ZN312615 raadsvoorstel 2e Concernrapportages 2021 en MPG 2021

RAADSVOORSTEL Datum raadsvergadering Zaaknummer raadsvoorstel Portefeuillehouder

23 november 2021 312615 Willemsen

Onderwerp 2e Concernrapportage 2021 en het Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2021 (MPG).

Voorgesteld besluit 1. Kennis te nemen van de 2e concernrapportage 2021; 2. Akkoord te gaan met de administratieve begrotingswijzigingen, zoals opgenomen in bijlage 1 van de 2e concernrapportage 2021; 3. Akkoord te gaan met de overheveling van in totaal € 723.000 vanuit de Algemene uitkering op basis van de meicirculaire 2021 naar de posten projecten sociaal domein, bommenregeling, maatschappelijke begeleiding stadhouders en Jeugd aan Zet, zoals opgenomen in bijlage 2 van de 2e concernrapportage 2021; 4. Akkoord te gaan met de verhoging van het PBS-budget met € 257.156 ten behoeve van de overgang van de medewerkers van Moove naar de gemeentelijke organisatie ten laste van het budget Sportstimulering dat in de exploitatie is opgenomen, zoals opgenomen in bijlage 2 van de 2e concernrapportage 2021; 5. Het beschikbaar stellen van € 50.000 uit de uitvoeringsplanning 2021 Openbare ruimte ter dekking van de overschrijdingen van de projecten Renovatie Vlierlaan en wateroverlast fietspad Domeinweg, zoals opgenomen in hoofdstuk 6 van de 2e concernrapportage 2021; 6. Vast te stellen de resultaten van de actualisaties van de grondexploitaties zoals opgenomen in paragraaf 1.2 van het MPG.

Samenvatting 2e Concernrapportage 2021 Het doel van de concernrapportage is de raad te informeren over de verwachte financiële afwijkingen ten opzichte van de vastgesteld begroting: Exploitatie Het financiële beeld op de exploitatie uit deze rapportage is € 4.555.000 voordelig ten opzichte van de begroting, bestaande uit € 1.775.000 voordelig als gevolg van reguliere afwijkingen en € 2.780.000 voordelig als gevolg van corona. De begroting na wijziging 2021 sluit met een voordelig saldo van € 7.000, waardoor we naar verwachting 2021 sluiten met een voordelig saldo van € 4.562.000. Met het oog op de investeringen die wij de komende jaren verwachten op het gebied van in ieder geval mobiliteit en het onderwijs, en waar de huidige begroting nog slechts in beperkte mate in voorziet, zijn deze middelen een welkome aanvulling op de reserves. Middels deze rapportage wordt voorgesteld om een tweetal begrotingswijzingen op te stellen. De eerste wijziging betreft het administratief overhevelen van budgetten en is per saldo neutraal. De tweede wijziging betreft de actualisatie van de begroting voor de bijstellingen binnen de algemene uitkering en de overgang van de medewerkers van MOOVE naar de gemeentelijke organisatie.

Investeringen In de uitvoeringsplanning 2021 is € 13,4 miljoen aan beschikbare investeringsruimte (exclusief de investeringen ten laste van de reserves). Hiervan is per eind augustus € 5 miljoen gevoteerd. Van het restant van € 8,4 miljoen is de verwachting dat € 4,8 miljoen nog aangevraagd wordt tot aan het einde van het jaar. De overige gelden zullen niet aangevraagd worden in 2021. De projecten die hieraan ten grondslag liggen zijn veelal doorgeschoven en opgenomen in de begroting 2022. Voor wat betreft de gevoteerde kredieten (restantkredieten voorgaande jaren en gevoteerde kredieten 2021) is per eind augustus een bedrag beschikbaar van € 14,5 miljoen. Op basis van de werkelijke uitgaven en inkomsten per eind augustus en de te verwachten uitgaven en inkomsten tot het einde van de projecten wordt in totaal een nadelig resultaat verwacht van € 641.000 ten opzichte van het beschikbare budget. Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2021 In het Meerjarenperspectief grondexploitaties (MPG) wordt een actueel inzicht gegeven in de stand van zaken van de binnen de gemeente Oosterhout geopende grondexploitaties. De kern van het opstellen van een MPG is om snel inzicht te krijgen in de risico’s van alle grondexploitaties binnen een gemeente en om snel een indruk te krijgen van de financiële buffer die binnen dit onderdeel grondexploitaties aanwezig is.

