raadsvoorstel beleidsnota Toekomst van dagbesteding en begeleiding in Oosterhout

Raadsnota Zaak : Bestuurlijke besluitvorming Toekomst van dagbesteding en begeleiding in Oosterhout Zaaknummer : 214921 Datum: 15 december 2020 Nummer raadsnota: ZN214921 Onderwerp: Toekomst van dagbesteding en begeleiding in Oosterhout Portefeuillehouder: Piena

Bijlagen: Toekomst van dagbesteding en begeleiding in Oosterhout

Voorstel: 1. Beleidsnota Toekomst van dagbesteding en begeleiding in Oosterhout vast te stellen. Samenvatting In de raadsvergadering van november 2019 is besloten om het Floraliapark te benoemen tot locatie voor dagbesteding en begeleiding als algemene voorziening. Gekoppeld aan het benoemen van deze locatie is de opdracht gegeven om te komen tot een visie op dagbesteding en begeleiding. Op grond van artikel 2.1.2 lid 1 en 2e in de Wmo dient de gemeenteraad deze visie vast te stellen. In maart hebben wij de visie op dagbesteding en begeleiding aan u aangeboden. Volgens de oorspronkelijke planning zou uw raad in de vergadering van 21 april 2020 de visie behandelen. Door de corona-crisis is deze behandeling vooruit geschoven in de tijd. In september is de beleidsnota nogmaals naar u toegezonden waarbij er een meer directe koppeling is gemaakt met (de ontwikkelingen rondom) de visie op het sociaal domein. Daarbij is de visie op dagbesteding en begeleiding omgedoopt tot Toekomst van dagbesteding en begeleiding in Oosterhout, om het beter te onderscheiden van de visie op het sociaal domein. In de afgelopen maanden is er namelijk gewerkt aan een visie op het sociaal domein. Tijdens de ontwikkeling van de beleidsnota omtrent dagbesteding en begeleiding waren de contouren van de visie SD al zichtbaar. Op basis daarvan is de beleidsnota dagbesteding en begeleiding tot stand gekomen.

In het proces van het komen tot een visie op het SD is steeds scherper voor ogen komen te staan welke waarden we centraal willen stellen in het sociaal domein en welke doelen we nastreven. Naar aanleiding van dit proces en het voortschrijdend inzicht dat dit heeft opgeleverd, is de beleidsnota dagbesteding en begeleiding op enkele punten aangescherpt: -

In de inleiding staat een duidelijke koppeling met de visie op het sociaal domein; De term ‘brede maatschappelijke voorziening’ wordt gebruikt in relatie tot de bezoekers van de nieuwe plekken van ontmoeting en verbinding; Bij ontwikkelingsgerichte en belevingsgerichte dagbesteding wordt de koppeling gemaakt met het begrip ‘betekenisvolle participatie’.

Op 4 november heeft er een debatbijeenkomst van uw raad plaatsgevonden, waar onder andere de beleidsnota Toekomst van dagbesteding en begeleiding onderwerp was van gesprek. Vanuit dit debat is de beleidsnota wat aangescherpt, specifiek op het onderwerp inwonersinitiatieven. Met de voor u liggende raadsnota bieden we u de aangepaste versie van de beleidsnota Toekomst van dagbesteding en begeleiding in Oosterhout nogmaals aan met het voorstel deze vast te stellen. Met de wijzigingen en aanscherpingen verandert er niets aan de koers. De beleidsnota Toekomst van dagbesteding en begeleiding in Oosterhout geeft een voorstelling van dagbestedingsvoorzieningen als plekken van ontmoeting en verbinding in de wijk die vrij toegankelijk zijn voor inwoners met en zonder kwetsbaarheid. Met deze laagdrempelige voorzieningen willen we de maatschappelijke waarde van dagbestedingsactiviteiten verbreden zodat meerdere groepen inwoners hiervan kunnen profiteren. Zo

veel mogelijk begeleidingsvraagstukken van onze inwoners worden opgepakt in de collectieve setting, zonder dat hiervoor een indicatie nodig is. Door (een deel van) begeleiding op deze nieuwe laagdrempelige manier te organiseren, willen we met hetzelfde geld meer bereiken (meer inwoners en meer sociale samenhang).

