Document · PDF

Accommodatiebeleid en IHP

Raadsvergadering 24 juni 2025, gemeente OoststellingwerfBij agendapunt: Accommodatiebeleid en huisvestingsplan onderwijs19.174 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

De Miente is nu ook al BTW plichtig en we gaan ervan uit dat dit zo blijft. Op die basis is de exploitatie ook opgezet en worden afspraken gemaakt met de belastingdienst. De BTW is niet terug te vragen op het onderdeel verhuur Odrie omdat Odrie een vaste huurder zal zijn. Het gaat dan in principe om de volgende berekening: Stichtingskosten € 4.174.050 (exclusief btw) BTW 21 % € 876.550,50 25

Minus deel Odrie € 68.370 Terug te vragen BTW € 808.180,50 Stichting activiteitencentrum de Miente kan dit bedrag terugvragen. Het bedrag van 3,77 miljoen is de netto-investering van de gemeente namelijk de totale investering voor nieuwbouw van € 4,174 miljoen minus € 225k bijdrage van stichting activiteitencentrum de Miente en € 181k aan fondsen en minus de BTW-teruggave. Locatie • De huidige locatie van de Miente heeft de voorkeur vanwege de mogelijkheden van de plek; voor wat betreft de inhoud (combinatie activiteiten dorpshuis en cultuur), de schaal en voor wat betreft de fysieke pluspunten van de locatie: o Centraal in Oosterwolde o Goed aan te rijden van buiten Oosterwolde o Voldoende parkeergelegenheid o In lijn met het bestemmingsplan o Ruimte om eventueel uit te breiden o Combinatie van functies fysiek mogelijk • De huidige locatie levert geen problemen op wat betreft netcongestie omdat er geen sprake is van nieuwbouw maar een nieuw pand op dezelfde plek. • Wij konden in gesprek met het bestuur van Het Stellingwerf College niet tot overeenstemming komen over investeringen in de grote zaal De Kampus in verband met de Bruisplek. Het zwaartepunt van investeringen komt daarom bij de Miente te liggen. De Kampus blijft onderdeel van de Bruisplek en kan wél gebruikt worden voor grote evenementen (meer dan 120 stoelen), voor cultuureducatie en als maakplaats.

• Een combinatie van dorpshuis/bruisplek De Miente en sportcomplex de Boekhorst is niet onderzocht. Dit op basis van een door de raad aangenomen motie hierover in november 2024 (zie bijlage 10). Deze combinatie kon overigens ook niet op draagvlak rekenen bij het bestuur van de Miente.

4.3 Voorstel college Nieuwbouw van bruisplek/dorpshuis de Miente op de huidige locatie. NB in een eerder stadium stelde raad al geld beschikbaar voor een cultuurcoördinator en fondsenwerver die zorgt voor de activiteitenprogrammering, samenwerking en het werven van fondsen. Hiervoor is dus geld opgenomen in de gemeentebegroting16. Overigens werkt de coördinator voor de gemeente als geheel (culturele programmering) en niet alleen voor de Bruisplek. Beslispunt 4 4

Nieuwbouw van dorpshuis/bruisplek de Miente op de huidige locatie.

4.4 Financiële gevolgen van het voorstel van het college Beslispunt 4 Bruisplek/dorpshuis Oosterwolde: nieuwbouw de Miente (combinatie dorpshuis en Bruisplek)17.

Investering 3,77 mln

Kapitaallasten 212K

16 Omdat het bedrag op de begroting niet helemaal toereikend is, vullen we dit budget aan vanuit SPUK-middelen. Dit zijn

Rijksmiddelen waar gemeenten een beroep op kunnen doen en onder andere ingezet kunnen worden voor het bekostigen van een cultuurcoach. De SPUK-middelen zijn momenteel tijdelijke middelen tot en met 2026, maar de verwachting is dat gemeenten ook vanaf 2027 weer een beroep kunnen doen op deze middelen. 17 Betreft aandeel gemeente in investeringen. Dus exclusief eigen bijdrage van de stichting activiteitencentrum de Miente, de BTW-teruggave en eventueel binnen te halen fondsen) en exclusief subsidie voor de cultuurcoördinator/fondswerver. Zie voetnoot 14 en 15.

4.5 Motivatie De argumenten waarom we kiezen voor scenario 1 (nieuwbouw) vermelden we verderop. Eerst geven we onze overwegingen mee waarom we niet kiezen voor één van de andere scenario’s.

4.5.1 Argumenten waarom we niet kiezen voor scenario’s 2 tot en met 6 Scenario 2 – Tussenvariant. Dit behelst een grondige verbouwing in plaats van nieuwbouw. Het college kiest hier niet voor omdat het te veel beperkingen oplevert in de functionaliteit van het gebouw. Voor een combinatie van een dorpshuis én een volwaardig cultureel centrum zijn ruimtelijke kwaliteit, flexibiliteit en voldoende faciliteiten nodig. Die kunnen met verbouwing niet worden gerealiseerd. Een aantal punten op een rij:  De sfeer van het gebouw wijzigt, het uiterlijk verandert door de aanbouw en er vindt ee renovatie plaats.  De grote zaal is groter dan de huidige zaal, er komt ruimte bij door toevoeging flexibele wand aan de grote zaal.  De duurzaamheid van deze variant is beter dan bij de basisvariant, maar voldoet niet aan de Routekaarteisen  Het podium blijft te klein en kan door de gebinten aan weerzijden niet groter worden  Er is te weinig ruimte voor optimaal gebruik en om alle nieuwe functies voor het dorpshuis en de bruisplek ruimte te bieden. Dit heeft invloed op de haalbaarheid van de exploitatie.  De bestaande constructie van het dak is in deze variant een risico (zetting in de constructie). Deze moet naar verwachting binnen afzienbare termijn vervangen worden, wat de kosten en onzekerheden verhoogt. In dat licht is investeren in verbouw weinig toekomstbestendig.

Scenario 3 - Basale variant. Dit levert ook te veel beperkingen op in de functionaliteit en uitstraling van het gebouw. Zie tussenvariant. Ook is in deze variant de combinatie van een dorpshuis en een cultuurcentrum niet goed mogelijk omdat de benodigde ruimte en uitstraling ontbreekt voor culturele functies. Een aantal punten op een rij:  De basale variant gaat uit van de bestaande accommodatie met enkele plus aspecten in ruimte en verduurzaming.  Duurzaamheid is minimaal meegenomen.  De sfeer van het gebouw blijft grotendeels ongewijzigd. Er komt een extra ruimte bij en de indeling verandert.  De grote zaal is iets vergroot.  Voor horeca geen aparte ruimte.  Functionaliteit is iets verbeterd t.o.v. de huidige situatie; er is één extra ruimte en de grote zaal is iets ruimer. Er is te weinig ruimte om alle nieuwe functies voor een dorpshuis en bruisplek te faciliteren. Voldoende verhuurbare ruimte is nodig voor een gezonde exploitatie.  Lokale omroep Odrie gaat naar de achterkant van het gebouw. De ruimte voor Odrie komt niet overeen met de behoefte van Odrie. Scenario 4 - Dorpshuis/Bruisplek meenemen in nieuwbouw van sporthal en zwembad Boekhorst. Dit is niet onderzocht nadat de raad een motie aannam waardoor het onderzoek naar nieuwbouw zich concentreerde op een dorpshuis/bruisplek de Miente op de huidige of op een andere locatie.

De combinatie met de sporthal/zwembad kwam dus te vervallen.

Scenario 5 - Dorpshuis/Bruisplek nieuw, maar zonder ruimte voor grotere evenementen. Het oorspronkelijke idee van kerngroep Bruisplek was dat de bruisplek uit twee locaties zou bestaan, namelijk De Kampus en De Miente. De Kampus voor cultuureducatie en voor grotere evenementen tot maximaal 300 personen. Er kwam met het bestuur van Het Stellingwerf College echter geen overeenstemming over het aanpassen en gebruik van de aula van De Kampus voor de grotere evenementen. Vervolgens is vooral gekeken naar de Miente als locatie voor de Bruisplek. Daar kwamen de plannen uit voort om De Miente zodanig te verbouwen dat hier ook podium- en filmactiviteiten tot 120 personen kunnen plaatsvinden. Het alternatief om de Miente te verbouwen tot dorpshuis/bruisplek, maar zonder podium- en filmruimte voor grotere groepen is daardoor niet verder uitgewerkt. Het zou niet het resultaat opleveren dat de initiatiefnemers voor ogen hebben. Scenario 6 - Geen Bruisplek. Hier kiezen we niet voor omdat er behoefte is aan een culturele Bruisplek onder inwoners en het initiatief van onderop komt.

