Opbrengst debatbijeenkomst 12 juli 2022 (regiovisie Jeugdhulpregio WBO).pdf

Notitie Zaak : Regiovisie Jeugdhulpregio WBO Zaaknummer : 338873

Notitie opbrengst debat 12 juli 2022 Aan Van Datum Onderwerp

: : : :

De gemeenteraad Het college van B&W 23 augustus 2022 Opbrengst debatbijeenkomst Regiovisie Jeugdhulpregio WBO

Inleiding Op 12 juli jl. heeft u het debat gevoerd over de Regiovisie voor Jeugdhulpregio West Brabant Oost (hierna: regio WBO), welke als doel heeft de juiste en beste jeugdhulp nabij en zo thuis mogelijk voor de jeugdige te organiseren. Deze debatbijeenkomst gaf u de mogelijkheid aandachtspunten mee te geven aan het college op drie onderwerpen die als opgaven voortvloeien uit de regiovisie WBO: 1. (herijking) Lokaal beleidskader Jeugd(hulp). 2. De inkoop; 3. Governance; We kijken terug op een constructief, zinvol debat. Met deze notitie informeren we u hoe we de opbrengst van het debat zullen verwerken in de drie genoemde opgaven. We doen dit langs de lijnen van de drie gestelde vragen uit de debatmemo. Welke uitgangspunten wilt u het college meegeven als vertrekpunt voor het te herijken beleidskader jeugd, waarbij de Visie Sociaal Domein het overkoepeld kader is? U heeft aangegeven dat “veilig en gelukkig opgroeien” het uitgangspunt moet zijn voor het lokaal beleidskader en dat ouders en de jeugdigen betrokken moeten worden bij het opstellen hiervan. Dit nemen we zeker ter harte. U geeft mee dat het van belang is een sterk netwerk naast ouders te organiseren, waarin de domeinoverstijgende, integrale benadering noodzakelijk is. Aanverwante problemen op bijvoorbeeld het gebied van huisvesting en/of schulden kunnen immers de aanleiding zijn voor gezinsproblematiek.

Daarnaast kunnen life-events als echtscheiding of overlijden aanleiding zijn tot een tijdelijk steuntje in de rug. Preventie is een veelgehoord sleutelwoord wat een nadrukkelijke plek moet krijgen in het beleidskader. U geeft aan dat het belangrijk is dit beter, zichtbaarder en dicht bij de burger te organiseren. Daarbij is het belangrijk oog te hebben voor mensen om de jeugdige heen (sportcoaches, leraren etc.) alsook de peergroup1 van de jeugdige. In het beleidskader jeugd zal de “beweging naar de voorkant” nadrukkelijk centraal staan, het versterken van de sociale basis is hiervoor een middel. U geeft een aantal tips/mogelijkheden mee om de sociale basis te verstevigen: - Cursussen voor ouders op diverse onderwerpen; - Het thema mentale gezondheid stevig beetpakken, vanuit de overtuiging dat voorkomen beter is dan genezen; - Geef ervaringsdeskundigheid een structurele plek in de totstandkoming van beleid; - Cultuur, sport etc. te zien als middel voor onder andere zingeving; - Aansluiting zoeken bij de peergroups, om te ervaren wat leeft onder verschillende leeftijdsgroepen; - Borg lokaal dat op zeer complexe casuïstiek stevig regie wordt gevoerd; - Zet in op een kansrijke start voor elk kind, zelfs al voor de conceptie, etc.

1 Een peergroup is een groep mensen uit de samenleving, die een vergelijkbare leeftijd, status, belang of

belangstelling hebben en gemeenschappelijke gedragscodes. Een peergroup wordt ook wel de 'vriendengroep' of 'vriendenkring' genoemd.

Wij verzoeken u om bij communicatie rondom deze aanvraag het zaaknummer 338873 te vermelden.

