligheid, ruimtelijke ordening, woningbouw en het sociale domein. De eerste stap is het verzamelen van data om er achter te komen wat nu precies de situatie is op het park (tot achter de voordeur). Niet alle bewoners schrijven zich in en we willen voorkomen dat zij ‘onder de radar’ verdwijnen. In specifieke gevallen kan het Gebiedsteam of een werkgroep worden ingeschakeld die de betreffende casussen eerst bespreekt en vervolgens maatwerkoplossingen voorstelt. De ambtelijke werkgroep (coördinatieteam?) bestaat uit samenwerkers van: -

Handhaving & Toezicht Communicatie Ruimtelijke Ordening Openbare Orde & Veiligheid Juridische zaken Samenleving/Gebiedsteam Klant & Organisatie (BRP, BAG1, …) Openbare ruimte Toerisme & recreatie […]

Startdocument als aftrap Het startdocument voor “De Hildenberg” is ambtelijk afgestemd met de hierboven genoemde beleidsterreinen en aan de hand daarvan verder aan- en ingevuld. Het blijft daarentegen wel een ‘levend document’, dat van tijd tot tijd wordt aangepast op basis van actuele ontwikkelingen. Naar schatting zal voor een coördinator voor dit pilotproject ca. 24 uur per week nodig zijn om dit proces te coördineren en richting te geven. Daarnaast zal ook informatie worden opgehaald bij de diverse belanghebbenden op en rond De Hildenberg. Dit zal de nodige uren aan ambtelijke capaciteit vergen. Tussentijds is het startdocument besproken met de meest betrokken wethouders. In samenspraak met het college zal ook de gemeenteraad op gezette tijden op de hoogte worden gesteld van de gang van zaken. De goedkeuring van het startdocument vindt plaats door het college van B&W. Hierna zullen de interne en externe bijeenkomsten van start gaan om de hier beschreven stappen te zetten. ii) Informatie De tweede stap is het verzamelen van informatie. Een goed beeld krijgen van wat er gebeurt op “De Hildenberg”, wie de relevante partijen zijn en welke onderwerpen er spelen, is essentieel. Met betrekking tot permanente bewoning is goede dossiervorming het begin van een succesvolle aanpak. Kort samengevat zijn de belangrijkste informatiebronnen voor de gemeente: -

1 2

De Basisregistratie Persoonsgegevens (BRP) Beheer- & Verhuurorganisatie (van De Hildenberg) Informatie vanuit het Sociaal Domein/Gebiedsteam Informatie en meldingen vanuit bewoners, recreanten en omwonenden Meldingen vanuit politie (en andere hulpdiensten) (Lokale) belastingen (toeristenbelasting, forensenbelasting, OZB, …) Nachtregister verblijfsrecreatie (indien aanwezig) Kamer van Koophandel (registratie ondernemingen) Kadaster2

Eventueel aanhaken bij pilot van Provincie Fryslân voor BAG registratie van objecten met een recreatiefunctie Via IRIS kunnen ook diverse gegevens, zoals BRP, WOZ en BAG worden gegenereerd 4

Handhaving en het tegengaan van permanente bewoning is een onlosmakelijk onderdeel van de stappen die we gaan zetten. In deze fase worden ook de handhavingsverzoeken geïnventariseerd en besproken. Voor bijzondere gevallen zullen maatwerk oplossingen worden gezocht. Daarnaast zijn nog vele andere informatiebronnen en onderzoeksmethoden voorhanden. Deze staan weergegeven in de bijlage bij dit startdocument. Belangrijk uitgangspunt hierbij is dat de informatie op een rechtmatige manier wordt verkregen. Eventueel kan het zinvol zijn om samen met andere organisaties (RIEC, Kadaster, Belastingdienst) een casus te starten met betrekking tot “De Hildenberg”. Op deze manier kan informatie van andere overheidsdiensten worden verzameld om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen. Deze stap zal alleen worden genomen als er indicaties zijn voor activiteiten in de sfeer van ondermijnende activiteiten. iii) Inventarisatie Met behulp van de informatievoorziening in stap ii) willen we in deze fase een completer beeld krijgen van wat er speelt en wat we kunnen veranderen om van “De Hildenberg” weer een vitaal vakantiepark te maken. Het parkterrein heeft volgens het Bestemmingsplan Buitengebied 2016 de enkelbestemming ‘Recreatie – Verblijfsrecreatie 1’ en is een complex geheel met: -

losse individuele eigenaren van kavels, waarvan een deel is georganiseerd in een VvE één eigenaar van de openbare infrastructuur (gemeente) één verhuurorganisatie (Roompot), die huur- en verhuurovereenkomsten heeft met eigenaren en bewoners huurders en exploitanten van voorzieningen, waaronder de golfbaan en het restaurant [….]