4.5.2 Argumenten voor nieuwbouw op de huidige locatie (scenario 1) Maatschappelijke doelen • Van onderop. De culturele Bruisplek in Oosterwolde in combinatie met het dorpshuis is een initiatief van onderop, van vrijwilligers en culturele partijen die samen willen zorgen voor een levendig dorpshuis met ruimte voor culturele activiteiten. • Gedragen door lokale partijen. Het bestuur van De Miente in Oosterwolde voelt zich verantwoordelijk voor een doorontwikkeling van het dorpshuis en zou graag een breed palet aan dorpshuisactiviteiten willen uitbreiden. Samen met de culturele partijen is er een kans voor de doorontwikkeling van dorpsactiviteiten en meer cultuur, verbinding, ontmoeting en samenwerking in onze gemeente met in een programmering die door onze lokale partijen gedragen kan worden. Tijdens de presentatie tijdens de themaraad van 24 april 2025 werd tijdens de presentatie door een lid van de kerngroep Bruisplek helder dat een gevarieerd activiteitenprogramma tot stand zal komen voor alle leeftijden. • Verbinding en ontmoeting. De Bruisplek bevordert sociale samenhang in de gemeente door inwoners samen te brengen rondom cultuur en activiteiten. Het wordt een plek waar mensen elkaar ontmoeten en samen dingen beleven, wat een gevoel van gemeenschap versterkt. • Toegankelijkheid van cultuur.

Door nieuwe doelgroepen aan te spreken en activiteiten te ontwikkelen die aansluiten bij verschillende wensen, wordt cultuur toegankelijker voor een bredere groep inwoners. Dit vergroot het bereik van culturele activiteiten binnen de hele gemeente. Lokale verenigingen (toneel, muziek) en scholen kunnen er gebruik van maken. • Samenwerking en kennisdeling. Culturele partijen bundelen hun krachten, wat leidt tot een efficiënter gebruik van middelen, betere programmering en meer samenhang tussen verschillende initiatieven. Dit versterkt het lokale culturele netwerk. • Impuls na corona. De Bruisplek biedt inwoners opnieuw de kans om actief deel te nemen aan culturele vrijetijdsactiviteiten, juist nu deelname aan dit soort activiteiten nog niet overal op het oude niveau is. Dit draagt bij aan welzijn en herstel na een moeilijke periode. • Structurele basis voor cultuur. Voor culturele organisaties ontstaat een vaste thuisbasis van waaruit zij structureel kunnen organiseren en groeien, wat zorgt voor continuïteit en kwaliteit in het aanbod. • Brede functie in dorpshuis. De combinatie met het dorpshuis maakt het mogelijk om cultuur en sociale functies (zoals vergaderingen, cursussen, buurtinitiatieven) op natuurlijke wijze te combineren, wat het dorpshuis versterkt als kloppend hart van de gemeenschap. • Behoefte blijkt uit inwonersgesprekken.

Tijdens de gesprekken met inwoners van de gemeente in het kader van de Visie op Samenleven in 2020 duidelijk naar voren gekomen dat er behoefte is aan een culturele bruisplek in de gemeente. Het gaat om een aantrekkelijke, fysieke uitgaansplek die uitbreiding brengt in het culturele programma, nieuwe doelgroepen bereikt en een impuls geeft aan de kunst- en cultuurbeoefening. Een plek waar inwoners inspiratie kunnen

•

opdoen en elkaar kunnen ontmoeten. Het dorpshuis de Miente is in haar huidige vorm niet groot genoeg om een nieuwe culturele functie op te nemen. Behoefte onder jongvolwassenen blijkt uit Burgerpeiling. Uit de diverse burgerpeilingen (2020, 2022 en ook in 2024) blijkt telkens weer dat vraag en aanbod van culturele activiteiten met name voor de doelgroep 18 – 35 jaar niet goed aansluit. En in september 2024 wees de pop-up jongerenraad op het gebrek aan activiteiten voor jongeren in de gemeente. Jongeren hebben behoefte aan podiumactiviteiten, film en ontmoetingsactiviteiten. Deze wens is niet nieuw en wordt al een tijd naar voren gebracht. De Miente is na nieuwbouw voor dit soort activiteiten bij uitstek goed geoutilleerd. Behoefte onder 35+ blijkt uit Burgerpeiling. Ook voor de groep 35+ geldt dat uit de Burgerpeiling 2024 naar voren komt dat 39% van de inwoners die niet meedoen aan culturele activiteiten dit niet doet omdat zij de culturele activiteiten die worden georganiseerd niet aansprekend vinden. Op de vraag wat zij missen wordt vaak genoemd: tentoonstellingen, theatervoorstellingen, livemuziek en filmavonden. Met de culturele Bruisplek ontstaan hiervoor mogelijkheden. Leefbaarheid. De grootste kern van onze gemeente heeft op dit moment geen echt dorpshuis. Dorpshuis/bruisplek/jongerenplek de Miente biedt straks een ideale combinatie van ontmoeten en cultuur.

Het komt de leefbaarheid van Oosterwolde ten goede. En met de culturele functie de leefbaarheid van de gemeente in zijn geheel. Nieuwbouw is een logische keuze. Zowel de basale als de tussenvariant leveren duidelijke beperkingen op in gebruik en indeling van het gebouw. Voor een combinatie van een dorpshuis én een volwaardig cultureel centrum zijn ruimtelijke kwaliteit, flexibiliteit en voldoende faciliteiten nodig. Die kunnen met verbouwing niet worden gerealiseerd. Risico’s aan het bestaande gebouw. De huidige dakconstructie heeft al een zetting en vormt een risico. Ook bij de tussenvariant moet deze waarschijnlijk op korte termijn volledig vervangen worden, wat de kosten en onzekerheden verhoogt. In dat licht is investeren in verbouw weinig toekomstbestendig. Huidige locatie het meest geschikt. De keuze voor de huidige locatie sluit aan bij de bevindingen uit het onderzoek (zie 4.2).

Betaalbaarheid • Nieuwbouw geeft de beste exploitatiemogelijkheden. De basale en de tussenvariant bieden te weinig zalen en te weinig functionele ruimte om een sluitende exploitatie te realiseren. Dit beperkt de mogelijkheden voor verhuur, programmering en samenwerking met culturele partners. • Exploitatie dorpshuis. Volgens het onderzoek van adviesbureau Blue Yard is de exploitatie van het dorpshuis (nieuwbouw) zonder gemeentelijke subsidie rond te krijgen. Voor de stichting de Bruisplek is dit ook het geval. Hiervoor is wel een gemeentelijke subsidie nodig voor een cultuurcoördinator. Hiervoor is al geld opgenomen in de begroting en valt buiten de scope van dit accommodatiebeleid. • Met name de flexibiliteit en de extra ruimte in de nieuwbouw heeft volgens de adviezen van Blue Yard een positieve uitwerking op de exploitatiemogelijkheden van de Miente ten opzichte van de basale variant (verbouw) en de tussenvariant (grondige verbouw). • De maatschappelijke tarieven voor zaalhuur zijn afgestemd op de prijzen die in omliggende dorpen worden gerekend. De prijzen die in de opgestelde exploitatie van het dorpshuis gehanteerd worden, zijn vergelijkbaar met de gemiddelde prijzen van vergelijkbare dorpshuizen/ MFA's • De inkomsten uit voorstellingen, cursussen en horeca zijn conservatief geraamd. Dit geeft extra vertrouwen dat de exploitatieberekeningen realistisch zijn.

• Stichting activiteitencentrum de Miente draagt zelf ook bij uit de eigen reserves en de partners in de Bruisplek dragen ook naar verhouding bij. Duurzaamheid

•

Gebouw de Miente is het dorpshuis van Oosterwolde. Op dit moment functioneert het vooral als zalencentrum. Het gebouw is aan de buitenzijde en aan de binnenzijde verouderd. Ook als de Bruisplek niet in de Miente wordt gevestigd, is een forse investering nodig om het dorpshuis te verduurzamen. Dit kost veel geld terwijl het huidige gebouw niet aansluit bij de wensen van gebruikers. Daarom is ons voorstel om te kiezen voor nieuwbouw en een combinatie dorpshuis/bruisplek. Nieuwbouw van het gebouw heeft de voorkeur omdat het huidige gebouw uit 1864 stamt en daarmee niet goed aan te passen is aan de hedendaagse eisen aan een multifunctioneel gebouw. De nieuwbouwvariant komt maximaal tegemoet aan de functionaliteit, duurzaamheid en exploitabiliteit van het gebouw als dorpshuis en culturele Bruisplek. Daarnaast heeft het een warme en uitnodigende uitstraling, hetgeen ook belangrijk is en dienend aan de uitgaansfunctie die het gebouw ook heeft. Huidig verbruik in m3, kWh en MJ en CO2-uitstoot in kg (peiljaar 2023): o Gas: 8.066 m3 = 283.681 MJ; o Elektra: 808 kWh = 2909 MJ. o In totaal 286.590 MJ. o Terug levering: niet bekend. o Totaal CO2-uitstoot: 16.376 kg. Bij realiseren voorstel: Energielabel A++++, gebouw voldoet aan eindnorm18.

