Agendabundel

Bundel - Raadsvergadering van 27 juni 2023 Agenda bijlagen GETEKEND besluitenlijst raadsvergadering 27 juni 2023 1 Opening/Mededelingen 2 Vaststellen agenda 02 AGENDA raad kadernota 27 juni 2023.docx 3 Spreekrecht inwoners 4 Besluitenlijst raadsvergadering d.d. 20 juni 2023 Concept besluitenlijst raadsvergadering 20 juni 2023 5 VRF jaarstukken 2022 en begroting Hamerstuk RV VRF RB VRF 1. VRF - Aanbiedingsbrief 2. VRF - Jaarstukken 2022 3. VRF - Eerste Begrotingswijziging 2023 4. VRF - Programmabegroting 2024 5. Aanbiedingsbrief oprichting stichting Waarborgfonds 6. Memo Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio's 7. Brief antwoord gemeente Ooststellingwerf 10.

VRF - Controleverklaring GETEKEND RB VRF 6 Jaarstukken 2022 en begroting 2024 GR SW Fryslân Hamerstuk RV Concept begroting 2024 en jaarstukken 2022 GR SW Fryslan RB jaarstukken 2022 en begroting 2024 GR SW Fryslan Jaarstukken GR 2022 definitief-getekend Begroting GR 2024 dd 2023.03.23 GETEKEND RB Jaarstukken 2022 en begroting 2024 GR SW Fryslan 7 Jaarrekening 2022 en begroting 2024 Recreatieschap Drenthe Bespreekpunt in één termijn RV jaarrekening 2022 en ontwerpbegroting 2024 RB Jaarrekening 2022 en ontwerpbegroting 2024 Bijlage 1 RD-jaarverslag-2022 Bijlage 2 RD-begroting-2024 Bijlage 3 begeleidende brief jaarstukken 2022 en begroting 2024 GETEKEND RB Jaarrekening 2022 en ontwerpbegroting 2024 8 Jaarstukken 2022 Bespreekpunt in twee termijnen RV Jaarstukken 2022 RB Jaarstukken 2022 Bijlage 1 Nota reserves en voorzieningen 2022 Bijlage 2 Jaarstukken 2022 Bijlage 3 Monitor Sociaal Domein 2022 definitief Accountantsverslag Ooststellingwerf 2022 v 2.1 BEANTWOORDING technische vragen jaarstukken 2022 Bijlage vraag 184. Staat opgenomen geldleningen 2022 A-026 GL, LSO, CU Reserve opvang (Oekraïense) vluchtelingen A-027 CU Fonds tussen Wal en Schip M-045 VVD, VPO Voordeel Oekraïne bij Oekraïne OUD Nieuw M-045 VVD, VPO Voordeel Oekraïne bij Oekraïne GETEKEND RB Jaarstukken 2022 9 Voorjaarsrapportage 2023 Hamerstuk RV voorjaarsrapportage 2023

10

11

12

13

RB voorjaarsrapportage 2023 Bijlage 1a Begrotingswijziging septembercirculaire 2022 Bijlage 1b Begrotingswijziging decembercirculaire 2022 Bijlage 2 Boekwerk voorjaarsrapportage 2023 Bijlage 3a Begrotingswijziging voorjaarsrapportage Bijlage 3b Programmawijziging voorjaarsrapportage Bijlage 3c Administratieve wijziging voorjaarsrapportage Bijlage 4 Initiatiefvoorstel energiearmoede Bijlage 5 budgetoverheveling 2022-2023 A-028 LSO, VPO Voorjaarsrapportage GETEKEND RB voorjaarsrapportage 2023 Indeling programmabegroting Hamerstuk RV indeling programmabegroting RB indeling programmabegroting Bijlage 1 - mogelijke indelingen A-029 D66, OB, LSO, CU Indeling programmabegroting GETEKEND RB Indeling programmabegroting Verordening toeristenbelasting Bespreekpunt in één termijn RV Verordening toeristenbelasting 2024 RB Verordening toeristenbelasting A-030 PvdA, LSO, CU, VPO Verordening Toeristenbelasting GETEKEND GEAMENDEERD RB Verordening toeristenbelasting Kaderbrief 2024-2027 Bespreekpunt in twee termijnen Raadsvoorstel Kaderbrief 2024 Raadsbesluit Kaderbrief 2024-2027 Bijlage 1.

Kaderbrief 2024-2027 Mededeling aan de Raad - Meicirculaire 2023 Bijlage A Meicirculaire gemeentefonds 2023 versie 8 juni Bijlage B bij de Mededeling aan de Raad- Meicirculaire Schriftelijke vragen GroenLinks - Open vuur A-031 LSO, VPO, CU Kennisnemen van kaderbrief M-032 D66, PvdA, GL Retour afzender M-033 VPO, PvdA, CU, GL Huidkanker M-034 VPO, PvdA, VVD Jeugdzorg kosten M-035 LSO Kulturhus M-036 GL, D66, VPO Waar is dat water(tappunt) M-037 LSO Handhaving M-038 CU Afsluiten wegen M-039 CU, GL Eikenprocessierups M-040 OB, CDA Beschermen cultuurlandschappen M-041 LSO Fochtelooerveenweg M-042 GL Bijzonder Onder Aandacht Veiligheid M-043 CDA, D66, PvdA, GL Vluchtelingen M-044 LSO Aula M-046 CDA Regenton (OUD) M-046a CDA Regenton (NIEUW) M-036a GL, D66, VPO Waar is dat water(tappunt) (NIEUW) M-038a CU, LSO afsluiten wegen (NIEUW) M-039a CU, GL Eikenprocessierups (NIEUW) M-042a GL Bijzonder Onder Aandacht Veiligheid (NIEUW) GETEKEND RB Kaderbrief 2024-2027 Sluiting

Aan de leden van de raad

Onderwerp: vergadering Oosterwolde, 16 juni 2023 Hierbij nodig ik u uit voor het bijwonen van de openbare vergadering van de raad, te houden op dinsdag 27 juni 2023, vanaf 14.00 uur, in het gemeentehuis te Oosterwolde. Met vriendelijke groet, de burgemeester van Ooststellingwerf, Jack Werkman. AGENDA RAAD 1. Opening / Mededelingen 2. Vaststellen agenda 3. Spreekrecht inwoners (omstreeks 14.05 uur en 19.00 uur) 4. Besluitenlijst raadsvergadering 20 juni 2023 5. VRF jaarstukken 2022 en begroting (Hamerstuk) 6. Jaarstukken 2022 en begroting 2024 GR SW Fryslân (Hamerstuk) 7. Jaarrekening 2022 en begroting 2024 Recreatieschap Drenthe (bespreekpunt in één termijn) 8. Jaarstukken 2022 (Bespreekpunt in twee termijnen) 9. Voorjaarsrapportage 2023 (Hamerstuk) 10. Indeling programmabegroting (Hamerstuk) 11. Verordening toeristenbelasting (Bespreekpunt in één termijn) 12. Kaderbrief 2024-2027 (Bespreekpunt in twee termijnen) Ca 16.00 – 18.00 uur

18.00 – 19.00 uur 19.00 uur 19.00 – 19.30 uur 19.30 – 20.30 uur 20.30 – 21.00 uur 21.00 – 21.15 uur 21.15 – 21.45 uur 21.45 – 22.15 uur 22.15 – 22.30 uur

Beschouwingen: Maximaal 7 minuten per fractie, vervolgens maximaal 3 minuten voor inbrengen moties en de amendementen (sprekersvolgorde: OoststellingwerfsBelang, GroenLinks, PvdA, CDA, VVD, VPO, LSO, ChristenUnie, D66) Pauze Spreekrecht inwoners (tweede gelegenheid) Eerste termijn college Tweede termijn fracties – reactie op beschouwingen, inclusief moties en amendementen. Tweede termijn college, inclusief reactie op moties en amendementen Pauze Derde termijn fracties m.b.t. moties en amendementen Derde termijn college m.b.t. moties en amendementen Stemming

13. Sluiting De raadsvergadering wordt uitgezonden via de website www.ooststellingwerf.nl

Postadres Postbus 38, 8430 AA Oosterwolde Bezoekadres ‘t Oost 11 Telefoon 14 0516 E-mail gemeente@ooststellingwerf.nl Internet www.ooststellingwerf.nl - Wij zijn Fair Trade

