Agendabundel

Bundel - Raadsvergadering van 31 oktober 2023 Agenda bijlagen GETEKEND besluitenlijst raadsvergadering 31 oktober 2023 1 Opening/Mededelingen 2 Vaststellen agenda AGENDA raadsvergadering 31 oktober 2023 3 Spreekrecht inwoners Dhr. D.J. van der Zee spreekt in over overlast Tyson Foods B.V. Dhr. S Wijnsma spreekt in over uitbreiding industriële activiteiten op de Venekoten. Dhr. D.W. Groen spreekt in over plannen m.b.t. landschappelijke inpassing Zonnepark Oosterwolde Zuid. Mevr. H.G. Jonker spreekt in over vaccinaties 4 Besluitenlijst raadsvergadering 26 september 2023 Gewijzigd concept verslag raadsvergadering 26 september 2023 5 Tussentijdse benoeming raadslid Voorgesteld besluit: De heer R.M. Berends tijdelijk toe te laten als lid van de gemeenteraad. RV tussentijdse benoeming raadslid R. Berends RB tussentijdse benoeming raadslid R. Berends GETEKEND RV tussentijdse benoeming raadslid R. Berends GETEKEND RB tussentijdse benoeming raadslid R. Berends 6 Startnotitie accommodatiebeleid Bespreekstuk in twee termijnen Voorgesteld besluit 1. De startnotitie accommodatiebeleid vast te stellen. RV Startnotitie accommodatiebeleid RB Startnotitie accommodatiebeleid Bijlage 1.

Startnotitie accommodatiebeleid Brief SODO - Verduurzaming dorpshuizen 2024 Bijlage brief SODO A-034 D66, PvdA - Richting geven Accommodatiebeleid A-037 D66, PvdA - Participatie breder trekken A-036 GL, VVD, CDA - Keuzemenu accommodatiebeleid GETEKEND Geamendeerd RB Startnotitie accommodatiebeleid 7 Startnotitie stikstof Bespreekstuk in twee termijnen. Voorgesteld besluit 1. In te stemmen met de Startnotitie Stikstof; en akkoord gaan met de volgende doelen: a. Betrouwbare overheid b. Natuurherstel c. Circulaire economie d. Agrarisch natuurbeheer stimuleren e. Multifunctionele landbouw stimuleren f. Rood voor Rood regeling verruimen g. Gezonde leefomgeving stimuleren h. Klimaatadaptieve maatregelen i. Culturele samenwerkingen j. Samenhang met SDG’s RV Startnotitie Stikstof RB Startnotitie Stikstof Bijlage 1. Startnotitie Stikstof 20230919 A-032 CU, VPO, VVD - Vaststellen doelen startnotitie stikstof A-033 VVD, CU, OB, VPO, D66, GL, PvdA, CDA - Commissie Ooststellingwerf in het FPLG DPLG (stikstof) GETEKEND Geamendeerd RB Startnotitie Stikstof

9

10

11

12

Bespreekstuk in één termijn Voorgesteld besluit: 1. De aanbevelingen van de rekenkamercommissie in het onderzoeksrapport ‘Uitvoering Participatiewet Ooststellingwerf’ over te nemen, zijnde; a. Formuleer realistische doelen, passend bij het idee dat de Participatiewet minder over werk en meer over sociale activering gaat. Heroverweeg daarbij de indeling in doelgroepen, waarbij een indeling in trajecten nuttiger is en een beter inzicht geeft in het participatievermogen van het bestand inwoners met een bijstandsuitkering; b. Gebruik de in de administratie beschikbare gegevens op een dusdanige manier, dat er meer zicht wordt verkregen op de behaalde resultaten. Wanneer je resultaten van trajecten of verschuiving van trede op de participatieladder bijhoudt, is het inzicht in wat je bereikt met de gemeentelijke inzet groter, dan wanneer je kijkt naar resultaten per doelgroep. Gebruik doelen in termen van percentages per traject, verschuiving van trede op de participatieladder of termijn van uitstroom. c.

het college de opdracht te geven om medewerkers in te zetten passend bij de doelen die zijn geformuleerd op het gebied van contact en begeleiding van de inwoners, passend bij het traject waarin ze zijn ingedeeld Advies raadscommissie Samenleving - onderzoeksrapport participatiewet RV Onderzoeksrapport Rekenkamercommissie - Uitvoering Participatiewet (nieuw) RB Onderzoeksrapport Rekenkamercommissie - Uitvoering participatiewet (nieuw) Bijlage 1 - Brief RKC aanbieden onderzoeksrapport uitvoering Participati... Bijlage 2 - Uitvoering participatiewet Ooststellingwerf - eindrapport RV Onderzoeksrapport Rekenkamercommissie - Uitvoering Participatiewet (oud) RB Onderzoeksrapport Rekenkamercommissie - Uitvoering Participatiewet (oud) GETEKEND RB Onderzoeksrapport Rekenkamercommissie - Uitvoering participatiewet Circulaire Uitvoeringsstrategie Ooststellingwerf Bespreekstuk in één termijn Voorgesteld besluit: 1. De Circulaire Uitvoeringsstrategie Ooststellingwerf vast te stellen.

RV Circulaire Uitvoeringstrategie Ooststellingwerf (nieuw) RB Circulaire Uitvoeringstrategie Ooststellingwerf Circulaire Uitvoeringsstrategie 2023-2030 Aanpassingen Circulaire Uitvoeringsstrategie Circulaire Uitvoeringsstrategie 2023-2030 + aanpassingen geel gearceerd RV Circulaire Uitvoeringstrategie Ooststellingwerf(oud) A-035 PvdA, D66 Circulaire Uitvoeringsstrategie - Kaders stellen A-035a PvdA, D66 Circulaire Uitvoeringsstrategie - Kaders stellen GETEKEND RB Circulaire Uitvoeringstrategie Ooststellingwerf Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Hamerstuk Voorgesteld besluit: 1. De Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Ooststellingwerf 2023 vast te stellen. RV Verordening beslistermijn schuldhulpverlening RB Verordening Beslistermijn Schuldhulpverlening 2023 GETEKEND RB Verordening Beslistermijn Schuldhulpverlening 2023 Vaststellen bestemmingsplan Makkinga, Bûterheideveld 20 Hamerstuk Voorgesteld besluit: 1 Het ontwerpbestemmingsplan ‘Makkinga, Bûterheideveld 20’ ongewijzigd vast te stellen; 2 Geen exploitatieplan als bedoeld in artikel 6.12 Wro vast te stellen.

Advies agendacommissie Vaststellen bestemmingsplan Makkinga, Buterheide 20 RV vast te stellen bestemmingsplan Makkinga, Bûterheideveld 20 RB vast te stellen bestemmingsplan Makkinga, Bûterheideveld 20 Bijlage 1 - Ontwerpbestemmingsplan Makkinga, Bûterheideveld 20 Bijlage 2 - Besluit hogere waarden Wet geluidhinder Bûterheideveld 20 Makkinga incl bijlage akoestisch onderzoek_ GETEKEND RB vast te stellen bestemmingsplan Makkinga, Bûterheideveld 20 Vaststelling bestemmingsplan Bovenweg 49 Oldeberkoop Hamerstuk Voorgesteld besluit: 1 Het bestemmingsplan Bovenweg 49 te Oldeberkoop ongewijzigd vast te stellen; 2 Geen exploitatieplan als bedoeld in artikel 6.12 Wro vast te stellen. Advies agendacommissie Vaststellen bestemmingsplan Bovenweg 49 Oldeberkoop

13

14

15

RV vastgesteld bestemmingsplan Bovenweg 49 Oldeberkoop RB vastgesteld bestemmingsplan Bovenweg 49 Oldeberkoop Bestemmingsplan Bovenweg 49 Oldeberkoop Besluit hogere waarden Wet geluidhinder Bovenweg 49 Oldeberkoop GETEKEND RB vastgesteld bestemmingsplan Bovenweg 49 Oldeberkoop Verlenging overeenkomst accountant Hamerstuk Advies agendacommissie Verlening overeenkomst accountant RV verlenging overeenkomst accountant.docx RB verlenging overeenkomst accountant GETEKEND RB verlenging overeenkomst accountant Motie vreemd - Kleinschalige bouwprojecten Verzoeken het college; · Er bij de provinciale overheid op aan te dringen dat met de huidige woningnood haast moet worden gemaakt met het aanwijzen van meer plekken waar kan worden gebouwd, ook net buitende bebouwde kom/aan de rand van dorpsgrenzen. · De taskforce wonen de opdracht te geven om te onderzoeken of het mogelijk is om personen met lokale of economische of maatschappelijke binding met onze gemeente volgens de geldende procedures voorrang te verlenen bij de bouw van nieuwe woningen. M-052a OB, PvdA, CDA motie vreemd - Kleinschalige bouwprojecten Sluiting

