Document · PDF

Agendabundel

Raadsvergadering 25 juni 2025, gemeente Ooststellingwerf37.528 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

vervangende nieuwbouw van dorpshuis en school in Haule. 27. Een maximale jaarlijkse bijdrage van € 25.000 voor realiseren dorpshuisfunctie Appelscha door het huren van ruimtes, het geschikt maken van ruimtes voor dubbelgebruik of integreren van de dorpshuisfunctie in de nieuw te bouwen scholen en/of gymzaal+.

nvt

Zie ook 5.6 voor dorpshuis de Miente in Oosterwolde (combinatie Bruisplek).

5.6 Cultuur & Bruisplek – dorpshuis Oosterwolde Beslispunt 28. Verduurzamen van de onderkant van de Molen en Museum Makkinga (100%). 29. Verduurzaming van het gebouw van stichting Nobilis Fochteloo faciliteren (maximum bedrag en lening). 30. Bruisplek/dorpshuis Oosterwolde: nieuwbouw de Miente (combinatie dorpshuis en Bruisplek).

Investering 1,75 mln

Kapitaallasten 120K

178K

12K

3,1 mln

129K

Investering 0

Kapitaallasten 0

2,1 mln

44K

5.7 Overige accommodaties Beslispunt 31. Niet investeren in het verduurzamen van de Kompaan (huisnummers 3 en 5). 32. Verduurzamen van het gemeentehuis.

6. VOORSTEL FASERING INVESTERINGEN 6.1 Inleiding Op 24 september 2024 heeft de gemeenteraad het voorkeursscenario voor het accommodatiebeleid en het huisvestingsplan voor het onderwijs geamendeerd vastgesteld. Het accommodatiebeleid vraagt om grote investeringen, maar levert ook veel op: meer gemeenschapszin, betere leefbaarheid in dorpen en daarmee ook meer welzijn en (mentale) gezondheid voor onze inwoners. Voor de kleinere dorpen is vooral gekozen voor behoud en versterking van de leefbaarheid24. In de drie grotere dorpen, waar al meer voorzieningen zijn, is – waar mogelijk – gekozen voor slimmer gebruik van gebouwen25: bijvoorbeeld door ruimten te delen (dubbelgebruik) en beter samen te werken tussen gebruikers van accommodaties. In totaal gaat het om investeringen in 55 gebouwen in de periode van 2025 tot 2050. Dit kan niet allemaal tegelijk, dus is faseren nodig. Het in september 2024 door de raad vastgestelde voorkeursscenario en huisvestingsplan onderwijs is in dit hoofdstuk daarom conform de wens van de raad uitgewerkt in een voorstel over de fasering van het werk en de investeringen: • Wat doen we in de periode tot en met 2029? • Wat pakken we op de middellange termijn op (2030-2039)? • Wat doen we op lange termijn (2040-2050)?

6.2 Overwegingen bij de voorgestelde planning De meeste investeringen vinden plaats in de periode tot en met 2029. Er spelen diverse overwegingen mee bij deze voorgestelde planning. Verduurzamingswinst en leeftijd van het gebouw Het verbruik van gas en elektra, de productie van CO2, het energielabel en de leeftijd van een gebouw (en daarmee onderhoudskosten) zijn belangrijke argumenten om een gebouw zo snel mogelijk aan te pakken. Bijvoorbeeld de Boekhorst, Steegdenhal en het Bosbad Appelscha veroorzaken een hoge CO₂-uitstoot en het zijn gebouwen die door hun leeftijd veel onderhoud vragen. Met de voorstelde planning bereiken we in 2030 een CO2-reductie van 59%. Het streefgetal is 49% en voor de eigen gebouwen 55%. In 2050 komen we uit op 77% CO2-reductie. Dit is exclusief de Kampus. Als we de uitkomst van het onderzoek naar de Kampus overnemen halen we de CO2reductie van 95%. De besluitvorming hierover volgt separaat (zie mededeling aan de raad dd 13 mei 2025). Aflopende exploitatiecontracten Een extra reden om de investeringen in de Boekhorst en de Steegdenhal op korte termijn te doen (voor 2030) is dat de exploitatie-overeenkomsten voor deze voorzieningen aflopen in deze periode. Voor een nieuw / verduurzaamd gebouw kunnen we goedkopere exploitatie-overeenkomsten afsluiten omdat de energiekosten veel lager zijn dan nu.

24 Scenario D (leefbaarheid) uit de notitie voorkeursscenario dd 24 september 2024. 25 Scenario B (samenwerking) uit de notitie voorkeursscenario dd 24 september 2024.

Overige overwegingen Andere overwegingen die een rol spelen bij het maken van de planning van investeringen zijn: • de invloed op de leefbaarheid. Bijvoorbeeld de 1/3e regeling voor maatschappelijk vastgoed waar we geen eigenaar van zijn (bv dorpshuizen) voeren we op korte termijn in. Terwijl dit op basis van de sectorale routekaart voor verduurzaming26 pas later zou hoeven. • koppelkansen met al geplande verbouwingen en plannen voor verduurzaming van bijvoorbeeld de dorpshuizen. • het gecombineerd aanpakken van een school met bijbehorende gymlokaal. • het juist niet gelijktijdig aanpakken van gebouwen zodat de gebruikers elders terecht kunnen als er gebouwd of verbouwd wordt. • soms kiezen we er niet voor om een gebouw met een relatief jonge leeftijd te verduurzamen, omdat dit een grote en onrendabele investering oplevert. Nieuwbouw op natuurlijke momenten en beperkte verduurzaming in de tussentijd vinden we hier vaak de beste oplossing. • spreiding van de benodigde investeringen (dekking, zie hoofdstuk 8).

6.3 Het jaar 2025 Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik in megajoule

CO2 in kilogram

Dorpssintrum Donkerbroek Buitendienst gemeente Zwembad Haulewelle Gemeentehuis

Nieuwbouw

2002

A+

Nieuwbouw

1972

A++

2004

A+++

Startjaar

Jaar kaplast

Bedrag invest.

Bedrag kaplast

3.113

189.218

15.087

4.333

103

Subsidie

209.743

31.228

2025

2026

Verduurzamen

1.551.561

208.126

2025

2026

2.100

109

Samenvatting % CO2 reductie tov huidige situatie Jaarlijkse kapitaallasten

12% € 305.000

Stand van zaken •

•

De raad heeft al eerder gekozen voor nieuwbouw van het DoarpsSintrum Donkerbroek en de Buitendienst. Door verschillende oorzaken (oa ingediende bezwaren bij het DoarpsSintrum en stikstof bij de Buitendienst) zijn beide projecten vertraagd. Via de PenC-cyclus en mededelingen aan de raad houden we de raad op de hoogte van de stand van zaken. Zwembad Haulewelle heeft ook van de gemeente subsidie toegekend gekregen en een renteloze lening voor de laatste verduurzamingsslag om snel impact te maken (CO2-reductie) waar relatief weinig investeringen en inzet van gemeentepersoneel tegenover staan (laaghangend fruit). Besluitvorming in raad van februari 2025 en de maatregelen zijn al uitgevoerd (13 juni 2025 is de officiële ingebruikname). Daarmee is het zwembad energieneutraal en is de CO2-uitstoot vrijwel nul. Het gemeentehuis is een grote verbruiker van elektriciteit en ook een grote CO2-uitstoter ondanks dat de schil van het gebouw goed geïsoleerd is. Na 20 jaar worden de installaties vervangen; er is al budget beschikbaar gesteld. Bij de uitvoering wordt rekening gehouden met de eisen voor verduurzaming. De dakbedekking wordt vervroegd vervangen (op basis van de nieuwe eisen voor duurzaamheid) in samenhang met de zonnepanelen. Ze zijn15 jaar oud en door de verzekeraar afgekeurd in verband met brandveiligheid. Hierdoor gaan we meer opwekken (beter rendement dan huidige panelen).

Ook wordt de verlichting vervroegd vervangen omdat de huidige verlichtingsarmaturen niet meer verkrijgbaar zijn. Mede door deze

26 De sectorale routekaart voor verduurzaming is een plan waarin een bepaalde sector (zoals gemeenten, zorg, onderwijs

of sport) beschrijft hoe zij haar vastgoed stap voor stap gaat verduurzamen richting de doelen voor 2030 en 2050. Elke sector heeft zijn eigen routekaart opgesteld als onderdeel van het Klimaatakkoord (2019). Er is bijvoorbeeld een routekaart voor gemeenten (voor hun eigen vastgoed), een routekaart voor onderwijs, een routekaart voor cultuur en een routekaart voor sportaccommodaties.

maatregelen hebben we met een relatief beperkte investering een optimale vermindering van ons CO2-verbruik.