Naast dat wij deze thema’s zeker meenemen in de totstandkoming van ons te herijken beleidskader jeugd, wil het college met deze notitie aangeven dat we met een aantal zaken al aan de slag zijn. De afgelopen jaren hebben we ingezet op een doorontwikkeling van de (laagdrempelige) vrij toegankelijke jeugdhulp. We streven daarbij naar een dekkend aanbod van zowel collectieve- als individuele voorzieningen en spelen in op huidige trends en ontwikkelingen. In het najaar wordt er op uw verzoek een werkbezoek georganiseerd bij onze partners uit het voorliggend veld partners, zodat u hier ook meer beeld en geluid bij krijgt. Komende periode wordt er verder ingezet op de doorontwikkeling en op basis van monitoring gaan we kijken welke (extra) inzet nodig is om de beweging naar de voorkant nog beter vorm te geven. De tips en mogelijkheden die door u zijn aangedragen worden hier in meegenomen. Wij zullen hier de Adviesraad Sociaal Domein actief in betrekken. Als laatste is uit de debatbijeenkomst naar voren gekomen dat het thema normaliseren urgent blijft: soms horen dingen bij het leven en is goed, goed genoeg. Ter voorkoming dat jeugdigen doorstromen in de jeugdhulpverlening, dient dit onderwerp een plek te krijgen in het lokaal beleidskader jeugd. Welke aandachtspunten zou u het college mee willen geven m.b.t.

de nieuwe inkoop van niet vrij toegankelijke jeugdhulp, waarbij de uitgangspunten zoals beschreven in de regiovisie WBO het overkoepelend kader zijn? De centrale vraag tijdens het inkoopproces moet volgens u zijn: wat heeft het kind eraan? Het doel van de regiovisie is het voorkomen van problemen. Heeft de jeugdige toch ondersteuning nodig, dan moet deze kwalitatief goed zijn. Meerdere van u riepen op het meest kwetsbare kind en het gezin te ondersteunen. Nu blijken aanbieders die lichtere hulpvragen oppakken veel geld te verdienen zonder wachtlijsten, terwijl het (zeer) kwetsbare kind lang moet wachten omdat ze afhankelijk zijn van aanbieders met wachtlijsten die wel zware hulp kunnen bieden. U vraagt zich af of deze nieuwe inkoop de juiste manier is om hardnekkige knelpunten in het stelsel aan te pakken. Hierop heeft de portefeuillehouder tijdens het debat aangegeven dat we hier helaas geen garanties op kunnen geven. U roept op een en ander zo simpel mogelijk in te richten, wat juist hetgeen is wij beogen. Een aantal van u is ingegaan op de manier van bekostiging en het al dan niet koppelen van innovatietarief hieraan. Welke bekostigingssystematiek we gaan hanteren is nog in ontwikkeling, zo ook de wijze waarop we innovatie willen stimuleren.

Naast bovenstaande, geeft u een aantal concrete tips mee: - Sturen op innovatie: stimuleer en borg dat aanbieders in de steeds veranderende omgeving in beweging blijven om nieuwe dingen te doen; - Voorkom bureaucratie door juist samen (met 5 gemeenten) op eenzelfde manier te werken; - Houdt oog voor het commercieel belang van aanbieders en blijf kort op de bal spelen waar het gaat om kwaliteit en effectiviteit van de jeugdhulpverlening; - Let op dat de bureaucratie van gemeenten niet verlegd wordt naar het consortium van aanbieders; - Behoud de ruimte en bewegingsvrijheid voor de inrichting van het voorliggend veld van Oosterhout en zijn kerkdorpen; - Kijk nog eens goed of de zorgen van aanbieders (onder andere de insprekers bij diverse WBO gemeenten) terecht zijn. Goed dat de inkoop getemporiseerd is, maar kijk ook nog eens naar bijvoorbeeld de 10 van de 13 jeugdhulpvormen die een consortium moet kunnen bieden; - Personeelsproblematiek: ook al is dit een overkoepelend thema, houdt hier rekening mee en waardeer onze professionals; - Ga aan de slag met de wachtlijsten, een zeer belemmerende factor in het huidige stelsel. Heb hierbij ook oog voor andere vormen van jeugdzorg als jeugdbescherming/jeugdreclassering en Veilig Thuis; - Werk de ontwikkelopgaven uit de Regiovisie concreet uit en ga hier mee aan de slag.

