programma Oosterhout werkt! meer voor elkaar

Oosterhout werkt! meer voor elkaar Waar planeet, mens en winst in balans zijn | Opgave Arbeidsmarkt & Economie

VOORWOORD Niets is zo veranderlijk als de arbeidsmarkt! Dat blijkt wel uit de actuele ontwikkelingen: van de impact van corona naar de oorlog in de Oekraïne. Er zijn grote internationale bewegingen die zowel regionaal als lokaal voelbaar zijn. Denk aan de versnelde digitalisering, toepassingen van technologie, de grondstoffen schaarste, toenemende kansenongelijkheid en het tekort aan werknemers binnen een diversiteit aan branches. De ontwikkelingen die de economie en de arbeidsmarkt raken, blijven volop in beweging. Nu, maar ook in de toekomst. We hebben geen invloed op wat er gebeurt, wel op hoe we met elkaar willen samenwerken om ervoor te zorgen dat we de toekomstvisie: "Iedereen moet mee kunnen doen. We moeten de kracht die we hebben benutten, zodat het hier prettig wonen, fijn werken en goed recreëren is" realiseren. De agenda Arbeidsmarkt en Economie draagt hieraan bij. We zetten in de komende vier jaar in op drie programmalijnen: ▪ Iedereen doet mee (Inwoners) ▪ Sterke lokale economie (Werkgevers) ▪ Regionaal krachtig (Regio) Onder de programmalijnen staan twintig acties die bijdragen om te komen tot oplossingen voor de vraagstukken op het gebied van arbeidsmarkt en economie. Leeswijzer De agenda neemt u mee in de ambitie en uitgangspunten voor de komende bestuursperiode.

Daarna wordt benoemd wat de belangrijkste knelpunten en oplossingsrichtingen zijn die de basis vormen voor de acties in de komende vier jaar. Dit zijn de uitgangspunten voor de drie programmalijnen en de acties die daarmee samenhangen. Een programma met als uitgangspunt: samen meer voor elkaar!

Dees Melsen & Guus Beenhakker Wethouder Economie & Wethouder Arbeidsmarkt

OOSTERHOUT IN BEELD Waar staan we in 2022? We doen het goed! Oosterhout is onderdeel van de economisch sterke stedelijke regio Breda-Tilburg, staat in de top 3 logistieke hotspot van Nederland en behoort tot de regio die bekend staat als plantaardige regio. Daarnaast is Oosterhout onderdeel van de provincie Noord-Brabant die tot de top 5 innovatie-regio’s in Europa behoort (1). Oosterhout laat zien dat ze tijdens een economische crisis, tegenslagen als bijvoorbeeld een pandemie of conjuncturele schommelingen minder kwetsbaar is. Dit komt doordat de lokale economie niet sterk van één bepaalde sector of bedrijf afhankelijk is. Oosterhout laat een breed palet aan ondernemingen zien en profiteert van een divers midden- en kleinbedrijf.

Aantal bedrijven, naar branche (2021) 0

200

Aantal bedrijven, naar branche (2021) 1. European innovation scorebord, 2021

400

611 1.060

1.041

634

600

800 1.000 1.200

Landbouw, bosbouw, visserij Industrie en delfstoffenwinning Nutsbedrijven (elektra, gas, water) Bouwnijverheid Groot- en detailhandel, reparatie auto's Transport en logistiek, personenvervoer Logies-, maaltijd- en drankverstrekking Informatie en communicatie Financiële instellingen Verhuur en handel in onroerend goed Specialistische zakelijke diensten Overige zakelijke diensten Overheid, sociale verzekeringen Onderwijs Gezondheids- en welzijnszorg Cultuur, sport, recreatie Overige dienstverlening

329 5.587 48 1.493

Team IIB

Landbouw, bosbouw, visserij 115 Industrie en delfstoffenwinning 306 Nutsbedrijven (elektra, gas, water) 10 Bouwnijverheid Groot- en detailhandel, reparatie… Transport en logistiek,… 192 Logies-, maaltijd- en… 187 Informatie en communicatie 260 Financiële instellingen 56 Verhuur en handel in onroerend… 54 Specialistische zakelijke diensten Overige zakelijke diensten 270 Overheid, sociale verzekeringen 5 Onderwijs 349 Gezondheids- en welzijnszorg Cultuur, sport, recreatie 208 Overige dienstverlening 377

Team IIB

Een breed palet aan ondernemingen wil niet zeggen dat we op onze lauweren kunnen rusten. Door ontwikkelen, innoveren en stil staan bij wat nu en in de toekomst nodig is, blijft cruciaal. Niets is zo veranderlijk als een arbeidsmarkt. In plaats van de verwachte werkloosheid tijdens de pandemie zagen we al snel een groeiende economie. Een economie die nu de impact van de oorlog in de Oekraïne ervaart. Ondernemers, en ook inwoners, hebben last van stijgende grondstof- en energieprijzen, een hoge inflatie en schaarste aan materialen. Daarnaast is er sprake van krapte op de arbeidsmarkt en het is de verwachting dat het tekort aan mensen zich de komende periode verder doorzet waardoor bedrijfsleven genoodzaakt is om op een andere manier naar het werven van mensen te kijken en na te gaan welke technologische innovaties bijdragen aan een gezonde bedrijfsvoering. Al deze ontwikkelingen zijn van invloed op de economie.