6.4 Korte termijn - Periode 2026-2029 Appelscha Naam

Bouw jaar 1975

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

78.131

2027

1979

Totale bijdrage ad € 185k 1/3 regeling

926.880

Tennisaccommodatie Boerestreek Kantine, was- en kleedruimten Stanfries CBS De Mandebrink

47.789

4.468

1960

onbekend

1/3 regeling

200.939

1976

Onbekend

Nieuwbouw

OBS de Riemsloot

1989

onbekend

Sporthal Steegdenhal

1990

Dorpshuisfunctie Appelscha

nvt

Bosbad Appelscha

Bedrag invest

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 18527

2026

122

2027

14.596

2026

267

2027

425.048

29.849

2027

3.200

2030

146

Nieuwbouw

341.510

25.948

2028

5.092

2031

232

Verduurzamen

714.586

47.038

2027

4.361

2029

179

Subsidie voor dorpshuisfunctie 25K per jaar

nvt

Donkerbroek Naam Kantine, was- en kleedruimten Donkerbroek BS de Twirrewyn *

Bouw jaar 1976

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

onbekend

1/3 regeling

115.920

6.515

2026

Niet nodig, is reeds ENG

198.832

29.604

2020

Bedrag invest 223

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 16

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 24 8

Elsloo Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Dorpshuis

1960

1/3 regeling

226.323

18.731

2026

Bedrga invest 336

2026

113

2027

Bedrag invest 276

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 19

Dorpshuis/Praothuus

Nieuwbouw met toepassing van 1/3 regeling

Fochteloo Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Dorpshuis et Legien Fochteloo Nobilis

1994

A (indicatief)

1/3 regeling

236.469

16.626

Startja ar 2026

1994

A (indicatief)

1/3 regeling

onbekend

Onbekend

2026

178

2027

Startjaa r 2026

Bedrag invest 84

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 6

2026

141

2027

Haulerwijk Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Tennisaccommodatie

1972

1/3 regeling

20.882

1.391

Verbinding sporthaldorpshuis Dorpshuis (De Enter)

nieuwbouw 1950

A (indicatief)

1/3 regeling

175.418

12.420

2026

327

2027

SV Haulerwijk (De Hichte)*

2023

onbekend

1/3 regeling

12.366

2026

2027

Langedijke Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Dorpshuis en jeugdhonk

1980

onbekend

1/3 regeling

94.678

5.321

2026

Bedrag invest 216

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 15

Bedrag invest 467

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 33

Makkinga Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Dorpshuis (Grietenyhus)*

1978

A (indicatief)

1/3 regeling

286.510

24.038

2026

27 Betreft geen kapitaallast maar een exploitatiebijdrage.

Nijeberkoop Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Dorpskantine

1972

onbekend

Nieuwbouw

26971

1682

2028

Bedrag invest 269

Jaar kaplast 2030

Bedrag kaplast 14

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 4

Oldeberkoop Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Tennis accommodatie

1998

1/3 regeling

3.218

479

2026

Bedrag invest 56

Mejander, waaronder dorpshuis *

2016

A+

1/3 regeling

1.167.250

92.294

2026

811

2027

Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

TC Oosterwolde

1960

onbekend

1/3 regeling

61.652

6.813

2026

Bedrag invest 78

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 5

DIO/Kuipenstreek 13

1965

On hold

120.957

7.053

2026

Kantine SV Oosterwolde

1995

onbekend

1/3 regeling

376.999

37452

2026

248

2027

Was en kleedruimten SV Oosterwolde De Kampingerhof

2023

ònbekend

1/3 regeling

onbekend

2026

2027

1960

onbekend

361.160

26.559

2026

528

2028

Gymlokaal Oosterwolde

1965

Afstoten, bedrag is voor aanpassing Kampus Verduurzamen

220.056

14.072

2026

1.020

2028

CBS De Akker

1935

onbekend

Nieuwbouw

892.576

56.597

2029

3.931

2032

121

OBS de Buttinga

1960

onbekend

Nieuwbouw

365.406

27.579

2028

3.251

2031

100

OBS De Toekan

2016

onbekend

Verduurzamen

620.111

48.978

2029

713

2030

Sportcomlex Boekhorst

1965/1996

C/D

Nieuwbouw

5.208.535

412.415

2026

18.681

2029

768

De Miente

1972/2002

Nieuwbouw

286.590

16.376

2026

3.784

2029

213

MFA de Kampus

2006

Zie mededeling dd 13 mei 2025

4.850.508

418.243

Bedrag invest 362

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 25

Bedrag invest 377

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 26

Oosterwolde

Ravenswoud Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Dorpshuis *

1978

F (indicatief)

1/3 regeling

169.227

11.417

2026

Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

MFA Waskemeer (dorpshuis en was- en kleedruimten voetbal)

1984

A (indicatief)

1/3 regeling

151.990

13.176

2026

Waskemeer

Samenvatting % CO2 reductie tov huidige situatie Kapitaallasten

47% € 2.223k (= subsidie Bosbad en dorpshuisfunctie Appelscha niet meegerekend)

Argumenten voor deze prioritering – dorpshuizen, sportaccommodaties, Miente en scholen. In deze periode geven we prioriteit aan de verduurzaming van meer dan 30 gebouwen namelijk dorpshuizen (incl. St. Nobilis), sportaccommodaties (inclusief sportcomplex De Boekhorsten en de sporthal in Appelscha) en scholen. Acht accommodaties wordt verduurzaamd via nieuwbouw. 1 2 3 4 5 6 7

De sporthallen en sportcomplex de Boekhorst zijn grote verbruikers en grote CO2-uitstoters; zie ook Hoofdstuk 2 en 3. Voor de andere gebouwen geldt dit minder, maar gezamenlijk zijn zij goed voor een aanzienlijke CO2-reductie. Bij de dorpshuizen en sportaccommodaties (clubgebouwen en kleedgebouwen) is de invloed op de leefbaarheid groot. De dorpshuizen en sportaccommodaties zijn al begonnen met verduurzaming en/of hebben plannen hiervoor klaar liggen. Geldt na onderzoek ook voor Elsloo. Daardoor is een snelle impuls op korte termijn mogelijk. We kunnen de betreffende organisaties met een relatief lage kapitaallast (€ 310.000) ondersteunen. Zij nemen de uitvoering zelf ter hand. En onze financiële bijdrage fungeert als cofinanciering voor andere subsidies en voor fondsen. De dorpskantine in Nijeberkoop is een uitzondering. Hier is nieuwbouw nodig. Verduurzaming is niet mogelijk. Gezien de staat van het huidige gebouw is het ongewenst lang te wachten met vervanging van het gebouw. Het dorpshuis in Haule is ook een uitzondering, omdat deze waarschijnlijk in samenhang met de nieuwbouw van de basisschool in het dorp wordt opgepakt. Het onderzoek naar de beste oplossing loopt nog. Voor de tussenliggende periode tot de nieuwbouw van het dorpshuis komen we in overleg met het dorp tot maatwerk.

We verduurzamen het gymlokaal in Oosterwolde in 2026 omdat gemeenten via de provinciale KlimOp-regeling tot en met 2026 geld kunnen krijgen voor het verduurzamen voor het eigen maatschappelijk vastgoed. Voordeel is dat we gelijk ervaring opdoen met verduurzaming van een van onze eigen gebouwen. NB Op dit moment zijn er vier gymnastieklokalen. Volgens het voorkeursscenario blijft hiervan alleen het gymnastieklokaal in Oosterwolde over. De andere drie worden vervangen door nieuwbouw. Het gebouw van Nobilis zit aan het dorpshuis Fochteloo vast. Hier is het dus logisch om de verduurzaming van hun gebouw in dezelfde periode op te pakken als het dorpshuis en hiervoor de op te stellen 1/3e regeling in te zetten, omdat het niet ons gebouw is. Nobilis is bezig met de museumregistratie in het Nederlands museumregister (subsidievoorwaarde gemeente). Onderdeel hierin is verduurzaming van het pand en daarmee verbonden eisen aan binnenklimaat en lichtomstandigheden. Dit kan dan gelijk meegenomen worden. Nobilis is overigens integraal onderdeel van de Bruisplek qua programmering. Nobilis gaat op de locatie van de Bruisplek bijvoorbeeld lezingen, workshops en andere presentaties organiseren en daarnaast blijft hun eigen locatie in Fochteloo bestaan.

