Raadsvoorstel budget uitvoering nieuw handhavingsbeleid huishoudelijk- en bedrijfsafval

RAADSVOORSTEL Datum raadsvergadering Zaaknummer raadsvoorstel Portefeuillehouder

21 december 2021 265692 Wethouder Willemsen

Onderwerp Budget voor het handhavingsbeleid verkeerd aangeboden huishoudelijk- en bedrijfsafval Voorgesteld besluit 1. een krediet beschikbaar te stellen van € 150.000 voor de aanschaf van twee elektrische straatreinigingsvoertuigen (kapitaallasten € 20.000 per jaar); 2. een jaarlijks budget beschikbaar te stellen van: a. € 7.000 voor het onderhoud van de twee elektrische straatreinigingsvoertuigen; b. € 153.000 voor formatie voor afvalcoaches en projectleider Schoon; 3. de hiermee samenhangende jaarlijkse lasten van € 180.000 met ingang van 2022 te dekken uit de Afvalstoffenheffing en de begroting hier op aan te passen. Samenvatting Het college vraagt budget voor 2 FTE afvalcoaches (afvalhandhavers), twee elektrische straatreinigingsvoertuigen en 0,6 FTE projectleider Schoon voor de uitvoering van het handhavingsbeleid omtrent verkeerd aangeboden huishoudelijk- en bedrijfsafval. Hiermee werken we actiever aan goede afvalscheiding, de circulariteit van afval en de vermindering van zwerfvuil in onze mooie gemeente. Aanleiding Er zitten nu nog veel verkeerde grondstoffen in het aangeboden afval zoals bijvoorbeeld restafval in de Gft-container of in de zak voor het plastic afval (PBD). Door deze stoorstoffen is de kwaliteit van de te recycleren materialen vele malen lager met minder goede grondstoffen tot gevolg.

Door beter afval te scheiden kunnen meer (grond)stoffen opnieuw gebruikt worden en hoeft er minder restafval verbrand te worden. De stoorstoffen in de plastic zakken leiden tevens tot zwerfafval doordat bijvoorbeeld vogels en katten zakken open scheuren en het afval wegwaait. Ook trekt dit mogelijk ongedierte aan. De Afvalspiegel verzorgt jaarlijks een sorteeranalyse voor de gemeente. Het afval uit verschillende wijken (hoog- en laagbouw) wordt steekproefsgewijs geanalyseerd om inzicht te verkrijgen in het scheidingsgedrag van onze inwoners. Uit deze analyse blijkt tevens de noodzaak tot communicatie, educatie en handhaving. Er is namelijk een stijging van 17,6% vervuiling in de PBD zak in 2014 naar 31,2% in 2020. Kader In 2017 zijn de “Afvalstoffenverordening Oosterhout 2017” en het “Uitvoeringsbesluit 2017 behorende bij de Afvalstoffenverordening gemeente Oosterhout 2017” vastgesteld. In deze verordening en uitvoeringsbesluit staat beschreven wanneer, wat en op welke wijze afval aangeboden kan en mag worden. Het niet voldoen aan deze voorschriften komt helaas vaak voor. Echter is er tot op heden geen beleid aanwezig over de handhaving op deze overtredingen. In onze afvalstoffenverordening is nadrukkelijk aangegeven dat de inwoners van Oosterhout hun huishoudelijk afval in een aantal fracties gescheiden moeten aanbieden.

Dus het scheiden van afval is geen vrijblijvendheid maar een wettelijke verplichting. Deze fracties zijn o.a. groente-, fruit- en