6.290 2.038 1.152 1.046 522 200 2.405 1.441 825 1.357 3.450 645 655

Werkzame personen, naar branche (2021) 0

1.0002.0003.0004.0005.0006.0007.000

Werkzame personen, naar branche (2021)

Spanningsindicator regionale arbeidsmarkt (West-Br.)

Wat willen we bereiken? De ambitie van de ‘Agenda arbeidsmarkt en economie’ is om stappen te maken naar meer weerbare en flexibele inwoners en ondernemers die meebewegen met de transities die gaande zijn. Beroepen verdwijnen, de inhoud van het werk verandert en er komen nieuwe beroepen bij. Dit vraagt van inwoners om nieuwe vaardigheden eigen te maken en voor ondernemers om inzicht waar hun kracht ligt en te weten welke vaardigheden nu en in de toekomst belangrijk zijn. Deze agenda draagt bij aan deze transformatie door voor inwoners/ werknemers in te zetten op een leven lang ontwikkelen en anders opleiden, en met ondernemers te verkennen wat acties zijn om de lokale economie te versterken. Dit doen we niet voor niets. Met de Toekomstvisie Oosterhout 2030 in de hand, werken we aan een sterke toekomst. In de Toekomstvisie hebben we de volgende ambitie opgenomen: "Iedereen moet mee kunnen doen. We moeten de kracht die we hebben benutten, zodat het hier prettig wonen, fijn werken en goed recreëren is." Ook in het bestuursakkoord ‘De Stap vooruit’ wordt ingezet op het versterken van de lokale economie en de arbeidsmarkt. Focus en uitgangspunten Deze opgave raakt vele (beleids)terreinen (2). Om daadwerkelijk impact te realiseren, is ervoor gekozen om focus aan te brengen.

De gemeente Oosterhout gaat in samenwerking met inwoners, ondernemers en externe samenwerkingspartners aan de slag met drie programmalijnen. In deze programmalijnen werken we samen voor: ▪ Inwoners (werkzoekenden en werkenden) ▪ Werkgevers ▪ Jongeren Met de acties die we gezamenlijk willen realiseren, zetten we in om te komen tot oplossingen voor economische– en arbeidsmarktvraagstukken. Onze rol als gemeente hierin is die van aanjager, kartrekker of initiator, echter altijd in de verbindende en faciliterende vorm. Als overheid creëren wij geen banen, ontwikkelen geen onderwijs en investeren niet in innovaties. We verbinden partijen zodat de samenwerking tot stand komt voor onze inwoners en ondernemers en we zorgen voor een gunstig vestigingsklimaat. Uitgangspunten in dit programma: ▪ Werken het perspectief van de inwoner/werknemer en ondernemer (de bedoeling); ▪ Werken vanuit de oplossing; ▪ Verbinden, faciliteren en samenwerken met partners; ▪ Samenwerken lokaal, regionaal, provinciaal en landelijk waar nodig, lokaal verankeren; ▪ Doen & bijsturen (lerende aanpak). 2. Onderdeel van een sterke lokale economie zijn de opgave bruisende binnenstad, detailhandel beleid, ondernemershoek gemeentehuis, accountmanagement MKB | Ondernemers, Leisure agenda, citymarketing en het visie woningaanbod.

Programmalijn 1 Iedereen doet mee! Zoals eerder aangegeven veranderen vaardigheden, beroepen en werkgelegenheid. De arbeidsmarkt is altijd in ontwikkeling en de dynamiek hiervan is onvoorspelbaar. Waar we werkloosheid verwachten door een pandemie, zien we dat er meer vacatures dan mensen beschikbaar zijn. Om de problemen op de arbeidsmarkt aan te pakken, is blijvend om-, bij- en herscholen nodig. Vooral technologie en innovatie zorgen voor veranderende vaardigheidsbehoeften (3) waardoor het nodig is om nieuwe leermethoden te hebben die kansen creëren voor duurzaam deelnemen op de arbeidsmarkt. De inzet van technologie en hybride opleiden zijn vormen die in dit programma verder verkend en ontwikkeld worden. Daarnaast hebben werkgevers ook een rol in de krapte op de arbeidsmarkt. Met deze krapte is het nu de tijd voor anders denken en anders doen in de aanname van personeel. Het schaap met 5 poten bestaat niet, wellicht wel twee schapen die 6 poten hebben die het samen beter doen binnen een organisatie. Welke competenties heeft een werkgever nu en in de toekomst nodig en hoe ontwikkelen we dit samen met onderwijs zodat (toekomstig) werknemers duurzaam deelnemen in de maatschappij? Kunnen we jongeren en werknemers die meer praktisch zijn op een andere manier opleiden? Door de snel veranderende arbeidsmarkt en o.a.

technologische ontwikkelingen binnen bedrijven zetten we in op een ontwikkel- en leercultuur zodat inwoners van Oosterhout mee kunnen bewegen, nu en in de toekomst.