Aan de leden van de raad Onderwerp: raadsvergadering 31 oktober 2023 Oosterwolde, oktober 2023 Hierbij nodig ik u uit voor het bijwonen van de openbare vergadering van de raad, te houden op dinsdag 31 oktober 2023, 's avonds vanaf 19.30 uur, in het gemeentehuis te Oosterwolde. Met vriendelijke groet, de burgemeester van Ooststellingwerf, Jack Werkman AGENDA RAAD 1. Opening / Mededelingen 2. Vaststellen agenda 3. Spreekrecht inwoners 4. Besluitenlijst raadsvergadering 26 september 2023 5. Tussentijdse benoeming raadslid Bespreekpunten in twee termijnen 6. Startnotitie accommodatiebeleid 7. Startnotitie Stikstof Bespreekpunten in één termijn 8. Uitvoering participatiewet Ooststellingwerf 9. Circulaire Uitvoeringsstrategie Ooststellingwerf Hamerstukken 10. Verordening beslistermijn schuldhulpverlening 11. Vaststellen bestemmingsplan Makkinga, Buterheideveld 20 12. Vaststellen bestemmingsplan Bovenweg 49 Olderbekoop 13. Verlening overeenkomst accountant 14. Motie vreemd – Kleinschalige bouwprojecten 15. Sluiting

De raadsvergadering wordt uitgezonden via de website www.ooststellingwerf.nl

Postbus 38, 8430 AA Oosterwolde, bezoekadres: ’t Oost 11, telefoon 0516 - 566 222, fax 0516 - 566 215 e-mail:gemeente@ooststellingwerf.nl

Besluitenlijst van de openbare raadsvergadering van 26 september 2023 OoststellingwerfsBelang:

B. Beijert, H. Betten, A. Broersma-Ruiter H. Dongstra en R. de Groot GroenLinks: L. Edema, H. Vos en E. Schievink PvdA: S. de Jong , B. Polpe en J. Vledder CDA: T.W. Swart VVD: B. van ’t Klooster en S. van Weperen Vrije Partij Ooststellingwerf: B. Oostra en E. Messham Lokaal Sociaal Ooststellingwerf: M. Moes en S. ter Heide (t/m agendapunt 13) ChristenUnie: B. Leistra D66: I. Minnema AANWEZIG nms. college: G. But, J. Nijboer, Esther Verhagen en J. van Weperen, wethouders AFWEZIG MET KENNISGEVING: M. van Tellingen VOORZITTER: J. Werkman GRIFFIER: A. Hensen Verslag: J. Mulder 1. Opening / Mededelingen De voorzitter opent de vergadering om 19.30 uur. Mevrouw M. van Tellingen, CDA, is met kennisgeving afwezig. 2. Vaststellen agenda De voorzitter deelt mede dat gehoord hebbende de beraadslaging in de gezamenlijke raadscommissie van 12 en 13 september 2023 het raadsvoorstel ‘Verklaring van geen bedenkingen flexwoningprojecten’ terug is gesteld in handen van het college van B&W. Tevens heeft de raadscommissie geadviseerd het raadsvoorstel ‘Voorzieningen nieuwe MOP’s’ niet te behandelen in de raad van 26 september 2023 en terug te stellen in handen van het college van B&W. De raad stemt in met dit advies. Voorts vermeldt de voorzitter dat het voorstel van agendapunt 7 ‘Integraal veiligheidsbeleid’ op voorstel van portefeuillehouder op verzoek van de raadscommissie is gewijzigd.

De heer M. Moes/LokaalSociaalOoststellingwerf dient de moties ‘Motie van afkeuring tegen de wethouder Openbare Ruimte’ en ‘Motie van treurnis voorzieningen nieuwe MOP's’ in. De heer B. Oostra/VPO dient de moties ‘Handhaving Hildenberg Appelscha’, ‘Flexwoningen Appelscha’ en ‘Brief Wolf’ in. De heer B. Beijert/OoststellingwerfsBelang dient de motie ‘Aanvullende motie M008a - Johan Cruijff Court’ in. De agenda wordt met in achtneming van bovenstaande vastgesteld. De voorzitter wijst volgens artikel 16 van het reglement van orde mevrouw L. Edema/GroenLinks aan als primus bij een eventuele hoofdelijke stemming.

-2-

3. Spreekrecht inwoners Er hebben zich sprekers gemeld: Mevrouw Spaa spreekt in als voorzitter van de Stichting Kunstwerf. Mevrouw Klijnhout spreek in over handhaving op De Hildenberg. Mevrouw Beukema spreek in over handhaving op De Hildenberg. 4. Besluitenlijst van de raadsvergadering van 27 juni 2023 De besluitenlijst van de raadsvergadering van 27 juni 2023 wordt ongewijzigd vastgesteld. 5. Beëindiging commissiegriffier Voorstel: De werkgeverscommissie stelt de raad voor om mevrouw S. Ahmad te benoemen tot commissiegriffier. Besluit: De raad besluit zonder stemming overeenkomstig het voorstel. Mevrouw S. Ahmad legt de eed en belofte af in het Nederlands. De burgemeester feliciteert mevrouw Ahmad met haar benoeming. De vergadering wordt geschorst om de aanwezigen in de gelegenheid te stellen mevrouw Ahmad te feliciteren met haar benoeming. 6. Voorziening nieuwe MOP’s Dit onderwerp is bij aanvang van de vergadering van de agenda gehaald. 7. Integraal veiligheidsbeleid 2024-2027 Voorstel: 1. Het Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027 vast te stellen. Door: 2. De genoemde beleidsprioriteiten vast te stellen: • Een veilige en prettige woon- en leefomgeving voor onze inwoners • Inzetten op digitale veiligheid • Aanpakken van ondermijnende criminaliteit 3.

De uitbreiding in team Openbare Orde en Veiligheid met een Adviseur Openbare Orde en Veiligheid (1fte, tegen kosten van €90.000 per jaar) conform voorstel kadernota 2024 vast te stellen Burgemeester J. Werkman beantwoordt de vragen. Besluit: De raad besluit overeenkomstig het voorstel met algemene stemmen. 8. Begrotingswijziging FUMO 2024 Voorstel: 1. De gemeenteraad voor te stellen om geen zienswijze in te dienen tegen de begrotingswijziging FUMO 2024; 2. De structurele lasten van € 102.000 te verwerken in de begroting 2024 en de incidentele lasten van € 68.000 te dekken via het budget omgevingswet; 3. De gemeenteraad voor te stellen om de bijgevoegde brief aan de FUMO te versturen

-3-

4. Na implementatie van de overgedragen taken jaarlijks te monitoren of verrekening met formatie OWO-VTH mogelijk is. Portefeuillehouder G. But beantwoordt de vragen Stemverklaring de heer T.W. Swart/CDA: Wij blijven er bij dat wij dit veel geld vinden en willen de wethouder echt op het hart drukken om kritisch te blijven en nog eens te overwegen om toch nog een zienswijze in te dienen richting de FUMO in dat kader gaan wij wel voorstemmen, maar wij zijn wel erg kritisch. Stemverklaring de heer B. Oostra/VPO: Ik heb niks meer toe te voegen aan de woorden van de heer Swart, wij zullen voor stemmen in acht name van deze punten. Besluit: De raad besluit overeenkomstig het voorstel met algemene stemmen. 9. Verordening ex artikel 212,13 en 213a gemeentewet Voorstel: De volgende verordeningen vast te stellen: 1. Financiële verordening (artikel 212 Gemeentewet) Ooststellingwerf 2023 2. Controleverordening (artikel 213 Gemeentewet) Ooststellingwerf 2023 3. Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid bestuur (artikel 213a Gemeentewet) Ooststellingwerf 2023 Stemverklaring de heer S. ter Heide/ LokaalSociaalOoststellingwerf: Het gaat even over de financiële verordening waar wij achter staan qua tekst maar ik geef wel aan dat ik in de auditcommissie morgen wel aan de orde zal stellen, dat ik al lezende de teksten concludeer dat niet alles gaat zoals het hoort.

Besluit: De raad besluit zonder stemming overeenkomstig het voorstel. 10. Verordening klankbordgesprekken burgemeester/gemeenteraad 2023 De verordening klankbordgesprekken burgemeester/ gemeenteraad Ooststellingwerf 2023 vast te stellen. Stemverklaring de heer M. Moes/ LokaalSociaalOoststellingwerf: Ik ga heel hard nadenken hoe ik dit ga inkleden. Daar heb ik al heel veel discussie over in de fractie gehad. Ik conformeer mij aan het stuk wat voorligt vanuit het presidium met mijn handtekening er onder, maar ik blijf moeite hebben met de inhoud van deze verordening. Dit in het licht met andere verordeningen en commissies die wij hier in deze raad hebben en ik pleit eigenlijk en dat heb ik al eerder gedaan voor uniformiteit en gelijke monniken gelijke kappen en dat mis ik hier in. Maar ik zal conform wat ik eerder heb gezegd er mee instemmen. Besluit: De raad besluit overeenkomstig het voorstel met algemene stemmen.