Besluitenlijst van de openbare raadsvergadering van 20 juni 2023 OoststellingwerfsBelang:

B. Beijert, H. Betten, A. Broersma-Ruiter H. Dongstra en R. de Groot GroenLinks: L. Edema en H. Vos PvdA: S. de Jong (aanwezig vanaf agendapunt 5) , B. Polpe en J. Vledder CDA: T.W. Swart en M. van Tellingen VVD: B. van ’t Klooster en S. van Weperen Vrije Partij Ooststellingwerf: B. Oostra en E. Messham Lokaal Sociaal Ooststellingwerf: M. Moes en S. ter Heide ChristenUnie: B. Leistra D66: I. Minnema AANWEZIG nms. college: J. Nijboer, E. Verhagen en J. van Weperen, wethouders AFWEZIG MET KENNISGEVING: G. But en E. Schievink VOORZITTER: J. Werkman GRIFFIER: A. Hensen Verslag: J. Mulder 1. Opening / Mededelingen De voorzitter opent de vergadering om 19.30 uur. Er is een bericht van verhindering ontvangen van wethouder G. But en mevr. E. Schievink. Dhr. S. de Jong heeft aangegeven later aan te sluiten bij de vergadering. 2. Vaststellen agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. De voorzitter wijst volgens artikel 16 van het reglement van orde dhr. B. Polpe aan als primus bij een eventuele hoofdelijke stemming. 3. Spreekrecht inwoners Er hebben zich geen sprekers gemeld. 4. Besluitenlijst van de raadsvergaderingen van 23 mei 2023 De besluitenlijst van de raadsvergaderingen van 23 mei 2023 wordt ongewijzigd vastgesteld. 5. Visie op Inwonersparticipatie Voorstel: 1. De Visie op Inwonersparticipatie Ooststellingwerf vast te stellen, inclusief: a.

het hoofddoel, de drie subdoelen en vijf evaluatiepunten (pagina 5); b. de lijn dat de raad vooraf een participatieplan moet vaststellen in het geval van participatie bij complexe onderwerpen, uitgebreide participatieprocessen en/of het inzetten van een burgerberaad; c. de lijn dat de raad in overige situaties alleen achteraf controleert of er voldoende aandacht is geweest voor inwonersparticipatie. 2. Drie nieuwe structurele instrumenten in te zetten voor jeugdparticipatie namelijk een digitaal jongerenpanel, een ‘pop up’ kinderadviesraad en een ‘pop up’jongerenadviesraad.

-2-

3. De overige bestaande structurele participatie instrumenten (onder andere burgerpeiling, inwonerspanel, kindergemeenteraad voor 1 dag) voort te zetten, waarvoor reeds budget is opgenomen in de begroting. 4. Een kinderburgemeester in te stellen, die vooral een ambassadeurstaak heeft en met de burgemeester en/of wethouders mee gaat naar bijzondere gebeurtenissen. 5. Een adviseur Inwonersparticipatie aan te stellen die de uitvoering van inwonersparticipatie aanjaagt, coördineert, ondersteunt en borgt. 6. Een experiment met een burgerberaad te doen in deze raadsperiode. 7. Het inspraakbeleid ruimtelijke projecten en plannen 2013 in te trekken bij de inwerkingtreding van de omgevingswet. 8. De financiële gevolgen te verwerken in de Kaderbrief 2024 Amendement A-025 – Inwonersparticipatie De fractie Lokaal Sociaal Ooststellingwerf dient een amendement in waarin zij voorstellen: - Beslispunt 8 als volgt te wijzigen: De hierboven onder 2, 4, 5 en 6 genoemde voorstellen in te voeren volgens een nog nader door de gemeenteraad vast te stellen tijdspad, waarbij de invoeringskosten, waar mogelijk, moeten worden gedekt met incidentele middelen om een te hoge structurele belasting van de meerjarenbegroting te voorkomen.

Motie M-031 ‘Meer mensen moeten meedoen’ De fractie GroenLinks dient een motie in, mede ingediend door de fracties D66 en LSO, waarin zij het college verzoeken: - Beleid uit te werken waarmee we als gemeente ook inwoners die moeilijk te bereiken zijn, kunnen betrekken bij het functioneren van hun gemeente en in participatietrajecten; - Hiervoor in het najaar van 2023 met een procesvoorstel te komen, waarin wordt uitgewerkt hoe we dit beleid kunnen ontwikkelen en hoe de raad hierin wordt gepositioneerd. De raadsleden stellen vragen in de eerste termijn Wethouder E. Verhagen beantwoordt de vragen van de eerste termijn en geeft aan dat het college de motie ondersteunt. Verder adviseert wethouder Verhagen de raad om het amendement niet te steunen, maar om een statement te maken en structurele middelen te gebruiken. De raadsleden stellen vragen in de tweede termijn De heer S. de Jong voegt zich bij de vergadering Wethouder Verhagen beantwoordt de vragen van de tweede termijn. De voorzitter schorst de vergadering op verzoek van de fractie OoststellingwerfsBelang. Besluit amendement A-025 Het amendement wordt verworpen met 5 stemmen voor en 15 stemmen tegen. De fracties VVD, Lokaal Sociaal Ooststelingwerf en ChristenUnie stemmen voor het amendement, de fracties CDA, PvdA, OoststellingwerfsBelang, GroenLinks, D66 en VPO stemmen tegen. Stemverklaringen: Dhr. S.

ter Heide/Lokaal Sociaal Ooststellingwerf zegt van tevoren te hebben aangegeven hoe zij tegen dit onderwerp aankijkt en geeft aan dat de kanttekeningen van de fractie Lokaal Sociaal Ooststellingwerf duidelijk zijn. De fractie zal zo goed mogelijk meedenken met het proces en zal voor het voorstel stemmen.

-3-

Dhr. B. Leistra/ChristenUnie wil benadrukken dat de fractie het onderwerpt té belangrijk vindt om tegen te stemmen. De fractie is voor inwonersparticipatie, maar iedereen moet mee kunnen doen. Bepaalde groepen mogen niet uitgelicht worden. De fractie zal voor het voorstel stemmen. Besluit: De raad besluit overeenkomstig het voorstel met algemene stemmen. Besluit Motie M-031 De motie wordt aangenomen met 17 stemmen voor en 3 stemmen tegen. De fracties PvdA, OoststellingwerfsBelang, GroenLinks, VVD, D66, LSO en VPO stemmen voor de motie, de fracties CDA en ChristenUnie stemmen tegen. 6. Toekomst Biosintrum Voorstel: 1. Het Biosintrum een duurzaam en gezonde positie te geven door met behoud van de maatschappelijke doelstellingen de exploitatie en het beheer te borgen, daarvoor de vier scenario’s uit het rapport “Het Biosintrum en haar toekomst” in overweging te nemen en tevens te kiezen voor het scenario ‘Verhuur van het Biosintrum aan de Stichting’, en daarmee: - Het saldo van € 850.000 in de kapitaalreserve in 38 jaar te onttrekken ten gunste van de exploitatie; - De begrotingswijziging vast te stellen conform de financiële toelichting; - Het college te verzoeken uitvoering te geven aan het verstrekken van een begrotingssubsidie aan de stichting; - Het college te verzoeken verdere uitvoering te geven aan de verhuur van het Biosintrum; Wethouder J.

van Weperen beantwoordt de schriftelijke vragen van de fracties Lokaal Sociaal Ooststellingwerf en VPO. Amendement A-024 – Biosintrum De fractie Lokaal Sociaal Ooststellingwerf dient een amendement in waarin zij voorstellen: 1. Aan het raadsbesluit het volgende punt toe te voegen: - Het college te verzoeken de juridische stukken die worden opgemaakt als gevolg van dit raadsbesluit ter kennisname aan de raad te sturen, alvorens tot ondertekening van de stukken over te gaan. De raadsleden stellen vragen. Wethouder J. van Weperen beantwoordt de vragen. Na goedkeuring van dhr. S. ter Heide/Lokaal Sociaal Ooststellingwerf wordt het amendement gewijzigd. Het laatste gedeelte van het amendement: “alvorens tot ondertekening van de stukken over te gaan” zal worden verwijderd. Het gewijzigde amendement zal op deze wijze in stemming worden gebracht. Gewijzigd Amendement A-024 – Biosintrum 1. Aan het raadsbesluit het volgende punt toe te voegen: - Het college te verzoeken de juridische stukken die worden opgemaakt als gevolg van dit raadsbesluit ter kennisname aan de raad te sturen.