Dit MPG beperkt zich met name tot de financiële risico’s binnen de grondexploitaties. Een belangrijk onderdeel van het risicomanagement is het zorg dragen voor voldoende weerstandsvermogen binnen de functie grondexploitaties. De weerstandsratio; dit is de verhouding tussen de beschikbare reservecapaciteit (€ 12,728 miljoen) en de relevante risico’s. Deze bedraagt op basis van bovenstaande gegevens 3,97. Bij een weerstandsratio hoger dan 1, dus bij meer aanwezig weerstandscapaciteit dan vereist, is sprake van een gezonde financiële situatie. Verder worden in het MPG de algemene ontwikkelingen rondom de stikstof- en PFAS- problematiek, de bouwkosten, de inflatie en de rente toegelicht. Aanleiding De begroting 2021 is rondom het zomerreces van 2020 opgemaakt. Belangrijke ontwikkelingen (vanuit rijk, provincie, wettelijk en onvoorzien ontwikkelingen) die na deze datum bekend zijn geworden, dienen alsnog tegen de lopende begroting gehouden te worden. Daarom wordt tussentijds de financiële voortgang op de programmabegroting via een tweetal concernrapportage gerapporteerd aan de raad. Daarnaast hebben we er binnen de gemeente Oosterhout voor gekozen de stand per 1 september in beeld te brengen van de grondexploitaties en dit als onderdeel van de concernrapportage te integreren, het zogenaamde MPG (Meerjaren Perspectief Grondexploitaties).

Hierbij is de stand per 1 september van het jaar het ijkpunt. Kader Het is wettelijk verplicht voor de gemeente om in het kader van de P&C-cyclus elk jaar in ieder geval een begroting en jaarrekening te maken. In de concernrapportages wordt in aanloop naar de jaarrekening tweemaal per jaar een financiële tussenstand gegeven ten opzichte van de vastgestelde begroting. Door het aanbieden van de 2e concernrapportage 2021 wordt voldaan aan de financiële verordening waarin is opgenomen dat de raad door middel van een tussentijdse rapportage geïnformeerd wordt over de realisatie van de begroting van de gemeente over de eerste 8 maanden van het lopende boekjaar. De concernrapportages hebben geen voorgeschreven vorm of inhoud. Voor wat betreft de grondexploitaties wordt zowel bij de begroting als bij de jaarrekening een stand van het totaal van de grondexploitaties opgenomen in de verplichte paragraaf grondbeleid. Naast de stand per 31 december van een boekjaar – waarbij een belangrijk onderdeel de gemaakte kosten en baten binnen het betreffende jaar betreft- wordt ook een totaalbeeld van de grondexploitaties gegeven. Wat willen we bereiken? Middels de concernrapportages wordt inzicht geboden in de financiële realisatie van de lopende begroting voor zowel de exploitatiebudgetten, als voor de kredieten. Daarnaast worden een aantal begrotingswijzigingen voorgesteld.

Exploitatie Het financiële beeld op de exploitatie uit deze rapportage is € 4.555.000 voordelig ten opzichte van de begroting, bestaande uit € 1.775.000 voordelig als gevolg van reguliere afwijkingen en € 2.780.000 voordelig als gevolg van corona. De begroting na wijziging 2021 sluit met een voordelig saldo van € 7.000, waardoor we naar verwachting 2021 sluiten met een voordelig saldo van € 4.562.000. De komende jaren staan de gemeente Oosterhout nog enkele omvangrijke investeringen te wachten. Met name op het gebied van mobiliteit en onderwijs (maar ook op een aantal andere beleidsterreinen) wachten de komende jaren nog miljoeneninvesteringen, waarin in de huidige meerjarenbegroting nog slechts beperkt is voorzien. Het verwachte overschot van 2021 zal kunnen bijdragen in het realiseren van deze investeringen. Wij zullen bij de behandeling van de jaarstukken 2021 dan ook aan uw raad voorstellen om het dan gerealiseerde overschot zoveel mogelijk voor deze investeringen te reserveren.