Overig Stichting activiteitencentrum de Miente is juridisch eigenaar van de Miente en de omliggende grond. Het eigendom is beperkt door het college. Voor verkoop, bezwaren met een zakelijk recht en/of het vestigen van hypotheek is toestemming van het college nodig. In het geval de stichting stopt met haar activiteiten is zij verplicht de Miente met omliggende grond om niet terug te leveren aan de gemeente. Het college kan schriftelijk ontheffing verlenen voor deze punten.

18 In 2050 moeten alle gebouwen in Nederland klimaatneutraal zijn: ze mogen netto geen CO₂ uitstoten. Zeer

energiezuinig zijn: ze verbruiken weinig energie voor verwarming, koeling, ventilatie en verlichting. De energie die ze wel nodig hebben, komt uit duurzame bronnen zoals zonnepanelen, wind of warmtepompen.

5. WAT HEEFT DE RAAD AL BESLOTEN Op 24 september 2024 stelde de raad het voorkeursscenario accommodatiebeleid & huisvestingsplan onderwijs geamendeerd vast. Dit voorkeursscenario brengt grote investeringen met zich mee, maar deze wegen op tegen de maatschappelijke waarde die we ermee creëren in de vorm van gemeenschapszin, leefbaarheid en daarmee samenhangend het welbevinden en (mentale) gezondheid van onze inwoners. De besluiten die de raad nam, vatten we hieronder samen. De raad hoeft hier niet opnieuw een besluit over te nemen. We nemen het hier op, zodat we alle informatie in samenhang presenteren. Hierdoor is een integrale afweging mogelijk. In een aantal gevallen is er reeds uitvoering aan gegeven. In dit hoofdstuk staat op een rij wat de raad al vaststelde, met uitzondering van de doorgestreepte passages (want daarvoor vroeg de raad om onderzoeken te doen, zie de Inleiding in deze notitie). In hoofdstuk 6 vertalen we dit in een voorstel over de concrete planning van investeringen en in hoofdstuk 7 staan de financiële consequenties hiervan op een rij.

5.1 Zwembaden Beslispunt 4. Zwembad de Boekhorst in Oosterwolde verduurzamen/renoveren in combinatie met de sporthal. 5. Voor Bosbad Appelscha stellen we vanaf 2027 een maximale jaarlijkse financiële bijdrage van in totaal € 175.000 beschikbaar om het bad te exploiteren, verduurzamen, vernieuwen of te transformeren tot een natuurbad. De hoogte van onze financiële bijdrage is vergelijkbaar met onze investeringsbijdrage en onze jaarlijkse exploitatiebijdrage voor zwembad Haulewelle19. 6. Zwembad Haulewelle in Haulerwijk blijven ondersteunen, verzoek verduurzaming honoreren (1/3e regeling) en verzoek extra subsidie van € 45.000 honoreren. NB Dit is inmiddels uitgevoerd via raadsbesluit 25 februari 2025 (verzoek verduurzaming) en voorjaarsrapportage 2025 (subsidie).

Investering 3,5 mln

Kapitaallasten 223K

Maximale jaarlijkse bijdrage Bosbad Appelscha € 175K. Huidige bijdrage betreft een budgetsubsidie van € 98.000 (begroting 2025) en een vergoeding voor het planmatig onderhoud (fluctueert per jaar). 51K 3K

19 Het Bosbad is groter dan Haulewelle, dus we hebben het budget voor Bosbad naar rato verhoogd.

5.2 Schoolgebouwen en gymvoorzieningen Beslispunt 7. In Makkinga, Oldeberkoop en Waskemeer de scholen verduurzamen, in Haule de school vernieuwen en in Elsloo de school en het gymlokaal vernieuwen (vernieuwing scholen kleiner ivm huidige normatieve overcapaciteit). 8. In Haulerwijk MFA de Samensprong verduurzamen. 9. Het Liudger in Waskemeer verduurzamen incl gymlokaal. 10. In Appelscha nieuwbouw twee scholen en gymlokaal+. De locatie(s) hiervan bepalen we nader in samenspraak met betrokkenen en het dorp. Sporthal en bestaand gymlokaal niet verduurzamen en slopen na nieuwbouw gymlokaal+. 11. In Oosterwolde Kampingerhof verplaatsen naar De Kampus (waar normatieve overcapaciteit is). Er lopen nog gesprekken. 12. Twee scholen in Oosterwolde (de Akker en Buttinga) vernieuwen (kleiner ivm huidige normatieve overcapaciteit). 13. Voor Oosterwolde het overleg met de schoolbesturen over de verduurzaming van De Toekan (IKC Wolderwijs) en MFS Oosterwolde Zuid voeren met als uitgangspunt dat de schoolbesturen financieel bijdragen aan de verduurzaming van de normatieve overcapaciteit op deze scholen. 14. Gymlokaal Oosterwolde verduurzamen.

Investering 8,33 mln

Kapitaallasten 364k

1,7 mln 3 mln 9,6 mln

104K 185K 246K

528K

32K

7,2 mln

221K

2,27 mln

139k

1 mln

55k

Investering 811K

Kapitaallasten 57K

2,9 mln

203K

2,44 mln 141k

151K 3k

5.3 Sporthallen Beslispunt 15. De sporthal (MFA) in Oldeberkoop (inclusief voormalig clubgebouw korfbal/voetbal verduurzamen (laatste verduurzamingsslag via 1/3e regeling). 16. De sporthal in Oosterwolde renoveren/verduurzamen (100%). 17. De sporthal in Haulerwijk verduurzamen (100%). 18. Sporthal verbinden met Dorpshuis De Enter (1/3e regeling). 19. De sporthal in Appelscha slopen20 na nieuwbouw van een gymlokaal+ (ipv het huidige gymlokaal en de huidige sporthal). De locatie van het gymlokaal+ bepalen we nader in samenspraak met betrokkenen en het dorp.

Zie beslispunt 7.

20 De kosten voor sloop van de sporthal zijn nog niet meegenomen in het financiële plaatje.

5.4 Sportkantines en kleedruimtes tennis, voetbal etc Beslispunt 20. De sportkantines en –kleedruimtes ondersteunen in verduurzaming via de 1/3e regeling (1/3e gift, 1/3e lening, 1/3e zelfwerkzaamheid/fondsen). Met uitzondering van clubgebouw vrm vv Griffioen. Aan de bijdrage voor verduurzaming van de tennisaccommodaties in Oosterwolde, Appelscha en Haulerwijk verbinden we de voorwaarde dat de verenigingen deze accommodaties overnemen. 21. Kleed- en bergruimte Elsloo combineren met nieuw te bouwen gymlokaal bij de school (100% bijdrage vanwege gymonderwijs).

Investering 1,16 mln

Kapitaallasten 82K

161K

Beslispunt 22. Bijdragen van respectievelijk € 50.000, € 45.000, € 39.000 aan de verduurzaming van de dorpshuizen in Elsloo, Makkinga en Ravenswoud, vooruitlopend op een 1/3e regeling. NB Voor Makkinga en Ravenswoud is dit inmiddels uitgevoerd. Voor Elsloo lopen nog gesprekken, we gaan uit van het hier genoemde bedrag als maximale bijdrage vanuit de gemeente. De € 134.000 is uitbetaald. 23. Een bijdrage van € 130.000 en een renteloze lening van € 130.000 voor de verduurzaming van het MFA Oldeberkoop, vooruitlopend op een 1/3e regeling. Dit is inmiddels uitgevoerd.

Investering 134K

Kapitaallasten In één keer afschrijven, dekking budget accommodatie beleid 2024.