tuinafval (GFT), papier en karton, plastic-, blik- en drankenkartonafval (PBD), textiel en glas. Het niet goed scheiden van huishoudelijk afval is in strijd met de Afvalstoffenverordening van de gemeente Oosterhout. Wat willen we bereiken? We willen zwerfafval voorkomen, evenals extra kosten en extra werk om verkeerd afval uit de afvalstroom te halen. Argumenten en kanttekeningen bij het voorgestelde besluit Om de overlast van verkeerd aangeboden en gedumpt afval aan te pakken en hier strakker op te kunnen handhaven, is een heldere beleidslijn nodig. In het bestuursakkoord “Samen op weg naar 2030” wordt aanleiding gegeven voor deze toevoeging op de huidige afvalbeleidsstukken. Sinds enige tijd wordt er door de gemeente gehandhaafd op verkeerd aangeboden huisvuil. Dit betreft zowel te vroeg buitengezet/te laat binnen gehaalde minicontainers als vervuiling en stoorstoffen zoals bijvoorbeeld rest- en GFT-afval bij PMD-afval. Een mooi initiatief dat bijdraagt aan een schonere leefomgeving en de kans op afkeur bij de afvalverwerker verkleint. De handhaving op afval heeft een positief effect op het schoonhouden van de leefomgeving en de kwaliteit van de grondstoffen zo blijkt uit de resultaten van eerdere PBD gerichte handhavingsacties.

Tijdens een handhavingsactie in november 2020 is bijvoorbeeld 3,8 ton PBD zakken blijven staan vanwege stoorstoffen op een totale vracht van 10,6 ton. Iets meer dan één derde van het aangeboden PBD-afval die dag was dus vervuild met stoorstoffen. Al een aantal jaar kan door toekenning van subsidie de taak van projectleider Schoon worden uitgevoerd met zeer mooie resultaten. Deze subsidie vervalt echter per 1 januari 2023. Door formatie uitbreiding wordt het mogelijk om deze taken structureel te borgen binnen de gemeentelijke organisatie. Op deze manier kan het goede werk verder doorgezet worden. Communicatie, educatie, coördineren en aantrekken van ZAP-ers zijn naast handhaving belangrijke middelen om het scheidingsgedrag positief te beïnvloeden en zwerfafval te voorkomen of op te ruimen. De projectleider Schoon is hierbij inmiddels niet meer bij weg te denken. Het is de cohesie tussen buurtinitiatieven, de wijkmakelaars en Stadsbeheer op het gebied van (zwerf)afval. Communicatie en educatie: Periodiek communiceert de gemeente Oosterhout breed over het belang van een juiste afvalscheiding en waar het aan bijdraagt. Ook wordt informatie verstrekt en contact gezocht met bijvoorbeeld scholen voor educatie omtrent dit onderwerp. Deze taken worden belegd bij de projectleider Schoon.

Per wijk/route wordt voorafgaand aan de handhavingsactie informatie gegeven over de correcte wijze van aanbieden van PBD afval. M.a.w. wat er wél en wat er niét in de zak mag én wanneer het aangeboden mag worden. Het moet voor de bewoner duidelijk zijn dat er een probleem ontstaat indien het afval niet goed wordt gescheiden. De communicatie is niet gericht op het mogelijke bestraffende aspect van de handhavingsactie maar vooral op het opvoedkundige en milieuaspect. Handhaving De gemeente gaat tijdens de handhavingsactie met toezichthouders, de zogenaamde afvalcoaches, werken. De afvalcoaches rijden o.a. achter de inzamelauto aan en controleren op een juiste afvalscheiding en op de juiste wijze van aanbieden van het afval. De afvalcoaches worden ook bij zogenaamde brandhaarden op andere routes ingezet als daarvoor aanleiding is. Het is niet efficiënt om de gemeentelijke opsporingsambtenaren (BOA's) in te zetten bij dergelijke controles op afvalscheiding. Het kost namelijk veel tijd en de toezichthouder heeft specifieke kennis nodig van afvalscheiding voor het opstellen van een goed onderbouwde beschikking en om hierover het gesprek aan te kunnen gaan met de inwoners. Werkwijze: De handhavingsactie zal zich voorlopig concentreren op de PBD-zakken, bijplaatsingen bij ondergrondse containers en afvaldumpingen.