-4-

11. Motie vreemd - Handhaving Hildenberg Appelscha De fractie VPO dient een motie vreemd aan de orde van de dag in, mede-ingediend door de fractie ChristenUnie, over ‘Handhaving Hildenberg Appelscha’ waarin zij het college verzoeken: - Met onmiddellijke ingang de handhavingsverzoeken omtrent permanente bewoning op De Hildenberg nietig te verklaren en zo ook het besluit tot voorgenomen handhaving omtrent permanente bewoning. Verschillende raadsleden stellen vragen. Wethouder de heer G. But beantwoordt de vragen. Op verzoek van de heer B. Oostra wordt de vergadering geschorst. De vergadering wordt hervat en de heer B. Oostra deelt mede dat de motie wordt ingetrokken. Toezegging: Wethouder G. But zegt toe dat het onderwerp ‘Pilot Vitaal vakantiepark De Hildenberg’ op de lange-termijnagenda zal worden gezet voor behandeling in de raad van januari. 12. Motie vreemd M-048 – Flexwoningen Appelscha De fractie VPO dient een motie vreemd aan de orde van de dag in over ‘Flexwoningen Appelscha’ waarin zij het college verzoeken: - Met onmiddellijke ingang het plan flexwoningen aan Boslaan Appelscha permanent terug te trekken. Wethouder de heer Nijboer beantwoordt de vragen. De heer B. Oostra geeft aan dat de motie wordt ingetrokken. 13.

Motie vreemd M-049 – Brief Wolf De fractie VPO dient een motie vreemd aan de orde van de dag in over ‘Brief Wolf’, medeingediend door de fractie ChristenUnie, waarin zij het college verzoeken: - Op zeer korte termijn een soortgelijke brief te sturen naar de Europese Commissie in navolging van het voorbeeld van de gemeente Westerveld. Wethouder J. van Weperen beantwoordt de vragen van de raadsleden. Het college ontraadt de motie Brief Wolf. De motie wordt aangenomen met 11 stemmen voor en 9 stemmen tegen. De fracties CDA, ChristenUnie, VVD, OoststellingwerfsBelang en VPO stemmen voor, de fracties GroenLinks, LokaalSociaalOoststellingwerf, D66 en PvdA stemmen tegen. 14. Motie vreemd M-008a - Aanvullende motie M008a - Johan Cruijff Court De fractie OoststellingwerfsBelang dient een motie vreemd aan de orde van de dag in over ‘Johan Cruijff Court’ waarin zij het college verzoeken: - Te onderzoeken wat er nodig is om het pannakooiproject af te ronden en met een voorstel te komen

-5-

Toezegging: Wethouder J. Nijboer zegt toe de motie over te nemen en op korte termijn (januari) terug te komen naar de raad over wat de afwegingen en kosten zijn. Daarnaast zegt wethouder J. Nijboer toe over deze voorziening nadere afstemming te zoeken met de jongeren in Appelscha. 15. Motie vreemd M-050 - Motie van afkeuring tegen de wethouder Openbare Ruimte De fractie LokaalSociaalOoststellingwerf dient een motie vreemd aan de orde van de dag in over ‘Motie van afkeuring tegen de wethouder Openbare Ruimte’. Stemverklaring, de heer B. Oostra, VPO: De fractie VPO onthoudt zich van stemming op deze motie. De motie wordt verworpen met 1 stem voor en 16 stemmen tegen. De fractie LokaalSociaalOoststellingwerf stemt voor, de fracties CDA, ChristenUnie, GroenLinks, VVD, OoststellingwerfsBelang, D66 en PvdA stemmen tegen. 16. Motie vreemd M-051 - Motie van treurnis voorzieningen nieuwe MOP's De fractie LokaalSociaalOoststellingwerf dient een motie vreemd aan de orde van de dag in over ‘Motie van treurnis voorzieningen nieuwe MOP’s’. De motie wordt verworpen met 1 stem voor en 18 stemmen tegen. De fractie LokaalSociaalOoststellingwerf stemt voor, de fracties CDA, ChristenUnie, GroenLinks, VVD, OoststellingwerfsBelang, VPO, D66 en PvdA stemmen tegen. 17. Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 22:37 uur. Vastgesteld in de openbare vergadering van de raad op 31 oktober 2023.

, griffier.

, voorzitter.

Raadsvoorstel Titel Portefeuillehouder/Teamleider

: :

Toelaten nieuw raadslid Dhr. J. Werkman/J. Hoefman

Voorgesteld besluit De heer R.M. Berends tijdelijk toe te laten als lid van de gemeenteraad.

Openbaar Ja, passief via openbaar verslag

Inleiding Met ingang van 16 oktober 2023 heeft de voorzitter van de raad op haar verzoek aan mevrouw E. Schievink tijdelijk ontslag verleend als lid van de gemeenteraad. Dit tijdelijk verzoek duurt zestien weken. Daarmee is een tijdelijke vacature ontstaan.

Toelichting op het voorstel Bij het ontstaan van een tijdelijke vacature, heeft het centraal stembureau dan ook conform de kieswet (artikel X10 t/m X12) de opvolgingsprocedure in gang gezet. Daarbij hebben zij volgens artikel W2 van de kieswet de volgende kandidaat buiten beschouwing gelaten voor benoeming: - Mevrouw A. Berends – Telkamp, GroenLinks. Zij heeft schriftelijk te kennen gegeven niet in aanmerking te willen komen. De voorzitter van het centraal stembureau heeft de heer R.M. Berends, GroenLinks benoemd als tijdelijke vervanger van mevrouw E. Schievink als lid van de gemeenteraad. Voor zijn toelating gelden de artikelen V1 t/m V4 van de Kieswet. De heer R.M. Berends heeft zijn benoeming aangenomen. Met ingang van de dag waarop de zestien weken zijn verstreken (5 februari 2024) herleeft het raadslidmaatschap van mevrouw E. Schievink van rechtswege. Daarmee eindigt het raadslidmaatschap van de heer R.M. Berends. Na onderzoek en akkoordbevinding van de geloofsbrieven, door de door u daartoe ingestelde commissie, de heer R.M. Berends toe te laten als lid van de gemeenteraad. Deze commissie bestaat uit de raadsleden H. Vos (voorzitter), B. Beijert en B. Polpe (beiden lid). De heer R.M. Berends zal in handen van de voorzitter van de raad de verklaring en belofte in het Nederlands afleggen.

Griffier,

Burgemeester,

Extern zaak ID (zaakcode) : De raad van de gemeente Ooststellingwerf; nr. gelet op gelet op artikel X10 t/m X12, V1 t/m V4 en V 12 van de Kieswet; overwegende, �

dat deze commissie de stukken heeft onderzocht en in orde bevonden;

Besluit De heer R.M. Berends tijdelijk toe te laten als lid van de gemeenteraad. Naam van de benoemde: Berends, R.M. (Rik Martijn)

Woonplaats: Donkerbroek

Partij: GroenLinks

Besloten in de openbare vergadering van 31 oktober 2023 , griffier.

, voorzitter.

Raadsvoorstel Commissievergadering Titel Onderwerp Portefeuillehouder/Teamleider Extern zaak ID (zaakcode)

: : : : :

Samenleving Accommodatiebeleid Startnotitie accommodatiebeleid Verhagen/Buijs 0085175663

Datum collegevergadering 12 september 2023.

Voorgesteld besluit Het borgen van het proces om te komen tot een Accommodatiebeleid. Daarvoor: 1. De startnotitie accommodatiebeleid vast te stellen.

Openbaar Ja, passief via openbaar verslag.

Inleiding Op 4 juli 2023 heeft de raad een werkbijeenkomst gehad over het vervolg van het accommodatiebeleid. De raad heeft in die bijeenkomst een aantal uitgangspunten meegegeven. Zij vormen het kader waarin het accommodatiebeleid wordt ontwikkelt. Tijdens de bijeenkomst zijn drie onderwerpen besproken: (1) Wat is de reikwijdte van het accommodatiebeleid, (2) Wat zijn de uitgangspunten voor de onderwijsgebouwen en (3) Hoe willen we inwonersparticipatie over het accommodatie vormgeven. Bij de afsluiting van de bijeenkomst is toegezegd dat de raad een startnotitie accommodatiebeleid ter bespreking en vaststelling krijgt aangeboden voordat de volgende stap wordt gezet.