130K

24. Voor toekomstige investeringen in dorpshuizen een 1/3e regeling op te stellen (1/3e gift, 1/3e lening, 1/3e zelfwerkzaamheid/fondsen). 25. In Elsloo de huidige sportkantine en bestuurskamer in ’t Proathuus vervangen door aanbouw aan het dorpshuis, bekostiging via de 1/3e regeling. 26. Nieuwbouw van een buurthuiskamer21 in Nijeberkoop (100%) en onderzoek naar de optimale oplossing voor het vernieuwen van het dorpshuis Haule (los van school maar met een gymnastieklokaal of juist een combinatie van school, dorpshuis en sportfunctie waarbij zij ruimtes delen). In afwachting daarvan22 geld opnemen voor

2,36 mln

In één keer afschrijven, dekking algemene middelen. 165K

113K

269K Nijeberkoop+ 1,68 mln Haule = 1,85 mln23

totaal 102K

5.5 Dorpshuizen

21 Een buurthuiskamer is kleiner dan een dorpshuis en is een ontmoetingsruimte van en voor de buurt waar ruimte is voor

ongeveer 20 mensen. 22 Stand van zaken dd mei 2025: Het onderzoek loopt nog. De raad heeft met het geamendeerd vaststellen van het voorkeursscenario in september 2024 geld beschikbaar gesteld voor dorpshuis/school Haule, dit hanteren we als financieel kader voor de uiteindelijke opzet in Haule. 23 De investering in Haule is aanzienlijk hoger dan in Nijeberkoop, omdat in Haule ook een gymzaal / gemeenschapsruimte nodig is, die gedeeld wordt met de school. Mede om die reden ligt 100% bekostiging van deze ruimte voor de hand (wettelijke taak). Destijds ook toegepast in Fochteloo voor het dorpshuis en de school. In Nijeberkoop krijgt het nieuwe gebouw de functie van buurthuiskamer. De kapitaalasten zijn voor de gemeente, de kosten voor beheer & exploitatie zijn voor het dorp. Bij de MeJander in Oldeberkoop en het DoarpsSintrum Donkerbroek is ook voor dit uitgangspunt gekozen.

vervangende nieuwbouw van dorpshuis en school in Haule. 27. Een maximale jaarlijkse bijdrage van € 25.000 voor realiseren dorpshuisfunctie Appelscha door het huren van ruimtes, het geschikt maken van ruimtes voor dubbelgebruik of integreren van de dorpshuisfunctie in de nieuw te bouwen scholen en/of gymzaal+.

nvt

Zie ook 5.6 voor dorpshuis de Miente in Oosterwolde (combinatie Bruisplek).

5.6 Cultuur & Bruisplek – dorpshuis Oosterwolde Beslispunt 28. Verduurzamen van de onderkant van de Molen en Museum Makkinga (100%). 29. Verduurzaming van het gebouw van stichting Nobilis Fochteloo faciliteren (maximum bedrag en lening). 30. Bruisplek/dorpshuis Oosterwolde: nieuwbouw de Miente (combinatie dorpshuis en Bruisplek).

Investering 1,75 mln

Kapitaallasten 120K

178K

12K

3,1 mln

129K

Investering 0

Kapitaallasten 0

2,1 mln

44K

5.7 Overige accommodaties Beslispunt 31. Niet investeren in het verduurzamen van de Kompaan (huisnummers 3 en 5). 32. Verduurzamen van het gemeentehuis.

6. VOORSTEL FASERING INVESTERINGEN 6.1 Inleiding Op 24 september 2024 heeft de gemeenteraad het voorkeursscenario voor het accommodatiebeleid en het huisvestingsplan voor het onderwijs geamendeerd vastgesteld. Het accommodatiebeleid vraagt om grote investeringen, maar levert ook veel op: meer gemeenschapszin, betere leefbaarheid in dorpen en daarmee ook meer welzijn en (mentale) gezondheid voor onze inwoners. Voor de kleinere dorpen is vooral gekozen voor behoud en versterking van de leefbaarheid24. In de drie grotere dorpen, waar al meer voorzieningen zijn, is – waar mogelijk – gekozen voor slimmer gebruik van gebouwen25: bijvoorbeeld door ruimten te delen (dubbelgebruik) en beter samen te werken tussen gebruikers van accommodaties. In totaal gaat het om investeringen in 55 gebouwen in de periode van 2025 tot 2050. Dit kan niet allemaal tegelijk, dus is faseren nodig. Het in september 2024 door de raad vastgestelde voorkeursscenario en huisvestingsplan onderwijs is in dit hoofdstuk daarom conform de wens van de raad uitgewerkt in een voorstel over de fasering van het werk en de investeringen: • Wat doen we in de periode tot en met 2029? • Wat pakken we op de middellange termijn op (2030-2039)? • Wat doen we op lange termijn (2040-2050)?

6.2 Overwegingen bij de voorgestelde planning De meeste investeringen vinden plaats in de periode tot en met 2029. Er spelen diverse overwegingen mee bij deze voorgestelde planning. Verduurzamingswinst en leeftijd van het gebouw Het verbruik van gas en elektra, de productie van CO2, het energielabel en de leeftijd van een gebouw (en daarmee onderhoudskosten) zijn belangrijke argumenten om een gebouw zo snel mogelijk aan te pakken. Bijvoorbeeld de Boekhorst, Steegdenhal en het Bosbad Appelscha veroorzaken een hoge CO₂-uitstoot en het zijn gebouwen die door hun leeftijd veel onderhoud vragen. Met de voorstelde planning bereiken we in 2030 een CO2-reductie van 59%. Het streefgetal is 49% en voor de eigen gebouwen 55%. In 2050 komen we uit op 77% CO2-reductie. Dit is exclusief de Kampus. Als we de uitkomst van het onderzoek naar de Kampus overnemen halen we de CO2reductie van 95%. De besluitvorming hierover volgt separaat (zie mededeling aan de raad dd 13 mei 2025). Aflopende exploitatiecontracten Een extra reden om de investeringen in de Boekhorst en de Steegdenhal op korte termijn te doen (voor 2030) is dat de exploitatie-overeenkomsten voor deze voorzieningen aflopen in deze periode. Voor een nieuw / verduurzaamd gebouw kunnen we goedkopere exploitatie-overeenkomsten afsluiten omdat de energiekosten veel lager zijn dan nu.

24 Scenario D (leefbaarheid) uit de notitie voorkeursscenario dd 24 september 2024. 25 Scenario B (samenwerking) uit de notitie voorkeursscenario dd 24 september 2024.

Overige overwegingen Andere overwegingen die een rol spelen bij het maken van de planning van investeringen zijn: • de invloed op de leefbaarheid. Bijvoorbeeld de 1/3e regeling voor maatschappelijk vastgoed waar we geen eigenaar van zijn (bv dorpshuizen) voeren we op korte termijn in. Terwijl dit op basis van de sectorale routekaart voor verduurzaming26 pas later zou hoeven. • koppelkansen met al geplande verbouwingen en plannen voor verduurzaming van bijvoorbeeld de dorpshuizen. • het gecombineerd aanpakken van een school met bijbehorende gymlokaal. • het juist niet gelijktijdig aanpakken van gebouwen zodat de gebruikers elders terecht kunnen als er gebouwd of verbouwd wordt. • soms kiezen we er niet voor om een gebouw met een relatief jonge leeftijd te verduurzamen, omdat dit een grote en onrendabele investering oplevert. Nieuwbouw op natuurlijke momenten en beperkte verduurzaming in de tussentijd vinden we hier vaak de beste oplossing. • spreiding van de benodigde investeringen (dekking, zie hoofdstuk 8).

6.3 Het jaar 2025 Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik in megajoule

CO2 in kilogram

Dorpssintrum Donkerbroek Buitendienst gemeente Zwembad Haulewelle Gemeentehuis

Nieuwbouw

2002

A+

Nieuwbouw

1972

A++

2004

A+++

Startjaar

Jaar kaplast

Bedrag invest.

Bedrag kaplast

3.113

189.218

15.087

4.333

103

Subsidie

209.743

31.228

2025

2026

Verduurzamen

1.551.561

208.126

2025

2026

2.100

109

Samenvatting % CO2 reductie tov huidige situatie Jaarlijkse kapitaallasten

12% € 305.000

Stand van zaken •

•

De raad heeft al eerder gekozen voor nieuwbouw van het DoarpsSintrum Donkerbroek en de Buitendienst. Door verschillende oorzaken (oa ingediende bezwaren bij het DoarpsSintrum en stikstof bij de Buitendienst) zijn beide projecten vertraagd. Via de PenC-cyclus en mededelingen aan de raad houden we de raad op de hoogte van de stand van zaken. Zwembad Haulewelle heeft ook van de gemeente subsidie toegekend gekregen en een renteloze lening voor de laatste verduurzamingsslag om snel impact te maken (CO2-reductie) waar relatief weinig investeringen en inzet van gemeentepersoneel tegenover staan (laaghangend fruit). Besluitvorming in raad van februari 2025 en de maatregelen zijn al uitgevoerd (13 juni 2025 is de officiële ingebruikname). Daarmee is het zwembad energieneutraal en is de CO2-uitstoot vrijwel nul. Het gemeentehuis is een grote verbruiker van elektriciteit en ook een grote CO2-uitstoter ondanks dat de schil van het gebouw goed geïsoleerd is. Na 20 jaar worden de installaties vervangen; er is al budget beschikbaar gesteld. Bij de uitvoering wordt rekening gehouden met de eisen voor verduurzaming. De dakbedekking wordt vervroegd vervangen (op basis van de nieuwe eisen voor duurzaamheid) in samenhang met de zonnepanelen. Ze zijn15 jaar oud en door de verzekeraar afgekeurd in verband met brandveiligheid. Hierdoor gaan we meer opwekken (beter rendement dan huidige panelen).