-4-

Besluit amendement A-024 Het amendement wordt aangenomen met 12 stemmen voor en 8 stemmen tegen. De fracties CDA, ChristenUnie, GroenLinks, VVD, Lokaal Sociaal Ooststellingwerf, D66 en VPO stemmen voor de motie, de fracties OoststellingwerfsBelang en PvdA stemmen tegen. Besluit: Het besluit wordt aangenomen met 18 stemmen voor en 2 stemmen tegen. De fracties CDA, ChristenUnie, GroenLinks, VVD, OoststellingwerfsBelang, Lokaal Sociaal Ooststellingwerf, D66 en PvdA stemmen voor, de fractie VPO stemt tegen. 7. Subsidieverordening monumenten Ooststellingwerf 2023 Voorstel: 1. Vast te stellen de ‘Subsidieverordening monumenten Ooststellingwerf 2023’ Besluit: De raad besluit zonder stemming overeenkomstig het voorstel. 8. Erfgoedverordening Ooststellingwerf 2023 Voorstel: 1. Vast te stellen de ‘Erfgoedverordening Ooststellingwerf 2023’ Besluit: De raad besluit zonder stemming overeenkomstig het voorstel. 9. Verordening op de gemeentelijke adviescommissie Omgevingskwaliteit Ooststellingwerf 2023 Voorstel: 1. Met ingang van de dag dat de Omgevingswet in werking treedt de bouwverordening als volgt te wijzigen: hoofdstuk 9 en Bijlage 5 vervallen; 2. Vast te stellen de ‘Verordening op de gemeentelijke adviescommissie Omgevingskwaliteit Ooststellingwerf 2023’. Besluit: De raad besluit zonder stemming overeenkomstig het voorstel. 10.

Extra krediet voor DoarpsSintrum Donkerbroek Voorstel: Het borgen van de realisatie van een energieneutraal DoarpsSintrum Donkerbroek. Daarvoor: 1. Een extra krediet van € 1.263.000 beschikbaar te stellen voor de realisatie van het DoarpsSintrum Donkerbroek ten behoeve van: a. Een subsidie van € 1.113.000 aan Stichting DoarpsSintrum Donkerbroek; b. Een renteloze lening voor zonnepanelen van € 150.000 met een looptijd van 15 jaar aan Stichting DoarpsSintrum Donkerbroek. 2. De jaarlasten van € 35.000 met ingang van 2025 te verwerken in de begroting. Besluit: De raad besluit zonder stemming overeenkomstig het voorstel.

-5-

11. Ontwerp vvgb voor de bouw en/of het gebruik van (bij)gebouwen en overkappingen aan de Wester Es 6 te Appelscha Voorstel: 1. Een ontwerp-verklaring van geen bedenkingen af te geven voor de bouw en/of het gebruik van (bij)gebouwen en overkappingen ten behoeve van de woning en camperplaats aan de Wester Es 6 te Appelscha Besluit: De raad besluit zonder stemming overeenkomstig het voorstel. 12. Grondexploitatie Boekhorsterweg te Oosterwolde Voorstel: 1. De grondexploitatie Boekhorsterweg te Oosterwolde vast te stellen. 2. De looptijd van de grondexploitatie vast te stellen op 10 jaar, conform de nieuwe BBVrichtlijn Besluit: De raad besluit zonder stemming overeenkomstig het voorstel. 13. Stimuleringsregeling Duurzaam en Leefbaar Voorstel: 1. Meer inwoners gebruik te laten maken van de mogelijkheden om, door middel van een lening, de woning te verduurzamen, te saneren, langer thuis te blijven wonen of een eerste woning aan te schaffen. Daarvoor: 2. Kennis te nemen van de door het college vastgestelde ‘Subsidieregeling Duurzaam en Leefbaar Ooststellingwerf 2023’. 3. Het bestaande fonds bij de Stichting Volkshuisvesting Nederland op te hogen met € 1.440.000 zodat in totaal € 3.000.000 beschikbaar is. Besluit: De raad besluit zonder stemming overeenkomstig het voorstel. 14. Toevoegen artikelen aan de Jeugdverordening i.v.m. toezichthoudende taken Voorstel: 1.

Akkoord te gaan met de onderstaande aanpassingen van artikel 12 van de verordening ‘Hart voor de Jeugd’, zodat de gemeente Ooststellingwerf een juridische basis heeft voor het uitvoeren van rechtmatigheidstoezicht in het kader van de Jeugdwet. Besluit: De raad besluit zonder stemming overeenkomstig het voorstel. 15. Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 22:00 uur en wenst een ieder wel thuis. Vastgesteld in de openbare vergadering van de raad op 27 juni 2023.

, griffier.

, voorzitter.

Raadsvoorstel Commissievergadering:

Planning en Control 14 juni 2023

Titel: Financiële stukken Veiligheidsregio Fryslân Onderwerp: Begroting 2024, jaarstukken 2022 en eerste begrotingswijziging 2023 Portefeuillehouder/Teamleider: Jack Werkman & Esther Verhagen / Marijke Vreugdenhil & Harry Dekkers Extern zaak ID (zaakcode): 0085175280

Datum collegevergadering 16 mei 2023

Voorgesteld besluit Kennis te nemen van: 1. Jaarstukken 2022 van de Veiligheidsregio Fryslân. a) € 0,569 miljoen te reserveren voor aantal specifieke taken; b) € 0,325 miljoen toe te voegen aan de egalisatiereserve. 2. De eerste begrotingswijziging 2023 van de Veiligheidsregio Fryslân. a) De wijziging heeft geen effect op de reeds vastgestelde bijdrage per programma in de primitieve begroting 2023. In te stemmen met: 3. De Programmabegroting 2024 VRF waaronder een bijdrage van Ooststellingwerf van in totaal € 3.075.472,- voor 2024, onderverdeeld in: a) Gezondheid € 1.182.400,b) Crisisbeheer € 121.337,c) Brandweer € 1.771.735,4. De oprichting van de landelijke stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s en als gemeente Ooststellingwerf deel te nemen aan het fonds. 5. Geen nadere zienswijze in te dienen naar aanleiding van de financiële documenten van de Veiligheidsregio Fryslân.

Openbaar  Ja, passief via openbaar verslag

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

VRF - Aanbiedingsbrief Veiligheidsregio Fryslân VRF - Jaarstukken 2022 VRF - De eerste begrotingswijziging 2023 VRF - Programmabegroting 2024 5. Aanbiedingsbrief oprichting stichting Waarborgfonds 6. Memo Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio’s

7. Brief antwoord gemeenteraad Ooststellingwerf 8. VRF - Raadsvoorstel 9. VRF - Raadsbesluit 10. VRF - Controleverklaring

Inleiding De Veiligheidsregio Fryslân (hierna: VRF) heeft de jaarstukken 2022, de eerste begrotingswijziging 2023 en de begroting 2024 aan de gemeenten aangeboden. De jaarstukken staan wederom voor een groot deel in het teken van diverse crisistaken. De eerste maanden van het jaar betrof dit voornamelijk de rol met betrekking tot de coronacrisis. In het voorjaar nam dit gestaag af, maar door de oorlog in Oekraïne en het haperende opvangbeleid zijn meer coördinerende taken op de veiligheidsregio afgekomen. De begroting 2024 is gebaseerd op de eerder vastgestelde kaderbrief tijdens de behandeling in de raadsvergadering van 24 januari 2023. Toen is besloten een zienswijze in te dienen. Tijdens de bespreking van de plannen voor de periode 2024-2027 zijn namelijk door meerdere gemeentes de gemaakte afspraken over het vaststellen van de financiële kaders ter discussie gesteld. Als gevolg hiervan is de indexering van de materiële kosten voor 2024 voorlopig beperkt tot 8%, op basis van ‘scenario 3’. Het Veiligheidsberaad heeft vorig jaar het principebesluit genomen tot het oprichten van ‘stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s’. Dit maakt het mogelijk niet-verzekerbare risico’s als veiligheidsregio’s samen te dragen en helpt veiligheidsregio’s aan een alternatief voor verzekeringen en een stevige onderhandelingspositie.

