Inspraakreactie zonnepark Milieuvereniging Oosterhout 23 mei 2023

AEK MILIEUVERENIGING OOSTERHOUT i Ê

/•

2)

-____________ _

O0STERHOUT/ 5.1,2,e

5.1,2,e

\Tel.nr. 5.1,2,e

Bank nr. 5.1,2,e

Oosterhout, 23 mei 2023

Herstelbesluit zonnepark A59 en afwegingskader Zonneparken Buitengebied Oosterhout

Geachte gemeenteraad, Het is inmiddels meer dan 3 jaar geleden dat wij voor de eerste keer inspraken over dit onderwerp. Helaas moeten we constateren dat we in 3 jaar helemaal niets zijn opgeschoten. Wij vinden dat er vanwege de klimaatproblematiek snel werk gemaakt moet worden van de productie van duurzame energie. Er is al veel geld weggegooid en er wordt maar steeds doorgegaan op een ingeslagen weg die in onze ogen niet gaat leiden tot een bijdrage van Oosterhout aan de klimaatproblematiek. Het lijkt dat er geen lering getrokken wordt uit deze laatste 3 jaar en dat geldt ook voor het herstelbesluit en het afwegingskader Zonneparken waarover u volgende week moet besluiten. Dit betreuren wij omdat de gevolgen van de klimaatverandering zich al flink bemerkbaar maken, vooral in andere delen van de wereld met alle gevolgen van dien. In maart 2020 was het de bedoeling dat een en ander al in 2022 gerealiseerd zou zijn. Wij denken ook dat als er op deze manier doorgegaan wordt er helemaal niets gebeurd. Dat al dat geld dat nu nog steeds in het water wordt gegooid, beter als subsidie aan bewoners verstrekt kan worden omdat er dan wel voortgang gemaakt kan worden. Dit grootschalige heiloze plan blokkeert deze kleinschalige ontwikkelingen.

Na de uitspraak hebben Eneco en de gemeente alles uit de kast gehaald. Kosten nog moeite zijn daarvoor gespaard om te proberen het oude voorstel gewoon door te laten gaan. Niemand is er op het idee gekomen om naar de echte alternatieven te kijken. Er ligt een nieuw afwegingskader Zonneparken Buitengebied Oosterhout van Movares. Het rapport ziet er prachtig uit, maar houdt niets nieuws in en bevat fouten. Als je de Oranjepolder goed beoordeeld dan komen we op een oranje-rood gebied uit. Daarmee is dit onderzoek niet veel beter dan wat er lag. Fouten Movares

Geen combinatie van zon en wind als uitgangspunt Geen cultuurhistorische en natuurwaarden meegewogen. Er staat keihard: cultuurhistorische waarden afwezig. Dat het terrein toegankelijk zou zijn voor reeen. Dat is helemaal niet zo. Criterium bosgebied deugt niet. Want een bos is natuurnetwerk en zou als 3 beoordeeld moeten worden

Geen ladder van verduurzaming toegepast Als je de Oranjepolder goed beoordeeld dan komen we op een oranje-rood gebied. Daarmee is dit onderzoek niet veel beter dan wat er lag.

Ook in dit rapport is gewoon het uitgangspunt geweest dat de uitkomst dient te zijn een zonnepark in de Oranjepolder. Een groot manco is dat het uitgaat van alleen een zonnepark terwijl op het moment van gereed komen ook al besloten was over de combinatie van zon en wind. Er wordt door de partijen betoogd dat de combinatie van deze twee vormen van duurzame energieopwekking binnen hetzelfde gebied leidt tot een optimaal gebruik van de gronden, niet alleen in verband met dubbel ruimtegebruik maar ook in de vorm van

energieopwekking op zichzelf. Op zonnige dagen genereert het zonnepark immers veel vermogen, maar zal ook sprake zijn van minder wind. Maar de salamietactiek moest doorgezet worden omdat bij een combinatie de beoordeling van deze locatie nog veel beroerder zou worden. Cumulatie van de gevolgen voor de natuur mag niet in beeld gebracht worden. Zo wordt er een aparte berekening gemaakt voor stikstof van zon en wind maar als je die bij elkaar optelt zou er stikstofruimte ingekocht moeten worden. Dat betekent dat beide projecten niet realiseerbaar zijn. Bovendien is er op geen enkele manier rekening gehouden met het feit dat de locatie op de grens ligt met de gemeente Geertruidenberg en Drimmelen en de gevolgen die daar natuurlijk ook gaan plaatsvinden. Ook de onmiddellijke nabijheid van de 380 en de 150 KV hoogspanningsleidingen met hun bijbehorende electromagnetische veld zien wij niet terug in de afweging. Daarnaast zijn in het afwegingskader andere mogelijkheden op bestaande bedrijventerreinen niet meegenomen. Dit is in strijd met de ladder voor duurzame verstedelijking. In de concept Ruimtelijke Onderbouwing van 12 april 2023 blz 58 is de erfgoedkaart afgebeeld daar is beschreven dat de Oranjepolder een hoge cultuurhistorische waarde kent omdat daar het landschap een onregelmatige kleinschalige karakter heeft vanwege het feit dat deze gronden na de St.

