Werkbijeenkomst Inburgering 10 november 2021

Programma werksessie Inburgering Gemeenteraad – Woensdag 10 November 2021 Tijd: 19.30 PROGRAMMA 19:30 – 19:35

Opening en duiding doel werksessie Inburgering

19:35 – 19:40

Het inburgeringsproces in vogelvlucht

19:40 – 20:30

Plenaire sessie lokale vraagstukken

Aanleiding Deze bijeenkomst gaat over het vraagstuk Inburgering. Het vraagstuk gaat over de maatschappelijke resultaten die we willen behalen binnen de Gemeente Oosterhout en de onderwerpen in de lokale beleidsregels. Tijdens deze bijeenkomst willen we met u in gesprek over vraagstukken, wat is uw zienswijze op de gestelde vragen en welke lokale accenten wilt u het college meegeven. Omdat de tijd van het programma zich beperkt tot een uur, vragen wij u de vraagstellingen van tevoren voor te bereiden. Inburgeringsproces Oosterhout

Figuur 1 Proces inburgering Oosterhout

1

Lokale vraagstukken 1 Brede intake Het doel van de brede intake is een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de inburgeraar en zijn of haar startpositie, de ontwikkelmogelijkheden en de leerroute te kunnen kiezen die het beste bij hem of haar past. De brede intake kan al worden afgenomen in het AZC. Wij hebben de voorkeur om de brede intake af te nemen op het moment dat men gehuisvest is (scenario 3). Zodra de Inburgeraar weet dat hij/zij in Oosterhout gaat wonen willen we laten weten dat de inburgeraar zich welkom voelt in Oosterhout. Vervolgens willen we de inburgeraar goed leren kennen en dit proces willen we ondersteunen met toetsen. Naast de verplichte leerbaarheidstoets van de overheid willen wij meer toetsen inzetten, denk hierbij aan een Zelfredzaamheidstoets. Deze toets biedt inzicht in de mate van zelfredzaamheid. Vraagstuk: • Welk van de onderstaande scenario’s heeft uw voorkeur? • Hoe wilt u invulling geven aan een ‘warm welkom’ in onze gemeente? • Wilt u naast de verplichte toets andere toetsen aanrijken voor een bredere kijk op de Inburgeraar en zijn mogelijkheden? • Gemeenten kunnen tijdens de voorinburgering al informatie over de gemeente delen (zodra koppeling bekend is).

Hoe wilt u dat hier invulling aan gegeven wordt? Keuzemogelijkheden: Scenario 1 Snelle start: De gemeente start na de koppeling snel - al voor de daadwerkelijke huisvesting - met het reguliere inburgeringstraject. Na deze vroege start zal de inburgeraar geen gebruik (meer) maken van de Voorinburgering van het COA. Scenario 2 Gecombineerde aanpak: De gemeente start met de Brede intake en het opstellen van het Plan Inburgering en Participatie (PIP) tijdens het verblijf in het azc. Het reguliere inburgeringstraject start in de meeste gevallen na de daadwerkelijke huisvesting in de gemeente. De inburgeraar wordt tijdens zijn verdere verblijf in het azc aangemoedigd om gebruik te maken van de Voorinburgering van het COA. Scenario 3 Start na verhuizing: De gemeente start na de daadwerkelijke huisvesting met het reguliere inburgeringstraject (inclusief intake). De inburgeraar wordt tijdens zijn verdere verblijf in het azc aangemoedigd om gebruik te maken van de Voorinburgering van het COA. NB: De scenario’s zijn natuurlijk niet in beton gegoten. Een doorlopende inburgeringslijn en snelle integratie en participatie staan uiteindelijk centraal. Hierdoor kan het in de praktijk voorkomen dat er voor een combinatie van verschillende scenario’s wordt gekozen. 2 Plan Inburgering en Participatie (PIP) Het PIP beschrijft doelstellingen op verschillende leefgebieden, participatie en taal.

Het PIP is een officieel document (beschikking) en dient ondertekend te worden door de inburgeraar, de klantmanager en de Klantmanager re-integratie. Vraagstuk: • De voortgang van het inburgeringsgesprek wordt bewaakt door de klantmanagers. Hoeveel voortgangsgesprekken per jaar vindt u afdoende? • Moet al het communicatiemateriaal meertalig worden aangeboden?