Ook wordt de verlichting vervroegd vervangen omdat de huidige verlichtingsarmaturen niet meer verkrijgbaar zijn. Mede door deze

26 De sectorale routekaart voor verduurzaming is een plan waarin een bepaalde sector (zoals gemeenten, zorg, onderwijs

of sport) beschrijft hoe zij haar vastgoed stap voor stap gaat verduurzamen richting de doelen voor 2030 en 2050. Elke sector heeft zijn eigen routekaart opgesteld als onderdeel van het Klimaatakkoord (2019). Er is bijvoorbeeld een routekaart voor gemeenten (voor hun eigen vastgoed), een routekaart voor onderwijs, een routekaart voor cultuur en een routekaart voor sportaccommodaties.

maatregelen hebben we met een relatief beperkte investering een optimale vermindering van ons CO2-verbruik.

6.4 Korte termijn - Periode 2026-2029 Appelscha Naam

Bouw jaar 1975

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

78.131

2027

1979

Totale bijdrage ad € 185k 1/3 regeling

926.880

Tennisaccommodatie Boerestreek Kantine, was- en kleedruimten Stanfries CBS De Mandebrink

47.789

4.468

1960

onbekend

1/3 regeling

200.939

1976

Onbekend

Nieuwbouw

OBS de Riemsloot

1989

onbekend

Sporthal Steegdenhal

1990

Dorpshuisfunctie Appelscha

nvt

Bosbad Appelscha

Bedrag invest

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 18527

2026

122

2027

14.596

2026

267

2027

425.048

29.849

2027

3.200

2030

146

Nieuwbouw

341.510

25.948

2028

5.092

2031

232

Verduurzamen

714.586

47.038

2027

4.361

2029

179

Subsidie voor dorpshuisfunctie 25K per jaar

nvt

Donkerbroek Naam Kantine, was- en kleedruimten Donkerbroek BS de Twirrewyn *

Bouw jaar 1976

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

onbekend

1/3 regeling

115.920

6.515

2026

Niet nodig, is reeds ENG

198.832

29.604

2020

Bedrag invest 223

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 16

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 24 8

Elsloo Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Dorpshuis

1960

1/3 regeling

226.323

18.731

2026

Bedrga invest 336

2026

113

2027

Bedrag invest 276

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 19

Dorpshuis/Praothuus

Nieuwbouw met toepassing van 1/3 regeling

Fochteloo Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Dorpshuis et Legien Fochteloo Nobilis

1994

A (indicatief)

1/3 regeling

236.469

16.626

Startja ar 2026

1994

A (indicatief)

1/3 regeling

onbekend

Onbekend

2026

178

2027

Startjaa r 2026

Bedrag invest 84

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 6

2026

141

2027

Haulerwijk Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Tennisaccommodatie

1972

1/3 regeling

20.882

1.391

Verbinding sporthaldorpshuis Dorpshuis (De Enter)

nieuwbouw 1950

A (indicatief)

1/3 regeling

175.418

12.420

2026

327

2027

SV Haulerwijk (De Hichte)*

2023

onbekend

1/3 regeling

12.366

2026

2027

Langedijke Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Dorpshuis en jeugdhonk

1980

onbekend

1/3 regeling

94.678

5.321

2026

Bedrag invest 216

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 15

Bedrag invest 467

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 33

Makkinga Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Dorpshuis (Grietenyhus)*

1978

A (indicatief)

1/3 regeling

286.510

24.038

2026

27 Betreft geen kapitaallast maar een exploitatiebijdrage.

Nijeberkoop Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Dorpskantine

1972

onbekend

Nieuwbouw

26971

1682

2028

Bedrag invest 269

Jaar kaplast 2030

Bedrag kaplast 14

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 4

Oldeberkoop Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Tennis accommodatie

1998

1/3 regeling

3.218

479

2026

Bedrag invest 56

Mejander, waaronder dorpshuis *

2016

A+

1/3 regeling

1.167.250

92.294

2026

811

2027

Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

TC Oosterwolde

1960

onbekend

1/3 regeling

61.652

6.813

2026

Bedrag invest 78

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 5

DIO/Kuipenstreek 13

1965

On hold

120.957

7.053

2026

Kantine SV Oosterwolde

1995

onbekend

1/3 regeling

376.999

37452

2026

248

2027

Was en kleedruimten SV Oosterwolde De Kampingerhof

2023

ònbekend

1/3 regeling

onbekend

2026

2027

1960

onbekend

361.160

26.559

2026

528

2028

Gymlokaal Oosterwolde

1965

Afstoten, bedrag is voor aanpassing Kampus Verduurzamen

220.056

14.072

2026

1.020

2028

CBS De Akker

1935

onbekend

Nieuwbouw

892.576

56.597

2029

3.931

2032

121

OBS de Buttinga

1960

onbekend

Nieuwbouw

365.406

27.579

2028

3.251

2031

100

OBS De Toekan

2016

onbekend

Verduurzamen

620.111

48.978

2029

713

2030

Sportcomlex Boekhorst

1965/1996

C/D

Nieuwbouw

5.208.535

412.415

2026

18.681

2029

768

De Miente

1972/2002

Nieuwbouw

286.590

16.376

2026

3.784

2029

213

MFA de Kampus

2006

Zie mededeling dd 13 mei 2025

4.850.508

418.243

Bedrag invest 362

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 25

Bedrag invest 377

Jaar kaplast 2027

Bedrag kaplast 26

Oosterwolde

Ravenswoud Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Dorpshuis *

1978

F (indicatief)

1/3 regeling

169.227

11.417

2026

Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

MFA Waskemeer (dorpshuis en was- en kleedruimten voetbal)

1984

A (indicatief)

1/3 regeling

151.990

13.176

2026

Waskemeer

Samenvatting % CO2 reductie tov huidige situatie Kapitaallasten

47% € 2.223k (= subsidie Bosbad en dorpshuisfunctie Appelscha niet meegerekend)

Argumenten voor deze prioritering – dorpshuizen, sportaccommodaties, Miente en scholen. In deze periode geven we prioriteit aan de verduurzaming van meer dan 30 gebouwen namelijk dorpshuizen (incl. St. Nobilis), sportaccommodaties (inclusief sportcomplex De Boekhorsten en de sporthal in Appelscha) en scholen. Acht accommodaties wordt verduurzaamd via nieuwbouw. 1 2 3 4 5 6 7

De sporthallen en sportcomplex de Boekhorst zijn grote verbruikers en grote CO2-uitstoters; zie ook Hoofdstuk 2 en 3. Voor de andere gebouwen geldt dit minder, maar gezamenlijk zijn zij goed voor een aanzienlijke CO2-reductie. Bij de dorpshuizen en sportaccommodaties (clubgebouwen en kleedgebouwen) is de invloed op de leefbaarheid groot. De dorpshuizen en sportaccommodaties zijn al begonnen met verduurzaming en/of hebben plannen hiervoor klaar liggen. Geldt na onderzoek ook voor Elsloo. Daardoor is een snelle impuls op korte termijn mogelijk. We kunnen de betreffende organisaties met een relatief lage kapitaallast (€ 310.000) ondersteunen. Zij nemen de uitvoering zelf ter hand. En onze financiële bijdrage fungeert als cofinanciering voor andere subsidies en voor fondsen. De dorpskantine in Nijeberkoop is een uitzondering. Hier is nieuwbouw nodig. Verduurzaming is niet mogelijk. Gezien de staat van het huidige gebouw is het ongewenst lang te wachten met vervanging van het gebouw. Het dorpshuis in Haule is ook een uitzondering, omdat deze waarschijnlijk in samenhang met de nieuwbouw van de basisschool in het dorp wordt opgepakt. Het onderzoek naar de beste oplossing loopt nog. Voor de tussenliggende periode tot de nieuwbouw van het dorpshuis komen we in overleg met het dorp tot maatwerk.

We verduurzamen het gymlokaal in Oosterwolde in 2026 omdat gemeenten via de provinciale KlimOp-regeling tot en met 2026 geld kunnen krijgen voor het verduurzamen voor het eigen maatschappelijk vastgoed. Voordeel is dat we gelijk ervaring opdoen met verduurzaming van een van onze eigen gebouwen. NB Op dit moment zijn er vier gymnastieklokalen. Volgens het voorkeursscenario blijft hiervan alleen het gymnastieklokaal in Oosterwolde over. De andere drie worden vervangen door nieuwbouw. Het gebouw van Nobilis zit aan het dorpshuis Fochteloo vast. Hier is het dus logisch om de verduurzaming van hun gebouw in dezelfde periode op te pakken als het dorpshuis en hiervoor de op te stellen 1/3e regeling in te zetten, omdat het niet ons gebouw is. Nobilis is bezig met de museumregistratie in het Nederlands museumregister (subsidievoorwaarde gemeente). Onderdeel hierin is verduurzaming van het pand en daarmee verbonden eisen aan binnenklimaat en lichtomstandigheden. Dit kan dan gelijk meegenomen worden. Nobilis is overigens integraal onderdeel van de Bruisplek qua programmering. Nobilis gaat op de locatie van de Bruisplek bijvoorbeeld lezingen, workshops en andere presentaties organiseren en daarnaast blijft hun eigen locatie in Fochteloo bestaan.

