voorzieningen psychische kwetsbaarheid Oosterhout

Als een zorgaanbieder verwacht dat een jeugdige van 16 jaar of ouder ook na het 18e levensjaar hulp nodig heeft, dan wordt samen met de jongere en het gezin een toekomstplan opgesteld. Een toekomstplan is een plan dat als doel heeft om met de jongere en het netwerk van de jongere te werken aan de toekomst: zelfredzaamheid en participatie. Een plan dat past bij de jeugdige, waarbij deze zelf krachtfactoren in zijn of haar netwerk

22

benoemt. Voorbeelden van hulpvormen die onderdeel kunnen zijn van zo’n plan zijn dagbesteding voor jongeren en zelfstandigheids- en kamertraining.

Veiligheid: Mensen met een psychische kwetsbaarheid zijn vaker dan gemiddeld zorgmijdend, met het risico op verkommering, verloedering en het ontstaan van onveilige situaties. Ook worden zij sneller het slachtoffer van misbruik, pesterijen en uitsluiting. Daarnaast gaat het ook om het veiligheidsrisico dat zij voor anderen kunnen vormen, wanneer zij overlast veroorzaken, criminele activiteiten ondernemen of geweld gebruiken. In beide gevallen moet in gezamenlijkheid met de juiste partners bekeken worden wat de beste interventie is. Daarnaast is het van belang te investeren in preventie en om samenwerking met instanties zoals het Veiligheidshuis, Veilig Thuis en het eigen netwerk goed in te regelen.

De gemeente zorgt voor: Een breed toegankelijk meldpunt voor inwoners.

Sinds 1 september 2019 is het regionale meldpunt crisiszorg West-Brabant operationeel. In dit meldpunt zijn diverse bestaande crisismeldpunten samengevoegd. Dit om meer integraal naar meldingen te kunnen kijken. Bij het meldpunt crisiszorg West-Brabant kan melding gedaan worden van situaties waarbij iemand zich zorgen maakt over het welzijn en de gezondheid van een ander of zichzelf en vindt dat een interventie niet kan wachten tot de volgende werkdag. Het meldpunt beoordeelt vervolgens of er sprake is van een crisissituatie, of en welke hulp nodig is. Wanneer er meldingen binnenkomen die mogelijk leiden tot verplichte zorg, weet het meldpunt hoe ze deze meldingen verder kunnen brengen. Wanneer personen waarvoor zorg nodig is, deze mijden, kan bemoeizorg een rol spelen om deze inwoners tot zorg te verleiden. De persoon in kwestie wordt vanaf het begin betrokken bij de herstelaanpak, er wordt zo veel mogelijk ingezet op vrijwillige acceptatie van zorg. Per 1 mei 2020 is ook het meldpunt Zorg en Overlast van de GGD samengevoegd met het meldpunt crisiszorg West-Brabant.

23

Het geven van een terugkoppeling over de opvolging van een melding (rekening houdend met privacy). Het meldpunt crisiszorg West-Brabant registreert niet herleidbare persoonsgegevens en relevante inhoudelijke informatie over de hulpvraag van cliënten. Informatie wordt uitgewisseld wanneer die van belang is voor deelnemende gemeenten en (keten)partners zodat zij de juiste vervolghulp kunnen bieden. Hieronder ligt een samenwerkingsovereenkomst welke de ruimte geeft om dergelijke informatie uit te wisselen. Daarnaast verwerkt het meldpunt informatie voor verslaglegging en verantwoording. Iedere persoon van 12 jaar en ouder heeft het recht te weten welke persoonsgegevens worden verwerkt en om de gegevens in te zien. Ouders met gezag/wettelijke vertegenwoordigers kunnen inzage krijgen in de gegevens van hun kind tot zij de leeftijd van 16 jaar hebben bereikt, tenzij het belang van het kind zich daartegen verzet. Het meldpunt crisiszorg West-Brabant heeft een privacydocument vastgesteld.

Bekendheid van de werkwijze van de crisisdienst bij professionals (sociaal- en medisch domein).

Rondom de start van het meldpunt crisiszorg West-Brabant is er breed gecommuniceerd, ond er meer via een mailing met infographic en afstemming met Zorroo en de toegang tot het sociaal domein. Rondom de inwerkingtreding van de Wet verplichte ggz zijn er twee regionale stakeholderbijeenkomsten georganiseerd en is er afgestemd met het klantcontactcentrum, de toegang tot het sociaal domein, de klantmanagers participatie en handhaving. Bij toekomstige toevoegingen aan het meldpunt worden professionals op de hoogte gehouden, daarnaast monitoren we de lokale gevolgen en stellen de werkwijze zo nodig bij.

Lokaal aansluitende vervolghulp en zorg ten behoeve van de integrale crisiszorg. Dit is georganiseerd voor zowel mensen met een psychische kwetsbaarheid als voor de omwonenden.