3.Vaardigheden als samenwerken, probleem-oplossend denken en handelen, kritisch denken, ICT-geletterdheid, communiceren en zelfregulering(5) worden van belang. Gebaseerd op model 21e -eeuwse vaardigheden, kennisnet (onderwijs maak je samen (2015) – 021 spel, Uitgeverij OMJS)

Het inzetten op een ontwikkelcultuur en gevraagde competenties om te komen tot een sterke lokale economie met goed opgeleid personeel vraagt samenwerking. De maatschappelijke opgave maakt dat we de samenwerking met partners als ondernemers, onderwijs, kennisinstellingen en inwoners moeten blijven opzoeken en versterken. Samen met elkaar aan de slag om een economische toekomstanalyse te maken zodat alle partijen focus hebben waar de kracht van Oosterhout ligt, welke innovaties nodig zijn en wat dit vraagt van (toekomstig) werknemers. Samengevat zijn de belangrijkste knelpunten: ▪ Er is meer vraag naar personeel dan dat er beschikbaar is en er is sprake van een mismatch; ▪ Inwoners en ondernemers zijn nog onvoldoende bezig met de continue aanpassing aan de veranderende vraag naar vaardigheden (inzet op human capital); ▪ Het (verborgen) arbeidspotentieel kan beter op ingezet worden; ▪ Jongeren die een duwtje in de rug nodig hebben direct vanuit school naar werk begeleiden; ▪ Sommige beroepen laten overschotten zien aan personeel en andere beroepen ervaren krapte. Het moet makkelijker zijn om van uitkering naar werk te gaan, van werk naar werk en van sector naar sector waarbij het om- en bijscholen het nieuwe normaal is; ▪ Ondernemers krijgen te maken met een diversiteit aan transities die vragen om adaptief zijn, nu en in de toekomst.

Met bovenstaande in gedachten zijn dit de vragen om de opgave vorm te geven: ▪ Wat kunnen we doen zodat inwoners passend deelnemen en meebewegen op de arbeidsmarkt? ▪ Hoe krijgen we inzicht in waar ondernemers in Oosterhout goed in zijn zodat we de lokale economie kunnen door ontwikkelen en/of versterken met bepaalde bedrijven? ▪ Arbeidsmarkt – en economische vraagstukken zijn altijd gemeentegrens overstijgend. Welke samenwerkingen zijn nodig om te komen tot oplossingen? Oplossingsrichtingen zijn: ▪ Uitgaan van talenten en vaardigheden van werknemers: anders opleiden, anders aannemen van werknemers; ▪ Leven lang ontwikkelen is nodig om de problemen op de arbeidsmarkt aan te pakken; ▪ Ondernemen en innoveren vanuit de kracht van Oosterhout; ▪ Samenwerken met ondernemers, overheid, onderwijs en inwoners.

WAT GAAN WE DOEN? Leven lang ontwikkelen, leren voor het leven Ontwikkelen is het nieuwe normaal! We gaan uit van talent en zetten in op de bewustwording van blijven ontwikkelen. Actie 1. Om in te zetten op een leer- en ontwikkelcultuur: a. Verkent Oosterhout met ondernemers en inwoners wat ze verstaan onder een leven lang ontwikkelen. b. Op basis van deze verkenning wordt samen met partners duurzame activiteiten uitgezet. c. Werknemer & ondernemer in the spotlight: Bewustzijn positieve impact leven lang ontwikkelen stimuleren. Actie 2. Gemeente Oosterhout stimuleert onderwijs en werkgevers om samen te werken zodat jongeren goed toegerust de arbeidsmarkt op kunnen en hun kennis up to date is. a. Eerste project: ontwikkelen van een hybride mbo-opleiding Transport & Logistiek samen met partners vanuit het Logistiek Platform Amerstreek en Curio. b. Met werkgevers en onderwijs bekijken welke hybride opleidingen nog meer opgezet kunnen worden (zoals agrofood, plantbased en zorg). De te ontwikkelen campus van Side Stream Innovation Valley biedt mogelijkheden voor innovatieve samenwerking ondernemers en onderwijs. Technologie voor sociale inclusie We verkennen en zetten technologie slim in zodat mensen zich enerzijds kunnen redden in de maatschappij en anderzijds om te activeren om duurzaam deel te nemen in de maatschappij/arbeidsmarkt.