Argumenten 1.1. Waarom accommodatiebeleid? We willen dat Ooststellingwerf leefbaar blijft. We willen een gemeente zijn waar mensen naar elkaar omkijken en waar iets te beleven valt. Goede en toegankelijke gebouwen en buitenfaciliteiten zijn daarvoor een voorwaarde. Daar gaat accommodatiebeleid over. Om het accommodatiebeleid voor onze gemeente op te stellen is het nodig dat via de startnotitie het speelveld wordt bepaald c.q. de kaders worden meegegeven, namelijk: 1.1.1. De reikwijdte van het accommodatiebeleid (over welke accommodaties gaat het)? We richten ons in het accommodatiebeleid op maatschappelijk vastgoed en het overige vastgoed waar de gemeente juridisch eigenaar van is. Daarnaast stellen we parallel aan het accommodatiebeleid een Integraal Huisvesting Plan op voor het onderwijs. 1.1.2. Doel van het accommodatiebeleid Doel van het accommodatiebeleid is om te komen tot een aanbod van accommodaties dat aansluit bij onze maatschappelijke doelen. Het accommodatiebeleid geeft ons een afwegingskader op grond waarvan we transparante keuzes kunnen maken.

1.1.3. Uitgangspunten en inhoud van het accommodatiebeleid De uitgangspunten zijn als volgt: (1) Maatschappelijke doelen staan voorop; (2) Keuzes maken over investeringen op basis van (toekomstige) bezetting en (toekomstige) behoefte van de gebruikers: (3) Er wordt geprioriteerd op basis van de grootste CO2-reductie (klimaatwinst) per euro investering; (4) De ambities over duurzaamheid en binnenklimaat zijn hoog, maar betaalbaarheid staat centraal; (5) Het streven is om in elk dorp passende basisvoorzieningen te behouden. In het accommodatiebeleid wordt omschreven wat er onder wordt verstaan. Daarnaast moet het uiteraard passen binnen de wettelijke verplichtingen. Het accommodatiebeleid bestaat in ieder geval uit de volgende onderdelen (= inhoud): (1) De uitkomst van het participatietraject over de maatschappelijke accommodaties. (2) Wat is een basisniveau per dorp en wat bovenlokaal? Huidig kader is in elk dorp minimaal 1 overdekte plek. (3) Welke criteria worden gehanteerd om te investeren in o.a.

renovatie, verduurzaming, nieuwbouw als eigenaar of op accommodaties waar ons economisch claimrecht op rust? (4) Welke criteria worden gehanteerd om mee te betalen als de gemeente geen eigenaar is of economisch claimrecht heeft? Hoeveel wordt bijgedragen en op basis waarvan wordt besloten welk verzoek prioriteit heeft? (5) Voor welke periode geldt het accommodatiebeleid? (6) Op basis waarvan wordt het beleid geëvalueerd (wanneer is het geslaagd)? (7) Een concrete planning voor investeringen van de accommodaties onder punt (3) voor de korte termijn (< 5 jaar), de middellange termijn (= 5 tot < 15 jaar) en een doorkijk naar de lange termijn (> 15 jaar). (8) Wat is het financiële kader (meerjarige investeringsagenda) met daarin aangegeven de in te zetten investeringsmiddelen (financiering + kostenverdeling)? (9) Welke stappen worden gezet waardoor we voldoen aan het Klimaatakkoord? 1.1.3.1. Het uitgangspunt bij participatie i.r.t. accommodatiebeleid Participatie schept betrokkenheid. Daarom moeten organisatoren van activiteiten en degenen die verantwoordelijk zijn voor beheer/exploitatie betrokken worden bij het accommodatiebeleid. Maar de raad bepaalt de kaders: niet alleen financieel (budget) maar ook qua duurzaamheid en eventueel ook: wat willen we minimaal in een dorp hebben qua ontmoetingsmogelijkheden-bewegen.

Participatie rondom het Integraal Huisvesting Plan voor het onderwijs valt niet onder participatie; het Plan wordt opgesteld in samenwerking met de betrokken schoolbesturen. 1.1.4. De te nemen stappen i.r.t. het accommodatiebeleid De stappen (1) Inventarisatie vastgoed, (2) Actualiseren informatie en (3) Werksessie met de raad zijn gezet. Als uitkomst van de werksessie is deze startnotitie accommodatiebeleid opgesteld om daarna te worden vastgesteld. Hierna worden de volgende stappen gezet: (4) Participatie accommodatiebeleid per dorp en terugkoppeling via de regio’s, (5) Uitwerking scenario’s op hoofdlijnen, (6) Voorkeurscenario kiezen door de raad, (7) Uitwerken voorkeursscenario (accommodatiebeleid en IHP), (8) Besluitvorming en (9) Terugkoppeling naar de dorpen en implementatie.

Kanttekeningen Niet van toepassing.

Financiële toelichting In de vergadering van 23 mei 2023 heeft het college besloten om de opdracht voor het accommodatiebeleid en IHP te gunnen van RYSE (voorheen: abcnova) en de aanvullende verwachte lasten van € 17.000 te verwerken in de najaarsrapportage 2023.

Publicatie voor bekendmaking De raad stelt de startnotitie accommodatiebeleid vast.

Vervolg Het participatietraject wordt opgestart. Planning & communicatie Start participatietraject (oktober – november 2023) Opstellen knelpunten per dorp IHP (oktober – november 2023) Opstellen scenario’s (december 2023 – januari 2024) Keuze voorkeursscenario door de raad (maart 2024) Opstellen accommodatiebeleid (april 2024) Opstellen IHP (april 2024) Bespreken en vaststellen accommodatiebeleid door commissie en raad (mei– juni 2024). Evaluatie Via de PenC-cyclus.

Burgemeester en wethouders van Ooststellingwerf, , secretaris

Bijlagen 1.

Startnotitie accommodatiebeleid

, burgemeester.

Extern zaak ID (zaakcode) : 0085175663 De raad van de gemeente Ooststellingwerf; nr. gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 12 september 2023 gelet op punt 3 B Accommodatiebeleid van de Samenwerkingsagenda 2022-2026 en Amendement A-019 “Gas erop van het aardgas af voor slim en toekomstgericht accommodatiebeleid”

Besluit De Startnotitie accommodatiebeleid vast te stellen.

Besloten in de openbare vergadering van 31 oktober 2023. , griffier.

, voorzitter.

Startnotitie Accommodatiebeleid Gemeente Ooststellingwerf 07-09-2023 1

1. INLEIDING We willen dat Ooststellingwerf leefbaar blijft. We willen een gemeente zijn waar mensen naar elkaar omkijken en waar iets te beleven valt. Goede en toegankelijke openbare gebouwen en buitenfaciliteiten zijn daarvoor een voorwaarde. Daar gaat accommodatiebeleid over. Waar ontmoeten inwoners elkaar, waar ontstaan sociale contacten, waar bewegen inwoners, waar leren kinderen? En hoe blijven we rekening houden met grote maatschappelijke ontwikkelingen zoals individualisering, vergrijzing en digitalisering? Passen de beschikbare accommodaties bij de toekomstige vraag? De exploitatie moet bovendien duurzaam zijn en betaalbaar blijven. De uitdaging is een toekomstbestendig accommodatiebeleid ontwikkelen met duurzaam (gebruik van de) accommodaties op het gebied van ontmoeten, welzijn, bewegen, cultuur, recreëren, gezondheid en leren. Met het ontwikkelen van accommodatiebeleid geven we invulling aan de samenwerkingsagenda en uitvoering aan Amendement A-019 “Gas erop van het aardgas af voor slim en toekomstgericht accommodatiebeleid”. De gemeenteraad heeft de wens geuit om vroegtijdig te worden betrokken. Doel van deze startnotitie is het beschrijven van de uitgangspunten voor het accommodatiebeleid en de te volgen procedure. Daarmee vormt deze startnotitie de basis voor de ontwikkeling van dat accommodatiebeleid. In deze notitie gaan we in op: •

De reikwijdte van het accommodatiebeleid (over welke accommodaties gaat het)? Hoofdstuk 2.

•

De context van het nieuwe beleid. Hoofdstuk 3.

•

Ons doel met het op te stellen accommodatiebeleid. Hoofdstuk 4.

•

Onze uitgangspunten bij het opstellen van accommodatiebeleid en de inhoud van het beleid. Hoofdstuk 4.

•

Het proces om te komen tot het accommodatiebeleid (inclusief inwonersparticipatie). Hoofdstuk 5.

•

De planning. Hoofdstuk 6.