Wat willen we bereiken? Met de vrij toegankelijke dagbestedingsvoorziening als plek van ontmoeting en verbinding willen we het volgende bereiken: -

het welzijn en welbevinden van inwoners met lichte en zwaardere ondersteuningsvragen vergroten; in een zo vroeg mogelijk stadium voorkomen dat problematiek groter en complexer wordt; de sociale samenhang in de (directe) omgeving van de dagbestedingsvoorziening versterken; minder bureaucratie, regeldruk en administratieve lasten; minder geïndiceerde (en dure) maatwerk begeleidingstrajecten.

Wat gaan we daarvoor doen? Inhoudelijke uitgangspunten In de voorliggende beleidsnota ligt de primaire focus op de transformatie van de ‘traditionele’ dagbesteding waarvoor inwoners voor toegang en deelname zich tot op heden moeten richten tot de gemeente en afhankelijk zijn van het al dan niet krijgen van een indicatie. We willen dat deze voorzieningen er in de toekomst anders uit gaan zien. Hiervoor gelden de volgende inhoudelijke uitgangspunten: -

-

-

Primaire focus op de transformatie van de ‘traditionele’ dagbesteding: zo veel mogelijk van geïndiceerd naar vrij toegankelijk; Zo veel mogelijk begeleidingsvraagstukken van inwoners worden opgepakt in de collectieve setting van de vrij toegankelijke dagbestedingsvoorziening. Dit moet leiden tot minder geïndiceerde individuele begeleidingstrajecten; Begeleiding wordt geboden door vakbekwame en gekwalificeerde professionals. Ze hebben de expertise en ervaring om de ondersteuningsbehoeften van bezoekers te herkennen en passende begeleiding te bieden in een setting waar een grote verscheidenheid aan bezoekers voor veel dynamiek zorgt; Voor deelnemers met perspectief op vooruitgang en meer zelfstandigheid is de begeleiding die geboden wordt op de vrij toegankelijke dagbestedingsvoorziening ontwikkelingsgericht; Sturing en monitoring door de gemeente.

Monitoring Monitoring zal plaatsvinden op: -

-

individueel niveau: treedt er een verbetering op in het welzijn en welbevinden van cliënten? We moeten nagaan welk meetinstrument we hier het beste voor kunnen inzetten. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het meten van de zes dimensies van Positieve Gezondheid. wijkniveau: hoe ontwikkelt de sociale cohesie zich? De monitor Sociale Kracht1 geeft hier bijvoorbeeld inzicht in. Belangrijke kanttekening is wel dat het directe verband tussen veranderingen in de sociale samenhang en de komst van een vrij toegankelijke dagbestedingsvoorziening als plek van ontmoeting en verbinding moeilijk is

1 https://oosterhout.nl/fileadmin/user_upload/Monitor_Sociale_Kracht_2019.pdf

-

aan te tonen. We kunnen wel monitoren in hoeverre er wijkgerichte activiteiten in een bepaalde periode georganiseerd zijn en hoeveel bezoekers dergelijke activiteiten trekken. de financiën: wat is de ontwikkeling van het aantal indicaties voor de maatwerkvoorziening begeleiding en de daarbij behorende kosten?

Monitoring is niet alleen een kwestie van tellen, maar ook vertellen. Verhalen geven duiding aan de kale cijfers en helpen ons deze te interpreteren. Cijfers in combinatie met verhalen helpen ons succesfactoren te identificeren en kansen te herkennen voor verbetering. Zo willen we vanuit de praktijk en uitvoering beleid verder ontwikkelen. Uitgangspunten bij het opstarten van vrij toegankelijke dagbestedingslocaties In de beleidsnota omschrijven we dat we in 2025 een aantal locaties in Oosterhout hebben waar de dagbestedingsvoorziening een plek is (geworden) van ontmoeting en verbinding. Op voorhand stellen we niet vast wat het aantal locaties in 2025 moet zijn of wat de exacte locaties moeten worden voor deze voorzieningen. Voor de keuze van een bepaalde locatie kijken we onder andere naar het volgende: -

ligging ten opzichte van andere dagbestedingsvoorzieningen in de omgeving; het aantal afgegeven indicaties voor begeleiding in de omgeving (inclusief de onderdelen waarvoor begeleiding is geïndiceerd – zie pag. 3 van de beleidsnota); leeftijdsopbouw van de mensen die in de omgeving wonen; de sociaal-economische status van deze groep.