Elisabethsvloed lange tijd onder water hebben gestaan en in kleine poldertjes op het water teruggewonnen zijn. propctm 250317 •januan

anteagroup

-

s--

■

; --Ej

w/

4 A‘

Legonda "o

p

Figww 3

Mstorische geogrofe ftw gemeente Oosterhout Oronewoud, 20110)

Afgezien van het feit dat er allerlei versies van de ruimtelijke onderbouwing en overige stukken in omloop zijn, waarom dit nog een concept is en het volstrekt onoverzichtelijk is wat er allemaal gewijzigd is of nog kan worden gewijzigd. De ruimtelijk onderbouwing geeft dus aan dat het zonnepark wordt opgericht binnen de Oranjepolder met hoge cultuurhistorische waarden en een waardevolle verkaveling. Dat vinden wij al een reden om niet voor deze locatie te kiezen. Ook zou de keuze niet de Oranjepolder moeten zijn vanwege het landschap als voortuin van Oosterhout/Dommelbergen en dè (historische) open verbinding tussen Oosterhout en Raamsdonksveer/Geertruidenberg. Wij willen nogmaals benadrukken dat de locatie op de naad van Brabant ligt. De natte overgang tussen zand en klei en daarom in de groenblauwe mantel, er liggen beken en sloten. Er komt ijzer- en kalkrijke kwel naar boven, waardoor dit de plek is voor zeldzame plantengemeenschappen. Daarom ligt hier ook de Heemtuin van het IVN en liggen er ook verschillende natuurcompensatieverplichtingen. Daar zijn meerdere beschermde soorten aanwezig, waar nog vervolg onderzoek naar gedaan moet worden en mogelijk kan de ontheffing van de Wet natuurbescherming niet gegeven worden. Hierop kan ik nog een uitgebreidere toelichting geven als u daarom vraagt.

Alternatieven hebben wij gedurende de afgelopen 3 jaar voordurend aangedragen. Maar deze alternatieven hebben geen prioriteit. Ook hierop zou ik nog een uitgebreidere toelichting kunnen geven. Een paar voorbeelden Wij vinden dat er voorafgaand aan nieuwe projecten eerst ingezet moet worden zoals verwoord in de "Routekaart energietransitie" voor zonnepanelen op bedrijfsdaken, op bestaande en geplande bedrijventerreinen en op woningen. Wij vinden dat de ambitie die in de routekaart is opgenomen voor op bedrijfsdaken om hoog kan en dat er maximaal ingezet moet worden op aansluiting van al geplaatste zonneprojecten zoals in de Willemspolder, waar al heel lang gewacht wordt op de aansluiting van vele ha zonnepanelen. Ook had eerst ingezet kunnen worden op de repowering van de turbines op West stad.

Alternatieven Hoewel wij veel tijd hebben geïnvesteerd in de biodiversiteits werkgroep bleek het resultaat daarvan toch niet voldoende. Bij het zonnepark in Dorst, waarvoor ook een vergunning is aangevraagd, wordt er veel meer voor de natuur gedaan dan bij dit plan. Daar wordt het hele park voorzien met lichtdoorlatende panelen en wordt de waarde van hoge bomen juist positief gewaardeerd en een beetje schaduwwerking hiervan wordt als ondergeschikt daaraan gemotiveerd. Wij zien op Weststad nog veel groene open stukken waar windmolens en zonnepanelen geplaatst kunnen worden en vrijwel alle daken van de bedrijven zijn nog te benutten. Op het geplande bedrijventerrein Everdenberg oost kan gelijk bij de uitgifte van de grond verplicht gesteld worden om energieneutraal te bouwen en de daken te vullen. Wij schatten in dat daar zeker 20 ha zonnepanelen geplaatst kunnen worden op de daken en voor de 4 windmolens kan de ruimte van te voren gereserveerd worden. Ook zou de gemeente in gesprek kunnen gaan met de gemeente Drimmelen om het kassengebied net ten noorden van Weststad te verduurzamen door op bestaande kassen en bij vervanging of nieuwbouw van kassen gebruik te maken van nieuwe technologie om kassen voor tuinbouw energieneutraal te maken. Met deze nieuwe technologie is het mogelijk zonnecellen op het glas te spuiten, waardoor het glas als een zonnepaneel functioneert.