Reguliere afwijkingen € 1.775.000 voordelig De grootste voordelen (> € 100.000) als gevolg van reguliere afwijkingen betreffen: ▪ Kabels en leidingen GEO (€ 125.000) ▪ Inkomensregelingen (€ 1.500.000); ▪ Omgevingsvergunningen (€ 500.000); ▪ Onroerendezaakbelasting (€ 450.000); ▪ Algemene uitkering (€ 519.000); ▪ Wet Open Overheid (€ 170.000) ▪ Personele kosten (€ 437.000); ▪ Kapitaallasten (€ 554.000) Hiermee wordt een voordeel verklaard van € 4.255.000. De grootste nadelen (> € 100.000) als gevolg van reguliere afwijkingen betreffen: ▪ Pensioenuitkeringen oud-bestuurders (APPA) (€ 220.000); ▪ Hulp bij huishouden (€ 1.000.000); ▪ Rolstoelvoorzieningen (€ 250.000); ▪ Jeugd (€ 660.000); ▪ Beheer zwembad (€ 120.000); ▪ Openbaar groen (€ 145.000); ▪ Opgave duurzaamheid (€ 100.000); ▪ Bijdrage BWB (€ 100.000); Hiermee wordt een nadeel verklaard van € 2.575.000 Overige kleinere voordelen en nadelen (< € 100.000) bedragen € 95.000 voordelig. Afwijkingen als gevolg van corona € 2.780.000 voordelig.

Voor wat betreft de gevolgen van de corona zijn de volgende grootste afwijkingen te zien: Het grootste voordelen betreffen (>€ 100.000): ▪ Algemene uitkering (€ 2.070.000) ▪ Re-integratie (€ 500.000); ▪ Cultuurmiddelen (€ 220.000) ▪ Beheer zwembad De Warande (€ 404.000) Het grootste nadeel betreft Begeleiding (€ 300.000); Overige kleinere voor- en nadelen (< € 100.000) bedragen € 114.000 nadelig. Gesloten systemen Verder vestigen we de aandacht op een aantal bijzondere posten welke per saldo neutraal zijn of binnen de zogenaamde “gesloten systemen” vallen: - Binnen afvalinzameling wordt een voordeel verwacht van € 40.000. Het exploitatiebudget voor het optimaliseren van de milieustraat wordt pas vanaf 2023 uitgegeven vanwege de relatie met het project Ontwikkeling Zwaaikom (€ 130.000 voordelig). De kosten van de PDM zakken vallen € 60.000 hoger uit. Verder vallen de stortkosten € 123.000 hoger uit. Verder is de verwachting dat inkomsten van papier en kunststoffen hoger uitvallen (resp.€ 160.000 en € 118.000 voordelig). De inkomsten uit de afvalstoffenheffing laten een nadeel zien van

-

-

€ 200.000, met name doordat er minder kilo’s afval in de grijze containers wordt aangeboden. Per 1-1-2021 bedraagt de egalisatievoorziening reiniging € 199.000; Binnen riolering is op dit moment geen voor- of nadeel te verwachten; Bij parkeren wordt een nadeel verwacht van € 275.000. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door een voordeel van € 100.00 als gevolg de ombuigingsmaatregel voor het beheren van de fietsenstalling op afstand en anderzijds voor minder parkeeropbrengsten van € 375.000 vanwege de aanhoudende coronamaatregelen in 2021. Binnen het toerismefonds zijn er door de nog steeds geldende beperkingen ten gevolge van COVID-19 minder activiteiten aangemeld voor subsidie vanuit het Toeristisch Fonds (€ 40.000 voordelig). Op basis van de afrekening van de toeristenbelasting over 2020 wordt een nadeel verwacht van € 100.000 op de inkomsten uit de toeristenbelasting.