2

3 Lokale opstartklas Aanvankelijk is onderzocht of in samenwerking met de Dongemond gemeente een opstartklas gerealiseerd kan worden. Naar aanleiding van de onderzochte opzet, waarbij gekeken is een startklas met een duur van 6 weken, is besloten om geen regionale opstartklas in te richten. De onderzochte opzet is niet te realiseren binnen de beschikbare middelen. De opstartklas is een intensief starttraject waarin nieuwe inburgeringsplichtigen in de gemeente Oosterhout hun gemeente leren kennen en andersom (verwachtingen kenbaar maken). Het helpt voorkomen dat inburgeraars stilvallen, het geeft structuur aan het begin van de inburgering en het geeft de mogelijkheid voor de klantmanagers om met meer informatie een gegrond PIP op te stellen. Wij zijn voornemens de opstartklas lokaal vorm te gaan geven. De invulling van deze opstartklas wordt momenteel onderzocht. Vraagstuk: • Welke onderwerpen moeten volgens u aanbod komen in de opstartklas? • Is de opstartklas een verplicht onderdeel van de Inburgering? Welke sancties wil u opleggen als iemand niet verschijnt? • Mag de opstartklas meer kosten dan dat we van het rijk ontvangen en hoeveel meer mag de opstartklas extra kosten? • Volgen de gezins- en de overige migranten ook de opstartklas? Gemeenten ontvangen voor de gezins- en overige migranten 590 euro voor MAP, PVT en tolkkosten.

4 Leerroutes Er zijn binnen de nieuwe Wet inburgering drie leerroutes waarmee inburgeringsplichtigen aan hun inburgeringsplicht kunnen voldoen: de B1-route, de Onderwijsroute en de Zelfredzaamheidsroute. Het doel van alle leerroutes is dat inburgeringsplichtigen de Nederlandse taal leren en kennis opdoen van de Nederlandse maatschappij (KNM). Samen met de gemeente wordt gekozen voor een geschikte leerroute. De leerroute wordt opgenomen in het Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP).

3

Momenteel bevinden we ons in de aanbestedingsprocedure. In de aanbesteding voor de Z-route hebben de Dongemondgemeenten 100 uur bij de taalaanbieder opgenomen in de aanbesteding en de overige 700 uur wordt lokaal vormgegeven. Hoe het participatiecomponent wordt vormgegeven bepaalt de gemeente Oosterhout zelf. Denk aan een vorm van vrijwilligerswerk, een werkervaringsplek of een vorm van non-formeel onderwijs, zoals een taalcoach of taalmaatje. In elk geval is het de bedoeling dat de gemeente Oosterhout maatwerk levert en rekening houdt met de capaciteiten, persoonlijke situatie en leerbaarheid van inburgeringsplichtigen. De participatiecomponent • is gericht op deelname aan het dagelijkse leven in Nederland; • ondersteund het in de praktijk oefenen van de taal; • helpt bij het opbouwen van een sociaal netwerk.

Kaders • mag niet in isolement plaats vinden • moet bijdragen aan het vergroten van de zelfredzaamheid • Nederlandstalige omgeving verplicht Vraagstuk: • Welke speerpunten in de participatiecomponent moeten wij volgens u voor de inburgeringsplichtigen van Oosterhout meenemen? • Heeft u een activiteit die u wilt aandragen en die niet mag ontbreken, bijvoorbeeld fietsles? Heeft u tips of suggesties? 5 Werk en activering (participatie) a) Participatieverklaringstraject (PVT): Het PVT is een verplicht onderdeel van de inburgeringsplicht en een vast onderdeel van de doorlopende leerlijn over kernwaarden. Kennis van de kernwaarden en basisprincipes van de Nederlandse samenleving is een belangrijke voorwaarde om mee te kunnen doen in de samenleving. Er moeten minimaal 12 uur aan worden besteed. Vraagstuk: • Een verplicht onderdeel van het PVT is deelname aan een lokale activiteit (excursie). Door deze activiteit leert de inburgeringsplichtigen de opgedane kennis te vertalen naar de praktijk.

Welke lokale activiteit wilt u gekoppeld zien aan de excursie binnen het PVT? Welke kernwaarden wilt u hierin terug laten komen? • Wettelijk staat hier 12 uur voor, vindt u 12 uur afdoende? b) Module arbeidsmarkt en participatie (MAP) De MAP bestaat uit verschillende activiteiten gericht op het ontwikkelen van de benodigde vaardigheden en kennis om duurzaam te kunnen meedoen op de Nederlandse arbeidsmarkt. Vraagstuk: • Het MAP wordt door de klantmanager re-integratie vormgegeven. Het is een lokale keuze om dit zelf te doen. Welke maatschappelijke doelstellingen heeft u op het gebied van duurzaam meedoen op de arbeidsmarkt? Waar moet de focus op liggen? 6 Maatschappelijke begeleiding Maatschappelijke begeleiding is in de nieuwe Wet Inburgering gericht op het regelen van praktische zaken, het vergroten van de kennis van de Nederlandse samenleving en het wegwijs maken van inburgeringsplichtigen in de gemeente Oosterhout. Vraagstuk: • Welke maatschappelijke doelstellingen wilt u terug laten komen in de maatschappelijke begeleiding. Waar moet volgens u de focus op liggen? • Nu is de maatschappelijke begeleiding vastgesteld op een jaar. We kunnen ervoor kiezen om hierin maatwerk te leveren. Bij de ene inburgeraar één jaar en de andere twee jaar, etc.