Het toepassen van deze technologie zou vijftig keer meer elektriciteit kunnen opwekken dan zonnepanelen op daken.

Daarnaast zou de gemeente in het kader van regionale afstemming in gesprek kunnen gaan met Moerdijk of Werkendam waar vele ha bedrijfsgrond beschikbaar zijn om tijdelijk windmolens en zonneparken te plaatsen.

Natuurwaarde Er heeft een nieuw natuuronderzoek plaatsgevonden. De gemeente heeft een nieuwe natuurtoets aan het dossier toegevoegd, maar dat is gebaseerd op een terrein bezoek in april en dat is niet het goede tijdstip voor de grote modderkruiper en de alpenwatersalamander en heeft daarom weinig toegevoegde waarde. Er is geen nader onderzoek gedaan naar andere beschermde soorten vissen, amfibieën, vogels, grondgebonden zoogdieren zoals bunzing of andere marters en vleermuizen in het gebied voorkomen. Nu kunnen voor deze soorten geen mitigerende en compenserende maatregelen getroffen worden. Dit is in strijd met wat er in de ruimtelijke onderbouwing staat van het windpark:

13.2.3 Overig beschermde soorten Het overtreden van verbodsbepalingen in artikel 3.10 lid 1 van de Wnb voor de grote modderkruiper, alpenwatersalamander en kleine marterachtigen kan worden voorkomen door:

- het niet dempen of vergi’aven van de sloten in het plangebied; - het niet kappen van bomen of verwijderen van bosschages. Indien voornoemde werkzaamheden wel nodig zijn in de aanlegfase van het windpark, dient nader veldonderzoek naar de aanwezigheid van voornoemde soorten uit te wijzen of deze soorten door de ingreep geraakt worden en hoe overtreding van verbodsbepalingen kan worden voorkomen.

Broedvogels van de Rode Lijst Van de Rode Lijst is alleen de roodborsttapuit vastgesteld als broedvogel binnen het plangebied. In de omgeving van het plangebied broeden enkele andere soorten van deRode Lijst, waaronder patrijs, nachtegaal en koekoek (NDFF 2020). Slechts enkele soorten akker- en weidevogels zijn in het plangebied vastgesteld, waaronder kievit en scholekster (NDFF 2020). Energiepark A59

RAasdonks ve <

-

turbine

plangebied vliegbewegingen aalscholver

aantal

► 1 3

h

5.1,2,e

Stechoven

a5»%

An Den Haal

O

500

1 000

Sevke Layw Credts Eun Nedertand, Communty Map Corertudon

routes aalschovers Het plangebied en de directe omgeving is geschikt voor kleine marterachtigen zoals de bunzing, hermelijn en wezel. Vooral de waterzuivering en het houthakbosje in het noorden van het plangebied beschikken over geschikt habitat voor de kleine marterachtigen. Voor de aanleg van Windpark Energiepark A59 en de (tijdelijke) toegangswegen worden geen bomen gekapt, bosschages verwijderd of sloten vergrcn’en. Het habitat van de kleine marterachtigen blijft onaangetast.

Als deze soort aanwezig is zullen, voorafgaand aan het werk, buiten de gevoelige perioden, de (beschermde) amfibieën binnen de invloedsfeer van de werkzaamheden moeten worden weggevangen en zal vervangend leefgebied worden gecreëerd voor de A Ipenwatersalamander.

De gemeente geeft in het verweerschrift van het zonnepark aan dat de grote modderkruiper en de alpenwatersalamander extra aandacht vragen, maar vindt dat als er geen schaduw op de wateren valt dat er dan geen negatieve effecten zullen optreden. Door het afsluiten van tweederde van het grondgebied van water zal de waterhuishouding in het hele gebied veranderen. Ook is het plan het peil van het water te verhogen met stuwen. Stuwen moeten

passeerbaar zijn voor de grote modderkruiper. Hiermee wordt duidelijk dat er nader onderzoek ontbreekt. Van de beschermde alpenwatersalamanders is bekend dat zij niet alleen in het water leven. Deze overwinteren voornamelijk op het land en hebben hun winterverblijf op rommelige ruige locaties met stenen en hout tot maximaal 500m van het water. De jonge salamanders leven de eerste drie jaar, tot ze geslachtsrijp zijn op het land. De enige plek voor deze soort in de Oranjepolder is het bosje dat er al meer dan 50jaar aanwezig is en toevlucht is voor zoogdieren maar ook voor de salamanders.

