Raadsvoorstel verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2023

RAADSVOORSTEL Datum raadsvergadering Zaaknummer raadsvoorstel Portefeuillehouder

20 juni 2023 1014373 Beenhakker

Onderwerp Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2023 Voorgesteld besluit 1 De ‘Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Gemeente Oosterhout 2015’ per 1 juli 2023 in te trekken 2 De ‘Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Oosterhout 2023’ vast te stellen en in werking te laten treden op 1 juli 2023 Samenvatting Volgens de wet op het primair onderwijs en voortgezet onderwijs heeft iedere gemeente een Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs. In deze verordening staan de regels die lokaal van toepassing zijn op de huisvesting van scholen. De huidige verordening van de gemeente Oosterhout is vastgesteld door de raad in 2015. Deze verordening is gebaseerd op de modelverordening van de VNG. De afgelopen jaren zijn er in deze modelverordening diverse wijzigen doorgevoerd. Daarnaast bevat het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) ambities die verwerkt moeten worden in de verordening. De wijzigingen uit de modelverordening en de ambities uit het IHP zijn verwerkt in een nieuwe Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs 2023. In de verordening is een aantal formuleringen en toelichtingen duidelijker omschreven. Andere belangrijke wijzigingen zijn het opnemen van de nieuwe normbedragen voor onderwijshuisvesting, de aanpassing van de categorieën in het speciaal onderwijs en de berekeningswijze van de oppervlakte van het schoolplein.

Naar aanleiding van het vastgestelde IHP zijn toegevoegd: het BDB indexcijfer schoolgebouwen, renovatie als aan te vragen voorziening en het toepassen van de stichtingscalculator schoolgebouwen voor projecten in het IHP. Tot slot is een geactualiseerde kruisjeslijst (demarcatielijst) opgesteld, met wie waarvoor verantwoordelijk is. Dit is een demarcatielijst voor investeringen in nieuwbouw, renovatie en uitbreiding en een lijst voor aanpassingen en onderhoud aan het gebouw. De wijzigingen in deze nieuwe verordening zijn weergegeven in een Was-wordt-tabel met een artikelsgewijze toelichting. In de was-wordt-tabel zijn de normbedragen van 2021 opgenomen. In de voorliggende verordening (bijlage 4 bij dit voorstel) zijn de normbedragen van de VNG uit 2023 opgenomen, zodat deze weer actueel zijn. De was-wordt-tabel is bijgevoegd in bijlage 2. In bijlage 3 is de geactualiseerde verordening opgenomen met de toevoegingen in geel gearceerd en in bijlage 4 de ‘schone verordening’. Tot slot is in bijlage 5 de demarcatielijst toegevoegd en in bijlage 6 de reactie van de schoolbesturen. Aan uw raad wordt voorgesteld om de verordening uit 2015 in te trekken en de nieuwe verordening uit 2023 vast te stellen.

Aanleiding In 2015 heeft de gemeenteraad van Oosterhout de ‘Verordening voorzieningen onderwijs huisvesting’ vastgesteld (bijlage 1). Deze verordening was gebaseerd op de modelverordening van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). De afgelopen jaren is de modelverordening van de VNG geactualiseerd en zijn er een aantal wetswijzigingen in verwerkt. In de voorliggende verordening zijn daarnaast de verwijzingen naar artikelen van de Wet op het voorgezet onderwijs (WVO) bijgewerkt naar de nieuwe WVO 2020. Hiervoor is gebruik gemaakt van de Transponeringstabellen WVO 2020, zoals gepubliceerd door het ministerie van OCW (april 2022). De lokale verordening moet hierop worden aangepast. Daarnaast heeft uw raad in december 2022 het integraal huisvestingsplan Onderwijs 2022-2042 (IHP) vastgesteld. Het IHP beschrijft de visie en ambitie die de gemeente en schoolbesturen hebben op het gebied van onderwijshuisvesting in Oosterhout. In het IHP zijn ambities opgenomen die aanvullend zijn om de modelverordening van de VNG. Deze ambities zijn verwerkt in de voorliggende verordening. Kader Gemeenten hebben een wettelijke zorgplicht voor de huisvesting van het primair en voortgezet onderwijs. Gemeenten dragen de kosten van (vervangende) nieuwbouw en uitbreiding. De gemeente ontvangt hiervoor geld via het gemeentefonds.