Begrotingswijzigingen Aan de raad wordt voorgesteld om op basis van deze concernrapportage een tweetal begrotingswijzingen te maken. De eerste wijziging betreft het administratief overhevelen van budgetten en is per saldo neutraal (Bijlage 1 – Administratieve begrotingswijzigingen). De tweede wijziging betreft de actualisatie van de begroting voor de bijstellingen binnen de algemene uitkering en de overgang van de medewerkers van MOOVE naar de gemeentelijke organisatie (Bijlage 2 – Actualisatie begroting). Investeringen In de uitvoeringsplanning 2021 is € 13,4 miljoen aan beschikbare investeringsruimte (exclusief de investeringen ten laste van de reserves). Hiervan is per eind augustus € 5 miljoen gevoteerd. Van het restant van € 8,4 miljoen is de verwachting dat € 4,8 miljoen nog aangevraagd wordt tot aan het einde van het jaar. Een aantal investeringen zijn doorgeschoven naar 2022. In de uitvoeringsplanning in de begroting 2022 is hiermee rekening gehouden. Voor wat betreft de gevoteerde kredieten (restantkredieten voorgaande jaren en gevoteerde kredieten 2021) is per eind augustus een bedrag beschikbaar van € 14,5 miljoen. Op basis van de werkelijke uitgaven en inkomsten per eind augustus en de te verwachten uitgaven en inkomsten tot het einde van de projecten wordt in totaal een nadelig resultaat verwacht van € 641.000 ten opzichte van het beschikbare budget.

Dit nadeel wordt veroorzaakt door het project Reconstructie Burg. Holtroplaan. Het college geeft de voorkeur voor een variant die nadelig sluit met € 867.000. Dit project is meegenomen in de Uitvoeringsagenda van de Mobiliteitsvisie, die opiniërend wordt besproken door de raad op 9 november. De uitkomsten worden dan nader uitgewerkt in de uitvoeringsplanning Openbare Ruimte 2022. Die nu nog niet is uitgewerkt in de begroting 2022. Bij de projecten Renovatie Vlierlaan en Wateroverlast fietspad Domeinweg wordt in totaal een overschrijding verwacht van € 50.000. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid wordt aan de raad voorgesteld een bedrag van € 50.000 beschikbaar te stellen uit de Uitvoeringsplanning 2021. De hierin opgenomen middelen van € 50.000 voor Parkeerterrein Jumbo/Arkendonk zijn niet meer nodig omdat de lasten volledig doorberekend kunnen worden aan derden. Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2021 (MPG) In het Meerjarenperspectief grondexploitaties (MPG) wordt een actueel inzicht gegeven in de stand van zaken van de binnen de gemeente Oosterhout geopende grondexploitaties. De kern van het opstellen van een MPG is om snel inzicht te krijgen in de risico’s van alle grondexploitaties binnen een gemeente en om snel een indruk te krijgen van de financiële buffer die binnen dit onderdeel grondexploitaties aanwezig is.

Dit MPG beperkt zich met name tot de financiële risico’s binnen de grondexploitaties. Een belangrijk onderdeel van het risicomanagement is het zorg dragen voor voldoende weerstandsvermogen binnen de functie grondexploitaties. Het weerstandsvermogen is de relatie tussen de aanwezige weerstandscapaciteit (reserves) en de vereiste weerstandscapaciteit (dekking verliezen & risico's). Los van de basis, waarvan risicobepaling en -beheersing en weerstandscapaciteit de essentie zijn, kan additionele informatie worden toegevoegd, bijv. als gevolg van andere economische omstandigheden.

Er zijn 6 geopende grondexploitaties, formeel bouwgrond in exploitaties (BIE). Om de vereiste weerstandscapaciteit te bepalen is gekeken naar de exploitaties in totaliteit. Deze methode is in dit MPG omschreven, de zgn. IFLO norm (IFLO: Inspectie Financiën Lagere Overheden). Hieruit is vervolgens het vereiste weerstandsvermogen te herleiden. Op dit moment (september 2021) bedraagt de hoogte van de aanwezige weerstandscapaciteit: Aanwezige weerstandscapaciteit Bedragen 1-9-2021 Algemene bedrijfsreserve (incl. winstneming 2021) 10.155 Reserve infrastructurele werken* 2.573 TOTAAL 12.728 *hierin zijn de op dit moment gevoteerde en gereserveerde gelden niet opgenomen. De benodigde weerstandscapaciteit is te zien als een optelsom van de gekwantificeerde risico’s per project. Bij toepassing van de hiervoor benoemde methode komt het totaal van de op deze manier gekwantificeerde risico’s op volgens de IFLO methode: € 3,2 miljoen. De weerstandsratio; dit is de verhouding tussen de beschikbare reservecapaciteit (€ 12,728 miljoen) en de relevante risico’s. Deze bedraagt op basis van bovenstaande gegevens 3,97. Bij een weerstandsratio hoger dan 1, dus bij meer aanwezig weerstandscapaciteit dan vereist, is sprake van een gezonde financiële situatie. Voor de verdere inhoud wordt verwezen naar de 2e concernrapportage 2021 en het MPG 2021.