Argumenten voor deze prioritering – Boekhorst 1. 2. 3. 4.

De Boekhorst heeft een grote CO2 uitstoot en een groot energieverbruik. De Boekhorst is van groot belang voor de leefbaarheid. Er is een grote onderhoudsbehoefte voor het huidige pand. Zie ook Hoofdstuk 3.

Argumenten voor deze prioritering – de Miente 1. Gebouw de Miente is het dorpshuis van Oosterwolde. Het gebouw is aan de buitenzijde en aan de binnenzijde verouderd en vernieuwing is noodzakelijk anders komen er hoge onderhoudskosten. 2. De plannen zijn sinds 2020 in ontwikkeling en in 2024 voorgelegd aan de raad. Zie ook hoofdstuk 4.

Argumenten voor deze prioritering – primair onderwijs Wat betreft onderwijs geven we prioriteit aan vervangende nieuwbouw van zes schoolgebouwen voor primair onderwijs. Voornemen is om vanaf 2027 te starten om per jaar een of twee schoolgebouw aan te pakken waarbij het schoolbestuur als bouwheer optreedt. Het eerst is cbs de Mandebrink aan de beurt. Daarna obs Riemsloot en obs Buttinga en vervolgens bbs de Akker. Obs de Toekan wordt verduurzaamd. Op de middellange termijn (vanaf 2030) volgen achtereenvolgens obs KJ Dijkstra en obs de Trede. 1. Het gaat om relatief oude gebouwen met een relatief hoog energiegebruik. Hiermee voorkomen we hoge onderhoudskosten en verminderen we energiekosten en CO2-uitstoot. 2. De keuze voor deze zes scholen is in lijn met het voorstel van de stuurgroep IHP. 3. Er zijn koppelkansen door Sbo Kampingerhof in het schooljaar 2026-2027 te verplaatsen naar de De Kampus. Op de Kampus is namelijk overcapaciteit. Een extra reden om dit te doen is dat het gebouw dan vrijvalt als tijdelijke huisvesting voor bbs de Akker en obs Buttinga. 4. BS de Twirrewyn is vernieuwbouwd in 2020 en los van het gas.

Onderzoek – De Kampus Het onderzoek is net afgerond en wordt besproken met het schoolbestuur en de beheersstichting. De raad is geïnformeerd via een vertrouwelijke mededeling aan de raad.

6.5 Middellange termijn - Periode 2030-2039 Elsloo Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

OBS KJ Dijkstra

1964

Nieuwbouw

421.624

28.726

2031

Bedrga invest 2.091

Jaar kaplast 2034

Bedrag kaplast 64

Gymlokaal

1964

Nieuwbouw

345.044

24.460

2031

770

2034

Was- en kleedruimten

1972

Nieuwbouw

226.323

18.731

2031

161

2034

Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

OBS De Trede

1929

onbekend

Nieuwbouw/onderz

192.589

14.181

2030

Bedrag invest 1.764

Jaar kaplast 2033

Bedrag kaplast 54

Dorpshuis

1962

A (indicatief)

Nieuwbouw/onderz

155.807

8.108

2030

1.683

2033

Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Sporthal De Bongerd

1991

Verduurzamen

911.272

69.836

2030

Bedrag invest 2.439

Jaar kaplast 2032

Bedrag kaplast 151

Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

Museum/Molen Makkinga

1920

Verduurzamen

78521

4923

2030

Bedrag invest 1.750

Jaar kaplast 2033

Bedrag kaplast 120

Haule

Haulerwijk

Makkinga

Oldeberkoop Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

OBS De Tjongeling

1991

onbekend

Verduurzamen

258.834

19.849

2031

Bedrag invest 1.881

Jaar kaplast 2033

Bedrag kaplast 110

Samenvatting % CO2 reductie tov huidige situatie Kapitaallasten

6% € 625k

Argumenten voor deze prioritering 1. We gaan in deze periode door met de vervangende nieuwbouw van 2 schoolgebouwen voor primair onderwijs. Achtereenvolgens zijn obs de Trede en obs KJ Dijkstra aan de beurt en wordt obs de Tjongeling verduurzaamd. • Het gaat om relatief oude gebouwen met een relatief hoog energiegebruik. Hiermee voorkomen we hoge onderhoudskosten en verminderen we energiekosten en CO2-uitstoot. • De keuze voor de school in Elsloo is in overeenstemming het schoolbestuur; de school in Haule is later vanwege de combinatie met het dorpshuis. De verduurzaming van de school in Oldeberkoop is ook iets later. E.e.a. strijdt niet met het onderwijsbelang; de scholen maken ook iets langer gebruik van de normatieve leegstand. 2. De molen heeft een lage CO2 productie. Er is een grote investering nodig om dit omlaag te krijgen. We investeren er toch in, omdat het om waardevol cultureel erfgoed gaat. Daarnaast heeft de molen de museumstatus, waaraan eisen verbonden zijn wat betreft verduurzaming. Ten slotte heeft de molen een recreatieve waarde en daarmee ook een waarde voor de leefbaarheid. 3. De sporthal is stevige verbruiker van energie en uitstoter van CO2.

6.6 Lange termijn – periode 2040-2050 Makkinga Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

OBS De Stelling

2002

onbekend

Verduurzamen

240.776

18.037

2040

Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

MFA Haulerwijk (De Samensprong)

2006

A+

Verduurzamen

1.207.890

93.113

2046

Bedrag invest 750

Jaar kaplast 2043

Bedrag kaplast 46

Haulerwijk Bedrag invest 1.704

Jaar kaplast 2049

Bedrag kaplast 104

Jaar kaplast 2050

Bedrag kaplast 95

Oosterwolde Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

MFS Zuid

2007

Verduurzamen

842.177

68.144

2047

Bedrag invest 1.558

Biosintrum

2019

A++++

Verduurzamen

156.935

23.366

2058

`nnb

Jaar kaplast 2047

Bedrag kaplast 160

Waskemeer Naam

Bouwjaar

Energielabel

Actie

Verbruik

CO2

Startjaar

MFA Waskemeer (Liudger)

2004

A (indicatief)

Verduurzamen

763.798

65.706

2044

Bedrag invest 2.610

2004

Zie 1e regel

Verduurzamen

Zie 1e regel

Zie 1e

2044

404

2047

430.470

regel 32.449

2047

925

2050

MFA Waskemeer (gymzaal en was- en kleedruimten) MFA De Boekebeam

2007

Verduurzamen

Samenvatting % CO2 reductie tov huidige situatie Kapitaallasten

12% € 487k

Argumenten voor deze prioritering Het gaat om relatief nieuwe gebouwen waar verduurzaming leidt tot onrendabele investeringen. De meest efficiënte oplossing is deze gebouwen te verduurzamen en aan het eind van hun economische levensduur volgens de adviezen uit de sectorale routekaart po/vo, dus na 40 jaar. Bij het invullen van de verduurzaming wordt gebruikt gemaakt van de dan beschikbare (technische) mogelijkheden. In de tussentijd worden wel maatregelen getroffen op natuurlijke momenten.

6.7 Samenvatting duurzaamheidswinst Met de voorgestelde prioritering bereiken we in 2030 een CO2-reductie van 59%. Het streefgetal is 49% en voor de eigen gebouwen 55%. In 2050 komen we uit op 77% CO2-reductie; dit is exclusief de Kampus. Hierover vindt separaat besluitvorming plaats (zie mededeling aan de raad hierover dd 13 mei 2025). Als we de uitkomst van het onderzoek overnemen halen we de CO2-reductie van 95%.