Actie 3: Beroepen in beeld: MidZuid, gemeente Oosterhout, onderwijs en bibliotheek ontwikkelen dienstverlening voor jongeren en mensen die een baan zoeken via MidZuid/Oosterhout voor duidelijke beeldvorming beroepen door inzet van VR-brillen. Een vliegende start, overgang onderwijs - arbeidsmarkt Jongeren met begeleidings- en/of ondersteuningsvraagstukken, zonder startkwalificatie, worden samen met onderwijs in het laatste schooljaar opgepakt zodat ze een goede uitgangspositie op de arbeidsmarkt hebben. Zij worden begeleid richting (vervolg)opleiding, passende vorm van werk of zitten in een traject naar werk. Ontwikkeling en meedoen vanuit talent staat centraal. Actie 4: Oosterhout verkent samen met netwerkpartners over welke jongeren het gaat en wat ze nodig hebben om te komen tot een start op de arbeidsmarkt. Op basis van de analyse worden acties geformuleerd. Actie 5: Oosterhout verkent vooruitlopend op de wet- & regelgeving pilot jongeren in beeld tot 27 jaar.

Programmalijn 2 Sterke lokale economie De energietransitie, technologische innovatie, grondstoffen schaarste, tekort aan mensen en de klimaattransitie zijn van impact op ondernemers. Hoe ontwikkelen ondernemers zich in deze tijd en hoe zorgen we ervoor dat werknemers bij Oosterhoutse bedrijven blijven en we nieuwe (jonge) talenten aantrekken? Waar staan bedrijven nu, wat zijn toekomstverwachtingen en welke kerncompetenties zijn er in de toekomst nodig om een organisatie vitaal te houden? Niets is zo veranderlijk als een arbeidsmarkt! Vandaar dat het goed is om te weten waar de toekomstige economische kracht en innovatie van Oosterhout ligt. Dit heeft gevolgen voor werkgelegenheid, huisvesting en bereikbaarheid. Het is daarbij van belang om te kijken de lokale economie en het vestigingsklimaat versterkt kunnen worden. Daarom zijn acties nodig om de juiste bedrijven aan te trekken en de bedrijventerreinen klaar te maken voor de toekomst. Maar ook om een interessante plek te zijn om je te vestigen als toekomstig werknemer. Dit vraagt ook om een stad waar wat te beleven is. Een sterke, bruisende binnenstad in combinatie met een omgeving waar het goed recreëren is. Niet alleen voor de eigen inwoners, maar ook juist voor bezoekers en toeristen. Wie weet worden het wel inwoners in de toekomst en versterken ze zo de lokale economie.

Oosterhout ligt gunstig Het voordeel van Oosterhout is dat het geografisch gunstig ligt. Oosterhout is omgeven door verschillende snelwegen, water en het spoor. Naast deze bereikbaarheid, ligt Oosterhout midden in een sterke stedelijke regio Breda-Tilburg en is het onderdeel van de Baronie. Een gebied op de grens tussen West- en Midden-Brabant, omgeven door de economische regio's Rijnmond, de Vlaamse stedenruit en Brainport. De ligging, gecombineerd met een compacte binnenstad met sterke basisvoorzieningen en een groene woon- en leefomgeving, zijn belangrijke vestigingsfactoren voor ondernemers. Ondernemers die vaak al van oudsher gevestigd zijn in Oosterhout en die de basis voor de economie gevormd hebben.

Kansrijke sectoren Om het goed te blijven doen, ontwikkelen bestaande bedrijven zich door en kiezen we voor aanvullende nieuwe sectoren die een impuls geven aan de Oosterhoutse economie. Oosterhout heeft een breed en sterk MKB-palet waarin een aantal sterke sectoren bepalend zijn: ▪ (Agro)food; ▪ Transport & Logistiek; ▪ Bouw. In deze sectoren zitten sterke basisspelers die de noodzaak voor verandering zien. Zowel op technologische ontwikkelingen als de human capital kant. Naast de doorontwikkeling van bovenstaande sectoren kunnen onderstaande sectoren een impuls geven aan de verdere groei en innovatie van de Oosterhoutse economie: ▪ Plantbased en (agro)food ▪ Leisure West-Brabant focust zich onder andere op ‘plantbased’ en ‘agrofood’. In Oosterhout zijn er veel bedrijven die bezig zijn met ontwikkelingen rondom plantbased en circulariteit. In combinatie met de vele foodbedrijven die aanwezig zijn, biedt het kansen om dit te versterken en te stimuleren. Denk ook aan de transities in de smaakindustrie en wat dit betekent voor duurzaamheid. Daarnaast heeft Oosterhout veel bedrijven die zich richten op Leisure. De stad zelf, de groene omgeving en ligging in de regio met vele toeristische hotspots, maken Oosterhout steeds meer de plek om te bezoeken of verblijven. Dit biedt kansen om de vrijetijdseconomie te versterken.