2

2. MAATSCHAPPELIJKE ACCOMMODATIES ‘Maatschappelijke accommodaties’ is een breed begrip. Inwoners ontmoeten elkaar en ervaren saamhorigheid op veel plekken. In het dorpshuis, op school, op het sportveld. Maar ook bij festiviteiten en evenementen, bij het speeltuintje, op het terras van een café of in de kerk. Wat verstaan we onder ‘accommodaties’ in ons beleid? We richten ons in het accommodatiebeleid op ‘maatschappelijk vastgoed’ en het overige vastgoed waar de gemeente juridisch eigenaar van is. Onder maatschappelijk vastgoed verstaan we onder andere: •

Dorpshuizen en multifunctionele accommodaties

•

Jeugdsozen of -hangplekken die worden beheerd door een vereniging of Scala Welzijn

•

Culturele instellingen als het museum, de bibliotheken of de molen

•

Zwembaden

•

Binnensport (gymlokalen, sporthallen)

•

Buitensport (velden of banen, kantine, was- en kleedruimtes).

2.1 INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN Parallel aan het accommodatiebeleid stellen we een apart plan op voor de scholen. Dit heet het Integraal huisvestingsplan (IHP) en richt zich specifiek op onderwijsgebouwen. We doen dit tegelijk met en in samenhang met het accommodatiebeleid. De reden is dat we scholen niet los kunnen zien van andere accommodaties in onze dorpen. Ze hebben bijvoorbeeld ook een ontmoetingsfunctie. En de gemeente heeft de wettelijke plicht om te zorgen voor de huisvesting van het onderwijs. Zie ook hoofdstuk 3. De voorlopige uitkomsten van het IHP bepalen de opgave per dorp/buurt zodat we tot een slimmer accommodatiebeleid kunnen komen. De besluitvorming over het IHP en accommodatiebeleid zal gelijktijdig plaatsvinden.

2.2 OVERZICHT ACCOMMODATIES

3

Er zijn drie soorten accommodaties. In de eerste plaats zijn er accommodaties waar de gemeente zeggenschap over heeft omdat de gemeente juridisch eigenaar is. Zie bijlage A. In de tweede plaats zijn er accommodaties waar een economisch claimrecht1 op rust. Hier vallen ook de scholen in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs en de gymlokalen onder. Hiervoor hebben we wettelijke taken (zie hoofdstuk 3). Zie bijlage A. In bijlage B zijn bovenstaande accommodaties (1 + 2) inclusief schoolgebouwen gerangschikt per dorp. Het gaat in totaal om 57 accommodaties van in totaal ruim 50.000 vierkante meter. In de derde plaats gaat het om accommodaties waar de gemeente geen zeggenschap of economisch claimrecht over heeft, maar die wel een maatschappelijk nut dienen. Denk aan het Ketelhuis in het Haerenkwartier, een jeugdsoos of een kerk. Deze inventariseren we, zodat we in het accommodatiebeleid een voorstel kunnen doen of en zo ja hoe we hier rekening mee houden. NB: ‘Commerciële’ plekken (bv horecagelegenheden met bijbehorende terrassen, een pretpark of een sportschool) en speelvoorzieningen in de openbare ruimte laten we in ons accommodatiebeleid buiten beschouwing2.

1 Het economisch claimrecht is geregeld in artikel 110 WPO, 108 WEC en 76u WVO en betekent dat een schoolgebouw op het

moment dat het schoolbestuur besluit hierin het onderwijs te beëindigen ‘om niet’ terugvalt aan de gemeente. Het economisch claimrecht voor de andere accommodaties is geregeld via Aktes/Overeenkomsten die via de notaris zijn gepasseerd en opgenomen in de Openbare Registers. 2 Dit is in lijn met de wens van de gemeenteraad (werkvergadering gemeenteraad over accommodatiebeleid dd 4 juli 2023).

4

3. CONTEXT VAN HET NIEUWE BELEID 3.1 WETTELIJKE KADERS

De wettelijke taken van de gemeente liggen vooral op het terrein van onderwijshuisvesting en bewegingsonderwijs. Daarnaast zijn er enkele andere wettelijke taken relevant in relatie tot accommodaties. Onderwijshuisvesting. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de huisvesting van scholen in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs. Dit betekent dat we verantwoordelijk zijn voor nieuwbouw, uitbreidingen (als een school groeit), vervangende nieuwbouw, verbouw, medegebruik, constructiefouten en herstel in geval van bijzondere omstandigheden. Zoals genoemd stellen we hiervoor een apart plan op (Integraal Huisvestings Plan (IHP)). Dit doen we tegelijk en in samenhang met het accommodatiebeleid. Voor het op te stellen IHP moeten gemeente en schoolbesturen samen optrekken. Samen staan ze voor de opgave schoolgebouwen te verduurzamen, in te spelen op de gewenste flexibiliteit in voorzieningen en verbinding te maken met maatschappelijke vraagstukken. Bewegingsonderwijs. De gemeente is verantwoordelijk voor de huisvesting van het bewegingsonderwijs. In een aantal dorpen is het bewegingsonderwijs verplaatst van een gymlokaal naar een sporthal. Dit betekent dat deze sporthallen dan in een ander perspectief komen te staan (namelijk essentieel in het kader van onze wettelijke taken). Duurzaamheid. Er is een wettelijke taak voor de gemeente wat betreft duurzaamheid.

In het Klimaatakkoord (2019) is afgesproken om in 2030 voor de gebouwde omgeving (waaronder onderwijsgebouwen) een CO2-reductie van 49% vergeleken met 1990 te gaan realiseren. Einddoel van het klimaatakkoord is 95% CO2 reductie en los van het gas in 2050. Ontmoetingen en activiteiten. Op het gebied van ontmoetingen en activiteiten heeft de gemeente geen wettelijke verplichtingen. Maar accommodaties zijn wel een essentiële randvoorwaarde in het licht van onze wettelijke taken op het gebied van de

5

Wmo, de Participatiewet en de Jeugdwet3. Voor het welzijn van inwoners zijn preventie van mentale en lichamelijke beperkingen, onderlinge hulp, en ontmoetingen en activiteiten van en voor inwoners immers erg belangrijk. En daarvoor zijn goede en passende accommodaties een essentiële randvoorwaarde. Bibliotheek. De gemeente heeft op basis van de Wet Stelsel Openbare Bibliotheekvoorzieningen (WSOB) de wettelijke taak om te zorgen dat de inwoners binnen een redelijke afstand toegang hebben tot een volwaardige bibliotheek. Omgevingswet. Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. De Omgevingswet regelt alles voor de ruimte waarin we wonen en werken. Deze nieuwe wet bundelt en maakt regels eenvoudiger. Overheden moeten bij plannen voor de omgeving omwonenden, bedrijven en organisaties betrekken; bijvoorbeeld bij een Omgevingsvisie (onze Omgevingsvisie is in 2022 vastgesteld). In de Omgevingswet staan regels voor overheden over deze participatie. Ook initiatiefnemers, zoals omwonenden en ondernemers en de gemeente zelf, moeten bij het aanvragen van een omgevingsvergunning (bijv. voor een nieuwe accommodatie) aangeven wat zij aan participatie hebben gedaan. En wat daar de resultaten van zijn.

3.2 HET BESTAANDE BELEID In 2020 is een analyse uitgevoerd in hoeverre het accommodatie aanbod aansloot bij staand beleid. Hierbij was de conclusie dat het huidige aanbod ondersteund werd door staand beleid en geen sprake is van overmaat aan accommodaties.

3 Gemeenten hebben op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) de wettelijke taak om inwoners die dat nodig

hebben te helpen om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven en actief mee te doen aan de samenleving. Dat doet de gemeente door voorzieningen te verstrekken die de zelfredzaamheid en participatie bevorderen. Denk aan begeleiding en dagbesteding of ondersteuning om mantelzorgers te ontlasten of een plaats in een beschermde woonomgeving voor mensen met een psychische stoornis. Iedereen die kan werken maar het op de arbeidsmarkt zonder ondersteuning niet redt, valt onder de Participatiewet. De wet moet ervoor zorgen dat meer mensen werk vinden, ook mensen met een arbeidsbeperking. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van alle vormen van jeugdhulp. Bijvoorbeeld hulp aan huis bij problemen in het gezin, maar ook bij psychische en gedragsproblemen van kinderen en jongeren.