Argumenten voor deze prioritering – Boekhorst 1. 2. 3. 4.

De Boekhorst heeft een grote CO2 uitstoot en een groot energieverbruik. De Boekhorst is van groot belang voor de leefbaarheid. Er is een grote onderhoudsbehoefte voor het huidige pand. Zie ook Hoofdstuk 3.

Argumenten voor deze prioritering – de Miente 1. Gebouw de Miente is het dorpshuis van Oosterwolde. Het gebouw is aan de buitenzijde en aan de binnenzijde verouderd en vernieuwing is noodzakelijk anders komen er hoge onderhoudskosten. 2. De plannen zijn sinds 2020 in ontwikkeling en in 2024 voorgelegd aan de raad. Zie ook hoofdstuk 4.

Argumenten voor deze prioritering – primair onderwijs Wat betreft onderwijs geven we prioriteit aan vervangende nieuwbouw van zes schoolgebouwen voor primair onderwijs. Voornemen is om vanaf 2027 te starten om per jaar een of twee schoolgebouw aan te pakken waarbij het schoolbestuur als bouwheer optreedt. Het eerst is cbs de Mandebrink aan de beurt. Daarna obs Riemsloot en obs Buttinga en vervolgens bbs de Akker. Obs de Toekan wordt verduurzaamd. Op de middellange termijn (vanaf 2030) volgen achtereenvolgens obs KJ Dijkstra en obs de Trede. 1. Het gaat om relatief oude gebouwen met een relatief hoog energiegebruik. Hiermee voorkomen we hoge onderhoudskosten en verminderen we energiekosten en CO2-uitstoot. 2. De keuze voor deze zes scholen is in lijn met het voorstel van de stuurgroep IHP. 3. Er zijn koppelkansen door Sbo Kampingerhof in het schooljaar 2026-2027 te verplaatsen naar de De Kampus. Op de Kampus is namelijk overcapaciteit. Een extra reden om dit te doen is dat het gebouw dan vrijvalt als tijdelijke huisvesting voor bbs de Akker en obs Buttinga. 4. BS de Twirrewyn is vernieuwbouwd in 2020 en los van het gas.

Onderzoek – De Kampus Het onderzoek is net afgerond en wordt besproken met het schoolbestuur en de beheersstichting. De raad is geïnformeerd via een vertrouwelijke mededeling aan de raad.

6.5 Middellange termijn - Periode 2030-2039 Elsloo Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

OBS KJ Dijkstra

1964

Nieuwbouw

421.624

28.726

2031

Bedrga invest 2.091

Jaar kaplast 2034

Bedrag kaplast 64

Gymlokaal

1964

Nieuwbouw

345.044

24.460

2031

770

2034

Was- en kleedruimten

1972

Nieuwbouw

226.323

18.731

2031

161

2034

Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

OBS De Trede

1929

onbekend

Nieuwbouw/onderz

192.589

14.181

2030

Bedrag invest 1.764

Jaar kaplast 2033

Bedrag kaplast 54

Dorpshuis

1962

A (indicatief)

Nieuwbouw/onderz

155.807

8.108

2030

1.683

2033

Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Sporthal De Bongerd

1991

Verduurzamen

911.272

69.836

2030

Bedrag invest 2.439

Jaar kaplast 2032

Bedrag kaplast 151

Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Museum/Molen Makkinga

1920

Verduurzamen

78521

4923

2030

Bedrag invest 1.750

Jaar kaplast 2033

Bedrag kaplast 120

Haule

Haulerwijk

Makkinga

Oldeberkoop Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

OBS De Tjongeling

1991

onbekend

Verduurzamen

258.834

19.849

2031

Bedrag invest 1.881

Jaar kaplast 2033

Bedrag kaplast 110

Samenvatting % CO2 reductie tov huidige situatie Kapitaallasten

6% € 625k

Argumenten voor deze prioritering 1. We gaan in deze periode door met de vervangende nieuwbouw van 2 schoolgebouwen voor primair onderwijs. Achtereenvolgens zijn obs de Trede en obs KJ Dijkstra aan de beurt en wordt obs de Tjongeling verduurzaamd. • Het gaat om relatief oude gebouwen met een relatief hoog energiegebruik. Hiermee voorkomen we hoge onderhoudskosten en verminderen we energiekosten en CO2-uitstoot. • De keuze voor de school in Elsloo is in overeenstemming het schoolbestuur; de school in Haule is later vanwege de combinatie met het dorpshuis. De verduurzaming van de school in Oldeberkoop is ook iets later. E.e.a. strijdt niet met het onderwijsbelang; de scholen maken ook iets langer gebruik van de normatieve leegstand. 2. De molen heeft een lage CO2 productie. Er is een grote investering nodig om dit omlaag te krijgen. We investeren er toch in, omdat het om waardevol cultureel erfgoed gaat. Daarnaast heeft de molen de museumstatus, waaraan eisen verbonden zijn wat betreft verduurzaming. Ten slotte heeft de molen een recreatieve waarde en daarmee ook een waarde voor de leefbaarheid. 3. De sporthal is stevige verbruiker van energie en uitstoter van CO2.

6.6 Lange termijn – periode 2040-2050 Makkinga Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

OBS De Stelling

2002

onbekend

Verduurzamen

240.776

18.037

2040

Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

MFA Haulerwijk (De Samensprong)

2006

A+

Verduurzamen

1.207.890

93.113

2046

Bedrag invest 750

Jaar kaplast 2043

Bedrag kaplast 46

Haulerwijk Bedrag invest 1.704

Jaar kaplast 2049

Bedrag kaplast 104

Jaar kaplast 2050

Bedrag kaplast 95

Oosterwolde Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

MFS Zuid

2007

Verduurzamen

842.177

68.144

2047

Bedrag invest 1.558

Biosintrum

2019

A++++

Verduurzamen

156.935

23.366

2058

`nnb

Jaar kaplast 2047

Bedrag kaplast 160

Waskemeer Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

MFA Waskemeer (Liudger)

2004

A (indicatief)

Verduurzamen

763.798

65.706

2044

Bedrag invest 2.610

2004

Zie 1e regel

Verduurzamen

Zie 1e regel

Zie 1e

2044

404

2047

430.470

regel 32.449

2047

925

2050

MFA Waskemeer (gymzaal en was- en kleedruimten) MFA De Boekebeam

2007

Verduurzamen

Samenvatting % CO2 reductie tov huidige situatie Kapitaallasten

12% € 487k

Argumenten voor deze prioritering Het gaat om relatief nieuwe gebouwen waar verduurzaming leidt tot onrendabele investeringen. De meest efficiënte oplossing is deze gebouwen te verduurzamen en aan het eind van hun economische levensduur volgens de adviezen uit de sectorale routekaart po/vo, dus na 40 jaar. Bij het invullen van de verduurzaming wordt gebruikt gemaakt van de dan beschikbare (technische) mogelijkheden. In de tussentijd worden wel maatregelen getroffen op natuurlijke momenten.

6.7 Samenvatting duurzaamheidswinst Met de voorgestelde prioritering bereiken we in 2030 een CO2-reductie van 59%. Het streefgetal is 49% en voor de eigen gebouwen 55%. In 2050 komen we uit op 77% CO2-reductie; dit is exclusief de Kampus. Hierover vindt separaat besluitvorming plaats (zie mededeling aan de raad hierover dd 13 mei 2025). Als we de uitkomst van het onderzoek overnemen halen we de CO2-reductie van 95%.

6.8 Beslispunten over de planning van investeringen Het voorgaande is als volgt samengevat in beslispunten. 5a

In de periode 2026-2029 via een op te stellen 1/3e regeling te investeren in tennisaccommodatie Boerestreek in Appelscha, kantine, de was- en kleedruimten van Stanfries in Appelscha, kantine en was- en kleedruimten in Donkerbroek, het dorpshuis Elsloo, dorpshuis Et Legien in Fochteloo, Nobilis in Fochteloo, de tennisaccommodatie Haulerwijk, het dorpshuis in Haulerwijk, sv Haulerwijk, dorpshuis en jeugdhonk Langedijke, dorpshuis Makkinga, tennisaccommodatie Oldeberkoop, MeJander (w.o. dorpshuis) Oldeberkoop, tennisaccommodatie Oosterwolde, kantine sv Oosterwolde, wasen kleedaccommodatie sv Oosterwolde, dorpshuis Ravenswoud en dorpshuis (met wasen kleedruimte voetbal) Waskemeer. In de periode 2026-2029 de voorgenomen investeringen te doen in nieuwbouw Praothuus in Elsloo i.c.m. dorpshuis en met toepassing van de 1/3-regeling, verbinding sporthal/dorpshuis in Haulerwijk, dorpskantine Nijeberkoop, CBS De Akker, OBS Buttinga (beide in Oosterwolde). Verduurzamen/renoveren van OBS de Toekan gymnastieklokaal Oosterwolde. Verhuizen van de Kampingerhofschool naar de Kampus Oosterwolde. In de periode 2030-2039 de voorgestelde investeringen te doen in nieuwbouw OBS KJ Dijkstra en nieuwbouw gymnastieklokaal gecombineerd met was- en kleedruimten in Elsloo en OBS de Trede en het dorpshuis in Haule.