Naar het nieuwe ondernemen Om een stevige lokale economie te behouden, faciliteren we ondernemers bewust te worden van een andere manier van zaken doen. De omvorming naar een nieuwe economie met andere (circulaire) businessmodellen en nieuwe vormen van dienstverlening vraagt bewustwording van zowel ondernemer als inwoner. Brede welvaart hangt namelijk samen met een economie waar planeet, mens en winst in balans zijn. Als Oosterhout willen we inzetten op bedrijven die hierop aansluiten. Oosterhout is een SDG-gemeente. We investeren in een mooie duurzame wereld waar het fijn wonen, leven en werken is. In bijlage 1 wordt verder op de doelen in gegaan en hoe de agenda Arbeidsmarkt & Economie hieraan een bijdrage levert. Ook ondernemers leveren hun bijdrage aan het verder versterken van een duurzame omgeving.

WAT GAAN WE DOEN? Vitale ondernemers In gesprek met ondernemers: hoe vitaal is je bedrijf? Onderwerpen zijn onder andere, duurzaamheid, technologische ontwikkelingen, vitaliteit medewerkers, stages en vacatures binnen de organisatie. Actie 6: Online en kwalitatief onderzoek ondernemers in Oosterhout. Hierbij komen o.a. onderwerpen als inclusieve maatschappij, vervangings- en opleidingsvraagstukken naar voren. Actie 7: Ondersteunen van SDG-lokaal om ondernemers te betrekken bij realiseren van de doelen voor 2030. Actie 8: Uitwerken of aansluiten bij regelingen om bedrijven te verduurzamen (bijvoorbeeld een duurzaamheidslening voor bedrijven). Werken in Oosterhout Voor een goed draaiende economie zijn mensen nodig die over de juiste vaardigheden, kennis en kunde beschikken om mee te bewegen op de arbeidsmarkt. Wat zijn de openstaande functies van praktisch opgeleid tot kenniswerker? Hoe genereren we bekendheid van deze banen in Oosterhout onder jongeren, zodat we jong talent behouden of van buitenaf aantrekken? Actie 9: In onderzoek meenemen waarom jonge werknemers kiezen voor een Oosterhouts bedrijf en hoe dit aansluit bij hun maatschappelijke visie. Actie 10: Samen met JONG Oosterhout uitzoeken hoe bekend jongeren zijn met Oosterhoutse bedrijven en wat nodig is om dit te vergroten.

Actie 11: Faciliteren van Oosterhoutse ondernemers om hun bekendheid te vergroten bij onderwijsinstellingen voor stageplaatsen of afstudeeropdrachten. Toekomstbestendige bedrijventerreinen Oosterhout zet in op het behouden en aantrekken van nieuwe ondernemers door te investeren in een gunstig vestigingsklimaat. Naast het inzetten op aantrekkelijke bedrijventerreinen, door o.a. het ontwikkelen van bedrijfsinvesteringszones (BIZ), wil de gemeente in beeld krijgen wat er nodig is om de bedrijven en bedrijventerreinen te versterken, te verduurzamen en te vergroenen. Actie 12: Het ondersteunen van bedrijvenverenigingen om meer collectiviteit te krijgen zoals een bedrijfsinvesteringszone (BIZ). Naast Weststad is het ook voor Vijf Eiken en Everdenberg wenselijk een BIZ te starten. Verenigde bedrijventerreinen kunnen in de toekomst in aanmerking komen voor een bijdrage van de gemeente om te investeren in de kwaliteit en veiligheid ( o.a. cameratoezicht ) van hun terrein. Actie 13: Behouden en zo nodig verbeteren van de kwaliteit van de bedrijventerreinen. Per terrein brengen we in beeld wat nodig is in de openbare ruimte (beheer) en hoe de bereikbaarheid (ook via lokaal openbaar vervoer) verbeterd kan worden. In de begroting worden hiervoor middelen vrijgemaakt.

Actie 14. Onderzoek toekomst grote bedrijventerreinen. Waar ligt de kracht van het Oosterhoutse bedrijfsleven? Voor elk bedrijventerrein wordt onderzocht waarin zij zich onderscheidt en welke toekomstscenario’s er kunnen zijn. Daarbij wordt gekeken naar de toekomst van gevestigde bedrijven (inclusief benodigde werknemers en innovatie), grondstoffentransitie, duurzaamheid, mobiliteitstransitie, herverkaveling en ruimtelijke kwaliteit. De uitkomsten worden verbonden aan de verstedelijkingsstrategie (Stedelijke regio Breda-Tilburg) en onderzoek vitale bedrijven. Dit alles met als doel te komen tot een veerkrachtige en toekomstbestendige lokale economie. Vanuit deze analyse wordt, samen met ondernemers aan ondernemerstafels, een uitvoeringsagenda per terrein opgesteld. Actie 15: In het kader van bereikbaarheid van bedrijventerrein en duurzaamheid wordt ingezet op multimodaliteit (bereikbaarheid via weg, water of spoor). Beschikbare locaties aan het water of spoor zijn beperkt. Om deze locaties beschikbaar te houden, worden in het omgevingsplan regels gesteld voor de toegestane watergebonden bedrijvigheid.