6

3.3 NOODZAAK NIEUW ACCOMMODATIEBELEID Er is behoefte om ons accommodatiebeleid meer vanuit onze maatschappelijke doelen te ontwikkelen. Accommodaties zijn immers géén doel op zich, maar een middel om maatschappelijke doelen te bereiken op het gebied van ontmoeten, sociale cohesie, gemeenschapszin, bewegen, zingeving, persoonlijke ontwikkeling van inwoners, ontspanning et cetera. Accommodaties zijn belangrijk voor leefbare en levendige dorpen en buurten. Om toekomstbestendig en integraal accommodatiebeleid te maken moeten we weten welke functies/activiteiten in de toekomst gewenst zijn en welk aanbod van accommodaties daarvoor nodig is. Er is behoefte om te kijken waar het slimmer kan. In het in 2015 opgestelde beleid is uitgangspunt dat we alle gebouwen waar de gemeente juridisch eigenaar is of economisch claimrecht op heeft in stand houden. Er zijn echter accommodaties met een lage bezetting. Er zijn ook accommodaties met veel (oplopende) leegstand (normatieve overschot)4. Voor sport geldt dat op één gymlokaal na, alles een slechte bezetting heeft. Dit betekent een gemiddelde bezetting onder de 50%. Voor onderwijs geldt dat dat er op dit moment een normatief overschot is van 16% van het totale bruto vloeroppervlak en de verwachting is dat dit zal stijgen naar 24,5% in 2030-2031. Om de kwetsbaarheid in de toekomst tegen te gaan ligt een efficiencyslag voor de hand.

Wat betreft de sport- en onderwijsaccommodaties moet nader onderzoek uitwijzen of het mogelijk is multifunctioneler en/of met een hogere bezetting gebruik te maken van de accommodaties. Hierbij moet voor het primair onderwijs rekening gehouden worden met de afstand van maximaal zes kilometer over de weg voor scholieren en de aanwezigheid van een locatie voor het uitoefenen van gymnastiek in de directe omgeving van het primair onderwijs. We willen verduurzamen. In 2015 was dit minder in beeld. Rekening houdend met de verduurzamingsopgave valt op dat relatief veel accommodaties zijn verzelfstandigd.5 Hierdoor is de invloed van de gemeente beperkt en de exploitatie meer op afstand. Hier schuilt een risico in, omdat het relatief vaak gaat om oudere gebouwen die nog

4 Dit betekent dat een gebouw groter is dan volgens het aantal leerlingen aan ruimte nodig zou zijn. Dit kan per schooljaar dus

verschillen. 5 Bijvoorbeeld de dorpshuizen en was- en kleedruimtes in de dorpen zijn geen eigendom van de gemeente. Bij sporthallen en

zwembaden verschilt het; soms zijn we eigenaar en soms zijn we dat niet.

7

niet zijn verduurzaamd. Dit brengt met zich mee dat we de komende jaren verzoeken kunnen verwachten om mee te betalen aan (groot) onderhoud en verduurzaming. Hier willen we op anticiperen. Het slim combineren van activiteiten binnen gebouwen kan de investeringen voor verduurzaming beperken en haalbaar maken. We willen dat accommodaties beter toegankelijk zijn, zowel fysiek (mensen met een beperking) als mentaal. Het accommodatiebeleid moet richting geven waar een locatie aan moet voldoen op dit gebied. Bovenstaande vraagt om een duidelijke keuze voor kwaliteit in plaats van kwantiteit. Het is overigens niet de verwachting dat op basis van een slimmer accommodatiebeleid de kosten voor accommodaties zullen afnemen. Dit enerzijds door de grote verduurzamingsopgave maar ook de ambitie om tot kwalitatief goede locaties te komen. Het optimaliseren draagt er wel aan bij dat we de oplopende kosten remmen en de gemeente voor langere tijd in control komt/blijft.

8

4. DOEL ACCOMMODATIEBELEID Doel van het accommodatiebeleid is om te komen tot een aanbod van accommodaties dat aansluit bij onze maatschappelijke doelen. Het accommodatiebeleid geeft ons een afwegingskader op grond waarvan we transparante keuzes kunnen maken. In dit hoofdstuk lichten we dit toe. Accommodaties zijn een middel om bestaande maatschappelijke doelen te bereiken op het gebied van ontmoeten, sociale cohesie, gemeenschapszin, bewegen, zingeving, persoonlijke ontwikkeling van inwoners, ontspanning, onderlinge hulp, gezondheid et cetera. Accommodaties vormen een belangrijke randvoorwaarde voor leefbare en levendige dorpen en buurten waar inwoners zich thuis voelen en mogelijkheden hebben om dingen te organiseren. We zien dit onder andere terug in: •

het College akkoord;

•

de Samenwerkingsagenda;

•

de Visie op Samenleven (meedoen, gemeenschapskracht, zelfsturing door inwoners, positieve gezondheid, goed opgroeien);

•

de Woonzorgvisie (ontmoeten);

•

de Omgevingsvisie;

•

subsidieregeling sportaccommodaties en sportvoorzieningen Ooststellingwerf 2023 (met toepassing van de 1/3- regeling);

•

het besluit van de Raad om vanaf 2023 meerjarig te investeren in OKO (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving), waarin vrije tijdsbesteding voor jongeren een belangrijke pijler is.

Ook in de Burgerpeiling van eind 2022, het tweejaarlijkse onderzoek dat we doen onder inwoners, zien we terug dat ontmoetingsplekken en activiteiten erg belangrijk zijn voor inwoners. Verder willen we dat ons accommodatiebeleid past bij de door ons onderschreven Global Goals zoals ‘duurzame gemeenschappen’ en ‘goede gezondheid en welzijn’.

9

Door het opstellen van nieuw accommodatiebeleid dragen we bij aan bovenstaande maatschappelijke doelen. We willen komen tot een passend aanbod van accommodaties, zowel in kwaliteit, kwantiteit, bereikbaarheid, duurzaamheid als in betaalbaarheid. Het accommodatiebeleid geeft ons daarnaast een afwegingskader op grond waarvan we transparante keuzes kunnen maken. Nu en in de toekomst. En dat inwoners duidelijkheid geeft hoe we omgaan met eventuele nieuwe verzoeken rondom accommodaties vanuit de samenleving. Verder willen we op basis van het accommodatiebeleid proactief, integraal en planmatig gaan investeren. Hierdoor kunnen we onderhoudsactiviteiten daarop afstemmen en kunnen desinvesteringen en ad-hoc beslissingen voorkomen.

10

5. UITGANGSPUNTEN EN INHOUD 5.1 OPBRENGST WERKBIJEENKOMST RAAD Op 4 juli 2023 gaf de raad tijdens een werkbijeenkomst enkele uitgangspunten mee. Zij vormen het kader waarbinnen we het accommodatiebeleid gaan ontwikkelen. Tijdens deze bijeenkomst ging het over drie onderwerpen, namelijk: •

Wat is de reikwijdte van het accommodatiebeleid, hoe prioriteren we als het gaat om kosten? Zie paragraaf 5.1.1.

•

Wat zijn uitgangspunten voor onderwijsgebouwen? Zie paragraaf 5.1.2.

•

Hoe willen we inwonersparticipatie over het accommodatiebeleid en het IHP vormgeven? Zie hoofdstuk 6.

Reikwijdte, hoe prioriteren 1)

Reikwijdte: In het accommodatiebeleid moet naast maatschappelijk vastgoed ook het overige vastgoed van de gemeente zoals het gemeentehuis worden meegenomen. Overige voorzieningen zoals terrassen, restaurants, zaaltjes, sportscholen, etc. maken geen onderdeel uit van het accommodatiebeleid. Deze richting is alvast vertaald in hoofdstuk 2 van deze startnotitie.

2)

Reikwijdte: Alleen investeren in vastgoed waar de gemeente een wettelijke taak vervuld is te beperkt, immers de overige accommodaties worden beleidsmatig ondersteund. Daarom moet niet alleen de eigendomssituatie leidend zijn maar juist de behoeftes van inwoners en bezetting van vastgoed bij het maken van investeringskeuzes. Leefbaarheid staat centraal, MFA’s kunnen hieraan bijdragen, het streven is daarbij minimaal 1 accommodatie per dorp.

3)

Prioritering: Een klimaat neutrale gebouwen portefeuille in 2030 is een grote opgave. Het is daarom van belang om de ambitie hoog te houden (gemeente heeft een voorbeeldfunctie). Wat betreft prioritering heeft het de voorkeur om te starten met verduurzamen van gebouwen waar de grootste CO2-reductie (klimaatwinst) te behalen valt. Bij deze afweging houden we rekening met natuurlijke momenten, terugverdientijd en de gebruikshorizon van gebouwen.

11

4)

Prioritering: De gemeente draagt deels bij in de kosten van verduurzaming van maatschappelijk vastgoed waar zij geen eigenaar van is. De bijdrage kan via een subsidieregeling, denk aan de al bestaande Subsidieregeling sportaccommodaties en sportvoorzieningen Ooststellingwerf 2023 (met toepassing van de 1/3e regeling)6. Dit geldt niet voor onderwijsgebouwen. Hiervoor geldt een apart regime (zie IHP). Voor de dorpshuizen is jaarlijks het dorpshuizenbudget beschikbaar7. Dit budget is ontoereikend om de dorpshuizen te verduurzamen; daarvoor is een extra subsidieregeling nodig.