Door middel van een gemeentelijke verordening worden regels vastgelegd die van toepassing zijn op de huisvesting van scholen in de gemeente. Door middel van een gemeentelijke verordening worden regels vastgelegd die van toepassing zijn op de huisvesting van scholen in de gemeente. Op grond van artikel 149 van de Gemeentewet, artikel 102 van de Wet op het primair onderwijs, artikel 100 van de Wet op de expertisecentra en artikel 6.12 van de Wet op het voortgezet onderwijs moet iedere gemeente een Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs hebben. Wat willen we bereiken? Na vaststelling van de verordening door uw gemeenteraad wordt de regelgeving uit de nieuwe verordening gebruikt voor het beoordelen van aanvragen van schoolbesturen voor de huisvesting van hun scholen. Uiteindelijk leidt dit tot transparante en onderbouwde keuzes voor onderwijshuisvesting in Oosterhout. Argumenten en kanttekeningen bij het voorgestelde besluit Onderstaande argumenten worden gegeven om voor dit voorstel te stemmen. - Door het vaststellen van de nieuwe verordening is deze weer actueel De huidige verordening voorzieningen onderwijs huisvesting stamt uit 2015. Sinds 2015 is de verordening in Oosterhout niet meer aangepast op basis van de aanpassingen in de modelverordening van de VNG.

In de voorliggende verordening zijn daarnaast uitgangspunten uit het IHP verwerkt, zodat deze weer volledig actueel is, zowel wettelijk als beleidsmatig. - Het actualiseren van de verordening is één van de uitwerkingsopdrachten in het IHP. In het vastgestelde IHP Onderwijs is één van de opgenomen uitwerkingsopdrachten het actualiseren van de verordening. Door het uitvoeren van deze actualisatie wordt invulling gegeven aan deze uitwerkingsopdracht. - De geactualiseerde verordening is afgestemd met de schoolbesturen De verordening is voorgelegd bij de schoolbesturen, voordat deze aan uw raad ter besluitvorming wordt aangeboden. Het merendeel van de schoolbesturen heeft ingestemd met de geactualiseerde verordening. Daarnaast geeft de geactualiseerde demarcatielijst helderheid aan schoolbesturen en de gemeente over wie waarvoor verantwoordelijk is. Daarnaast worden de volgende kanttekeningen onderscheiden:

-

Twee schoolbesturen hebben aanvullende vragen gesteld over onderwijshuisvesting in de gemeente Oosterhout en aangegeven niet te kunnen instemmen met de voorliggende demarcatielijst ‘Aanpassingen en onderhoud gebouw’ De verordening inclusief bijlagen is voorgelegd aan de Oosterhoutse schoolbesturen. Twee schoolbesturen hebben aangegeven niet te kunnen instemmen met de voorliggende demarcatielijst ‘Aanpassingen en onderhoud gebouw’ en daarmee niet met de verordening. Beide schoolbesturen zijn van mening dat de demarcatielijst geen goede weerspiegeling is van regelgeving en afspraken uit het verleden. Deze schoolbesturen pleiten voor een vergoeding vanuit de gemeente voor te maken onderhoudskosten, zoals het vervangen van cv’s en radiatoren. Dit ligt niet in lijn met de landelijke wetgeving. De gemeente ontvangt geen vergoeding vanuit het rijk voor onderhoud aan schoolgebouwen en schoolbesturen wel. Dit zit verwerkt in de LUMPSUM vergoeding die de schoolbesturen ontvangen. Daarom zijn in de gemeentelijke begroting geen onderhoudsbudgetten voor scholen opgenomen. Mocht besloten worden om dit toch te vergoeden en op te nemen in de demarcatielijst betekent dit dat hiervoor dekking gezocht moet worden.

Dit kan er mogelijk toe leiden dat investeringen in het IHP vertraagd worden vanwege de beperkte financiële ruimte binnen de gemeentelijke begroting en de uitvoeringsplanning IHP onderwijs. Overigens hebben de overige schoolbesturen wel ingestemd met de voorliggende verordening en demarcatielijst. De demarcatielijst is namelijk vertaling van de landelijke regelgeving. -