Van binnenstad tot toerist Een sterke, bruisende binnenstad, is van belang voor Oosterhout. Om dit te realiseren is er een goede samenwerking met winkeliers, horeca, vastgoedeigenaren en organisaties. Oosterhout heeft in het detailhandelsbeleid ingezet op concentratie van winkels en voorzieningen en in 2022 is de horecavisie vastgesteld. Er wordt in samenwerking met de horeca een actieplan opgesteld. Voor winkelcentrum Zuiderhout en Arkendonk worden plannen gemaakt zodat ze ook in de toekomst aantrekkelijk blijven. Voor zowel binnenstad, Zuiderhout en Arkendonk lopen aparte trajecten. Vanuit het Actieprogramma Arbeidsmarkt en Economie zijn geen aanvullende acties noodzakelijk. Een andere belangrijke economische pijler is de bezoeker en toerist die Oosterhout aan doet. Om de toeristische aantrekkingskracht van Oosterhout te versterken, wordt via het toeristisch fonds gericht geïnvesteerd in nieuwe voorzieningen en evenementen. De bestaande samenwerking en afspraken rondom het toeristisch fonds worden voorgezet. Een actueel inzicht in de economische en maatschappelijke meerwaarde van toerisme kan helpen om gerichte keuzes te maken. Actie 16: Onderzoek naar maatschappelijke en economische meerwaarde toeristische sector in Oosterhout. De uitkomsten worden meegenomen in de toekomstige te maken keuzes voor gerichte investeringen in toerisme en Leisure.

Visie buitengebied Actie 17: We willen de kansen en bedreigingen voor het gehele buitengebied in beeld brengen, op basis van een inventarisatie van (te verwachten) ontwikkelingen, bijvoorbeeld in de agrarische sector.

Programmalijn 3 Regionaal krachtig Samenwerking op het snijvlak economie en arbeidsmarkt zijn gemeentegrens overstijgend. De vraagstukken die er liggen zijn complex en dit, samen met de (technologische) innovaties en transities die gaande zijn, maakt dat er soms (nog) geen oplossingen zijn. Om te komen tot oplossingen voor arbeidsmarktvraagstukken werkt Oosterhout samen binnen de regio West-Brabant (RWB). Een samenwerking die soms te smal is voor de dagelijkse economische praktijk. Het bedrijfsleven zoekt ook de samenhang in de stedelijke regio Breda–Tilburg. Daarnaast trekt Oosterhout met deze gemeenten op voor de verstedelijkingsstrategie voor de stedelijke regio Breda–Tilburg. Een akkoord waarin ook de ambities op het gebied van volkshuisvesting, economie, mobiliteit, natuur en duurzaamheid worden gebundeld. Andere regionaal economische samenwerkingen zijn o.a. de partners in de regiodeal die ingediend is door WestBrabant met Midden-Brabant, het Regionale Mobiliteit Team, de samenwerking in het opschalen van Brabant Leert (Corona Herstel Fonds), etc. Naast de economische samenwerking trekken we gezamenlijk op in de Human Capital agenda. Dit zijn projecten die inzetten op een inclusieve samenwerking, een bijdrage leveren aan het tegengaan van vergrijzing en het vergroten van arbeidspotentieel van (toekomstige) medewerkers waaronder een leven lang ontwikkelen.

Kortom, Oosterhout werkt samen met verschillende partners zodat we meer voor elkaar krijgen voor ondernemers en inwoners. We bekijken regelmatig met welke partner(s) en in welk samenwerkingsverband we onze ambitie kunnen realiseren. Dit zijn niet alleen economische partners als MKB Oosterhout, VNO-NCW, KHN, Binnenstad, PACT Brabant of WestBrabant Werkt met Talent. Maar ook onderwijs en maatschappelijke partners zijn relevant bij om te komen tot oplossingen voor economische en arbeidsmarktvraagstukken.

Uitgangspunten samenwerking: ▪ Vanuit inhoud samen de koers bepalen; ▪ Open & transparant; ▪ Gelijkwaardigheid en inbreng vanuit eigen expertise; ▪ Vanuit vertrouwen en gezamenlijke verantwoordelijkheid. WAT GAAN WE DOEN? Versterken regionale samenwerking De vraagstukken rondom economie en arbeidsmarkt sluiten aan bij de regionale samenwerkingsverbanden in West-Brabant. Gemeente Oosterhout werkt samen met verschillende partners en in een diversiteit aan gremia om toegevoegde waarde voor de lokale ambities te realiseren. Vanuit onze eigen kracht versterken we de regio zo ontstaat er een mooie wisselwerking in de samenwerking. Actie 18 Verkennen bij welke overleggen gemeente Oosterhout voor economie en arbeidsmarkt aansluit zodat de regionale samenwerking en projecten impact hebben voor lokale ondernemers en inwoners. Actie 19: Vanuit logistiek is de samenwerking tussen binnenhavens in Brabant van belang. Oosterhout werkt samen met andere gemeenten (havens Midden-Brabant) om te komen tot een Brabant brede samenwerking (Brabant Ports).