Verduurzamen/renoveren van sporthal de Bongerd in Haulerwijk, museum/molen in Makkinga en OBS De Tjongeling in Oldeberkoop. In de periode 2040-2050 de voorgestelde investeringen te doen in verduurzamen/renoveren van OBS de Stelling Makkinga, MFA De Samensprong Haulerwijk, MFS Zuid Oosterwolde, MFA Waskemeer (inclusief gymzaal en was- en kleedruimten) en MFS de Boekebeam Waskemeer.

7. FINANCIËLE CONSEQUENTIES Totaalplaatje

Advies HEVO en over Miente

Voorstel college

Totale investering

Voorkeursscenario (cijfers incl index obv comp) 57,99 mln

71,7 mln

72,37 mln

Kapitaallasten pjr

3,03 mln

3,72 mln

3,6 mln

7.1 Investering en kapitaallasten In het voorkeursscenario (besluitvorming 24 september 2024) was de investering € 55,35 miljoen met een jaarlijkse kapitaallast van € 2,7 miljoen. Deze cijfers zijn aangepast met een indexering (5,68%). Ook zijn de investeringen in nieuwbouw gesplitst op basis van de componentenmethode (afschrijving in verschillende delen op basis van de levensduur). De investeringen zijn verdeeld in een deel bouwkosten (40 jaar afschrijving) en deel installatie (20 jaar afschrijving). Daarnaast is in overleg met het schoolbestuur besloten om de geplande investering voor openbare basisschool De Twirreweyn in Donkerbroek van € 506.000 te laten vervallen omdat de school al Energie Neutraal Gebouw is (ENG)28 is. Hiermee komt de investering van het voorkeurscenario uit op € 57,99 miljoen met een kapitaallast van € 3,03 miljoen. Dit is het nieuwe vertrekpunt. De raad heeft destijds besloten tot een aantal onderzoeken. De resultaten van deze onderzoeken staan in de hoofdstukken 1 tot en met 4. Onderstaand overzicht laat zien wat de financiële gevolgen zijn van de adviezen ten opzichte van het voorkeursscenario (van september 2024 en huidig in 2025).

28 ENG = Energie-Neutraal Gebouw. Dit betekent dat het gebouw net zoveel (of meer) energie opwekt als het verbruikt,

vaak door middel van zonnepanelen, warmtepompen of andere duurzame technieken. Zo’n gebouw heeft een zeer goede isolatie, slimme ventilatie en duurzame energiebronnen (zoals zon of bodemwarmte). Doel: geen of minimale CO₂uitstoot, en bijdragen aan een duurzamere leefomgeving.

Advies onderzoeken

Miente - nieuwbouw Appelscha-centrum - scenario 3 Bosbad - scenario 4B

investering (bedragen maal € 1.000) voorkeurscenario advies sep-24 index 25 + onderzoek

kapitaallasten (bedragen maal € 1.000) voorkeurscenario advies sep-24 index 25 + onderzoek

component

3.070

10.145

3.244

3.768

-174

-524

10.722

11.992

-576

-1.271

6.760

18.681

-363

-11.921

20.726

34.442

-1.114

-13.715

129

271

175

170

212

-34

-42

366

699

-79

-333

185

451

768

-317

1.173

1.864

-113

-692

Boekhorst Oosterwolde - scenario 1

Totaal

6.397

19.612

426

1.001

Ten opzichte van het geactualiseerde voorkeurscenario (kolom index 25 + component) is de investering als gevolg van de adviezen uit de onderzoeken € 13,715 miljoen hoger en de kapitaallast is € 0,692 miljoen hoger. In het voorstel van het college worden drie adviezen uit de onderzoeken overgenomen (Miente, Bosbad en Boekhorst Oosterwolde). Bij Appelscha is er gekozen voor een alternatief scenario. Dit leidt tot het volgende overzicht. Voorstel college

Miente - nieuwbouw Appelscha-centrum - alternatief scenario Bosbad - scenario 4B

investering (bedragen maal € 1.000) voorkeurscenario voorstel sep-24 index 25 + college

kapitaallasten (bedragen maal € 1.000) voorkeurscenario voorstel sep-24 index 25 + college

component

3.070

10.145

3.244

3.768

-174

-524

10.722

12.653

-576

-1.931

6.760

18.681

-363

-11.921

129

271

175

170

212

-34

-42

366

581

-79

-215

185

451

768

-317

1.173

1.747

-113

-574

Boekhorst Oosterwolde - scenario 1

Totaal

6.397

19.612

20.726

35.102

-1.114

-14.376

426

1.001

Het verschil tussen de adviezen uit de onderzoeken en het voorstel van het college is het alternatieve scenario bij Appelscha. Dit zorgt voor een hogere investeringslast € 0,66 miljoen maar een lagere kapitaallast van jaarlijks € 118.000. Dit betekent dat de totale investeringslast tot en met 2050 € 72,36 miljoen is met uiteindelijk een kapitaallast van € 3,6 miljoen. In hoofdstuk 6 staat het voorstel voor de fasering voor de korte

termijn, middellange termijn en de lange termijn. Dit voorstel levert de volgende lasten op voor de korte termijn (< 5 jaar) en voor de middellange termijn (=5 tot < 15 jaar). Totaaloverzicht lasten 2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

2036

2037

2038

2039

2040

Indexering 2025 obv componentenmethode 0 Gevolg lasten voorstel college 0

5 25

514 25

646 25

1.349 484

1.537 500

1.694 574

2.066 574

2.439 574

2.542 574

Totaal lasten accommodatiebeleid

539

671

1.833

2.036

2.268

2.640

3.013

3.116

De eerste regel ‘Indexering 2025 obv componenten’ geeft de lasten weer van het voorkeurscenario vanuit september 2024 geactualiseerd met de indexering en afschrijving op basis van de componentenmethode. De tweede regel ‘Gevolg lasten voorstel college’ is de mutatie ten opzichte van het voorkeurscenario als gevolg van het voorstel. Vanaf 2026 is al € 25.000 opgenomen voor de dorpshuisfunctie Appelscha. Dat gaat gelijk al van start. Op de lange termijn (> 15 jaar) gaan de lasten van € 3,116 miljoen naar € 3,6 miljoen.

7.2 Dekking In onderstaand overzicht staan de lasten van het accommodatiebeleid op een rij versus het beschikbare budget (zie paragraaf 7.5). Totaaloverzicht lasten 2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

2036

2037

2038

2039

2040

Indexering 2025 obv componentenmethode 0 Gevolg lasten voorstel college 0

5 25

514 25

646 25

1.349 484

1.537 500

1.694 574

2.066 574

2.439 574

2.542 574

Totaal lasten accommodatiebeleid

539

671

1.833

2.036

2.268

2.640

3.013

3.116

Totaal budget accommodatiebeleid

109

509

618

916

1.179

1.429

1.788

1.988

2.188

2.457

2.710

2.910

3.110

3.310

3.510

3.844

Verschil

109

479

245

-654

-607

-480

-652

-825

-659

-406

-206

-6

194

394

728

600

500

200

-54

-7

120

-52

-225

-59

-6

Voorstel toevoegen structureel budget

Conclusie is (zie regel verschil): • Voor de jaren 2025 t/m 2028 is er een overschot aan budget van ruim € 0,9 miljoen. • Bij de jaren 2029 t/m 2036 is er een tekort van totaal € 190.000. • En vanaf 2037 is er weer een plus die groeit. Gezien het laatste meerjarenperspectief (kaderbrief 2026-2029) vindt het college dit financieel verantwoord. We stellen voor om voor de periode 2029-2036 structureel € 600.000 (en dan voor 2035 € 500.000 en 2036 € 200.000) toe te voegen aan het budget accommodatiebeleid. Rekening houdend met de voorgestelde investeringen geven ook financiële kengetallen als de solvabiliteitsratio en de netto-schuldratio aan dat de toekomstige financiële positie goed is (zie bijlage financiële uitgangspunten). Ook na de structurele toevoeging van € 600.000 zien we voor een aantal jaren nog een min staan. We kiezen ervoor om hiervoor nu geen extra budget voor te stellen, maar dit op te lossen in het betreffende meerjarenperspectief dat dan geldt. De min is gering genoeg om dit dan op te lossen. Voor de plus in de eerste jaren stellen wij u voor dit toe te voegen aan de reserve accommodatiebeleid en dit in te zetten voor de dekking van de incidentele lasten (zie paragraaf 7.6). De incidentele lasten bestaan bijvoorbeeld uit afboeking boekwaarden, sloop, kosten tijdelijke huisvesting, verhuiskosten et cetera.