6.8 Beslispunten over de planning van investeringen Het voorgaande is als volgt samengevat in beslispunten. 5a

In de periode 2026-2029 via een op te stellen 1/3e regeling te investeren in tennisaccommodatie Boerestreek in Appelscha, kantine, de was- en kleedruimten van Stanfries in Appelscha, kantine en was- en kleedruimten in Donkerbroek, het dorpshuis Elsloo, dorpshuis Et Legien in Fochteloo, Nobilis in Fochteloo, de tennisaccommodatie Haulerwijk, het dorpshuis in Haulerwijk, sv Haulerwijk, dorpshuis en jeugdhonk Langedijke, dorpshuis Makkinga, tennisaccommodatie Oldeberkoop, MeJander (w.o. dorpshuis) Oldeberkoop, tennisaccommodatie Oosterwolde, kantine sv Oosterwolde, wasen kleedaccommodatie sv Oosterwolde, dorpshuis Ravenswoud en dorpshuis (met wasen kleedruimte voetbal) Waskemeer. In de periode 2026-2029 de voorgenomen investeringen te doen in nieuwbouw Praothuus in Elsloo i.c.m. dorpshuis en met toepassing van de 1/3-regeling, verbinding sporthal/dorpshuis in Haulerwijk, dorpskantine Nijeberkoop, CBS De Akker, OBS Buttinga (beide in Oosterwolde). Verduurzamen/renoveren van OBS de Toekan gymnastieklokaal Oosterwolde. Verhuizen van de Kampingerhofschool naar de Kampus Oosterwolde. In de periode 2030-2039 de voorgestelde investeringen te doen in nieuwbouw OBS KJ Dijkstra en nieuwbouw gymnastieklokaal gecombineerd met was- en kleedruimten in Elsloo en OBS de Trede en het dorpshuis in Haule.

Verduurzamen/renoveren van sporthal de Bongerd in Haulerwijk, museum/molen in Makkinga en OBS De Tjongeling in Oldeberkoop. In de periode 2040-2050 de voorgestelde investeringen te doen in verduurzamen/renoveren van OBS de Stelling Makkinga, MFA De Samensprong Haulerwijk, MFS Zuid Oosterwolde, MFA Waskemeer (inclusief gymzaal en was- en kleedruimten) en MFS de Boekebeam Waskemeer.

7. FINANCIËLE CONSEQUENTIES Totaalplaatje

Advies HEVO en over Miente

Voorstel college

Totale investering

Voorkeursscenario (cijfers incl index obv comp) 57,99 mln

71,7 mln

72,37 mln

Kapitaallasten pjr

3,03 mln

3,72 mln

3,6 mln

7.1 Investering en kapitaallasten In het voorkeursscenario (besluitvorming 24 september 2024) was de investering € 55,35 miljoen met een jaarlijkse kapitaallast van € 2,7 miljoen. Deze cijfers zijn aangepast met een indexering (5,68%). Ook zijn de investeringen in nieuwbouw gesplitst op basis van de componentenmethode (afschrijving in verschillende delen op basis van de levensduur). De investeringen zijn verdeeld in een deel bouwkosten (40 jaar afschrijving) en deel installatie (20 jaar afschrijving). Daarnaast is in overleg met het schoolbestuur besloten om de geplande investering voor openbare basisschool De Twirreweyn in Donkerbroek van € 506.000 te laten vervallen omdat de school al Energie Neutraal Gebouw is (ENG)28 is. Hiermee komt de investering van het voorkeurscenario uit op € 57,99 miljoen met een kapitaallast van € 3,03 miljoen. Dit is het nieuwe vertrekpunt. De raad heeft destijds besloten tot een aantal onderzoeken. De resultaten van deze onderzoeken staan in de hoofdstukken 1 tot en met 4. Onderstaand overzicht laat zien wat de financiële gevolgen zijn van de adviezen ten opzichte van het voorkeursscenario (van september 2024 en huidig in 2025).

28 ENG = Energie-Neutraal Gebouw. Dit betekent dat het gebouw net zoveel (of meer) energie opwekt als het verbruikt,

vaak door middel van zonnepanelen, warmtepompen of andere duurzame technieken. Zo’n gebouw heeft een zeer goede isolatie, slimme ventilatie en duurzame energiebronnen (zoals zon of bodemwarmte). Doel: geen of minimale CO₂uitstoot, en bijdragen aan een duurzamere leefomgeving.

Advies onderzoeken

Miente - nieuwbouw Appelscha-centrum - scenario 3 Bosbad - scenario 4B

investering (bedragen maal € 1.000) voorkeurscenario advies sep-24 index 25 + onderzoek

kapitaallasten (bedragen maal € 1.000) voorkeurscenario advies sep-24 index 25 + onderzoek

component

3.070

10.145

3.244

3.768

-174

-524

10.722

11.992

-576

-1.271

6.760

18.681

-363

-11.921

20.726

34.442

-1.114

-13.715

129

271

175

170

212

-34

-42

366

699

-79

-333

185

451

768

-317

1.173

1.864

-113

-692

Boekhorst Oosterwolde - scenario 1

Totaal

6.397

19.612

426

1.001

Ten opzichte van het geactualiseerde voorkeurscenario (kolom index 25 + component) is de investering als gevolg van de adviezen uit de onderzoeken € 13,715 miljoen hoger en de kapitaallast is € 0,692 miljoen hoger. In het voorstel van het college worden drie adviezen uit de onderzoeken overgenomen (Miente, Bosbad en Boekhorst Oosterwolde). Bij Appelscha is er gekozen voor een alternatief scenario. Dit leidt tot het volgende overzicht. Voorstel college

Miente - nieuwbouw Appelscha-centrum - alternatief scenario Bosbad - scenario 4B

investering (bedragen maal € 1.000) voorkeurscenario voorstel sep-24 index 25 + college

kapitaallasten (bedragen maal € 1.000) voorkeurscenario voorstel sep-24 index 25 + college

component

3.070

10.145

3.244

3.768

-174

-524

10.722

12.653

-576

-1.931

6.760

18.681

-363

-11.921

129

271

175

170

212

-34

-42

366

581

-79

-215

185

451

768

-317

1.173

1.747

-113

-574

Boekhorst Oosterwolde - scenario 1

Totaal

6.397

19.612

20.726

35.102

-1.114

-14.376

426

1.001

Het verschil tussen de adviezen uit de onderzoeken en het voorstel van het college is het alternatieve scenario bij Appelscha. Dit zorgt voor een hogere investeringslast € 0,66 miljoen maar een lagere kapitaallast van jaarlijks € 118.000. Dit betekent dat de totale investeringslast tot en met 2050 € 72,36 miljoen is met uiteindelijk een kapitaallast van € 3,6 miljoen. In hoofdstuk 6 staat het voorstel voor de fasering voor de korte

termijn, middellange termijn en de lange termijn. Dit voorstel levert de volgende lasten op voor de korte termijn (< 5 jaar) en voor de middellange termijn (=5 tot < 15 jaar). Totaaloverzicht lasten 2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

2036

2037

2038

2039

2040

Indexering 2025 obv componentenmethode 0 Gevolg lasten voorstel college 0

5 25

514 25

646 25

1.349 484

1.537 500

1.694 574

2.066 574

2.439 574

2.542 574

Totaal lasten accommodatiebeleid

539

671

1.833

2.036

2.268

2.640

3.013

3.116

De eerste regel ‘Indexering 2025 obv componenten’ geeft de lasten weer van het voorkeurscenario vanuit september 2024 geactualiseerd met de indexering en afschrijving op basis van de componentenmethode. De tweede regel ‘Gevolg lasten voorstel college’ is de mutatie ten opzichte van het voorkeurscenario als gevolg van het voorstel. Vanaf 2026 is al € 25.000 opgenomen voor de dorpshuisfunctie Appelscha. Dat gaat gelijk al van start. Op de lange termijn (> 15 jaar) gaan de lasten van € 3,116 miljoen naar € 3,6 miljoen.

7.2 Dekking In onderstaand overzicht staan de lasten van het accommodatiebeleid op een rij versus het beschikbare budget (zie paragraaf 7.5). Totaaloverzicht lasten 2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

2036

2037

2038

2039

2040

Indexering 2025 obv componentenmethode 0 Gevolg lasten voorstel college 0

5 25

514 25

646 25

1.349 484

1.537 500

1.694 574

2.066 574

2.439 574

2.542 574

Totaal lasten accommodatiebeleid

539

671

1.833

2.036

2.268

2.640

3.013

3.116

Totaal budget accommodatiebeleid

109

509

618

916

1.179

1.429

1.788

1.988

2.188

2.457

2.710

2.910

3.110

3.310

3.510

3.844

Verschil

109

479

245

-654

-607

-480

-652

-825

-659

-406

-206

-6

194

394

728

600

500

200

-54

-7

120

-52

-225

-59

-6

Voorstel toevoegen structureel budget

Conclusie is (zie regel verschil): • Voor de jaren 2025 t/m 2028 is er een overschot aan budget van ruim € 0,9 miljoen. • Bij de jaren 2029 t/m 2036 is er een tekort van totaal € 190.000. • En vanaf 2037 is er weer een plus die groeit. Gezien het laatste meerjarenperspectief (kaderbrief 2026-2029) vindt het college dit financieel verantwoord. We stellen voor om voor de periode 2029-2036 structureel € 600.000 (en dan voor 2035 € 500.000 en 2036 € 200.000) toe te voegen aan het budget accommodatiebeleid. Rekening houdend met de voorgestelde investeringen geven ook financiële kengetallen als de solvabiliteitsratio en de netto-schuldratio aan dat de toekomstige financiële positie goed is (zie bijlage financiële uitgangspunten). Ook na de structurele toevoeging van € 600.000 zien we voor een aantal jaren nog een min staan. We kiezen ervoor om hiervoor nu geen extra budget voor te stellen, maar dit op te lossen in het betreffende meerjarenperspectief dat dan geldt. De min is gering genoeg om dit dan op te lossen. Voor de plus in de eerste jaren stellen wij u voor dit toe te voegen aan de reserve accommodatiebeleid en dit in te zetten voor de dekking van de incidentele lasten (zie paragraaf 7.6). De incidentele lasten bestaan bijvoorbeeld uit afboeking boekwaarden, sloop, kosten tijdelijke huisvesting, verhuiskosten et cetera.