Er is nooit overwogen om het bosje dat nu als stapsteen voor de natuur fungeert in te passen in de zonneweide. Er wordt slechts gesteld dat het bosje verwijderd dient te worden. Er is hiervoor geen onderbouwing gegeven behalve dat er misschien schaduwwerking vanuit zou kunnen gaan. Hiervoor dienen mitigerende maatregelen genomen te worden. Uit eigen ecologische onderzoek blijkt dat er een leefgebied van een torenvalk is en dat er voor deze soort en voor de grote modderkruiper, alpenwatersalamander, vleermuizen en marterachtigen vervolgonderzoek moet plaatsvinden. Er is geen sprake van ruimhartige compensatie nav de tussentijdse snoei en kap op het perceel Cl 073 In het project Zonnepark A59 is al vanaf de start van het project in 2019 gesproken over boscompensatie van het centrale bosje, perceel C 1073 (0,36 ha), wat overigens een doorgeschoten elzen-haagbeplanting en daarbinnen 15 grotere fruitbomen en wilgen betrof. Uit ons onderzoek komt naar voren dat er veel natuurwaarden aanwezig waren voordat het bosje vernietigd werd. Er wordt hierbij volledig voorbij gegaan aan de cultuurhistorische waarden. Het bosje komt op historische kaarten voor van 1769 en wordt Paardenbosje genoemd. Deskundigen denk dat al in de Romeinse tijd dit bosje diende voor het schuilen van paarden.

Er is niets met de milieuvereniging besproken Ook vinden wij dat er andere keuzes gemaakt kunnen worden voor het afsluiten van het zonnepark in plaats van een groot hek er om heen. Door het hek op een aantal locaties te onderbreken met waterpartijen zou het toch mogelijk moeten zijn dat reeën door het gebied heen trekken. Het laatste nieuws is dat er geen ruimte van 20 cm onder de hekken gaat komen voor kleine zoogdieren, maar hier en daar gaten. Hoeveel en waar is niet geregeld. Conclusie: Inde raadsbrief afwegingskader herstelbesluit, waarin archeologische en cultuurhistorische waarde door elkaar heen gehaald worden, komt het college met heel veel worden zelf tot de conclusie dat de Milieuvereniging gelijk heeft.

"Deze terechte constatering heeft te maken met de krappe tijdsruimte die de rechtbank ons heeft gegeven om tot een herstelbesluit te komen. Inmiddels is er een definitieve versie van de Ruimtelijke Onderbouwing (d.d. 5 mei 2023) beschikbaar. Hierin zijn ook de op 26 april 2023 gemaakte nadere afspraken rondom het “bosje” verwoord (par. 5.2). Om deze afspraken nog verder publiek inzichtelijk te maken hebben we er ook voor gekozen om het addendum hierover (waar in het raadsvoorstel over wordt gesproken) toe te voegen aan het Landschapsplan. Dit addendum is inmiddels ook verstrekt aan de werkgroep Biodiversiteit. Wij verzoeken de raad om de bijgevoegde definitieve Ruimtelijke Onderbouwing en het addendum Landschapsplan vast te stellen". Ja u moet een besluit nemen over het Movares rapport. Een mooi rapport met weinig toegevoegde waarde in vergelijking tot wat er al was. De gemeente geeft in de raadsbrief ook

zelf aan dat de kansenkaart niet gebruikt kan worden. Alles met elkaar slordig broddelwerk, dat is aan te merken als onbehoorlijk bestuur. Dat zal als onderbouwing onvoldoende zijn. Ook de nu definitieve Ruimtelijke onderbouwing die u 1 dag voor de vaststelling heeft gekregen is als onbehoorlijk bestuur aan te merken. Het college had minstens een nota van wijziging er naast moeten leggen. Net zo min als wij kunt u controleren wat er gewijzigd is ten opzichte van de conceptversie van vorige week en kunt u hier niet over besluiten. Daarom verzoeken wij u te doen waar de bewoners van Oosterhout u voor hebben gekozen "namelijk het college te controleren" en geen verklaring van geen bedenkingen af te geven. Uit alles blijkt dat er wel heel veel bedenkingen zijn. Ja er moet een nieuw herstelbesluit genomen moeten worden. Dit kan ook een besluit zijn dat de keuze voor de locatie niet onderbouwd kan worden en dat er een besluit komt dat er geen nieuwe omgevingsvergunning voor de locatie Oranjepolder komt.