De gemeente zet zich, samen met onder meer Thuisvester, de politie, de toegang tot het sociaal domein, Surplus, buurtpreventie, de brandweer en bewoners, in om de veiligheid en leefbaarheid van wijken te behouden of te vergroten. De leefbaarheid en veiligheid van de Oosterhoutse wijken wordt periodiek gemonitord. Afwijkend sociaal gedrag en het veroorzaken van overlast of onveilige situaties spanningen met andere inwoners veroorzaken. Wanneer het fout dreigt te gaan kan buurtbemiddeling17 ingezet worden of wordt in gezamenlijkheid met de partners (via reeds genoemde (overleg)structuren) bekeken wat de beste interventie is.

17 In de eerste helft van 2019 waren er 45 meldingen in Oosterhout. De meest voorkomende geschillen betroffen geluidsoverlast (20) en een verstoorde relatie (11). Ongeveer 75% van de meldingen wordt opgelost door buurtbemiddeling. Bij 10 meldingen betroffen complexe gevallen waarbij sprake was van psychische kwetsbaarheid/multiproblematiek. De cijfers zijn vergelijkbaar met de eerste helft van 2018.

24

De gemeente promoot actief melden van jongerenoverlast. Meldingen worden besproken bij het overlastnetwerk Casuïstiek Overleg Jongeren in de Openbare Ruimte (COJOR). Het overlastnetwerk bestaat uit vertegenwoordigers van de gemeente (coördinator jeugdveiligheid, buitengewoon opsporingsambtenaar en de leerplichtambtenaar), de politie, een jongerenwerker en een vertegenwoordiger van woningbouwcorporatie Thuisvester.

Implementatie van het de-escalatiemodel (regiekaart zorg en veiligheid). Het integraal bespreken van de meest pregnante personen met verward gedrag met politie en zorg en samen zoeken naar de best passende en duurzame oplossing. Een adequate, integrale aanpak crisisinterventie en een regionaal escalatiemodel en goede onderlinge en externe samenwerkingsafspraken dient hieronder te liggen, om snel de juiste hulp te kunnen organiseren en casussen multiproblematiek passend en duurzaam op te lossen. Per 1 mei 2020 zijn twee procesregisseurs sociaal domein binnen het team ‘sociaal domein uitvoering’ van gemeente Oosterhout aangesteld. De procesregisseurs zijn aan de slag met het regisseren van vastgelopen complexe casuïstiek (multiproblematiek) en dragen tevens procesvoorstellen ter verbetering van het beleid aan. De procesregisseurs werken samen met alle netwerkpartners rondom complexe vragen welke op het proces bijgestuurd dienen te worden om beweging te creëren in een situatie. Dit kan vanuit kostenbesparing, efficiëntie of integraliteit overwogen zijn. De procesregisseurs houden rekening met de wensen van de cliënt (en zijn/haar sociale netwerk) en taken en procedures van de verschillende partners en gaan niet over de inhoud, maar ze sturen op de inhoud en hakken knopen door.

Belangrijk is dat ze de lijnen binnen de gemeente goed kunnen en mogen bewandelen en interne (bij gemeente) met externe processen (ketenpartners) weten te verbinden. Een aantal kenmerken van casussen waarin de procesregisseurs de regie nemen zijn onder meer: · Er is sprake van dreigende escalatie; · De hulpverlening stagneert en met het regulier hulpaanbod komt er geen beweging in; · De samenwerking met partners verloopt stroef; · Er wordt geen passende interventie gevonden; · Er moet coördinatie en afstemming komen; · Er is een onafhankelijke voorzitter nodig. De procesregisseurs integraal sociaal domein houden, als doorvertaling van het de-escalatiemodel, de lokale regiekaart zorg en veiligheid actueel. Daarin is opgenomen welke organisatie en medewerker bij welk type casussen op het snijvlak van zorg en veiligheid de regie heeft en welke taken deze uitvoert. Uitgangspunt bij hulpverlening in brede zin en de regiekaart in het bijzonder is om zo veel mogelijk in te zetten op preventie en laagdrempelige manieren van hulp door bijvoorbeeld het maatschappelijk werk en de inzet van het sociaal netwerk van de cliënt. De personen waarvan het verward gedrag er het meeste uitspringt, worden wekelijks door gemeente en politie doorgenomen, met als doel mensen zo snel mogelijk naar de juiste hulp te leiden.

25

Het voeren van casuïstiekoverleg op zowel lokaal- als regionaal niveau (MASS). Inwoners zijn hierbij zelf zo veel mogelijk aanwezig.