Uitgangspunten voor Onderwijsgebouwen 1) Bij nieuwbouw is de wens een doorgaande ontwikkellijn te creëren en alle voorzieningen voor 0-4 jarigen integraal onderdeel uit te laten maken van het schoolgebouw. Wanneer er geen aanleiding is om bij bestaande bouw alles samen te voegen, is dit niet nodig, een externe locatie kan geschikter zijn dan een locatie in het schoolgebouw. De wens is om in elk dorp (ook als er geen school is) opvangvoorzieningen te behouden. 2) Ventilatie op scholen is zeer belangrijk. Zeker na COVID zijn de inzichten verandert en ventilatie is ook belangrijk om concentratie te bevorderen. Vooral bij nieuwbouw moet er maximale aandacht zijn voor ventilatie. Hierbij is het ook van belang rekening te houden met een veranderende norm, gelieve bij nieuwbouw voor te lopen op de norm. Voor de bestaande scholen moet er in kaart gebracht worden wat er moet gebeuren om aan frisse scholen klasse B te voldoen. Na het in kaart brengen is betaalbaarheid de doorslaggevende factor in het uitvoeren van maatregelen m.b.t. binnenklimaat in bestaande scholen. 3) De ambitie wat betreft de kwaliteit van gebouwen is hoog. De wens is om bij nieuwbouw aan meer te voldoen dan alleen aan de huidige eisen. Echter is de raad zich bewust van de financiële gevolgen. Betaalbaarheid is een terugkomend punt. Naast gebouwkwaliteit moet er ook aandacht zijn voor groene schoolpleinen.

Het welbevinden van kinderen moet centraal staan. Het is de vraag in hoeverre dit afhankelijk is van (Bijna) Energie Neutrale Gebouwen (BENG/ENG). De Verordening

6 De ‘1/3e regeling’ bestaat uit drie delen; een deel gift, een deel leent de aanvrager renteloos bij de gemeente en een deel

draagt de aanvrager zelf bij. 7 € 35.000 per jaar voor alle dorpshuizen als startsubsidie om andere fondsen te kunnen werven voor het bekostigen van

verbouw, renovatie, groot onderhoud et cetera.

12

op de onderwijshuisvesting gaat uit van het meest recente Bouwbesluit en dat is BENG. Bij de upgrading naar ENG is maatwerk nodig (per gebouw afweging maken). In dat geval vragen we schoolbesturen wat ze financieel kunnen bijdragen.

5.2 UITGANGSPUNTEN VOOR ACCOMMODATIEBELEID Op basis van de wettelijke taken (hoofdstuk 2), de opgehaalde input van de raad tijdens de werkbijeenkomst van 4 juli 2023 en trends en ontwikkelingen komen we tot de volgende hoofduitgangspunten voor het opstellen van het accommodatiebeleid. 1) Maatschappelijke doelen staan voorop. Accommodaties zijn geen doel op zich en kunnen niet los gezien worden van onze maatschappelijke doelen op het gebied van ontmoeten, sociale cohesie, gemeenschapszin, bewegen, zingeving, persoonlijke ontwikkeling van inwoners, ontspanning, onderlinge hulp, gezondheid en leefbaarheid. 2) We maken keuzes over investeringen in accommodaties op basis van de (toekomstige) bezetting van accommodaties en de (toekomstige) behoeftes van inwoners. Zo komen we per situatie tot context specifieke oplossingen die niet voor elk dorp hetzelfde zullen zijn. Immer vraag en aanbod is tussen dorpen nooit gelijk. 3) We stellen prioriteiten op basis van de grootste CO2-reductie (klimaatwinst) per euro investering. 4) De ambities over duurzaamheid en binnenklimaat zijn hoog, maar betaalbaarheid staat centraal. 5) Het streven is om in elk dorp passende basisvoorzieningen te behouden. In het accommodatiebeleid omschrijven we wat we hieronder verstaan. Daarnaast moet het accommodatiebeleid uiteraard passen bij onze wettelijke verplichtingen (zie paragraaf 3.1).

5.3 INHOUD ACCOMMODATIENOTA Het te ontwikkelen accommodatiebeleid bestaat in ieder geval uit de volgende onderdelen.

13

1. Wat kwam er uit het traject inwonersparticipatie over maatschappelijke accommodaties? 2. Wat vinden we een basisniveau per dorp en wat bovenlokaal? Er zijn momenteel geen criteria die vaststellen wat een passende voorziening is en op welk niveau (kern, gemeentelijk, regionaal, wijk, loopafstand). Huidige kader is in elk dorp minimaal 1 overdekte plek. 3. Welke criteria hanteren we om te investeren in renovatie, verduurzaming, nieuw bouwen als we eigenaar zijn of economisch claimrecht hebben. 4. Welke criteria hanteren we om mee te betalen als we geen eigenaar zijn of economisch claimrecht hebben? Hoeveel dragen we dan bij en op basis waarvan besluiten we welk verzoek prioriteit heeft? Het accommodatiebeleid moet een afwegingskader bieden voor verzoeken vanuit de samenleving voor investeringen in maatschappelijke accommodaties waarvan de gemeente geen eigenaar is en geen economisch claimrecht heeft. 5. Voor welke periode geldt het accommodatiebeleid? 6. Op basis waarvan gaan we het beleid evalueren (wanneer is het geslaagd)? 7. Een concrete planning voor investeringen van de accommodaties onder punt (3) voor de korte termijn (< 5 jaar), de middellange termijn (= 5 tot < 15 jaar) en een doorkijk naar de lange termijn (> 15 jaar). 8.

Wat is het financiële kader (meerjarige investeringsagenda) met daarin aangegeven de in te zetten investeringsmiddelen (financiering + kostenverdeling)? 9. Welke stappen gaan we zetten waardoor we voldoen aan het Klimaatakkoord? De raad ziet het liefst verschillende varianten (scenario’s), waar een keuze uit gemaakt kan worden.

14

6. PROCES OM TE KOMEN TOT BELEID 6.1 STAPPEN Het volledige proces om te komen tot het accommodatiebeleid en het IHP geven we weer in onderstaand schema.

Inventarisatie vastgoed (2020)

Actualiseren informatie

Werksessie raad

Participatietraject

Scenario's op hoofdlijnen

Voorkeursscenario kiezen

Uitwerken voorkeursscenario

Accommodatie beleid en IHP

Om te komen tot een gedragen accommodatienota worden de volgende stappen gehanteerd: -

Stap 1: Inventarisatie vastgoed (2020) (gedaan)

-

Stap 2: Actualiseren informatie (gedaan)

-

Stap 3: Werksessie raad (gedaan)

-

Stap 4: Inwonersparticipatie accommodatiebeleid (per dorp) en daarna terugkoppeling naar deelnemers (per regio)

-

Stap 5: Uitwerking scenario’s op hoofdlijnen

-

Stap 6: Voorkeurscenario kiezen door de raad

-

Stap 7: Uitwerken voorkeursscenario (accommodatiebeleid en IHP)

-

Stap 8: Besluitvorming

-

Stap 9: Terugkoppeling besluitvorming naar de dorpen en implementatie

Stap 1, 2 en 3 zijn achter de rug. De uitkomsten van de werksessie met de raad (stap 3) zijn als uitgangspunt genomen voor deze startnotitie en na goedkeuring van de startnotitie gaan we aan de slag met de stappen 4 tot en met 9.

15

6.2 STAP 4: PARTICIPATIE Voorzieningen en accommodaties in een gemeente en in de verschillende dorpen zijn er voor inwoners. De kijk van inwoners op accommodaties is dan ook zeer relevant. Inwoners hebben veel kennis van de lokale situatie, willen doorgaans mee denken en zijn betrokken. Het betrekken van deze inwoners zorgt ervoor dat het accommodatiebeleid optimaal past bij de wensen en mogelijkheden van inwoners. In deze paragraaf lichten we toe het we participatie gaan toepassen. Opbrengst werkbijeenkomst met de raad Op 4 juli 2023 gaf de raad de volgende uitgangspunten mee over inwonersparticipatie rondom het accommodatiebeleid. •

Participatie schept betrokkenheid. Daarom moeten organisatoren van activiteiten en degenen die verantwoordelijk zijn voor beheer/exploitatie betrokken worden bij het accommodatiebeleid, en niet alle inwoners. Zij staan immers ‘aan de lat’ om te zorgen dat accommodaties worden gebruikt en de exploitatie loont. Zij kunnen ook zorgen dat er in een dorp wordt samengewerkt om een goede programmering rond te krijgen. Het betrekken van inwoners moet ingekaderd worden, er kan bijvoorbeeld een scenario voorgelegd worden waarbij inwoners aandachtspunten mee mogen geven. Participatie moet bij voorkeur per dorp opgezet worden, behalve bij accommodaties die een regionale functie hebben (zoals een zwembad). Raadsleden vinden een burgerberaad geen goed idee.