Uit het overzicht wordt duidelijk dat vanaf 2038 het oorspronkelijke budget (dus zonder de toevoeging van de structurele € 600.000) voldoende is om de lasten te dragen. Dus de structurele stijging van het budget ad € 200.000 kan in 2038 stoppen. De gepresenteerde cijfers zijn van het prijspeil 2025. Om deze actueel te houden stellen wij u voor dit elk jaar te indexeren. Zowel de investeringen als het budget accommodatiebeleid. Dit zal dan gebeuren bij de jaarlijkse opstelling van de begroting. In het hoofdstuk ‘Financiële positie’ in de begroting staat een overzicht van lopende investeringen. Een eventuele aanvullende dekking kan zijn dat als er als gevolg van uitkomsten van het accommodatiebeleid een woningbouwlocatie vrijkomt (zoals bijvoorbeeld in Appelscha). De ‘winst’ bij ontwikkeling van deze locatie wordt ingezet als dekking van het accommodatiebeleid. Zoals we recent hebben voorgesteld bij de herstructurering van Rikkingahof. Op dit moment kunnen we nog geen inschatting maken wat de hoogte hiervan eventueel zou zijn.

Voor de uitvoering van de diverse investeringen komen we bij u terug met een raadsvoorstel met daarin de kredietaanvraag van de betreffende accommodatie. Uw akkoord op dit voorstel betekent dus nog niet dat de kredieten beschikbaar zijn gesteld. De beslisregels over de financiële aspecten van het accommodatiebeleid zijn als volgt. Beslisregels 6a 6b 6c 6d

Voor het accommodatiebeleid een investering van totaal € 72,37 miljoen te doen voor de periode tot en met 2050, met een jaarlijkse kapitaallast die oploopt van € 30.000 in 2026 tot uiteindelijk € 3,6 miljoen in 2050. Voor de dekking van het accommodatiebeleid structureel € 600.000 (en dan voor 2035 € 500.000 en 2036 € 200.000) toe te voegen aan het budget voor de periode 2029-2036. Overschotten ten opzichte van het budget accommodatiebeleid toe te voegen aan de reserve accommodatiebeleid en deze in te zetten voor dekking van de incidentele uitgaven accommodatiebeleid. Een jaarlijkse indexering toe te passen op de investeringen en de budgetten.

7.3 Vrijval bestaande kapitaallasten De eerste vrijval van kapitaallasten is in 2029. Dit betekent dat we deze middelen niet kunnen gebruiken voor de dekking van nieuwe kapitaallasten voor de korte termijn (<5 jaar). Hieronder volgt een overzicht van de vrijval kapitaalasten die wordt toegevoegd aan het beschikbare budget voor het accommodatiebeleid. Vrijval afschrijving bestaande investeringen

MFA Hwijk MFA Wmeer obs De Stelling MFA Wmeer Boekebeam obs Toekan MFA Zuid

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

2036

2037

2038

2039

2040

114

114 111 48

114 111 48 69

114 111 48 69 53

114

273

342

395

114 111 48 69 53 135 530

Zie voor budget accommodatiebeleid paragraaf 7.5.

7.4 Consequenties onderhoudsuitgaven In de Jaarstukken 2024 (toelichting op de balans pagina 164) staat de volgende tekst: De onderhoudsvoorzieningen van de Kompaan, Steegdenhal, 2B’s (Bosbad en Boekhorst), gymlokalen, Boekebeam, de Bongerd en de Samensprong zijn gebaseerd op onderhoudsplannen die ouder zijn dan vijf jaar. De raad heeft eind 2023 besloten om in afwachting van de vaststelling van het accommodatiebeleid geen nieuwe onderhoudsplannen en dotaties aan de voorzieningen vast te stellen en het onderhoud te blijven uitvoeren conform de oude onderhoudsplannen. Dit leidt tot een onzekerheid over de omvang van de voorzieningen. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. De fasering van de investeringen (hoofdstuk 6) heeft gevolgen voor de onderhoudsuitgaven. Een aantal panden heeft nog een onderhoudsbehoefte in de komende jaren. Het noodzakelijke onderhoud wordt opgepakt. De komende jaren wordt per jaar gekeken wat noodzakelijk is qua uitgave aan onderhoud, rekening houdend met de komende investeringen. Na het vaststellen van het accommodatiebeleid maken we een raadsvoorstel over de nieuwe onderhoudsplannen, de financiële gevolgen en de dekking daarvan.

7.5 Budget accommodatiebeleid 2025 en verder In onderstaand overzicht staat de opbouw van het beschikbare budget tot en met 2040. Tabel budgetopbouw 2025 1. budget accommodatiebeleid 2. kapitaallasten inv ghuis 3. kapitaalasten zonnepanelen ghuis

109

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

2036

2037

2038

2039

2040

400

500

700

900

1.100

1.300

1.500

1.700

1.900

2.100

2.300

2.500

2.700

2.900

3.100

109

109 9

108 9

107 9

98 63

98 114

98 273

98 342

98 395

98 530

916

1.179

1.429

1.788

1.988

2.188

2.457

2.710

2.910

3.110

3.310

3.510

3.844

4. Exploitatiebudget Bosbad 5. Vrijval kapitaalasten 109

509

618

Toelichting: •

• • • •

Dit is het beschikbaar gestelde budget voor het accommodatiebeleid op grond van het aangenomen amendement #A-019 ‘Gas erop van het aardgas af voor slim en toekomstgericht accommodatiebeleid’ dd 8 november 2022. Hiermee is in 2024 een budget van € 200.000 beschikbaar gesteld met daarbij vermeld dat dit budget elk jaar met € 100.000 wordt verhoogd. Bij de behandeling van de kaderbrief 2025-2028 op 9 juli 2024 is besloten om met ingang van 2028 de stijging € 200.000 per jaar te laten zijn. Ook is toen besloten om het budget van € 300.000 dat in 2025 beschikbaar was te storten in de nieuw gevormde reserve accommodatiebeleid. In het meerjarenperspectief is al een investering van € 2,1 miljoen opgenomen voor de vervanging van installaties. Dus hiervoor zijn al kapitaallasten opgenomen in de begroting. Eén van de maatregelen voor de verduurzaming van het gemeentehuis is de vervanging van de zonnepanelen. De huidige zonnepanelen zijn nog niet afgeschreven en worden dan afgeboekt. Het opgenomen budget voor de kapitaallasten valt dan vrij. Er is momenteel een budget opgenomen in de begroting voor de bijdrage in de exploitatie van het Bosbad. Het voorstel is om voor het Bosbad een vergelijkbare bijdrage te doen als bij Haulewelle. Daarin zit de exploitatiebijdrage verwerkt. Zie paragraaf 7.3.

7.6 Incidentele lasten accommodatiebeleid Natuurlijk zijn er ook incidentele lasten zoals kosten van sloop bestaande gebouwen, verhuiskosten, kosten tijdelijke huisvestingen en afboeking boekwaarden. In de investeringen is rekening gehouden met algemene kosten zoals voorbereiding, begeleiding en projectleiding. Bij investeringen in ons eigen vastgoed kunnen we deze kosten (veelal personeelskosten) dan toerekenen aan de betreffende investering. Bij investeringen in accommodaties waar de gemeente geen eigenaar is zijn we ‘slechts’ verstrekker van de middelen en heeft een kleine rol bij de voorbereidingen van de plannen. En het is niet mogelijk om dan als gemeente kosten toe te rekenen aan deze investeringen. Want die ruimte is nodig bijvoorbeeld voor het stichting- of schoolbestuur om hun algemene kosten toe te kunnen rekenen. Daarom is bij de incidentele lasten personeelscapaciteit meegenomen voor de uitvoering van het accommodatiebeleid: 0,5 fte voor de periode 2026-2029, kosten € 200.000.