Wilt u de periode vast of variabel? • Als de begeleiding is afgerond is en de inburgeraar heeft vragen of een terugval wie moet er dan volgens u zorgen voor nazorg?

4

7 Financieel ontzorgen Financieel ontzorgen betekent dat de gemeente het beheer van inkomsten en uitgaven gedeeltelijk (huur, gas, water, licht en zorgverzekering) uit handen neemt voor ten minste 6 maanden. Tijdens deze periode wordt de inburgeringsplichtigen financieel zelfredzaam door middel van begeleiding en een eventuele training budgetteren. Vraagstuk • Wat is volgens u financieel zelfredzaam zijn? Welke norm gaan wij hanteren? 8 Handhaving Met het vaststellen van het regionaal beleidskader is regionaal afgestemd dat we de handhaving tot de wettelijk bepaalde minimale toets momenten, en streven ernaar met name in te zetten op persoonlijke aandacht en nabijheid. Waar het toch nodig is een boete op te leggen, doen we dat met inachtneming van de omstandigheden en altijd als instrument om te komen tot verandering in gedrag. Door de nieuwe opzet van de inburgering zit controle ingebed in de werkwijze en is minder rigide controle en handhaving nodig. Het persoonlijk inburgeringsplan (PIP) geeft heldere doelen en biedt een goed houvast. In de nieuwe processen is er veel persoonlijk contact en nabijheid. De PIP heeft de vorm van een beschikking waardoor hij goed te handhaven is. Daarnaast volgt ook DUO het inburgeringsproces.

Vraagstuk • Kunt u zich vinden in de visie handhaving uit vertrouwen? 9 Financiën Afgesproken is dat de Dongemond gemeenten ernaar streven om voor de uitvoering van de Wet Inburgering binnen de financiële kaders te blijven. De vier gemeenten blijven verantwoordelijk voor ieders eigen financiën. Lokaal kunnen we ervoor kiezen meer middelen beschikbaar te stellen. Voor elke inburgeringsplichtige ontvangt de gemeente Oosterhout middelen, hiermee moet het gehele inburgeringstraject van maximaal 3 jaar worden bekostigd. Per inburgeringsplichtige asielmigrant ontvangt Oosterhout een bedrag van € 12.712, voor een gezinsmigrant is dat € 589. Tabel 1 Berekening van de vergoeding per voorziening rijksmiddelen. Leerroutes inclusief participatie*. MAP Maatschappelijke begeleiding PVT Tolkvoorziening

Asielmigranten € 10.000

Gezinsmigranten

€ 136 € 1.944

€ 195

€ 216 € 417 € 12.712

€ 216 € 179 € 589

*Afhankelijk van de uitkomst van de aanbesteding van de leerroutes weten we hoeveel middelen we “overhouden” om de opstartklas en de participatiecomponent vorm te geven. Omdat de aanbesteding nu nog niet afgerond is hebben we dat momenteel niet inzichtelijk. Middelen voor uitvoering Gemeenten ontvangen naast de middelen voor de voorzieningen ook middelen voor de uitvoering. Deze middelen zetten we in voor extra capaciteit binnen onze organisatie. Er wordt namelijk een andere rol gevraagd van de Klantmanager Inburgering. De nieuwe rol is voornamelijk gericht op regie en procesbegeleiding. Daarnaast zal er meer inzet van de klantmanagers werk gevraagd worden, zij hebben een belangrijke rol bij het begeleiden van inburgeraars naar werk en/of participatie. Vraagstuk • Langere duur van maatschappelijke begeleiding, de inzet van een cultureel vertolker, meer voortgangsgesprekken hebben invloed, etc. op de capaciteit en middelen. Een intensievere begeleiding, vaker een tolk inzetten betekent dat middelen vanuit het rijk niet toereikend zijn. Bent u bereid om meer middelen beschikbaar te stellen? En waaraan wilt u deze middelen besteden?

5