•

Als de gemeenschap mandaat krijgt is het voordeel dat dit eigenaarschap stimuleert en dat is belangrijk. Nadeel is dat bepaalde mensen/partijen de overhand kunnen krijgen en het besluit de mening van de meerderheid niet weerspiegelt. Het verschilt per dorp of het zal lukken om een gedragen besluit te nemen. De raad bepaalt de kaders (niet alleen financieel (budget), maar ook qua duurzaamheid en wat willen we minimaal in een dorp hebben qua ontmoetingsmogelijkhedenbewegen).

Inwonersparticipatie rondom accommodaties Bovenstaande leidt tot inwonersparticipatie over de huidige accommodaties per dorp in de gemeente en hoe zij de toekomst zien.

16

Wie? We spreken per dorp met organisatoren van activiteiten en beheerders of beheerorganisaties van accommodaties en daarmee bewust geen inwonersparticipatie. Wat? We bevragen organisatoren over bezettingen en programmering van activiteiten in de accommodaties en de behoeften van dorpsgenoten. De beheerders van gebouwen bevragen we over de staat van de gebouwen, hoe de gebouwen worden gebruikt, de financiële situatie en de effectiviteit van beheer. We bevragen beide groepen over waar er mogelijk kansen zijn voor samenwerking en geldbesparing8. Ook zijn we nieuwsgierig of zij iets zien in gezamenlijke programmering (of dat dit al gebeurt)9. Ook bevragen we de organisatoren en beheerders over gemeenteoverstrekkende accommodaties, zoals zwembaden, ook al zijn deze niet in het dorp van een organisator of beheerder gelegen. Ten slotte bevragen we hen ook over de toegankelijkheid en bereikbaarheid van de accommodaties. Invloed? We halen de informatie op (raadplegen) en houden zo goed mogelijk rekening met de aangedragen meningen en ideeën. Er is geen sprake van meebeslissen. We geven dit bij de start aan. Ook kondigen we van tevoren aan dat we de bevraagde inwoners in een bijeenkomst per regio (dus voor een aantal dorpen tegelijk) terugkoppelen wat we wel, niet of deels met hun meningen en ideeën hebben gedaan en waarom.

Naast de gesprekken met de organisatoren en beheerders stellen we een document op waarin per dorp en per locatie een beoordeling plaats vindt op basis van bezetting, duurzaam beheer, exploitatie, gebouwkwaliteit, fysieke toegankelijkheid en functionele geschiktheid. Participatie rondom IHP Voor het op te stellen IHP moeten gemeente en schoolbesturen samen optrekken. Samen staan ze voor de opgave schoolgebouwen te verduurzamen, in te spelen op de

8 Er zijn relatief veel organisaties actief die los van elkaar activiteiten organiseren en gebouwen beheren. Besturen staan onder

druk, op den duur is het financieel niet meer haalbaar. Ook staan vrijwilligers onder druk. Dit maakt dat samenwerken noodzakelijk is. 9 Een gezamenlijke programmering in een dorp ontbreekt meestal. Een goede en actieve programmering voor een diverse

doelgroep kan een succesfactor zijn voor ontmoetingsplekken. We zijn nieuwsgierig hoe inwoners hier tegenaan kijken en/of wat de ervaringen hiermee zijn.

17

gewenste flexibiliteit in voorzieningen en verbinding te maken met maatschappelijke vraagstukken binnen het sociaal domein.

6.3 STAP 5 & 6: SCENARIO’S De uitkomsten van de werkbijeenkomst met de raad en de gesprekken met beheerders en organisatoren gebruiken we om een aantal scenario’s op te stellen. De scenario’s kunnen zich richten op de korte of de lange termijn en gaan onder andere over: -

Basisvoorzieningen per dorp (kan per dorp tot een ander lijstje leiden) en wat vinden we gemeente-overstrekkende accommodaties?

-

Wat is de mate van zelfregie van inwoners in het betreffende scenario en wat doet de gemeente?

-

Wat gaan we afstoten, samenvoegen of van eigendomssituatie veranderen.

-

De financiële consequenties voor de gemeente.

-

Eventuele veranderingen in de beheersituatie.

-

Eventuele samenwerking tussen organisatoren en accommodaties.

-

Duurzaamheidsmaatregelen en de planning daarvan.

-

Eventueel voorstel hoe inkomsten verhoogd kunnen worden.

-

Eventueel voorstel hoe programmering tot stand komt.

-

De impact op de leefbaarheid in het betreffende scenario.

Vervolgens leggen we de scenario’s inclusief een advies van RYSE voor aan de raad. De raad maakt een keuze uit de scenario’s.

6.4 STAP 7 T/M 9: UITWERKEN ACCOMMODATIEBELEID (VOORKEURSSCENARIO) Het voorkeursscenario vertalen we in een accommodatienota. Deze leggen we ter besluitvorming voor aan de raad. Vanwege de samenhang tussen het accommodatiebeleid en het IHP bieden we de stukken tegelijk aan de raad aan. Daarna koppelen we terug naar de bevraagde inwoners en gaan we in gesprek met de dorpen over de implementatie.

18

6.5 PLANNING Voor het op te stellen accommodatiebeleid houden we (globaal) het volgende tijdspad aan. ✓ Opstellen startnotitie (juli - augustus 2023) ✓ Vaststellen startnotitie in college (12 september 2023) ✓ Behandelen startnotitie in de raad (oktober 2023) ✓ Start participatie traject (oktober – november 2023) ✓ Opstellen knelpunten per dorp IHP (oktober – november 2023) ✓ Opstellen scenario’s (december 2023 – januari 2024) ✓ Keuze voorkeursscenario door raad (maart 2024) ✓ Opstellen accommodatiebeleid (april 2024) ✓ Opstellen IHP (april 2024) ✓ Bespreken en vaststellen accommodatiebeleid en IHP in gemeenteraad (mei – juni 2024)

19

BIJLAGE A: ACCOMMODATIES JURIDISCH EIGENDOM EN ECONOMISCH CLAIMRECHT Accommodaties juridisch eigendom (JE) Beleidsterrein Gebouw

Dorp

Algemeen Algemeen Algemeen Algemeen

Gemeentehuis Overslagstation Omrin Buitendienstaccommodatie Voormalig opslagruimte Sportpark Ontwijk Voormalig aula Clubgebouw voormalig vv Griffioen Voormalig schoolgebouw bbs de Peggebult

Oosterwolde Oosterwolde Oosterwolde Donkerbroek

Algemeen Algemeen Cultuur Cultuur Cultuur Cultuur Cultuur Cultuur Cultuur Cultuur Cultuur Cultuur Recreatie Onderwijs Onderwijs Onderwijs Onderwijs Onderwijs Onderwijs Sport Sport

Biosintrum Bedrijfspand Woning Woning Woning Kerktoren Kerktoren Museum Oold Ark + molen Klokkenstoel Blughut (paardenstal) Cachot Appelscha Baarhuisje Bosbergtoren Gymlokaal Weemeweg Oosterwolde Gymlokaal Appelscha Gymlokaal Donkerbroek Gymlokaal Elsloo MFS Oosterwolde Zuid MFS de Boekebeam Sporthal de Steegdenhal Sporthal de Bongerd

Oosterwolde Oosterwolde Appelscha Appelscha Oosterwolde Appelscha Makkinga Makkinga Langedijke Oldeberkoop Appelscha Langedijke Appelscha Oosterwolde Appelscha Donkerbroek Elsloo Oosterwolde Waskemeer Appelscha Haulerwijk

Sport Sport Sport Sport

Sporthal de Boekhorst Overdekt zwembad de Boekhorst Accommodatie tennis Tennispark

Oosterwolde Oosterwolde Appelscha Oosterwolde

Sport Welzijn Welzijn

Accommodatie tennis MFA de Samensprong MFA de Kompaan

Haulerwijk Haulerwijk Oosterwolde

Algemeen Algemeen Algemeen

IHP

Oosterwolde Oosterwolde Donkerbroek

Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja

Ja

20

Accommodaties economisch claimrecht (EC) Beleidsterrein Gebouw

Dorp

Recreatie Recreatie Onderwijs Onderwijs Onderwijs Onderwijs Onderwijs Onderwijs Onderwijs Onderwijs Onderwijs Onderwijs Onderwijs Onderwijs Sport Sport Sport Sport Sport Sport Welzijn Welzijn Welzijn Welzijn Welzijn Welzijn Welzijn Welzijn Welzijn Welzijn Welzijn Welzijn