Hieronder staat een overzicht van de incidentele kosten die we in de periode tot 2030 verwachten. In deze periode zijn er geen lasten voor tijdelijke huisvesting. sloop

CBSDe Akker CBSDe Mandebrink OBSButtinga SBB Kampingerhof OBSDe Riemsloot Gymlokaal Appelscha Zwembad De Boekhorst Sporthal De Boekhorst Sporthal Steegdenhal Activiteitencentrum De Miente periode 1

verhuiskosten

boekwaarden

75 71 65 63 76 19 101 53 43 17

130 122 111 109 131

238 284 430 155 351 9

583

602

277

1.744

totaal

443 477 605 328 558 27 101 331 43 17 2.929

De incidentele lasten komen dan uit op € 2.929.000 plus € 200.000 voor personeelscapaciteit is totaal € 3.129.000. De afboeking van de boekwaarden levert geen vrijvallende kapitaallasten op. Er werd al niet meer op deze investeringen afgeschreven. Voor het onderwijs is het verstrekken van een verhuiskostenvergoeding een wettelijke verplichting. Dekking van deze incidentele lasten is dan in eerste instantie de reserve accommodatiebeleid en daarna de algemene reserve. Op basis van het financiële overzicht is de plus in de eerste jaren bijna € 1,2 miljoen, dit zal dan in de reserve accommodatiebeleid worden gestort. Dit leidt op dit moment tot de volgende beslisregel: 6e

Voor de periode 2026-2029 een bedrag beschikbaar te stellen van € 200.000 voor de personele capaciteit die nodig is om het accommodatiebeleid uit te voeren en dit te dekken uit de reserve Accommodatiebeleid.

8. ANDERE ASPECTEN ACCOMMODATIEBELEID Tijdens de sessies in de dorpen werd duidelijk dat accommodatiebeleid niet alleen gaat over stenen, maar ook over verenigingen, vrijwilligers en activiteiten. Samengevat gaat het over activiteiten en bestuurskracht. In de notitie voorkeursscenario gaven we aan wat de belangrijkste punten zijn, wat we daar op dit moment al aan doen en welke kansen we zien om extra dingen te doen. Dit laten we buiten het accommodatiebeleid en komt bij uw raad terug in de vorm van voorstellen over de ‘sociale basis’ in Ooststellingwerf.

Bijlagen 1) 2) 3) 4) 5) 6)

Lijst accommodaties Opdrachten/te onderzoeken scenario’s die de raad ons meegaf. Notitie Voorkeursscenario accommodatiebeleid en Onderwijshuisvestingsplan Raadsbesluit 24 september 2024 (geamendeerde versie). Onderzoek Dorpshuis/Bruisplek de Miente Mededeling aan de raad dd 4 maart 2025 over onderzoeken en wijzigingen ivm motie over MFA Oosterwolde en Miente. 7) Onderzoek Bosbad Appelscha 8) Onderzoek maatschappelijke voorzieningen Appelscha 9) Onderzoek Sporthal en zwembad de Boekhorst 10) Motie #88 dd november 2024 over loslaten combinatie van dorpshuis/bruisplek De Miente en sportcomplex de Boekhorst. 11) Gespecificeerde planning van investeringen. 12) Toelichting op financiële uitgangspunten. 13) Mededeling aan de raad dd 4 maart 2025 naar aanleiding van de quick scan over het Bosbad Appelscha.

Raadsvoorstel (aangepast) Commissievergadering Onderwerp Portefeuillehouder/Teamleider Extern zaak ID (zaakcode)

: : : :

Samenleving Accommodatiebeleid & huisvestingsplan onderwijs Esther Verhagen en Jelke Nijboer/Lea Limonard 0085175663

Datum collegevergadering 13 mei 2025

Voorgesteld besluit Het accommodatiebeleid 2025-2050 vast te stellen, waarvan het integraal huisvestingsplan (IHP) onderwijs onderdeel is. Dit houdt in: 1. Wat betreft de maatschappelijke voorzieningen in Appelscha a. de sporthal in Appelscha te behouden en te verduurzamen. b. OBS Riemsloot nieuw te bouwen op de locatie van CBS de Mandebrink. c. CBS de Mandebrink nieuw te bouwen op een nieuwe locatie (loopafstand sporthal). d. OBS Riemsloot, het bijbehorende gymlokaal en CBS de Mandebrink te slopen (locatie valt vrij voor woningbouw). e. Een maximale jaarlijkse bijdrage van € 25.000 beschikbaar te stellen voor het realiseren van een dorpshuisfunctie en/of jongerenruimte in Appelscha door het huren van ruimtes of het geschikt maken van ruimtes voor dubbelgebruik. 2. Wat betreft sportcomplex de Boekhorst in Oosterwolde a. Sportcomplex de Boekhorst nieuw te bouwen op de huidige locatie. 3. Wat betreft dorpshuis/bruisplek de Miente a. De Miente nieuw te bouwen (combinatie dorpshuis en Bruisplek) op de huidige locatie.

4. Wat betreft de planning van de investeringen a. In de periode 2026-2029 via een op te stellen 1/3e regeling te investeren in tennisaccommodatie Boerestreek in Appelscha, kantine, de was- en kleedruimten van Stanfries in Appelscha, kantine en was- en kleedruimten in Donkerbroek, het dorpshuis Elsloo, dorpshuis Et Legien in Fochteloo, Nobilis in Fochteloo, de tennisaccommodatie Haulerwijk, het dorpshuis in Haulerwijk, sv Haulerwijk, dorpshuis en jeugdhonk Langedijke, dorpshuis Makkinga, tennisaccommodatie Oldeberkoop, MeJander (w.o. dorpshuis) Oldeberkoop, tennisaccommodatie Oosterwolde, kantine sv Oosterwolde, was- en kleedaccommodatie sv Oosterwolde, dorpshuis Ravenswoud en dorpshuis (met was- en kleedruimte voetbal) Waskemeer. b. In de periode 2026-2029 de voorgenomen investeringen te doen in nieuwbouw Praothuus in Elsloo i.c.m. dorpshuis en met toepassing van de 1/3-regeling, verbinding sporthal/dorpshuis in Haulerwijk, dorpskantine Nijeberkoop, CBS De Akker, OBS Buttinga (beide in Oosterwolde). Verduurzamen/renoveren van OBS de Toekan en gymnastieklokaal Oosterwolde. Verhuizen van de Kampingerhofschool naar de Kampus Oosterwolde. c. In de periode 2030-2039 de voorgenomen investeringen te doen in nieuwbouw OBS KJ Dijkstra en nieuwbouw gymnastieklokaal gecombineerd met was- en kleedruimten in Elsloo en OBS de Trede en het dorpshuis in Haule.

Verduurzamen/renoveren van sporthal de Bongerd in Haulerwijk, museum/molen in Makkinga en OBS De Tjongeling in Oldeberkoop. d. In de periode 2040-2050 de voorgenomen investeringen te doen in verduurzamen/renoveren van OBS de Stelling Makkinga, MFA De Samensprong Haulerwijk, MFS Zuid Oosterwolde, MFA Waskemeer (inclusief gymzaal en was- en kleedruimten) en MFS de Boekebeam Waskemeer. 5. Wat betreft de financiële aspecten van het accommodatiebeleid

a. Voor het accommodatiebeleid een investering van totaal € 72,37 miljoen te doen voor de periode tot en met 2050, met een jaarlijkse kapitaallast die oploopt van € 30.000 in 2026 tot uiteindelijk € 3,6 miljoen in 2050. b. Voor de dekking van het accommodatiebeleid voor periode 2029-2036 structureel € 600.000 (en dan voor 2035 € 500.000 en voor 2036 € 200.000) toe te voegen aan het budget accommodatiebeleid. c. Overschotten ten opzichte van het budget accommodatiebeleid toe te voegen aan de reserve accommodatiebeleid en deze in te zetten voor dekking van de incidentele uitgaven accommodatiebeleid. d. Een jaarlijkse indexering toe te passen op de investeringen en de budgetten. e. Voor de periode 2026-2029 een bedrag beschikbaar te stellen van € 200.000 voor de personele capaciteit die nodig is om het accommodatiebeleid uit te voeren en dit te dekken uit de reserve Accommodatiebeleid.