Bovenstaande tips nemen we mee naar Regio WBO in de verdere uitwerking van de inkoop. Helaas bestaat er nog geen beproeft perfect inkoopmodel voor jeugdhulp. Daarnaast merken we op dat inkoop een middel is om doelen uit de Regiovisie te realiseren, geen doel op zich. Wel denken we dat met de invulling van consortiums een stap in de juiste richting zetten

om met minder aanbieders beter te kunnen samenwerken in het realiseren van de ontwikkelopgaven. Ook zetten we een stap in het verminderen van de bureaucratie voor diegene waar het over gaat: de jeugdige en zijn gezin. Zij hoeven minder/niet “terug naar start” om een beschikkingen op te halen als eerder hulp niet effectief of passend bleek. Daarnaast zijn we bezig met een leer- en ontwikkelplan, waarin de wijze van verantwoorden door zorgaanbieders een plek krijgt. Ook wordt de monitoring en het doel hiervan vastgelegd. Sinds de temporisering is er een reflectiegroep2 van aanbieders ingericht, om de consequenties van de opgestelde inkoopstrategie uit te werken. Met het temporiseren is in eerste instantie het uitwerken van de inkoopstrategie uitgesteld. Mocht aanpassen van de inkoopstrategie aan de orde zijn na de laatste gesprekken met de reflectiegroep hierover, komen we bij u terug. Welke uitgangspunten zou u het college mee willen geven m.b.t. de inrichting van de governance, waarbij de regiovisie WBO het overkoepelend kader is? U roept op als het komt tot een Gemeenschappelijk Regeling (GR), deze zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig in te richten. De inrichting van de governance moet er vooral op gericht zijn de inkoop en het contractmanagement zo goed als mogelijk te faciliteren.

U roept op betrokken te willen worden in dit proces door input te geven en u wilt proactief geïnformeerd worden. De governance moet aansluiten op onze lokale Visie Sociaal Domein. Naast het besef dat een verstevigde samenwerking ons gaat helpen meer slagkracht te ontwikkelen, roept u op knelpunten dichtbij op te lossen als dit kan. U roept op goed af te spreken hoe en op welke wijze we op transformatiedoelen en ontwikkelopgaven sturen. Laat (boven)regionaal en lokaal versterkend op elkaar werken is het advies dat u ons hierin meegeeft. Ook deze punten nemen we mee richting regio WBO, we komen na de zomervakantie bij u terug als er regionaal bestuurlijk overleg heeft plaatsgevonden. Onderwijs als vindplaats Omdat u tijdens de debatbijeenkomst een aantal maal het onderwijs als vindplaats en samenwerkingspartner benoemd, koppelen we ook op dit thema terug op welke wijze we uw input meenemen. U geeft de volgende concrete tips mee: - Onderzoek (nogmaals) of/hoe we “handle with care” binnen West Brabant kunnen invoeren; - Onderzoek of we mentale problemen binnen school al kunnen opvangen (bijv. door beschikkingsvrije jeugdhulp), zodat beschikte jeugdhulp niet nodig is door tijdig ingrijpen en een “etiket” uitblijft; - Blijf scholen betrekken bij planontwikkeling en leg de verbinding tussen jeugdhulp en onderwijs; - Preventie: zorg voor zichtbaarheid van het sociaal team.