Ook de monitor Sociale Kracht kan belangrijke inzichten geven voor het kiezen van een locatie. In het opstarten van de vrij toegankelijke wijkgerichte dagbestedingsvoorzieningen kiezen we voor een rustig tempo, waarbij we een betreffende locatie de tijd geven om echt te groeien tot een plek van ontmoeting en verbinding. Op elke eventuele volgende locatie beginnen we klein, in de vorm van een pilot. Door monitoring (op individueel en collectief niveau, op verloop van het aantal indicaties en op financiën) brengen we successen en risico’s in beeld op basis waarvan we vervolgstappen zetten. We gaan hierbij na of een pilot op een bepaalde locatie wortel schiet en kijken kritisch of het lukt om de transformatie van geïndiceerde ondersteuning naar vrij toegankelijke ondersteuning in de praktijk te realiseren. De bestaande vrij toegankelijke dagbestedingsvoorzieningen Voor de vrij toegankelijke dagbestedingsvoorzieningen die nu al draaien in Oosterhout (Inloop De Pastorie, de doorstart van De Buurtkamer in de activiteitencentrum Slotjes door Thebe, Floralia Park en De Aanlopen) geldt dat we zullen nagaan in hoeverre deze zich kunnen (en willen) door ontwikkelen in lijn met de inhoudelijke richting van de beleidsnota. Op basis van de ervaringen die zijn opgedaan, gaan we na waar de kansen en mogelijkheden liggen.

Voor de partijen is het belangrijk om zekerheid te krijgen of zij als voorziening een structurele plek krijgen/houden in het voorzieningenlandschap van Oosterhout. De intentie is om ze als vrij toegankelijke voorziening te behouden. Wat mag het kosten? Het Wmo budget staat onder druk. De middelen voor de ontwikkeling van dagbestedingsvoorzieningen als plekken van ontmoeting en verbinding zijn daarom zeer beperkt. De kosten voor de geïndiceerde begeleiding vormen met bijna € 5,5 miljoen een van de grootste kostenposten binnen de Wmo. Voor het realiseren van plekken van ontmoeting en verbinding zullen we op zoek moeten naar zorgaanbieders waarmee we (in ieder geval in eerste instantie) met gesloten beurzen de eerste stappen nemen.

We willen met (een selectie van) aanbieders starten met een nieuwe dagbestedingslocatie binnen de middelen die ze nu al ontvangen voor geïndiceerde begeleiding. Deze zorgaanbieders stellen voor een x aantal uur per week een begeleider beschikbaar. De kosten voor deze nieuwe locatie worden gefinancierd door een x aantal cliënten met indicatie die ‘mee verhuizen’ van de reguliere begeleiding naar de nieuwe collectieve vorm van begeleiding op de dagbestedingslocatie. Op deze manier kunnen we binnen de beschikbare WMO budgetten (op kleine schaal) beginnen. Door (een deel van) begeleiding op deze nieuwe laagdrempelige manier te organiseren, willen we met hetzelfde geld meer bereiken (meer inwoners en meer sociale samenhang) en de druk op de maatwerk begeleidingstrajecten verminderen. Met minder geïndiceerde (en dure) begeleidingstrajecten kunnen we de kosten binnen de Wmo beheersbaar houden. Op welke manier is/wordt vormgegeven aan burgerparticipatie? Met de Adviesraad Sociaal Domein (werkgroep Participatie) is in de totstandkoming van deze visie steeds nauw contact geweest, waarbij de werkgroep op zowel proces als inhoud input heeft geleverd. We zien ook een rol voor de Adviesraad als het gaat om het verkennen van nieuwe locaties als plekken van ontmoeting en verbinding.

Verder is in de totstandkoming van de visie gesproken met maatschappelijke partners, zorgaanbieders, cliënten op dagbestedingslocaties en is gebruik gemaakt van de ervaringsdeskundigheid van Fameus.

BESLUIT VAN DE RAAD

Nummer: ZN214921

DE RAAD VAN DE GEMEENTE OOSTERHOUT; gelezen het voorstel van het college van 15 december 2020,

BESLUIT: de beleidsnota Toekomst van dagbesteding en begeleiding in Oosterhout vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 26 januari 2021.

DE RAAD VOORNOEMD,

, voorzitter Signed By: Kaarsemaker, E. <e.kaarsemaker@oosterhout.nl> {{Signer1}} 27/01/2021 20:31:20 CET ID: faf84388-7da7-4773-be39-9f75e0a07d52 Auth: Scribble

, griffier Signed By: Melsen, D.F.J. <deesmelsen@hotmail.com> {{Signer2}} 27/01/2021 22:54:06 CET ID: faf84388-7da7-4773-be39-9f75e0a07d52 Auth: Scribble