Inleiding In de notitie Voorkeursscenario accommodatiebeleid en onderwijshuisvestingsplan (juli 2024) deed het college een voorstel voor de richting van het accommodatiebeleid (voorkeursscenario). De raad ging hier op 24 september 2024 mee akkoord, met uitzondering van de voorgestelde besluiten over: 1. De maatschappelijke voorzieningen in Appelscha (basisscholen, de sporthal, het gymnastieklokaal en de dorpshuisfunctie) 2. Sporthal en zwembad de Boekhorst 3. Dorpshuis/bruisplek de Miente. Voor deze accommodaties, inclusief het Bosbad, vroeg de raad om nader onderzoek naar verschillende scenario’s/aspecten ervan. En de uitkomsten daarvan te integreren in het op te stellen voorstel accommodatiebeleid/IHP. Het voorstel over het Bosbad komt eind van dit jaar. Vanaf januari 2025 zijn de onderzoeken uitgevoerd. De resultaten werden op 24 april 2025 tijdens een thema-avond gepresenteerd aan de raad. Alle informatie komt samen in het voorliggende voorstel accommodatiebeleid. Als de raad akkoord gaat met het voorstel neemt zij besluiten over de accommodaties de basisscholen, sporthal, gymnastieklokaal en dorpshuisfunctie in Appelscha, sporthal en zwembad de Boekhorst in Oosterwolde en dorpshuis/bruisplek de Miente.

Daarnaast stelt de raad met dit voorstel de planning van de investeringen vast voor alle accommodaties, inclusief de scholen, voor de korte, middellange en lange termijn (zie hoofdstuk 6).

Argumenten 1-4.1 Het voorstel is grotendeels lijn met de adviezen die de extern ingehuurde bureaus uitbrachten. Het college stelt voor de adviezen over zwembad en sporthal de Boekhorst en dorpshuis/bruisplek De Miente over te nemen. Het advies over de maatschappelijke voorzieningen in Appelscha neemt het college niet over. Hier stelt het college voor een oplossing te kiezen die goedkoper is dan het oorspronkelijke voorkeursscenario en het advies van HEVO, waarbij het voorzieningenniveau op peil blijft én verduurzamingswinst wordt gemaakt. Meer informatie vindt u in hoofdstuk 2 van het accommodatiebeleid. 1-4.2 Het voorstel is het gevolg van een integrale afweging tussen leefbaarheid, betaalbaarheid en duurzaamheid. Het accommodatiebeleid vraagt om grote investeringen, maar levert ook veel op: meer gemeenschapszin, betere leefbaarheid in dorpen en daarmee ook meer welzijn en (mentale) gezondheid voor onze inwoners. Alles afwegend biedt dit voorstel een ‘pakket’ waarbij de investeringen in geld en ambtelijke capaciteit ons inziens opwegen tegen de maatschappelijke waarde die we ermee creëren in de vorm van gemeenschapszin, leefbaarheid en daarmee samenhangend het welbevinden en de (mentale) gezondheid van onze inwoners. 1-4.3 We realiseren een duurzame vastgoedportefeuille.

Het voorstel voorziet in de verduurzaming en nieuwbouw van accommodaties, waardoor er een grotendeels duurzame vastgoedportefeuille ontstaat. Verder krijgen we door uitvoering van dit voorstel minder leegstand.

Denk aan het clusteren van het gymonderwijs in de sporthal in Appelscha door de scholen op loopafstand van de sporthal te situeren. 1-4.4 Het voorstel leidt tot goede onderwijsgebouwen, behalen CO2 reductie en verminderen overcapaciteit. Onze onderwijsgebouwen zijn grotendeels verouderd. Dat maakt dat we flink moeten investeren in (ver)nieuwbouw en verduurzaming (het verschilt per gebouw of nieuwbouw, vernieuwbouw of verduurzaming gaat plaatsvinden, afhankelijk van de mogelijkheden en noodzaak). Het voorstel sluit niet 100% aan bij de wensen van scholen (alle scholen willen het liefst op hun eigen locatie blijven), maar is wel een resultaat waar de scholen mee in kunnen stemmen. We focussen op de kwaliteit van het onderwijs en goede huisvesting voor de leerlingen en personeel, maar zorgen in het voorstel ook dat we de beschikbare vierkante meters optimaal benutten (overcapaciteit verminderen). Daarnaast behalen we uiterlijk 2050 de gewenste en noodzakelijke CO2 reductie als we het voorstel uitvoeren. 1.-4.5 Het voorstel sluit aan bij de belangrijkste wensen van onze inwoners. Uit alle participatie-activiteiten rond het accommodatiebeleid komt sterk naar voren dat inwoners het behoud van voorzieningen in de dorpen erg belangrijk vinden, maar dat zij er begrip voor hebben en het wenselijk vinden dat accommodaties -daar waar het kan- meer multifunctioneel worden gebruikt.

3.5 Een investering in cultuur is zeer wenselijk. De culturele voorzieningen in onze gemeente zijn beperkt. Dat is de reden dat we willen investeren in cultuur in de vorm van een Bruisplek in Oosterwolde, die voor een brede groep inwoners van grote waarde zal zijn. Het voegt iets toe dat er nog niet is en het participatietraject liet zien dat inwoners er behoefte aan hebben. Door de combinatie tussen Bruisplek en dorpshuis De Miente doen we het ‘slim’ waardoor we geen accommodatie toevoegen, maar hem geschikt maken voor dubbelgebruik. 5.1 De financiële gevolgen van het voorkeursscenario zijn te dragen als we ze uitsmeren over langere tijd. Naast de wettelijke taken (onderwijs en bewegingsonderwijs) is het voorstel om een aanzienlijk deel van de huidige accommodaties te behouden, verduurzamen en/of vernieuwen. In totaal gaat het om investeringen in 55 gebouwen in de periode van 2025 tot 2050. Die kunnen we niet allemaal tegelijk aanpakken. Daarom stellen we voor om de investeringen gespreid te doen in de periode vanaf nu tot 2050. In het voorstel staat wat we gaan doen op korte termijn (< 5 jaar), middellange termijn (= 5 tot < 15 jaar) en lange termijn (> 15 jaar). 6.1 Door diverse maatregelen is het voorgestelde accommodatiebeleid financieel verantwoord zonder in te boeten op onze maatschappelijke ambities. In het voorstel staan voorbeelden van maatregelen die we nemen.

Naast het faseren van de investeringen om de lasten over de tijd te spreiden (zie hoofstuk 6 notitie accommodatiebeleid) maken we gebruik van een 1/3e-regeling voor verduurzaming van bijvoorbeeld de dorpshuizen, waarvan de gemeente geen eigenaar is. Ook sturen we -daar waar dat realistisch is- op cofinanciering door betrokken partijen. Door deze aanpak blijft het totale pakket aan maatregelen financieel verantwoord, zonder in te boeten op onze maatschappelijke ambities. Een uitgebreidere toelichting op de financiële kant van het accommodatiebeleid vindt u in hoofdstuk 7 van de notitie accommodatiebeleid.

Kanttekeningen 5.1 Het voorstel vraagt om flinke investeringen, we zullen dus moeten spreiden Het voorstel vraagt flinke investeringen en daarmee samenhangende jaarlijkse kapitaallasten, dus doen we in hoofdstuk 6 van de notitie accommodatiebeleid een voorstel voor spreiding van de investeringen over de periode van nu tot 2050. De meeste investeringen vinden plaats in de periode tot en met 2029, gevolgd door een tweede fase van 2030 tot 2034. De laatste projecten staan gepland voor de periode 2045 tot 2049. De redenen om veel investeringen te doen in de eerste periode is dat de exploitatiecontracten van onder andere Boekhorst, de Steegdenhal, sporthal De Bongerd en het Bosbad Appelscha (via Stichting Bosbad) aflopen in deze eerste periode. Deze accommodaties veroorzaken bovendien een hoge CO₂-uitstoot. Door hierin te investeren, kunnen we die uitstoot flink verminderen en bijdragen aan ons klimaatdoel: 49% minder CO₂ in 2030. Dit is een stap op weg naar het einddoel: 95% reductie en volledig van het gas af.