In deze fase moet daarom eerst worden geïnventariseerd welke overeenkomsten er liggen en wie of wat de rechthebbende spelers/partijen zijn. Er gaat ook nieuwbouw plaatsvinden van ruim 30 recreatiewoningen. Vanuit Ruimtelijke Ordening zal ook worden aangedragen wat we ‘aan de voorkant’ moeten regelen om de toeristisch-recreatieve functie van het park te kunnen behouden en versterken. Waar zaken klaarblijkelijk niet goed waren geregeld, of anders werden geïnterpreteerd dan de bedoeling was, zullen we als gemeente helder moeten krijgen wat we nog kunnen qua herstelaanpak. We moeten hier acteren op een wijze zoals we het in de toekomst geregeld willen hebben voor het hele park. Onderwerpen die daarbij onder andere aan bod komen zijn: -

Wijze van gebruik van het park, inclusief beheer en onderhoud van openbare voorzieningen Verhuurverplichtingen Voorkomen van milieuoverlast Voorkomen van ondermijnende activiteiten Bouwbesluit & brandveiligheid Sociale gevallen in relatie tot zorgplicht van de gemeente [….]

In het geval van permanente bewoning van recreatiewoningen zullen, samen met de beheerder en met eigenaren van deze woningen, afspraken worden gemaakt om dit terug te dringen. Ook wordt in deze fase, aan de hand van het vigerende beeldkwaliteitsplan (BKP) voor De Hildenberg, gekeken in hoeverre bestaande bouwwerken en voorzieningen voldoen aan de gemaakte afspraken. Ook zullen nieuwbouw- en uitbreidingsplannen worden getoetst aan het BKP. Een BKP maakt normaal gesproken onderdeel uit van de welstandsnota / het welstandsbeleid en is niet een integraal onderdeel van het bestemmingsplan. Het blijft daarmee ook gelden wanneer bestemmingsplannen worden vervangen door een ander plan. Het is dus zelfstandig van kracht. Als bouwwerken en andere voorzieningen niet in overeenstemming zijn met het BKP zal ook hierop worden gehandhaafd.

5

iv) Inventariseren toekomstopties Op basis van de voorgaande stappen van informatie en inventarisatie is duidelijk geworden hoe de zaken nu worden aangepakt en wat de huidige situatie is. Tijdens deze vierde stap wordt de vraag beantwoord: Hoe willen we dat de toekomst er uit ziet? Oftewel, het inventariseren van de opties voor de toekomst van het park. Gedurende de pilot wordt in nauwe afstemming met direct betrokkenen, eigenaren (VVE’s) en andere belanghebbenden verkend met welk toekomstperspectief het vakantiepark verder gaat. Ervaringen met dit proces en aanpak worden gedeeld op gemeentelijk en op regioniveau, zodat ook andere parken hiervan kunnen leren. Het uitgangspunt voor De Hildenberg is dat de toeristisch-recreatieve functie van het park naar een hoger niveau wordt getild en dat het vakantiepark, vanuit die optiek, ook economisch rendabel blijft. Als gemeente hebben we een faciliterende rol in dit proces. Zodoende kan de uitkomst van het proces, bijvoorbeeld vanwege gebrek aan draagvlak onder de betrokken partijen, anders worden dan het scenario dat de gemeente voor ogen heeft (zie ook 2. Doel). v) Integrale afweging Binnen elk van de onderstaande 4 domeinen moeten de verschillende overwegingen en argumenten op een rij worden gezet. Het geheel leidt vervolgens tot een integraal afwegingskader. Daarna moeten ook de bijbehorende vervolgstappen op een rij worden gezet.