Uit het overzicht wordt duidelijk dat vanaf 2038 het oorspronkelijke budget (dus zonder de toevoeging van de structurele € 600.000) voldoende is om de lasten te dragen. Dus de structurele stijging van het budget ad € 200.000 kan in 2038 stoppen. De gepresenteerde cijfers zijn van het prijspeil 2025. Om deze actueel te houden stellen wij u voor dit elk jaar te indexeren. Zowel de investeringen als het budget accommodatiebeleid. Dit zal dan gebeuren bij de jaarlijkse opstelling van de begroting. In het hoofdstuk ‘Financiële positie’ in de begroting staat een overzicht van lopende investeringen. Een eventuele aanvullende dekking kan zijn dat als er als gevolg van uitkomsten van het accommodatiebeleid een woningbouwlocatie vrijkomt (zoals bijvoorbeeld in Appelscha). De ‘winst’ bij ontwikkeling van deze locatie wordt ingezet als dekking van het accommodatiebeleid. Zoals we recent hebben voorgesteld bij de herstructurering van Rikkingahof. Op dit moment kunnen we nog geen inschatting maken wat de hoogte hiervan eventueel zou zijn.

Voor de uitvoering van de diverse investeringen komen we bij u terug met een raadsvoorstel met daarin de kredietaanvraag van de betreffende accommodatie. Uw akkoord op dit voorstel betekent dus nog niet dat de kredieten beschikbaar zijn gesteld. De beslisregels over de financiële aspecten van het accommodatiebeleid zijn als volgt. Beslisregels 6a 6b 6c 6d

Voor het accommodatiebeleid een investering van totaal € 72,37 miljoen te doen voor de periode tot en met 2050, met een jaarlijkse kapitaallast die oploopt van € 30.000 in 2026 tot uiteindelijk € 3,6 miljoen in 2050. Voor de dekking van het accommodatiebeleid structureel € 600.000 (en dan voor 2035 € 500.000 en 2036 € 200.000) toe te voegen aan het budget voor de periode 2029-2036. Overschotten ten opzichte van het budget accommodatiebeleid toe te voegen aan de reserve accommodatiebeleid en deze in te zetten voor dekking van de incidentele uitgaven accommodatiebeleid. Een jaarlijkse indexering toe te passen op de investeringen en de budgetten.

7.3 Vrijval bestaande kapitaallasten De eerste vrijval van kapitaallasten is in 2029. Dit betekent dat we deze middelen niet kunnen gebruiken voor de dekking van nieuwe kapitaallasten voor de korte termijn (<5 jaar). Hieronder volgt een overzicht van de vrijval kapitaalasten die wordt toegevoegd aan het beschikbare budget voor het accommodatiebeleid. Vrijval afschrijving bestaande investeringen

MFA Hwijk MFA Wmeer obs De Stelling MFA Wmeer Boekebeam obs Toekan MFA Zuid

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

2036

2037

2038

2039

2040

114

114 111 48

114 111 48 69

114 111 48 69 53

114

273

342

395

114 111 48 69 53 135 530

Zie voor budget accommodatiebeleid paragraaf 7.5.

7.4 Consequenties onderhoudsuitgaven In de Jaarstukken 2024 (toelichting op de balans pagina 164) staat de volgende tekst: De onderhoudsvoorzieningen van de Kompaan, Steegdenhal, 2B’s (Bosbad en Boekhorst), gymlokalen, Boekebeam, de Bongerd en de Samensprong zijn gebaseerd op onderhoudsplannen die ouder zijn dan vijf jaar. De raad heeft eind 2023 besloten om in afwachting van de vaststelling van het accommodatiebeleid geen nieuwe onderhoudsplannen en dotaties aan de voorzieningen vast te stellen en het onderhoud te blijven uitvoeren conform de oude onderhoudsplannen. Dit leidt tot een onzekerheid over de omvang van de voorzieningen. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. De fasering van de investeringen (hoofdstuk 6) heeft gevolgen voor de onderhoudsuitgaven. Een aantal panden heeft nog een onderhoudsbehoefte in de komende jaren. Het noodzakelijke onderhoud wordt opgepakt. De komende jaren wordt per jaar gekeken wat noodzakelijk is qua uitgave aan onderhoud, rekening houdend met de komende investeringen. Na het vaststellen van het accommodatiebeleid maken we een raadsvoorstel over de nieuwe onderhoudsplannen, de financiële gevolgen en de dekking daarvan.

7.5 Budget accommodatiebeleid 2025 en verder In onderstaand overzicht staat de opbouw van het beschikbare budget tot en met 2040. Tabel budgetopbouw 2025 1. budget accommodatiebeleid 2. kapitaallasten inv ghuis 3. kapitaalasten zonnepanelen ghuis

109

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

2036

2037

2038

2039

2040

400

500

700

900

1.100

1.300

1.500

1.700

1.900

2.100

2.300

2.500

2.700

2.900

3.100

109

109 9

108 9

107 9

98 63

98 114

98 273

98 342

98 395

98 530

916

1.179

1.429

1.788

1.988

2.188

2.457

2.710

2.910

3.110

3.310

3.510

3.844

4. Exploitatiebudget Bosbad 5. Vrijval kapitaalasten 109

509

618

Toelichting: •

• • • •

Dit is het beschikbaar gestelde budget voor het accommodatiebeleid op grond van het aangenomen amendement #A-019 ‘Gas erop van het aardgas af voor slim en toekomstgericht accommodatiebeleid’ dd 8 november 2022. Hiermee is in 2024 een budget van € 200.000 beschikbaar gesteld met daarbij vermeld dat dit budget elk jaar met € 100.000 wordt verhoogd. Bij de behandeling van de kaderbrief 2025-2028 op 9 juli 2024 is besloten om met ingang van 2028 de stijging € 200.000 per jaar te laten zijn. Ook is toen besloten om het budget van € 300.000 dat in 2025 beschikbaar was te storten in de nieuw gevormde reserve accommodatiebeleid. In het meerjarenperspectief is al een investering van € 2,1 miljoen opgenomen voor de vervanging van installaties. Dus hiervoor zijn al kapitaallasten opgenomen in de begroting. Eén van de maatregelen voor de verduurzaming van het gemeentehuis is de vervanging van de zonnepanelen. De huidige zonnepanelen zijn nog niet afgeschreven en worden dan afgeboekt. Het opgenomen budget voor de kapitaallasten valt dan vrij. Er is momenteel een budget opgenomen in de begroting voor de bijdrage in de exploitatie van het Bosbad. Het voorstel is om voor het Bosbad een vergelijkbare bijdrage te doen als bij Haulewelle. Daarin zit de exploitatiebijdrage verwerkt. Zie paragraaf 7.3.

7.6 Incidentele lasten accommodatiebeleid Natuurlijk zijn er ook incidentele lasten zoals kosten van sloop bestaande gebouwen, verhuiskosten, kosten tijdelijke huisvestingen en afboeking boekwaarden. In de investeringen is rekening gehouden met algemene kosten zoals voorbereiding, begeleiding en projectleiding. Bij investeringen in ons eigen vastgoed kunnen we deze kosten (veelal personeelskosten) dan toerekenen aan de betreffende investering. Bij investeringen in accommodaties waar de gemeente geen eigenaar is zijn we ‘slechts’ verstrekker van de middelen en heeft een kleine rol bij de voorbereidingen van de plannen. En het is niet mogelijk om dan als gemeente kosten toe te rekenen aan deze investeringen. Want die ruimte is nodig bijvoorbeeld voor het stichting- of schoolbestuur om hun algemene kosten toe te kunnen rekenen. Daarom is bij de incidentele lasten personeelscapaciteit meegenomen voor de uitvoering van het accommodatiebeleid: 0,5 fte voor de periode 2026-2029, kosten € 200.000.

Hieronder staat een overzicht van de incidentele kosten die we in de periode tot 2030 verwachten. In deze periode zijn er geen lasten voor tijdelijke huisvesting. sloop

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Ooststellingwerf&id=8699e97c-9869-4c8a-8bdb-f1cd9ca65139