Argumenten 1.1 De jaarrekening 2022 VRF heeft in 2022 een positief resultaat gerealiseerd van € 894.000. Dit wordt deels veroorzaakt doordat een aantal reguliere taken zijn uitgesteld. Er is voor ongeveer € 50 miljoen aan extra taken uitgevoerd door extra crisistaken. Deze extra taken zijn uitgevoerd terwijl bij het bij alle organisatieonderdelen lastig is gebleken om in de huidige arbeidsmarkt de formatie op niveau te houden. Ook 2022 was een bewogen jaar. De coronacrisis speelde in begin 2022 nog volop, vanaf maart werden de gevolgen van de oorlog in Oekraïne hier ook merkbaar. De lasten van de genoemde extra taken werden zo goed als volledig vergoed vanuit het Rijk. Per programma is het gerealiseerd resultaat als volgt:

Reactie op de jaarrekening 2022 Het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Fryslân stelt voor om het positieve resultaat als volgt te bestemmen:

-3-

1.2 Begrotingswijziging 2023 De wijziging vloeit hoofdzakelijk voort uit het vastgestelde financiële kader 2024-2027 Met de eerste begrotingswijziging van 2023 brengt de VRF de lopende begroting in lijn met begroting van 2023. Denk daarbij aan Versterking Crisisbeheersing en Brandweerzorg, maar ook de effecten van de CAO. De indexering is (nog) niet bekend, dus is er een inschatting gemaakt. Zodra de loonkostenontwikkeling bekend is, wordt deze in het begrotingsjaar zelf gecorrigeerd. Daarnaast zijn er een aantal incidentele ontwikkelingen die specifiek gelden voor 2023. Conform het voorstel in de jaarrekening 2022 worden de bedragen toegevoegd aan de bestemmingsreserves Publieke Gezondheid Asielzoekers (PGA), kansrijke start en projecten (grotendeel) in 2023 gebruikt. Bovenstaande wijzigingen zijn in de eerste begrotingswijziging 2023 verwerkt. 1.3 Programmabegroting 2024 De begroting is opgesteld op basis van de eerder behandelde kaderbrief. In de kaderbrief worden zowel de reguliere indexatie, de beleidsmatige ontwikkelingen als de overige autonome ontwikkelingen meegenomen. Beleidsmatige ontwikkelingen  Binnen het programma gezondheid gaat het om beleidsadvisering voor een stevigere rol te pakken als regisseur en adviseur in de preventieketen op het gebied van diverse landelijke regelingen zoals het IZA, GALA en SPUK vragen om meer coördinatie en afstemming (€ 111.000).

 Nu Niet Zwanger is gericht op het voorkomen van onbedoelde zwangerschap. Het biedt professionals in het sociaal domein ondersteuning en concrete middelen om met cliënten in gesprek te gaan over hun kinderwens en het moment van zwangerschap. We werken samen met het medische domein. Ook in 2022 zijn we de interventie NNZ blijven uitrollen binnen het sociaal en medisch domein. (€165.000). Autonome ontwikkelingen  Indexering materiële kosten: In de kaderbrief 2024-2027 is door het bestuur ervoor gekozen om incidenteel af te wijken van de indexatieafspraken die in de financiële verordening zijn opgenomen vanwege de historisch hoge inflatie. Afgesproken is om de indexatie van de materiële kosten voor 2024 af te toppen tot 8%. Dit wordt achteraf op basis van de werkelijke ontwikkeling van het gemeentefonds geëvalueerd. De definitieve gemeentelijke bijdrage bepaald op basis van de werkelijke loonprijscompensatie die gemeenten via het gemeentefonds over de jaren 2022, 2023 en 2024 ontvangen. Deze afspraak staat ook bekend als ‘scenario 3’. Dat is de enige wijziging in de begroting t.o.v. de kaderbrief. Indexering loonkosten  Voor de indexering van de loonkosten is uitgegaan van de macro-economische verkenning van het CPB. In de septembercirculaire van het gemeentefonds worden deze cijfers vermeld.

1.4 De oprichting van de landelijke stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s & deelname Het Veiligheidsberaad heeft vorig jaar het principebesluit genomen tot het oprichten van ‘stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s’. Dit maakt het mogelijk risico’s die niet verzekerbaar zijn als veiligheidsregio’s samen te dragen. Dit helpt de veiligheidsregio’s aan een alternatief voor verzekeringen en verstevigt het de onderhandelingspositie waar wel een verzekering nodig is en verstevigt het de onderhandelingspositie waar wel een verzekering nodig is. En, niet onbelangrijk, het zorgt ervoor dat we brandweermensen die te maken krijgen met ongevallen tegemoet kunnen komen tegen de laagst mogelijke financiële risico’s. Er is gekozen voor het oprichten van een stichting, omdat en dan gebruik gemaakt van vrijstelling van de vergunningplicht vanwege de activiteiten ‘verzekeren’. De deelname aan het waarborgfonds is vrijwillig met een minimale periode van deelname van vijf jaar. De exacte financiële gevolgen voor Veiligheidsregio Fryslân zijn nog niet bekend. De insteek is dat de oprichting van het waarborgfonds op landelijk niveau kostenneutraal gaat zijn. Zodra de financiële gevolgen -4-

bekend zijn, worden die gedeeld. Er wordt nu van uit gegaan dat de impact beperkt en kostenneutraal gaat zijn. Mocht dat niet zo zijn, dan zal de financiële impact beperkt zijn en wordt verwacht dat deze binnen de begroting op te vangen is. 1.5 Geen nadere zienswijze in te dienen naar aanleiding van de financiïele documenten van de VRF. De financiële documenten geven geen aanleiding tot het formuleren van een nadere zienswijze. De VRF heeft invulling gegeven aan de zienswijze bij de kaderbrief.

Kanttekeningen a. Cao en werkgeverslasten Op het moment van schrijven zijn de cao-onderhandelingen nog niet afgerond. Dit betekent dat in de tweede begrotingswijziging de effecten van de cao zullen worden verwerkt. De financiële gevolgen worden dan duidelijk, waarbij een stijging van de bijdrage aan de VRF niet uit te sluiten is. b. Betrokken blijven bij de ontwikkelingen Indien de afspraken over de begroting niet worden gerealiseerd door de Veiligheidsregio, krijgen de gemeenten achteraf alsnog de rekening gepresenteerd. Het is daarom van belang om contact te blijven houden met Veiligheidsregio en kritisch te blijven op de ontwikkelingen. c. Inspraak is beperkt Op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen, kan onze gemeenteraad een zienswijze indienen met betrekking tot voorliggende stukken. Het is echter aan het algemeen bestuur om deze zienswijzen te verzamelen en aan de hand daarvan koers te wijzigen indien nodig.

Financiële toelichting 1. Jaarrekening 2022: resultaat van € 894.000 wordt deels bestemd aan de aangegeven onderwerpen en deels vindt er een toevoeging aan de egalisatiereserve plaats. 2. Begroting 2024: In onderstaande tabel staat de bijdrage van onze gemeente voor de verschillende programma’s van de Veiligheidsregio in 2024, ten opzichte van wat wij in de begroting 2023 voor het jaar 2024 hebben opgenomen:

Begrotingsjaar Begroting Begroting 2024 VRF O'werf 2024 Verschil GGD 1.182.400 1.108.038 -74.362 Crisis 121.337 109.217 -12.120 Brandweer 1.771.735 1.645.650 -126.085 Totaal 3.075.472 2.862.905 -212.567 Voor 2024 betekent dit met betrekking tot de bijdrage aan de Veiligheidsregio een stijging van in totaal € 212.567. Deze financiële consequenties worden meegenomen bij de programmabegroting 2024. De stijging is onder andere veroorzaakt door een aantal autonome ontwikkelingen en keuzes uit de Kaderbrief, waaronder de indexering op loonkosten en de materiële prijzen op basis van ‘scenario 3’.