Dit helpt om inzicht te krijgen in wat de afweging betekent voor zowel de gemeente, de bewoners, de eigenaren als de partners/investeerders. De centrale vraag bij elk van de hieronder genoemd domeinen is altijd: Wat is het effect van wonen in een recreatiewoning op… a. b. c. d.

Economie: economische en bedrijfsmatige afwegingen, inclusief werkgelegenheid? Ruimtelijke Ordening: ruimtelijke en planologische afwegingen, inclusief woningbouwafspraken? Sociaal-maatschappelijk: afwegingen inzake leefbaarheid, zorgvraag, sociale impact op bewoners? Veiligheid: afwegingen inzake fysieke veiligheid, inclusief economische delicten en ondermijning?

De uitwerking van het afwegingskader vindt plaats aan de hand van het document “Wonen in recreatiewoningen, Kwaliteits- en afwegingskader3”. Dit afwegingskader is feitelijk een technische uitwerking van verschillende scenario’s. De politiek-bestuurlijke afweging, en de hierop volgende besluitvorming, zal plaatsvinden op basis van de voorgelegde scenario’s. De politieke afweging maakt zodoende geen onderdeel uit van het afwegingskader.

3

Bureau Buiten en Eefsway, In opdracht van het Ministerie van BZK, augustus 2021 6

4. COMMUNICATIE Het opstellen en de uitvoering van dit startdocument staat of valt met een goede communicatie. Bij het traject voor het vitaliseren van vakantieparken zijn veel partijen betrokken. Het is belangrijk dat al deze partijen goed op de hoogte zijn van de stappen en worden betrokken bij de opstellen van het toekomstplan. Hierbij maken we onderscheid in communicatie met interne partijen (binnen de gemeente) en met externe partijen (buiten de gemeente). Hierna staat uitgewerkt met welke partij op welke manier wordt gecommuniceerd, hoe vaak, met welke boodschap, met welke middelen. In alle communicatie gebruiken we als gemeente de volgende kernboodschap: We willen de toeristisch-recreatieve functie van Buitenplaats “De Hildenberg” versterken. Het proces dat hiertoe leidt noemen we ‘vitaliseren’. Als gemeente hebben we in dit proces een faciliterende en stimulerende rol. Vanwege de corona-maatregelen maken we wel een voorbehoud bij directe contactmomenten en/of bijeenkomsten die hieronder staan weergegeven. Zolang de maatregelen nog van kracht zijn, kunnen deze momenten en/of bijeenkomsten niet altijd plaatsvinden, waardoor de uitvoering mogelijk vertraging zal opleveren. 4.1 COMMUNICATIE INTERN ▪ Periodiek overleg interne werkgroep/coördinatieteam In hoofdstuk 3 staat aangegeven welke interne partijen betrokken moeten zijn bij dit project.

Bij de start van het project zal iedere 2 weken intern overleg plaatsvinden. Afhankelijk van de vorderingen van het project kan dit overleg in de loop van de tijd 1 keer per maand plaatsvinden (vanaf Q3 2022). ▪

Periodiek overleg VTH, KCC, (Gebiedsteam?) Dit overleg gaat specifiek over huidige inschrijvingen, nieuwe inschrijvingen en aanschrijvingen. In het begin zal dit overleg wekelijks plaatsvinden. Afhankelijk van de vorderingen van het project kan dit overleg in de loop van de tijd iedere 2 weken (vanaf Q3 2022) of 1 keer maand (vanaf Q1 2023) plaatsvinden.

▪

Bijpraatmoment wethouder Het onderwerp permanente bewoning van recreatiewoningen en het project met De Hildenberg is complex en omgeven met veel gevoeligheden. Daarom zal aan het begin van dit project iedere 2 weken een bijpraatmoment plaatsvinden met de wethouder. De wethouder bepaalt aan de hand hiervan in hoeverre en op welke momenten het college en de raad ook moeten worden geïnformeerd.

4.2 COMMUNICATIE EXTERN ▪ Brieven / brochures opstellen / aanpassen - Algemene brief/brochure ondernemers/beheerders - Algemene brief/brochure VVE’s - Algemene brief/brochure individuele eigenaren - Brief nieuwe inschrijving/bewoning - Brief bestaande inschrijving/bewoning - Brief bestaande bewoning (zonder inschrijving) - Brief last onder dwangsom - [….] ▪