Wij hebben als gemeente de verantwoordelijkheid om de aansluiting van hulp/zorg en onderwijs goed vorm te geven, onderwijsachterstanden bij kinderen tegen te gaan, toe te zien op leerplicht, het leerlingenvervoer te bekostigen en diverse andere specifieke wettelijke taken. Wettelijk gezien hebben gemeenten dus een beperkte rol op het onderwijsterrein. Wel hebben zowel de gemeente als het onderwijs een grote rol bij de opvoeding en ontwikkeling van kinderen. Goede samenwerking is daarom belangrijk. Momenteel wordt in samenwerking met het onderwijs, partners en uw raad een visie op onderwijs opgesteld. Deze visie wordt vervolgens samen met het bestuursakkoord en de wettelijke taken gebruikt om mee invulling te geven aan een Lokale Educatie Agenda (LEA). Op deze agenda zullen gemeente en het onderwijs tot gezamenlijke afspraken komen over onderwijs- en jeugdbeleid. De door uw raad genoemde tips zullen we meenemen bij dit proces. Ook zullen uw aandachtspunten meegenomen worden in het onderzoek naar de optimalisatie van de verbinding passend onderwijs en jeugdhulp. Deze onderzoeksopdracht is gezamenlijk met de schoolbesturen primair onderwijs geformuleerd. Met het onderzoek willen we komen tot punten waar aandacht aan gegeven moet worden om de aansluiting tussen onderwijs en jeugdhulp te 2 Een afgevaardigde groep van ZZPers, kleine en (middel)grote zorgaanbieders.

optimaliseren. Dit onderzoek wordt uitgevoerd binnen het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). In dit programma werken wij samen met het onderwijs aan het voorkomen en bestrijden van achterstanden bij leerlingen. In het nationaal programma onderwijs is dan ook aandacht voor preventie, mentaal welbevinden en sociaal-emotionele ontwikkeling. Investeren in de toeleiding en toegang U gaf aan dat het belangrijk is om te investeren in de toeleiding en toegang tot zorg en ondersteuning voor jeugdigen en ouders. Dat hierbij integraliteit en over de domeinen heen kijken belangrijke aandachtspunten zijn. Wij willen u meegeven dat binnen het cyclisch project “verbetertraject toegang” (gestart in 2020) doorlopend wordt gewerkt aan verbeteropgaven die gezamenlijk met drie perspectieven (inwoners, maatschappelijke partners en gemeente) tot stand komen, geëvalueerd en bijgesteld worden. Hierbij streven we ernaar steeds beter integraal samen te werken om inwoners tijdig de beste combinatie van zorg en ondersteuning te bieden. Afsluitend U geeft aan op alle onderwerpen nadrukkelijk betrokken te willen worden. Allereerst danken wij u voor deze betrokkenheid. Wij gaan binnen regio WBO bespreken hoe we dit het best vorm kunnen geven, we nemen uw suggestie mee dit met de andere 4 gemeenteraden van jeugdhulpregio WBO3 te doen.

Ook geeft u aan van dichtbij te willen ervaren “hoe het werkt” in de jeugdhulpverlening door in gesprek te gaan met professionals. Thema’s als: waarom loopt casuïstiek vast, waarom stokt de door- en uitstroom zijn thema’s die u zou willen bespreken. Momenteel zijn we in gesprek met de griffie om een programma op te stellen voor een werkbezoek aan de partners die de Oosterhoutse vrij toegankelijke jeugdhulpvoorzieningen vormgeven. Dit voorstel zal aan uw agendacommissie worden voorgelegd. Nogmaals, wij kijken terug op een zinvol debat. Wij hebben er vertrouwen in dat we uw input kunnen verwerken in de opgaven die voortvloeien uit de Regiovisie. Wij hebben tijdens het debat geen onoverkomelijke, inhoudelijke bezwaren gehoord op de Regiovisie, die deze verwerking zou kunnen belemmeren. Om deze reden bieden wij u de Regiovisie van jeugdhulpregio WBO op 27 september aanstaande ter besluitvorming aan. Zodra deze ook in Altena is vastgesteld, kunnen we verder aan de slag met de uitvoering van de ontwikkelopgaven.

3 Altena, Breda, Drimmelen, Geertruidenberg.