De verstedelijkingsstrategie De verstedelijkingsstrategie is een vliegwiel voor o.a. versterking van de samenwerking met Breda, Tilburg en Waalwijk. Actie 20: Oosterhout toetst deze strategie bij het lokale onderzoek grote bedrijventerreinen en vitale ondernemers. Op basis daarvan wordt een analyse gemaakt waar Oosterhout economisch sterk in is en welke innovatie er is zodat Oosterhout vanuit haar kracht een impuls kan geven aan de lokale en regionale economie in een economische agenda.

IN 2026

In 2026 is de dynamiek in de arbeidsmarkt er nog steeds. Door de focus op een leven lang ontwikkelen, de inzet van nieuwe en bestaande technologie en de gedegen analyse van waar de economische kracht en innovatie van Oosterhout ligt, hebben we een sterke lokale economie en gezonde arbeidsmarkt. De eerste stap naar een meer skills based arbeidsmarkt is gezet en we kijken anders naar (toekomstig) werknemers om de vraag van werkgevers op te lossen. Ondernemers en inwoners vinden door ontwikkelen op vaardigheden en kennis het nieuwe normaal en ondernemers blijven graag in Oosterhout. Inwoners werken graag bij één van de mooie MKB-bedrijven. Voor jongeren werken bedrijven in Oosterhout samen met onderwijs. Hybride opleiden wordt steeds meer doorontwikkeld waardoor de aansluiting van school naar de arbeidsmarkt beter aansluit en jongeren een vliegende start hebben. Door deze samenwerking wordt het werk anders georganiseerd zodat iedereen vanuit talent (passend) meedoet. Zowel lokaal als regionaal weten ondernemers en inwoners waar ze terecht kunnen voor oriëntatie op nieuw werk en mogelijke om- of bijscholing waardoor van uitkering naar werk, van werk naar werk of een andere invulling van het huidig werk makkelijker is. Ondernemers vinden elkaar voor innovaties en ontwikkelingen. De gemeente heeft in alles een verbindende rol en zorgt voor een gunstig ondernemingsklimaat.

Dit zodat Oosterhout een sterke lokale economie (planeet, mens en winst zijn in balans) heeft met een gezonde arbeidsmarkt die bijdraagt aan een brede welvaart. Het is fijn wonen, werken en recreëren in Oosterhout.

Bijlage 1

OOSTERHOUT & duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG)

Oosterhout is een SDG-gemeente. We investeren in een mooie duurzame wereld waar het fijn wonen, leven en werken is. In dit programma staan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen centraal. 1. Beëindig armoede overal en in al haar vormen. Door in te zetten op een leven lang ontwikkelen, tegen 2030, te komen tot een volledige en/of passende gelijkwaardige deelname in de maatschappij of op de arbeidsmarkt voor alle inwoners, ook voor jonge mensen en personen met een handicap, en tegen 2026 het aandeel aanzienlijk terugschroeven van jongeren zonder startkwalificatie die niet aan het werk zijn, geen onderwijs volgen en niet met een opleiding bezig zijn. 4. Verzeker gelijke toegang tot kwaliteitsvol onderwijs en bevorder levenslang leren voor iedereen. In 2030 is ontwikkelen het nieuwe normaal! We leren niet meer voor school, we leren voor het leven. Inwoners beschikken naast de relevante vaardigheden, ook over de juiste technische, digitale en beroepsvaardigheden, die aansluiten op de arbeidsmarkt en/of voor deelname in de maatschappij. 8.

Bevorder aanhoudende, inclusieve en duurzame economische groei, volledige en productieve werkgelegenheid en waardig werk voor iedereen Komen tot een economisch strategische analyse die inzicht geeft in de economische productiviteit, technologische innovatie en de sectoren met toegevoegde waarde voor de lokale economie die bijdragen aan brede welvaart.

9. Bouw veerkrachtige infrastructuur, bevorder inclusieve en duurzame industrialisering en stimuleer innovatie. Oosterhout verkent en zet samen met partners in op technologie voor sociale inclusie zodat zoveel mogelijk onbenut arbeidspotentieel duurzaam richting werk geholpen wordt. 10. Dring ongelijkheid in en tussen landen terug. Tegen 2030 de sociale, economische inclusie van iedereen mogelijk maken en bevorderen, ongeacht leeftijd, geslacht, handicap, ras, etniciteit, herkomst, godsdienst of economische of andere status. Dit doen we door in te zetten op een leven lang ontwikkelen, technologie voor (sociale) inclusie en een vliegende start voor jongeren op de arbeidsmarkt. 17. Inwoners, ondernemers, gemeenten, onderwijs, kennisinstellingen en maatschappelijk partners zetten structureel in op het ontwikkelen van een DNA van blijven ontwikkelen en passende vormen van onderwijs (o.a. hybride onderwijs, modulair leren, blended learning etc.).