-5-

Extern zaak ID (zaakcode)

: nr. 0085175280

De raad van de gemeente Ooststellingwerf;

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van ; 16 mei 2023

Besluit Kennis te nemen van: 1. De jaarstukken 2022 van de Veiligheidsregio Fryslân. a) € 0,569 miljoen te reserveren voor aantal specifieke taken; b) € 0,325 miljoen toe te voegen aan de egalisatiereserve. 2. De eerste begrotingswijziging 2023 van de Veiligheidsregio Fryslân. a) De wijziging heeft geen effect op de reeds vastgestelde bijdrage per programma in de primitieve begroting 2023. In te stemmen met: 3. De Programmabegroting 2024 VRF waaronder een bijdrage van Ooststellingwerf van in totaal € 3.075.472,- voor 2024, onderverdeeld in: a) Gezondheid € 1.182.400,b) Crisisbeheer € 121.337,c) Brandweer € 1.771.735,4. De oprichting van de landelijke stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s en als gemeente Ooststellingwerf deel te nemen aan het fonds. 5. Geen nadere zienswijze in te dienen naar aanleiding van de financiële documenten van de Veiligheidsregio Fryslân.

Besloten in de openbare vergadering van 27-06-2023 , griffier.

, voorzitter.

aan de colleges van burgemeester en wethouders en de gemeenteraden van de Friese gemeenten

Datum 23 maart 2023

Uw kenmerk

Uw brief van

Onderwerp Aanbiedingsbrief begroting 2024, jaarstukken 2022 en eerste begrotingswijziging 2023

Ons kenmerk UIT/23014472/DIR Behandeld door A. Julianus

Bijlagen 3 Doorkiesnummer 06-11286850

E-mail a.julianus@vrfryslan.nl

Geacht college, geachte raad, Veiligheidsregio Fryslân levert een bijdrage aan een veilig en gezond Fryslân. Wij blijven uw uitvoeringsorganisatie op het gebied van brandweerzorg, publieke gezondheidszorg en crisisbeheersing. Met deze brief en bijlagen maken wij onze bijdrage aan een veilig en gezond Fryslân zichtbaar voor u. Dat doen we aan de hand van drie documenten. De resultaten die we in 2022 hebben behaald, verantwoorden wij via de jaarstukken. Onze plannen voor 2024 staan in de begroting. De impact van eerdere besluiten op de lopende begroting zijn vertaald in de eerste begrotingswijziging van 2023. Op deze drie stukken ontvangen wij graag uw zienswijze. In de volgende passages lichten wij de drie stukken kort toe. Jaarstukken 2022 Onze jaarstukken worden voor een groot deel gekleurd door crisis-activiteiten. Onze organisatie werkte in 2022 van crisis naar crisis waardoor de flexibiliteit wederom flink op de proef werd gesteld. Dit ziet u op zowel inhoud als op financieel gebied terug in alle programma’s. Het heeft alle onderdelen van de organisatie in meer of mindere mate beïnvloed. Voor 2022 hadden we de ambitie om diverse werkzaamheden, die in de coronacrisis zijn uitgesteld, in te halen. Deze inhaalslag is weliswaar ingezet, maar vanwege de blijvende dynamiek door de crisistaken, niet volledig gerealiseerd.

Eerste begrotingswijziging 2023 Met de eerste begrotingswijziging brengen we de lopende begroting formeel in lijn met de eerder door het bestuur genomen besluiten. Zoals uit de tabel van de begrotingswijziging blijkt, onderscheiden we hier diverse typen van wijzigingen: •

•

Eerder genomen besluiten over de uitvoering van diverse wettelijke taken. Dit betreft de aanvullende BDUR-middelen die van het Rijk worden ontvangen ter versterking crisisbeheersing en brandweerzorg. Actualisatie van eerder genomen besluiten over de uitvoering en dekking van projecten.

•

Overige autonome wijzigingen. Dit betreft nu uitsluitend de melding dat de cao niet is verwerkt.

Omdat de eerder genomen besluiten zowel een uitvoeringskant als een financieringskant kennen, ziet u in de begrotingswijziging enerzijds een verhoging van kosten en anderzijds een onttrekking (lees: dekking) uit reserves. Begroting 2024 De begroting is opgesteld op basis van de eerder in uw raad behandelde kaderbrief. De kaderbrief is ongewijzigd vastgesteld in het algemeen bestuur van 9 maart. Ongewijzigd, omdat gemeenten in hun zienswijze hebben aangegeven in te kunnen stemmen met de kaderbrief. Bij de behandeling van de kaderbrief 2024 – 2027 werden de bestuurlijke afspraken over het opstellen van de financiële kaders ter discussie gesteld. Dit heeft geleid tot het opstellen van een alternatieve werkwijze, die in de volksmond bekend staat als ‘scenario 3’. In dit scenario 3 wordt de indexatie van de materiële kosten voor 2024 voorlopig afgetopt tot 8%. Deze indexatie wordt achteraf op basis van de werkelijke ontwikkeling van het gemeentefonds over de jaren 2022, 2023 en 2024 geëvalueerd. Deze evaluatie zal eind 2024 starten en in 2025 vindt de verrekening plaats. Uit de zienswijzen die wij van de gemeenten hebben mogen terugontvangen, is gebleken dat het scenario positief is ontvangen. Door diverse gemeenten is de waardering uitgesproken voor het aanbieden van een werkbaar alternatief in deze lastige tijden. Deze begroting is dan ook opgesteld op basis van scenario 3.

Dit scenario bevat uitsluitend afspraken over de materiële kosten. De ontwikkeling van de loonkosten is daar nog niet bij meegenomen. In de tabel hieronder wordt het verschil ten opzichte van de kaderbrief in beeld gebracht. Dit betreft uitsluitend de indexatie van de materiële kosten, conform scenario 3 van de kaderbrief.

Het principeakkoord over de cao is niet verwerkt in deze stukken De loonkosten worden conform de bestuurlijke afspraken geïndexeerd op basis van de werkelijke ontwikkeling van de CAR-UWO. Op het moment van schrijven zijn de cao-onderhandelingen nog niet afgerond, waardoor er een inschatting is gemaakt. Conform de bestuurlijke afspraken gebruiken wij voor deze inschatting de indexering voor de loonkosten die is aangegeven in de septembercirculaire van het gemeentefonds. Zodra de loonkostenontwikkeling bekend is, wordt deze in het begrotingsjaar zelf gecorrigeerd. Via de tweede begrotingswijziging 2023 zullen de effecten van de cao op de begroting 2023 worden verwerkt. Middels de eerste begrotingswijziging 2024 zal dit voor de begroting 2024 gedaan worden.

Evaluatie financiële verordening De evaluatie van de financiële verordening zal worden uitgevoerd door de Auditcommissie en de uitkomsten zullen we delen met de gemeenteraden. De raden kunnen middels een zienswijze hun invloed uitoefenen bij de verwerking in onze financiële verordening. Zienswijze Wanneer wij uw zienswijze uiterlijk 22 juni ontvangen, kunnen we deze meenemen in het voorstel aan het Algemeen bestuur. Het definitieve besluit over jaarstukken, begrotingswijziging en begroting vindt plaats op 13 juli a.s. Mocht u vragen hebben, neemt u dan contact op met Anneree Julianus, beleidsadviseur planning & control. Zij is te bereiken via a.julianus@vrfryslan.nl of via 06-11286850. Met hartelijke groet, nmens het dagelijks bestuur,

mr. S. van Haersma Buma

Jaarverslag en Jaarrekening 2022 Veiligheidsregio Fryslân

Voorwoord In de jaarstukken kijken we terug op de bijdrage die Veiligheidsregio Fryslân het afgelopen jaar heeft geleverd aan een veilig en gezond Fryslân. Daarnaast leggen we in deze stukken verantwoording af over het gevoerde beleid en de financiën. De jaarstukken staan wederom voor een groot deel in het teken van diverse crisistaken. De eerste maanden van het jaar betrof dit voornamelijk onze rol met betrekking tot de coronacrisis. In het voorjaar nam onze rol bij deze crisis gestaag af, maar kwamen er nieuwe crisistaken bij. Door de oorlog in Oekraïne en het haperende opvangbeleid is een aantal extra coördinerende taken op de veiligheidsregio afgekomen. Ook hadden we in 2022 te maken met MPX (monkeypox) en vogelgriep. Onze organisatie werkte in 2022 van crisis naar crisis waardoor de flexibiliteit en het vermogen om meerdere ballen in de lucht te houden daarmee wederom flink op de proef werd gesteld. Deze inspanning ziet u op zowel inhoud als financieel gebied terug in alle programma’s. Het heeft alle geledingen van de organisatie in meer of mindere mate beïnvloed. Voor 2022 hadden we de ambitie om diverse werkzaamheden, die in de coronacrisis zijn uitgesteld, in te halen. Deze inhaalslag is weliswaar ingezet, maar door de blijvende dynamiek door de crisistaken, niet volledig gerealiseerd.