In Oosterhout hebben we een Casuïstiekoverleg Maatschappelijke Steunsystemen (MASS) ingericht. Hier spreken professionals (onder meer de gemeentelijke procesregisseurs, zorg- en welzijnspartners, waaronder ook Thuisvester en politie) die te maken hebben met complexe zorgvragers of zorgmijders, zoveel mogelijk met de ‘cliënt’ (en mogelijk zijn/haar sociaal netwerk) erbij in zogenaamde zorgconferenties, over welk hulp in casussen nodig is en wie de regie heeft. In het MASS worden alleen casussen besproken die niet regulier tot oplossingen heeft geleid. In het overleg wordt problematiek of overlast zo vroeg mogelijk gemeld. De deelnemers aan tafel voeren de ondersteuning of zorg zelf uit en werken daarin samen. Het doel is om voor de persoon zelf en zijn of haar omgeving tot een aanvaardbare situatie te komen en kwaliteit van leven te bevorderen. Hierbij geeft de casusregisseur terugkoppeling over voortgang en verwachtingen. De werkwijze van het MASS wordt periodiek lokaal en regionaal geëvalueerd. Het regionale zorg- en veiligheidshuis is het opschalingsniveau waar complexe problematiek wordt opgepakt die met de reguliere werkwijze niet binnen enkel de zorg- of veiligheidsketen kan worden opgelost. Hier wordt, in afstemming met onze gemeente, gezorgd voor een doorbraak en weer afgeschaald naar de reguliere zorg.

26

Samenvattende tabel - Werkgeversservicepunt WestBrabant

Benadert werkgevers voor werkplekken voor mensen met een psychische kwetsbaarheid

- Midzuid

Zorgt voor ontwikkeling werknemersvaardigheden via dienstverband via sociaal werkbedrijf

- Ondersteuning bij loopbaanontwikkeling

Er zijn diverse mogelijkheden waaronder loopbaanontwikkeling LVB, werkprojecten, jobcoaching en individuele steun en plaatsing

- Oren en ogen in de wijk - MHFA - Inoosterhout.nl - Sportloket MOOVE - Coaches brede buurt - Digi-Taalhuis Theek5 - Informatiepunt Digitale Overheid - Oosterhoutvoorelkaar

Trainingen om de kennis van mensen met een psychische kwetsbaarheid te vergroten bij burgers en professionals Ondersteuning zo zelfstandig mogelijk mee te doen aan de samenleving, bijvoorbeeld door deel te nemen aan specifieke activiteiten of door aansluiting bij een vereniging te vinden Werken aan digitale-, creatieve of taalvaardigheden

- Vrij toegankelijke dagbesteding - Activiteitencentra - Aanlopen - Wmo begeleiding - Huisvestingsplatform beschermd wonen en maatschappelijke opvang - Alternatieve woonvormen - Kamers met Kansen - Crisisopvangplaatsen voor jongeren - Project revitalisering recreatieterreinen - Wijkgericht werken - Woonconsulenten, buurthuismeesters/coördinatoren vitale wijken Thuisvester - Versterkingsplan tegen daken thuisloosheid - Burgeradviseurs - Budgetcoach/cursus - Budget advies centrum - Schuldendebaas.nl - Lift je leven - Ondersteuning bij een laag inkomen - Pseudo-daklozenregeling

- Samenwerkingspact Oosterhout

Biedt mogelijkheden voor inclusie, bijvoorbeeld door vrijwilliger te worden of vanuit een hulpvraag een vrijwilliger te zoeken Bieden laagdrempelige activiteiten (met ondersteuning) en mogelijkheden voor ontmoeting en verbinding in de wijk en het zetten van stappen op de participatieladder Samen met Thuisvester en zorgaanbieders maken we afspraken over het kunnen doorstromen naar een woning zodat Oosterhouters niet onnodig in een intramurale setting hoeven te verblijven Samen met Thuisvester realiseren we (tijdelijke) woonoplossingen voor spoedzoekers en dalers Huisvestingsoplossingen voor jongeren om instroom in beschermd wonen en verlengde jeugdzorg en dak- en thuisloosheid te voorkomen Hulp aan bewoners van recreatieterreinen om de stap naar een reguliere woning te kunnen zetten Biedt mogelijkheden om actief te worden in de wijk en deel te nemen aan inclusieve activiteiten Kunnen onder meer een rol spelen in de netwerkopbouw van mensen en kunnen verward gedrag, (schulden)problematiek bij mensen en overlast signaleren Bevat acties die ook in Oosterhout uitgevoerd zullen worden met als doel om te voorkomen dat mensen in de toekomst zwaardere zorg nodig hebben of dakloos worden Zijn onderdeel van het beschikbare palet aan ondersteuningsmogelijkheden voor mensen met problematische schulden.