Eén schoolbestuur geeft aan niet in te kunnen stemmen met de voorliggende verordening omdat er onvoldoende aandacht is voor de komst van nieuwe scholen en de afstand tot het aangevraagde postcodegebied Tijdens het OOGO heeft één schoolbestuur aangegeven niet in te kunnen stemmen met de verordening. Dit omdat de verordening niet beschrijft hoe omgegaan wordt met de komst van een nieuwe school in relatie tot het aangevraagde postcodegebied voor een nieuwe school. Aangedragen is om hier een afstand van 2 kilometer te hanteren. Hier is niet mee ingestemd door de andere schoolbesturen, omdat de gemeente hierin de landelijke regelgeving (modelverordening VNG) volgt. - Landelijke wet- en regelgeving over het onderwijshuisvestingstelsel is in ontwikkeling Op landelijk niveau wordt gesproken en gewerkt aan een mogelijke hervorming van het onderwijshuisvestingstelsel. Op dit moment is nog niet duidelijk welke consequenties dit heeft. Bij eventuele ingrijpende veranderingen wordt de verordening gewijzigd en opnieuw ter vaststelling aangeboden. - De normbedragen zijn aanzienlijk gestegen. Zoals bij de paragraaf over de kosten vermeldt, zijn de normbedragen voor onderwijsvoorzieningen in de modelverordening van de VNG fors gestegen ten opzichte van de opgenomen normbedragen uit 2015. Deze normbedragen liggen hoger dan de bedragen in de Oosterhoutse verordening uit 2015.

In de verordening uit 2015 is een bedrag opgenomen van € 1.105,30 per m2 bruto vloeroppervlakte (bvo) voor een basisschool bovenop het startbedrag (voor de eerste 350 m2 bvo). In de nieuwe modelverordening uit 2021 is dit verhoogd naar € 2.183 per m2 bvo. Inmiddels zijn in 2023 de normbedragen opnieuw geïndexeerd. Het bedrag komt nu uit op € 2.416,-. De bijdrage in het gemeentefonds (algemene uitkering) blijft hier echter bij achter. De normbedragen zijn – ondanks de forse stijging - mogelijk nog steeds niet reëel gezien de huidige marktomstandigheden en stijging van de bouwprijzen. Voor de projecten die zijn opgenomen in het IHP Onderwijs 2022-2042 wordt uitgegaan van de stichtingskosten zoals geraamd op basis van de kostencalculator van HEVO en opgenomen in het vastgestelde IHP. Voor aanvragen die niet zijn opgenomen in het IHP wordt uitgegaan van de normbedragen uit de verordening, volgens het voorstel van de VNG. Overigens is de kans op een aanvraag van een onderwijsvoorziening die niet in het IHP is opgenomen klein. Dit geldt niet voor aanvragen voor de eerste inrichting (meubilair en onderwijsleerpakket) bij uitbreiding van de school. Inspraak en participatie De nieuwe verordening is in de periode januari tot en met maart 2023 ter instemming voorgelegd aan alle schoolbesturen binnen de gemeente Oosterhout.

De reactie van de schoolbesturen is gebundeld en toegevoegd in bijlage 6 bij dit voorstel. Het merendeel van de gevraagde aanpassingen is verwerkt in de verordening en bijlagen. Daarnaast zijn vragen over de verordening schriftelijk beantwoord.

Tijdens het op overeenstemmingsgericht overleg (OOGO) met schoolbesturen van 27 maart jl. heeft het merendeel van de schoolbesturen aangegeven in te kunnen stemmen met de voorliggende verordening. Alternatieve oplossingsrichting(en) 1. Uw raad kan wachten met het vaststellen van de nieuwe verordening in afwachting van de landelijke ontwikkeling over de wet- en regelgeving van het onderwijshuisvestingstelsel Op landelijk niveau wordt gesproken en gewerkt aan een mogelijke hervorming van het onderwijshuisvestingstelsel. Op dit moment is nog niet duidelijk welke consequenties dit heeft en wanneer hier meer duidelijkheid over komt. Omdat de huidige verordening niet meer overeenkomt met de huidige regelgeving en ambities uit het IHP is deze toch geactualiseerd. Bij eventuele ingrijpende veranderingen wordt de verordening opnieuw gewijzigd en ter vaststelling aangeboden. 2. Uw raad kan besluiten om de normbedragen niet te actualiseren. De normbedragen voor onderwijsvoorzieningen in de modelverordening van de VNG zijn fors gestegen ten opzichte van de opgenomen normbedragen uit 2015. De bijdrage in het gemeentefonds (algemene uitkering) blijft hier echter bij achter. Uw raad kan besluiten om de normbedragen niet te actualiseren. Dit betekent echter dat de normbedragen niet overeenkomen met het voorstel van de VNG.