Een bijkomende complicerende factor betreft de huidige financieel-economische tijdsgeest. Vanwege een tekort aan materieel en materiaal kunnen leveranciers niet aan de levertijden voldoen. De krappe arbeidsmarkt maakt het daarbij uitdagend om voldoende en geschikte medewerkers te werven om onze doelstellingen te realiseren. Ondanks deze lastige omstandigheden is de kwaliteit van onze dienstverlening op orde, pakken wij het werk dat bleef liggen op en hebben we diverse successen behaald. Het afgelopen jaar is bijvoorbeeld het overheidskader voor informatieveiligheid ‘Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO)' ingevoerd. De GGD lanceerde ‘Mijn Kinddossier’, zodat ouders via een online portaal informatie krijgen over de groei en ontwikkeling van hun kinderen. Bij de brandweer is het meerjarenbeleid op het gebied van vakbekwaamheid vastgesteld en gaat de uitvoering van het eerste deel van de bouwagenda continu door. Daarnaast is de vogelgriepaanpak van Crisisbeheersing door het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) overgenomen in een “Landelijke Leidraad Vogelgriep.” De behaalde resultaten geven in deze dynamische tijden veel vertrouwen in de toekomst. Wij kijken dan ook met trots terug op de wijze waarop het personeel van Veiligheidsregio Fryslân op een daadkrachtige en vindingrijke manier invulling heeft gegeven aan een veilig en gezond Fryslân.

Hartelijke groet, Het Dagelijks Bestuur

2

Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken van 2022. Deze bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. In het jaarverslag vindt u de programmaverantwoording en de paragrafen. De programmaverantwoording is het hart van de jaarstukken. Hierin leggen wij verantwoording af over het gevoerde beleid. In de lijn van de begroting 2022 presenteren wij de vier programma’s aan de hand van twee vragen:

• Wat hebben wij gedaan? • Wat heeft dit gekost?

De paragrafen geven betekenis aan de financiële aspecten van de jaarstukken. Risicobeheersing en resultaatafspraken zijn belangrijke uitgangspunten. Een apart deel is de jaarrekening. In dit onderdeel bevinden zich de balans, inclusief toelichting, de programmarekening met toelichting, de bijlage met verantwoordingsinformatie over de specifieke uitkeringen (SISA) en de taakvelden. Bij de overige gegevens staan onder andere de controleverklaring van de accountant en de voorgestelde resultaatbestemming.

3

Inhoudsopgave Deel I Jaarverslag 2022............................................................................... 5 1. Inleiding en resultaat 2022 .................................................................. 6 2. Programmaverantwoording Gezondheid ................................... 8

2.1. Algemeen .................................................................................................... 8 2.2. Pijler 1 - Monitoring, signalering en advies ................................................. 10 2.3. Pijler 2 - Uitvoerende taken gezondheidsbescherming .............................. 13 2.4. Pijler 3 - Bewaken van publieke gezondheid bij rampen en crises ............. 16 2.5. Pijler 4 - Toezicht houden ............................................................................ 19 2.6. Wat heeft het gekost? ................................................................................. 20 2.7. Feiten en cijfers Programma Gezondheid ...................................................21

3. Programmaverantwoording Crisisbeheersing ....................... 23 3.1. Algemeen ................................................................................................... 23 3.2. Behaalde resultaten .................................................................................... 23 3.3. Wat heeft het gekost? ................................................................................ 26 3.4. Feiten en cijfers Programma Crisisbeheersing ............................................ 27

4. Programmaverantwoording Brandweer .................................... 28 4.1. Algemeen .................................................................................................... 28 4.2. Speerpunten .............................................................................................. 29

4.2.1. Samen aantoonbaar vakbekwaam ............................................................... 29 4.2.2. Samen aantoonbaar paraat .......................................................................... 29 4.2.3. Risicogericht en risicobewust samenwerken ............................................... 29

4.3. Overig behaalde resultaten......................................................................... 31

4.3.1. Repressie ..................................................................................................... 32

4.4. Wat heeft het gekost? ................................................................................. 34 4.5. Feiten en cijfers Programma Brandweer ..................................................... 35

5. Programmaverantwoording Organisatie .................................. 35 5.1. Algemeen ................................................................................................... 35 5.2. Behaalde resultaten .................................................................................... 35 5.3. Wat heeft het gekost? ................................................................................ 37 5.4. Feiten en cijfers Programma Organisatie..................................................... 38

6. Paragrafen .................................................................................................. 39 6.1. Financiering ................................................................................................. 39 6.2. Weerstandvermogen en risicobeheersing .................................................. 40 6.3. Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................... 43 6.4 Bedrijfsvoering ............................................................................................ 44

6.4.1. Inleiding ........................................................................................................ 44 6.4.2. Tevredenheid bestuur.................................................................................... 44 6.4.3. Privacy .......................................................................................................... 44 6.4.4. Integriteitsbeleid ......................................................................................... 44 6.4.5. Gedragscode ................................................................................................ 45 6.4.6. Betaaltermijn ............................................................................................... 45 6.4.7. Opbouw personeel ..................................................................................... 45

6.5 Verbonden partijen .................................................................................... 46

Deel II Jaarrekening 2022....................................................................... 47 7. Jaarrekening .............................................................................................. 48

7.1. Balans per 31 december 2022 ................................................................... 49 7.2. Programmarekening 2022 - deel 1 ............................................................. 50 Programmarekening 2022 - deel 2 ............................................................. 51 7.3. Toelichtingen............................................................................................... 52

7.3.1. Waarderings- en resultaatbepalingsgrondslagen ........................................ 52 7.3.2. Toelichting op de balans ............................................................................. 55 7.3.3. Toelichting op de programmarekening ....................................................... 62 7.3.4. Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid ..................... 71

7.4. Sisa-bijlage .................................................................................................. 73 7.5. Bijlage taakvelden ....................................................................................... 75

Deel III Overige gegevens .................................................................... 76 8. Overige gegevens ................................................................................. 77 8.1. Controleverklaring ...................................................................................... 78 8.2. Voorgestelde resultaatbestemming .......................................................... 83 8.3. Vaststelling ................................................................................................ 84

Bijlagen ............................................................................................................... 82 8.7. Investeringskredieten ................................................................................. 85 8.8. Samenstelling bestuur en commissies ........................................................ 86 8.9. Analyse van taken ...................................................................................... 89

4

Deel I Jaarverslag 2022 Veiligheidsregio Fryslân

5

1. Resultaat 2022 Veiligheidsregio Fryslân heeft over 2022 een positief resultaat gerealiseerd van € 893.000. Dit saldo wordt, net als in voorgaande jaren, deels veroorzaakt doordat een aantal reguliere taken zijn uitgesteld en vertraagd. Er is voor circa € 50 miljoen aan extra taken uitgevoerd als gevolg van deze crisistaken. Deze extra taken zijn uitgevoerd terwijl wij bij alle organisatieonderdelen een uitdaging constateren om in deze huidige lastige arbeidsmarkt de formatie op het gewenste niveau te houden. Nu de invloed van de diverse crises op onze organisatie is afgenomen, zullen wij de in voorgaande jaren uitgestelde taken inhalen. Een groot aantal inhaalprojecten en inhaalacties zijn inmiddels al gestart. Een belangrijke kanttekening daarbij is dat we afhankelijk zijn van een aantal externe partijen. Voorbeelden hier van zijn leveranciers voor materieel en materiaal en Brandweer Opleidingen Noord voor wat betreft de inspanningen op het gebied van Vakbekwaam. Daarnaast is de huidige lastige arbeidsmarkt een complicerende factor. Per programma is het gerealiseerd resultaat als volgt (bedragen in € 1.000). %-begroting Gerealiseerd resultaat per programma