De gemeente biedt onder meer mogelijkheden tot aanvullende (im)materiële ondersteuning en ontzorgende oplossingen als rechtstreekse huurbetaling Geeft de mogelijkheid om mensen een tijdelijke daklozenuitkering te geven, zodat ze aan hun herstel in Oosterhout kunnen werken en niet aangewezen zijn op een daklozenuitkering van een centrumgemeente maatschappelijke opvang Netwerk waarin o.a. gemeente Oosterhout, banken, advocatenkantoren en zorg- en welzijnspartners overleg voeren over het verbeteren van de dienstverlening op het gebied van financiële problematiek en schulden

27

- Beschikbaarheid GGZexpertise - Preventie, herstel en zelfhulpgroepen - Crisiskaart - Pilot regelvrij integraal sociaal domein - Integrale visie sociaal domein - Mantelzorgondersteuning - Maatschappelijk werk - Buddyhulp psychische kwetsbaarheid - Huisarts - POH GGZ - Basis GGZ zorg - Bemoeizorg - Spoedeisende psychiatrische onderzoeksruimte - Verslavingspreventie - Waakvlamfunctie Wmo - Jeugdhulp

- Inclusie en anti-stigma op scholen - Jonge mantelzorgers - sluitende aanpak 18-/18+ - Meldpunt crisiszorg WestBrabant - Buurtbemiddeling - Casuïstiek Overleg Jongeren in de Openbare Ruimte - Procesregisseurs sociaal domein - Casuïstiekoverleg maatschappelijke steunsystemen - Zorg- en veiligheidshuis

Zowel in de eigen organisatie als in het voorliggend veld wordt continue ingezet op het beschikbaarheid van GGZ-expertise, onder meer via de pilots wijk GGZ-er en toegang beschermd wonen. Bieden ondersteuning (vanuit ervaringsdeskundigheid) voor (mantelzorgers van) mensen met een psychische kwetsbaarheid Dragen mensen bij zich en geeft aan hoe gehandeld moet worden wanneer zij in crisis raken en dit niet meer zelf kunnen vertellen Benadrukken het belang van de sociale basis voor mensen en het belang om casuïstiek integraal te benaderen via het concept van positieve gezondheid/meerdere levensgebieden en wetten Ondersteuning van vrijwilligers, mantelzorgers en maatschappelijk werkers zijn vaak een belangrijke steun ten behoeve van het functioneren in de wijk van mensen met een psychische kwetsbaarheid Er is veel GGZ zorg beschikbaar vanuit de Zorgverzekeringswet. Surplus, GGz-Breburg, Novadic-Kentron en GGD West-Brabant bieden ieder vanuit hun expertise outreachend hulp aan mensen die zorg mijden.

Voor mensen met acuut verward gedrag die geen strafbaar feit hebben gepleegd hebben we als regio een dergelijke ruimte ingericht in Breda, zodat mensen niet in een politiecel belanden In het kader van de werkagenda gezondheid wordt onderzocht hoe we verslavingspreventie in Oosterhout kunnen versterken Preventieve signaleringsfunctie vanuit Wmo begeleiding, zeer lichte begeleiding voor bijvoorbeeld mensen die al grote stappen naar zelfredzaamheid genomen hebben maar waar terugval een risico is Oosterhout biedt algemene jeugdvoorzieningen en vrij en niet vrij toegankelijke jeugdhulpvoorzieningen om te zorgen voor een positief opgroei- en opvoedklimaat.

Vroegsignalering en preventie van onder meer verslavings- en psychische problematiek zijn speerpunt Binnen de vakken burgerschap en maatschappijleer wordt specifiek aandacht besteed aan discriminatie en omgaan met verschillen en stigmatisering We onderzoeken hoe we jonge mantelzorgers het beste kunnen ondersteunen, om te voorkomen dat zij overbelast worden en/of zelf (psychische) problematiek ontwikkelen We onderzoeken op basis van bestaande casussen hoe een doorgaande lijn met passende zorg en ondersteuning bij de overgang naar volwassenheid geoptimaliseerd kan worden Betreft een samenvoeging van diverse meldpunten om (crisis)meldingen rondom personen met een psychische kwetsbaarheid met zorgwekkend gedrag integraal en gestructureerd op te kunnen pakken Lichtere vormen om overlastgevende situaties in de wijk te bespreken. Regisseren vastgelopen complexe multiproblematiek casussen, waarin onder meer escalatie dreigt en/of een oplossing stagneert Afstemmingsoverleg tussen onder andere zorg- en welzijnspartners, politie, Thuisvester en de gemeente over en met complexe zorgvragers en zorgmijders om te bepalen welke partner(s) het beste kunnen zorgen voor stabilisatie en herstel in casussen Hier wordt complexe problematiek opgepakt die niet binnen enkel de zorgof veiligheidsketen kan worden opgelost. Na een doorbraak wordt afgeschaald naar reguliere zorg

28