5.2 De planning kan veranderen, regelmatige herijking belangrijk We realiseren ons dat de voorgestelde planning op middellange en lange termijn (2030-2050) dynamisch moet zijn. De komende jaren kunnen zich ontwikkelingen voordoen – bijvoorbeeld op het gebied van techniek, demografie, wetgeving, gemeentelijke financiën of lokale wensen – die aanleiding geven om keuzes te heroverwegen. We moeten er dus rekening mee houden dat investeringen die nu voor de periode 2030-2050 gepland staan worden uitgesteld, aangepast, versneld of (toch) niet worden uitgevoerd. Ook kan ervoor worden gekozen om bestaande voorzieningen af te stoten of voorgenomen nieuwbouw om te zetten naar renovatie of vernieuwbouw als dat doelmatiger blijkt. De raad neemt hierover altijd het besluit. In de komende jaren zijn flexibiliteit, regelmatige herijking en een open blik belangrijk om het beleid uitvoerbaar en toekomstbestendig te houden. 5.3 Met het voorstel spelen we beperkt in op demografische en maatschappelijke trends. Met het voorstel spelen we beperkt in op demografische en maatschappelijke trends zoals krimp, meer individualisme, minder vrijwilligers en toegenomen mobiliteit (waardoor op termijn minder gebouwen nodig zijn).

De reden is dat we bij niet-investeren op korte en middellange termijn te grote negatieve maatschappelijke gevolgen verwachten (minder betrokkenheid bij het eigen dorp als mensen moeten reizen, minder deelname aan activiteiten, minder ontmoetingen tussen inwoners waardoor eenzaamheid toeneemt). Bij de nieuwbouw van schoolgebouwen houden we wél rekening met demografie door in geval van huidige normatieve overcapaciteit een kleinere school terug te bouwen te realiseren. 5.4 Uitvoering van het voorstel vraagt veel van de ambtelijke organisatie. Er is veel menskracht nodig om de nieuwbouw en renovatie van accommodaties de komende jaren in goede banen te leiden. Dit geldt zowel voor de gemeentelijke accommodaties (voorbereiding en uitvoering) als voor de overige accommodaties (beoordelen, faciliteren, overleg met betrokkenen). Dit is een extra reden om de uitvoering van het accommodatiebeleid uit te smeren over de periode vanaf nu tot 2050. In hoofdstuk 7 van de notitie accommodatiebeleid brengen we in beeld hoeveel extra formatie er (tijdelijk) nodig is om het beleid uit te voeren.

Financiële toelichting In het voorkeursscenario (besluitvorming 24 september 2024) was de investering € 55,35 miljoen met een jaarlijkse kapitaallast van € 2,7 miljoen. Deze cijfers zijn aangepast met een indexering (5,68%). Ook zijn de investeringen in nieuwbouw gesplitst op basis van de componentenmethode (afschrijving in verschillende delen op basis van de levensduur). De investeringen zijn verdeeld in een deel bouwkosten (40 jaar afschrijving) en deel installatie (20 jaar afschrijving). Daarnaast is in overleg met het schoolbestuur besloten om de geplande investering voor openbare basisschool De Twirreweyn in Donkerbroek van € 506.000 te laten vervallen omdat de school al Energie Neutraal Gebouw is (ENG) is. Hiermee komt de investering van het voorkeurscenario uit op € 57,99 miljoen met een kapitaallast van € 3,03 miljoen. Dit is het nieuwe vertrekpunt. In het voorliggende voorstel van het college worden twee adviezen uit de onderzoeken overgenomen (Miente en Boekhorst Oosterwolde). En voor Appelscha een alternatief scenario. Dit betekent dat de totale investeringslast over de periode tot en met 2050 € 72,36 miljoen is met uiteindelijk een kapitaallast van € 3,6 miljoen.

Gezien het laatste meerjarenperspectief (kaderbrief 2026-2029) vindt het college dit financieel verantwoord is. We stellen voor om voor de periode 2029-2036 structureel € 600.000 (en dan voor 2035 € 500.000 en 2036 € 200.000) toe te voegen aan het budget accommodatiebeleid. Rekening houdend met de voorgestelde investeringen geven ook financiële kengetallen als de solvabiliteitsratio en de netto-schuldratio aan dat de toekomstige financiële positie goed is (zie notitie Accommodatiebeleid, bijlage financiële uitgangspunten). Ook na de structurele toevoeging van € 600.000 zien we voor een aantal jaren een min staan. We kiezen ervoor om nu hiervoor geen extra budget voor te stellen, maar dit op te lossen in het betreffende meerjarenperspectief dat dan geldt. De min is gering genoeg om dit dan op te lossen. Voor de plus in de eerste jaren stellen wij u voor dit toe te voegen aan de reserve accommodatiebeleid en dit in te zetten voor de dekking van de incidentele lasten (zie notitie Accommodatiebeleid, paragraaf 7.6). De incidentele lasten bestaan bijvoorbeeld uit afboeking boekwaarden, sloop, kosten tijdelijke huisvesting, verhuiskosten et cetera. In de investeringen is rekening gehouden met algemene kosten zoals voorbereiding, begeleiding en projectleiding.

Bij investeringen in ons eigen vastgoed kunnen we deze kosten (veelal personeelskosten) dan toerekenen aan de betreffende investering. Bij investeringen in accommodaties waar de gemeente geen eigenaar is, is de gemeente ‘slechts’ verstrekker van de middelen en heeft een kleine rol bij de voorbereidingen van de plannen. En het is niet mogelijk om dan als gemeente kosten toe te rekenen aan deze investeringen. Want die ruimte is nodig bijvoorbeeld voor het stichting- of schoolbestuur om hun algemene kosten aan toe te kunnen rekenen. Daarom is bij dit voorstel de genodigde personeelscapaciteit om het accommodatiebeleid uit te voeren meegenomen: 0,5 fte voor de periode 2026-2029 kosten € 200.000. Uit het overzicht wordt duidelijk dat vanaf 2038 het oorspronkelijke budget (dus zonder de toevoeging van de structurele € 600.000) voldoende is om de lasten te dragen. Dus de structurele stijging van het budget ad € 200.000 kan in 2037 stoppen. De gepresenteerde cijfers zijn van het prijspeil 2025. Om deze actueel te houden stellen wij u voor dit elk jaar te indexeren. Zowel de investeringen als het budget accommodatiebeleid. Dit zal dan gebeuren bij de jaarlijkse opstelling van de begroting. In het hoofdstuk 'Financiële positie' in de begroting staat een overzicht van lopende investeringen.

Een eventuele aanvullende dekking kan zijn dat als er als gevolg van uitkomsten van het accommodatiebeleid een woningbouwlocatie vrijkomt (zoals bijvoorbeeld in Appelscha). Dat de ‘winst’ bij ontwikkeling van deze locatie wordt ingezet als dekking van het accommodatiebeleid. Zoals we recent hebben voorgesteld bij de herstructurering van Rikkingahof. Op dit moment kunnen we nog geen inschatting maken wat de hoogte hiervan eventueel zou zijn.

Publicatie voor bekendmaking Nvt

Vervolg Voor de uitvoering van de diverse investeringen komen we bij u terug met een raadsvoorstel met daarin de kredietaanvraag van de betreffende accommodatie. Uw akkoord op dit voorliggende voorstel betekent dus niet dat de kredieten beschikbaar zijn gesteld. Tenslotte komen we ook nog terug met een voorstel over het Bosbad in Appelscha.

Burgemeester en wethouders van Ooststellingwerf, , secretaris

, burgemeester.

Bijlagen 1.

Voorstel accommodatiebeleid en integraal huisvestingsplan onderwijs inclusief bijlagen.

Extern zaak ID (zaakcode)

: 0085175663

De raad van de gemeente Ooststellingwerf; nr. gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 mei 2025

Besluit Het accommodatiebeleid 2025-2050 vast te stellen, waarvan het integraal huisvestingsplan (IHP) onderwijs onderdeel is. Dit houdt in: 1. Wat betreft de maatschappelijke voorzieningen in Appelscha a. de sporthal in Appelscha te behouden en te verduurzamen. b. OBS Riemsloot nieuw te bouwen op de locatie van CBS de Mandebrink. c. CBS de Mandebrink nieuw te bouwen op een nieuwe locatie (loopafstand sporthal). d. OBS Riemsloot, het bijbehorende gymlokaal en CBS de Mandebrink te slopen (locatie valt vrij voor woningbouw). e. Een maximale jaarlijkse bijdrage van € 25.000 beschikbaar te stellen voor het realiseren van een dorpshuisfunctie en/of jongerenruimte in Appelscha door het huren van ruimtes of het geschikt maken van ruimtes voor dubbelgebruik. 2. Wat betreft sportcomplex de Boekhorst in Oosterwolde a. Sportcomplex de Boekhorst nieuw te bouwen op de huidige locatie. 3. Wat betreft dorpshuis/bruisplek de Miente a. De Miente nieuw te bouwen (combinatie dorpshuis en Bruisplek) op de huidige locatie.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Ooststellingwerf&id=3181eafe-a451-4711-91dd-4a734c57bbc3