Bijlage 2

We zetten ook Virtual Reality in bij zoektocht naar werk Samen met gemeente Oosterhout zetten wij VR-brillen in om onze ambitie mogelijk te maken. Gemeente Oosterhout en sociaal werk- en ontwikkelbedrijf MidZuid zien Virtual Reality (VR)-brillen als waardevol instrument om hun gezamenlijke missie ‘duurzaam werk voor iedereen’ mogelijk te maken. Tijdens het werk- en stageplein Werk voor Iedereen op 18 mei, presenteert Melvin trots de mogelijkheden van de nieuwe VR-brillen aan Dees Melsen, wethouder van gemeente Oosterhout. Door de inzet van de gemeente Oosterhout is er een subsidie verstrekt voor de aanschaf van vier VR-brillen. Twee brillen worden permanent ingezet als ondersteuning bij de ontwikkeling en begeleiding van inwoners bij het vinden en behouden van werk bij MidZuid. Kennismaken op eigen tempo Melvin werkt al enige tijd bij MidZuid in het bedrijfsrestaurant. Hij vertelt: “Werken in de horeca is echt mijn ding. Als je zo’n bril opzet ben je echt even in de spoelkeuken van een restaurant. Ik herken veel uit mijn huidige werk in de catering bij MidZuid. Met de VR-bril kan ik mij oriënteren op mijn toekomstplannen. Ik ontdek eerst in een rustige omgeving en op mijn eigen tempo of bijvoorbeeld werken in een spoelkeuken iets voor mij is. Dat neemt voor mij de drempel weg om het straks in het echt te gaan ervaren”, vertelt Melvin.

Zo veel mogelijk mensen helpen “Ik begreep dat al is gebleken dat het gebruik van VR-brillen kan bijdragen aan het verlagen van de drempel om te solliciteren. En nu ik het zelf heb ervaren ben ik echt verrast over de mogelijkheden van Virtual Reality. Of je jezelf nog aan het oriënteren bent op de arbeidsmarkt of een nieuwe stap wilt wagen. Je zet de bril op en dat laat je in korte tijd kennis maken met een diversiteit aan beroepen. Ook nieuwkomers, waarvan de taal bij aanvang nog een barrière is, kunnen in het Engels, Arabisch of Tigrinya zien welke beroepen er zijn en wat de werkzaamheden inhouden. Het is mooi dat Stichting Stip erop gericht is om de innovaties zonder winstoogmerk beschikbaar te stellen aan de maatschappij. Met de subsidie van de gemeente is Virtual Reality nu onderdeel van de dienstverlening aan de inwoners van Oosterhout en medewerkers van MidZuid. Voor het ontwikkelen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werken we al lange tijd samen met sociaal werk- en ontwikkelbedrijf MidZuid. Samen begeleiden we zoveel mogelijk mensen naar duurzaam werk”, aldus Dees Melsen. Eigen kansen ontdekken op stage- en werkplein Tijdens het stage- en werkplein van 18 mei, maakten werkzoekenden en leerlingen van praktijk- en voortgezet speciaal scholen kennis met 11 werkgevers uit de regio.

Ook presenteerden 6 enthousiaste werkgevers zichzelf, waarin de aanwezigen het bedrijf en de werkzaamheden leerden kennen. “We hopen door deze ochtend te organiseren dat zowel werkgevers als inwoners in relatief korte tijd een goed beeld krijgen van elkaar. Met als doel een baan vinden die echt past “Voor de dienstverlening aan werkgevers werken we nauw samen met het WerkgeversServicepunt West-Brabant, door deze verbinding lukt het nog beter om meer inclusiviteit bij werkgevers mogelijk te maken.”, aldus Peter Volkers, manager werkgeversdienstverlening en ontwikkeling bij MidZuid. Manager Innovatie, Dianne Bekker is gelukkig met de samenloop: “Ik ben blij dat er direct zo’n grote groep leerlingen en werkzoekenden kennismaakt met de VR-brillen als onderdeel van de dienstverlening met de gemeente. We willen als MidZuid steeds meer een partner in inclusieve technologie zijn voor zowel werkgevers als inwoners. Marleen Braakhuis zet zich daar bij MidZuid actief voor in. Dit evenement biedt de ultieme win-win. Werkgevers en inwoners krijgen de gelegenheid om elkaar te ontmoeten en te ervaren of er een match is én de technologie wordt ingezet om de drempel tot solliciteren te verlagen. Een perfecte timing. We hopen op nog meer successen waarin technologie de arbeidsmarkt meer inclusief maakt.”

Bijlage 3

Mbo-hybride opleiding: oriëntatiejaar Transport & Logistiek