Resultaat

Gezondheid

265

Crisisbeheersing

258

Brandweer

48

Organisatie

323

Gerealiseerd resultaat

894

Totaal voorstellen resultaatbestemming

894

Teruggave aan gemeenten

1.296

De afwijkingen van de operationele resultaten per programma zijn toegelicht in de desbetreffende programmaparagrafen. Wij hebben een aantal ontwikkelingen geconstateerd, waarop we verwachten extra inzet te moeten plegen. Bij de resultaatbestemming hebben we dan ook voorstellen gedaan voor het reserveren van middelen voor deze ontwikkelingen. Hieronder worden de voorstellen tot be-stemming toegelicht. Deze komen eveneens terug in de toelichting per programma voor het deel wat betrekking heeft op het betreffende programma. • Gezondheid In de bestemmingsvoorstellen staan voorgestelde reserveringen voor beleidsadvisering gezondheid, Kansrijke Start, Publieke Gezondheid Asielzoekers (PGA) en Integraal Zorg Akkoord (IZA). Deze voorstellen vloeien voort uit eerdere besluitvorming van de Bestuurscommissie Gezondheid. • Brandweer Het voorstel van de brandweer betreft de WABO. Nu de inwerkingtreding van de omgevingswet opnieuw is uitgesteld, is een langere overbruggingsperiode nodig. Aangezien de transitie-kosten voor rekening van de Veiligheidsregio zijn, is de huidige bestemmingsreserve daardoor niet meer toereikend. • Crisisbeheersing Voor crisisbeheersing worden geen reserveringen voorgesteld. • Organisatie Tijdens de crises zijn een aantal leerpunten geïdentificeerd. Middels een projectmatige aanpak willen wij deze leerpunten in de organisatie implementeren. 6

Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

Het verloop in de balans is op hoofdlijnen als volgt (x € 1.000): 31-12-2022

31-12-2021

31-12-2022 31-12-2021

Materiële vaste activa

67.215

64.637

Eigen vermogen

9.527

9.753

Vorderingen

12.992

31.070

Voorzieningen

10.714

9.618

Liquide middelen

467

459

Langlopende schulden

55.775

61.483

Overlopende activa

9.897

1.311

Kortlopende schulden

9.405

10.376

Overlopende passiva

5.150

6.247

90.572

97.477

90.572

97.477

Voor een toelichting op de balans wordt verwezen naar paragraaf 7.3.2.

7

2. Programmaverantwoording

Gezondheid 2.1. Algemeen

Begin 2022 stond volop in het teken van de coronapandemie. Toen dit rustiger leek te worden, diende de oorlog in Oekraïne zich aan. Dit leidde tot een vluchtelingenstroom die op allerlei fronten inzet van de GGD vroeg. Zo inspecteerde de GGD de opvang locaties en organiseerde ondersteuning. Onderstaande 7 vraagstukken speelden in 2022: • De samenstelling van de bevolking verandert: vergrijzing, ontgroening, ontheemden, asielzoekers, statushouders; • Toenemende ongelijkheid: verschil tussen arm en rijk, gezondheidsverschillen en (energie)armoede; • Mensen met tegengestelde meningen komen harder met elkaar in botsing (bijvoorbeeld voor- en tegenstanders van vaccineren); • Meer jonge mensen met depressieve gedachten en een stijgend aantal jongeren die eraan dacht om een einde aan het leven te maken. Het aantal jongeren dat daadwerkelijke een zelfmoordpoging deed, bleef gelijk. • Ouderen vitaal houden. • Meer vragen over een gezonde leefomgeving. • De zorg wordt duurder, preventie wordt belangrijker en krijgt meer draagvlak. De samenwerking tussen GGD Drenthe, Groningen en Fryslân werd in 2022 intensiever. We werken samen op het gebied van TBC-bestrijding, Forensische Geneeskunde (FG), Seksuele gezondheid (SOA Sense), Milieu & Gezondheid (M&G) en Infectieziektebestrijding (IZB).

Daarnaast spelen er onderwerpen als krapte op de arbeidsmarkt, functiewaarderingsvraagstukken langer durende crisis. In 2022 werkten wij aan organisatieontwikkeling en toekomstbestendigheid. Er ligt een meerjarenplan dat de continue ontwikkeling en groei van medewerkers borgt. Een strategisch huisvestingsplan moet in 2023 antwoord geven op gestegen huurprijzen, energiekosten, hybride werken en een andere manier van werken binnen de organisatie (inclusief de jeugdgezondheidzorg). Met een volle agenda en minder personeel dan we idealiter nodig hadden, hebben we alle zeilen bij moeten zetten. Het deed de organisatie goed dat de inspectie Gezondheidszorg en Jeugd GGD Fryslân in 2022 bezocht en haar waardering over het werk van de GGD uitsprak. De GGD werkt op basis van het meerjarenbeleidsplan (2019-2022). De verschillende taken die wij uitvoeren staan hieronder beschreven.

8

Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

Een overzicht van deze taken en hun wettelijke grondslag is opgenomen als Bijlage 8.9. op pagina 88.

9

Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

2.2. Monitoring, signalering en advies Jeugdgezondheidszorg (JGZ) In 2022 hadden we te maken met de nasleep van de coronapandemie, een krappe arbeidsmarkt, hoog ziekteverzuim en de inzet voor ontheemden uit Oekraïne. We kozen ervoor om kinderen zorg op maat aan te bieden, alternatieve werkwijzen toe te passen en extra verpleegkundigen en doktersassistenten in te zetten. We gaven aandacht aan (mogelijke) kwetsbare kinderen. Denk aan de kansrijke start van jonge kinderen, de mentale gezondheid en het verzuim van schoolgaande kinderen en jongeren vanaf 12 jaar. Deze keuzes gaven ons ook de ruimte om integrale vroeghulp en premature nazorg op peil te houden. Eind 2022 verbleven er ruim 900 Oekraïense kinderen in Fryslân. We gaven met een speciaal team voorlichting, voerden intakegesprekken en boden de kinderen vaccinaties aan. JGZ 3.0: Digitaler en klantgerichter werken In 2022 lanceerden wij Mijn Kinddossier (MKD). Een online portaal waarin ouders van kinderen tot 12 jaar informatie krijgen over de groei en ontwikkeling van hun kinderen. Tegelijkertijd stapten we over op de methode vroeg signalering Gezamenlijk inschatten zorgbehoefte (GIZ).

Waarom Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoeften nodig is De methode moet bijdragen aan een flexibele JGZ die de zorg en steun levert die gezinnen nodig hebben. Zo vroeg, licht en dichtbij mogelijk en zo zwaar als nodig. De professional heeft een cruciale rol en bepaalt samen met het kind of jongere en ouders, welke aanpak nodig is. GIZ is een beproefde methodiek voor vroeg signaleren van problemen en helpt de professional om een goed gesprek met kinderen en/of ouders te kunnen voeren. Door dit gesprek krijgen kinderen en hun ouders meer de regie en de hulp die ze nodig hebben.

Epidemiologie In 2022 er voor de bestrijding van de coronapandemie extra capaciteit ingezet voor infectieziektebestrijding. Deze is vergoed vanuit de meerkostenregeling corona van VWS. Met behulp van ZonMw-subsidies doen we extra gezondheidsonderzoek voor de landelijke coronamonitors jeugd, volwassen en ouderen. Hier gaan we mee verder in 2023 en 2024. Friese Preventieaanpak (FPA) Meer dan 350 professionals werken inmiddels samen op het online samenwerkingsplatform van de FPA. In 2022 formuleerden we richtinggevende doelen voor de levensfasen ‘lyts, jong, grut en wiis’. We startten met een netwerksamenwerking over onderwerpen binnen de FPA. Voorbeelden hiervan zijn de coalities ouderschap, gezond leven, mentale gezondheid en het lerend netwerk positieve gezondheid.