De afvalcoaches zijn dan met duidelijke aangepaste bedrijfskleding met opschrift op een route aanwezig. Voorafgaand aan bijvoorbeeld PBD

handhavingsactie informeert de projectleider Schoon op buurtniveau inwoners (nogmaals) over de correcte wijze van aanbieden van PBD-afval. De combinatie van communicatie, educatie en handhaving moet een gedragsbeïnvloeding bij de burger teweeg brengen. Met als beoogd resultaat: - de bewustwording van circulariteit; - een hogere kwaliteit grondstoffen in het afval; - minder zwerfafval en ongedierte; - een schonere gemeente. Inspraak en participatie N.v.t. Alternatieve oplossingsrichting(en) Het niet kunnen uitvoeren van de beleidslijn kan blijven leiden tot discussie in juridische procedures en een te hoge werkdruk bij de bezwaarschriftencommissie. Het wel vaststellen van de beleidslijn, leidt enkel nog tot marginale toetsing in bezwaar- en beroepsprocedures. Het niet toewijzen van extra formatie voor afvalcoaches legt een groot beslag op de capaciteit van de huidige BOA’s. Ervaring leert ook dat de kennis over het belang van goede afvalscheiding essentieel is voor het voeren van het juiste gesprek. Deze gesprekken kosten tijd en zijn vaak inhoudelijk en specifiek. De kennis over afvalscheiding, de afvalstoffenverordening en het onderliggende uitvoeringsbeleid zijn lokale regelingen en zitten niet standaard in het al uitgebreide kennispalet van de BOA. Ook is lokale (afval)kennis van belang.

Het niet toewijzen van extra formatie voor een projectleider Schoon leidt er toe dat capaciteit door het wegvallen van financiële dekking komt te vervallen. Door het wegvallen van capaciteit verwatert slagkracht op het gebied van educatie, communicatie alsook de drijvende kracht achter het aanstellen van ZAP-ers. Financiën In onderstaande tabel worden de te verwachten jaarlijkse kosten weergegeven van het nieuwe handhavingsbeleid. Deze kosten zijn nog niet opgenomen in de Begroting 2022. In de in december vast te stellen verordening Afvalstoffenheffing is al rekening gehouden met de onderstaande kosten. Omschrijving 2,0 Fte Afvalcoach 0,6 Fte Projectleider Schoon 2 elektrische straatreinigingsvoertuigen aan € 75.000 per stuk (jaarlijkse kapitaallast)) Onderhoudskosten straatreinigingsvoertuigen (op jaarbasis) Totaal

Kosten per jaar € 107.500 € 45.500 € 20.000 € 7.000 € 180.000

De kosten van het aangevraagde krediet a € 150.000 voor de 2 elektrische straatreinigingsvoertuigen worden jaarlijks via de kapitaallasten (€ 20.000) verrekend. Ook dit zit verrekend in de Afvalstoffenheffing. Vervolg Na akkoord worden de vacatures opengesteld en de aanbesteding voor de elektrische straatreinigingsvoertuigen opgestart. Oosterhout 22 november 2021, Burgemeester en wethouders. Bijlage 1. Beleidsregel handhaving verkeerd aangeboden huishoudelijk- en bedrijfsafval Oosterhout 2021

RAADSBESLUIT Onderwerp:

budget voor het handhavingsbeleid verkeerd aangeboden huishoudelijk- en bedrijfsafval

Zaaknummer

265692

De raad van de gemeente Oosterhout, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 22 november 2021, BESLUIT: 1. een krediet beschikbaar te stellen van € 150.000 voor de aanschaf van twee elektrische straatreinigingsvoertuigen (kapitaallasten € 20.000 per jaar); 2. een jaarlijks budget beschikbaar te stellen van: a. € 7.000 voor het onderhoud van de twee elektrische straatreinigingsvoertuigen; b. € 153.000 voor formatie voor afvalcoaches en projectleider Schoon; 3. de hiermee samenhangende jaarlijkse lasten van € 180.000 met ingang van 2022 te dekken uit de Afvalstoffenheffing en de begroting hier op aan te passen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 21 december 2021, de raad voornoemd,

, voorzitter Signed By: Buijs, M. <mark.buijs@oosterhout.nl> {{Signer1}} 22/12/2021 21:23:39 CET ID: ddf56dd1-85bc-4e0f-8b53-6744ecbeb152 Auth: Scribble

, griffier Signed By: Kaarsemaker, E. <e.kaarsemaker@oosterhout.nl> {{Signer2}} 22/12/2021 20:42:54 CET ID: ddf56dd1-85bc-4e0f-8b53-6744ecbeb152 Auth: Scribble

Signer2}}