Daarnaast zijn de huidige normbedragen mogelijk niet reëel gezien de huidige marktomstandigheden en stijging van de bouwprijzen. Meer in het algemeen kunnen er uiteraard andere keuzes gemaakt worden in de verordening. Echter, de modelverordening van de VNG en het vastgestelde IHP zijn in de actualisatie leidend geweest. Het wordt daarom afgeraden om teveel af te wijken van de landelijke modelverordening van de VNG en het vastgestelde IHP. Financiën In de voorliggende verordening zijn in bijlage IV de geïndexeerde normbedragen vanuit de VNG uit 2023 opgenomen. Hierdoor zijn de normbedragen weer actueel. In de modelverordening VNG is de indexering van de normbedragen gebaseerd op het MEV-prijsindexcijfer dat gelijktijdig met de miljoenennota wordt gepubliceerd. De jaarlijkse indexatie van de normbedragen van de VNG is gedelegeerd aan het college van B&W. Dit is conform huidige afspraken en artikel 35 ‘indexatie’ in de verordening. Voor de projecten die zijn opgenomen in het IHP Onderwijs 2022-2042 wordt uitgegaan van de stichtingskosten zoals geraamd op basis van de kostencalculator van HEVO en opgenomen in het vastgestelde IHP. In de meerjarenbegroting van de gemeente Oosterhout zijn investeringen in onderwijshuisvesting opgenomen op basis van het in december jl. vastgestelde IHP. In totaal tellen deze investeringen op tot een bedrag van afgerond € 46 miljoen.

In toevoeging op de modelverordening is voor projecten in het IHP 2022-2042 de indexering gebaseerd op het BDBprijsindexcijfer dat jaarlijks wordt gepubliceerd door het Bureau documentatie Bouwwezen. De indexatie van de bedragen in het IHP wordt niet gedelegeerd aan het college van B&W. Voor projecten die niet zijn opgenomen in het IHP wordt gebruik gemaakt van de indexcijfers van het CBS. Bij de perspectiefnota en de programmabegroting wordt een (financiële) doorkijk gegeven over de stand van zaken van investeringen in onderwijshuisvesting. Dit leidt mogelijk tot een herijking van de uitvoeringsplanning IHP Onderwijs. Dit gebeurt in overleg met de schoolbesturen en wordt voorgelegd aan uw raad. Bijdrage schoolbesturen Voor de financiële doorrekening van het IHP is nog geen rekening gehouden met de mogelijke bijdrage van de schoolbesturen. In het IHP is afgesproken dat per project de bijdrage van een schoolbestuur wordt bepaald, om zo te komen tot de kwalitatief goede en duurzame gebouwen en hiermee de vastgestelde kwaliteitsambities (BENG, Frisse scholen Klasse B etc.).

Vervolg Nadat uw raad de verordening heeft vastgesteld wordt deze gepubliceerd in het (digitale) Gemeenteblad en via https://lokaleregelgeving.overheid.nl/. De verordening wordt gebruikt voor het beoordelen van aanvragen voor onderwijsvoorzieningen van schoolbesturen. Daarnaast wordt op dit moment gewerkt aan de uitwerkingsopdrachten die in het IHP zijn opgenomen. Dit betreft het kwaliteitskader voor groenblauwe schoolpleinen. Deze uitwerkingsopdracht leidt tot een nader aan te vragen voorziening voor het vergroenen van het schoolplein. Dit wordt vastgesteld door het college van B&W en maakt onderdeel uit van de door de raad vastgestelde Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs 2015. Deze verordening is gerelateerd aan de VVHO en wordt onder andere gebruikt voor het beschikbaar stellen van financiële middelen voor het aanpassen van de ventilatie en onderhoud aan gymzalen voor het primair onderwijs die niet in eigendom zijn van de gemeente Oosterhout. Oosterhout 23 mei 2023, Burgemeester en wethouders. Bijlagen Bijlage 1: Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015 Bijlage 2: Was-wordt-lijst (deel 1: wijzigingen o.b.v. VNG modelverordening 2020; deel 2: wijzigingen o.b.v.

IHP 2022-2042 en deel 3 wijziging verwijzing wetsartikelen WVO) Bijlage 3: Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2023 (actualisatie) Bijlage 4: Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2023 (schoon) Bijlage 5: Demarcatielijst onderwijshuisvesting Bijlage 6: Reactie schoolbesturen verordening incl. bijlagen