10

Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

Leefstijlprogramma's Nuchter over Gewicht ondersteunt gemeenten bij de uitvoering van hun lokale aanpak gezond gewicht. 16 van de 18 Friese gemeenten werkt volgens de JOGG-aanpak. GGD Fryslân verzorgt de regiocoördinatie hiervoor. De GGD draagt bij aan onderlinge samenwerking, informatie-uitwisseling en kennisdeling. Voorbeelden van projecten waarbij partners in de regio samenwerkten: het drinken van water onder basisschoolleerlingen stimuleren en koppelen aan het project Scoor een Boek! Dit is een samenwerking met de voetbalclub Sc Heerenveen en de Friese bibliotheken. Voor de kinderopvang is Beweeg je Blij! Uitgezet. Met als doel: pedagogisch medewerkers helpen om (nog) meer te bewegen met jonge kinderen (0-4 jaar). Dit sluit aan bij de pilot Beweegstimulering op diverse consultatiebureaus. GGD voerde onder de vlag Nuchter over alcohol in 2022 het nalevingsonderzoek uit. Op plekken waar jongeren veel komen, onderzochten we met mysteryshoppers hoe vaak ondernemers de leeftijdsgrens voor alcohol naleefden. De mysteryshoppers gingen langs bij cafetaria’s, horecagelegenheden, jongerencentra, slijterijen, sportkantines en supermarkten. Ook onderzochten we hoe verkopers de leeftijden checken en wat het effect daarvan is. We brengen de leeftijdscheck app onder de aandacht en helpen gemeenten deze bij verkoopkanalen onder de aandacht te brengen.

Ook stellen wij een handreiking Evenementen beschikbaar. Daarmee kunnen gemeenten tijdens evenementen de leeftijdgrens voor alcohol beter naleven. In het najaar startte de campagne ‘Zien drinken doet drinken’ van en de campagne IkPas (Dry Januari) startte opnieuw. Zij bieden gemeenten ondersteuning als zij aan de slag willen met Opgroeien in een Kansrijke omgeving (OKO). Er is financieel en inhoudelijk invulling gegeven aan een regionale samenwerking met Trimbos. Dit maakt het mogelijk om de formatie per 1 januari 2023 met 6 uur uit te breiden. Verschillende gemeenten werkten in 2022 met een nieuwe nota preventie handhaving alcohol en middelen. Het leefstijlprogramma Nuchtere Fries biedt ondersteuning met advies, data en presentaties. Rookvrije generatie Het programma Rookvrije generatie geeft de ambitie dat in 2040 geen enkel kind start met roken, dat geen enkele zwangere vrouw rookt en dat het percentage volwassen rokers is teruggedrongen naar minder dan 5%. In 2022 zijn er bijeenkomsten georganiseerd: • • • •

een provinciale bijeenkomst met de uitreiking van de Rookvrije Generatie Award Fryslan en een voorstelling van DE sTOPPERS; een webinar voor de kinderopvang/ gastouders; online inspiratiesessie ‘Bouwt u mee aan een gezonde leefstijl met als thema derdehands rook; workshop derdehands rook voor pedagogisch medewerkers.

Tevens draaiden er verschillende publiekscampagnes: Stoptober, Smokefree Challenge, PUUR rookvrij, Wereld Niet Roken Dag, Rookvrije Generatie Award Fryslan, promotievideo De Fryske Marren. Het programma heeft een evaluatierapport over de jaren 2018-2022 opgesteld. Deze overhandigt GGD Fryslân op 9 februari 2023 aan de Bestuurscommissie Gezondheid.

11

Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

Medische Milieukunde De beschikbare formatie voor het team is ingevuld. Het afronden van de opleiding voor de arts (profiel medische milieukunde) in 2024 is hierin meegenomen. We versterken de samenwerking met Drenthe en Groningen. Hiermee zetten we in op kennisdeling, expertiseversterking en een efficiënte taakverdeling. Sinds dit jaar neemt GGD Fryslân deel aan de Noord-Nederlandse piketpool voor de Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (GAGS). Deze groep biedt medische milieukundige zorg wanneer acute incidenten plaatsvinden. Ondanks deze aanvulling is deze piketpool nog wel kwetsbaar. De bijdrage vanuit Fryslân is in verhouding klein. Gelet op de kwetsbaarheid van de piketpool, is het wenselijk dat GGD Fryslân een extra medewerker levert. Beleidsadvisering Binnen het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond Leven Akkoord (GALA) zijn afspraken gemaakt over gezondheidsdoelen voor de komende jaren. Beide akkoorden vragen om inzet van GGD Fryslân. Daarnaast hebben de gemeenten de GGD gevraagd om een stevigere rol als regisseur en adviseur in de preventieketen te pakken. De diverse landelijke regelingen zoals het IZA, GALA en SPUK vragen om coördinatie en afstemming, waarin de GGD een rol speelt. Ook vragen de verschillende (zorg-)programma’s inhoudelijke expertise van de GGD. Er is in 2022 gestart met het in beeld brengen wat dit van alle partijen vraagt.

We verwachten meer inzet van strategische beleidsadvisering door de GGD. In 2023 komen we hiervoor met een voorstel in de bestuurscommissie. Ouderen Het expertteam ouderen heeft onderzoek gedaan naar de publieke gezondheidsopgaven voor ouderen. Het bevorderen van vitaliteit en het positief beïnvloeden van beeldvorming over ouderen zijn twee belangrijke taken voor de publieke gezondheid. De resultaten van het onderzoek zijn terug te vinden in het rapport ‘Vitaliteit in de derde levensfase; een opgave voor publieke gezondheid’. In 2023 worden hiervoor concrete voorstellen uitgewerkt. Ook valpreventie krijgt hierin een plek. Gezonde leefomgeving Gezond blijven en ziekte voorkomen wordt een steeds belangrijker thema. Dit zien we bijvoorbeeld terug in de toenemende aandacht en waardering voor een gezonde leef-omgeving. Tachtig procent van de Friese gemeenten betrok de GGD in 2022 bij haar omgevingsbeleid. De GGD dacht ook mee en adviseerde tijdens de omgevingsintaketafels en is betrokken bij vragen over agrarische bedrijven, wijkinrichting, windturbines en antennemasten. Om aan deze (extra) adviesaanvragen te voldoen heeft GGD Fryslân van 2021 en tot en met 2024 ruimte voor extra personele inzet. Het benodigde budget is in 2022 - zoals afgesproken met het bestuur - beschikbaar gesteld uit het positieve saldo van het programma Gezondheid.

12

Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

2.3. Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Indicatoren: •

Aantal gemeenten waarbij de GGD (een deel van) de uitvoering van de GIDS aanpak op zich neemt: 14 De GGD is bij de GIDS aanpak betrokken bij deze gemeentes.

•

Vaccinatiegraad in Fryslân. Het RIVM maakt de vaccinatiecijfers elk jaar in juni bekend. Onderstaande beschrijft de situatie in 2021. Net als voorgaande jaren bevindt het aantal vaccinaties in Fryslân zich boven het landelijk gemiddelde. Uitzondering hierop zijn de herhaalprikken DTP en BMR voor 9-jarigen. Als we daar de kinderen bij optellen die na hun negende jaar alsnog deze prikken kregen, dan komen de cijfers alsnog uit boven het landelijk gemiddelde. Ook de HPV-vaccinatiegraad onder meisjes die vorig jaar 14 jaar werden is - in lijn met het landelijke beeld - gedaald ten opzichte van 2020 (van 60,2 procent naar 48,9 procent). Wanneer we de meisjes meetellen die na hun 14e verjaardag alsnog een tweede HPVvaccinatie hebben ontvangen, komt de vaccinatiegraad uit op 67,2% procent. GGD Fryslân heeft de bestuurscommissie in november bijgepraat over de actuele situatie van het RVP en de vaccinatiegraad in Friesland. In juni 2023 publiceert het RIVM de definitieve vaccinatiegraadcijfers van 2022.