Argumenten en kanttekeningen bij het voorgestelde besluit Gestreefd wordt een zo actueel en volledig mogelijk beeld te geven van alle afwijkingen. Daarbij wordt een doorkijk gemaakt naar het einde van het begrotingsjaar. Echter dit betreft een momentopname, in de resterende maanden tot het einde van 2021 kunnen zich nog onverwachte zaken voordoen. Deze zullen worden opgenomen in de jaarrekening 2021.Het MPG is gebaseerd op de laatst bekende actualisatie. Naast de actualisatie van de begrote kosten en inkomsten is ook de planning van de realisatie van deze kosten en baten een lastig punt. Dit mede omdat de afnamen van bijvoorbeeld gronden voor woningbouw afhankelijk is van het verstrekken van een omgevingsvergunning én van het percentage van verkoop van de te realiseren woningen. Inspraak en participatie Op de totstandkoming van deze nota heeft geen inspraak of participatie plaatsgevonden. Alternatieve oplossingsrichting(en) Niet van toepassing. Financiën In bijlage 1 en bijlage 2 van de 2e concernrapportage zijn begrotingswijzigingen voor 2021 opgenomen. Bijlage 2 betreft de zogenoemde actualisaties welke een daadwerkelijk effect hebben op de begroting in de vorm van hogere kosten en opbrengsten. Vervolg De voorgestelde begrotingswijzigingen zullen worden verwerkt in het financiële systeem.

Oosterhout 19 oktober 2021, Burgemeester en wethouders. Bijlagen 1 Boekwerk 2e Concernrapportage 2021 2 Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2021 (MPG)

RAADSBESLUIT Onderwerp 2e Concernrapportage 2021 en het Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2021 Zaaknummer 312615 De raad van de gemeente Oosterhout, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 19 oktober 2021, BESLUIT: 1. Kennis te nemen van de 2e concernrapportage 2021; 2. Akkoord te gaan met de administratieve begrotingswijzigingen, zoals opgenomen in bijlage 1 van de 2e concernrapportage 2021; 3. Akkoord te gaan met de overheveling van in totaal € 723.000 vanuit de Algemene uitkering op basis van de meicirculaire 2021 naar de posten projecten sociaal domein, bommenregeling, maatschappelijke begeleiding stadhouders en Jeugd aan Zet, zoals opgenomen in bijlage 2 van de 2e concernrapportage 2021; 4. Akkoord te gaan met de verhoging van het PBS-budget met € 257.156 ten behoeve van de overgang van de medewerkers van Moove naar de gemeentelijke organisatie ten laste van het budget Sportstimulering dat in de exploitatie is opgenomen, zoals opgenomen in bijlage 2 van de 2e concernrapportage 2021; 5. Het beschikbaar stellen van € 50.000 uit de uitvoeringsplanning 2021 Openbare ruimte ter dekking van de overschrijdingen van de projecten Renovatie Vlierlaan en wateroverlast fietspad Domeinweg, zoals opgenomen in hoofdstuk 6 van de 2e concernrapportage 2021; 6.

Vast te stellen de resultaten van de actualisaties van de grondexploitaties zoals opgenomen in paragraaf 1.2 van het MPG.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 23 november 2021, de raad voornoemd,

, voorzitter Signed By: Buijs, M. <mark.buijs@oosterhout.nl> {{Signer1}} 23/11/2021 22:55:34 CET ID: 97487343-c829-4779-9bc3-59ebea1ea1c1 Auth: Scribble

, griffier Signed By: Kaarsemaker, E. <e.kaarsemaker@oosterhout.nl> {{Signer2}} 23/11/2021 21:43:20 CET ID: 97487343-c829-4779-9bc3-59ebea1ea1c1 Auth: Scribble