GL - Algemene beschouwing begroting 2023.docx

Voorzitter, Om met de deur in huis te vallen: GroenLinks is blij dat er dit jaar twee nieuwe onderwerpen een plaatsje hebben gekregen in de begroting: dierenwelzijn en inclusiviteit. Deze onderwerpen zijn nog niet zo ruim ingevuld, maar dit betekent niet dat ze onbelangrijk zijn. We gaan ervanuit dat het college deze onderwerpen met beleid en concrete zaken gaat invullen. Zo zijn we wat dierenwelzijn betreft erg benieuwd naar het vegetarisch aanbod in de kantine van de gemeentegebouwen en instellingen die de gemeente subsidieert. Het zou goed zijn als mensen op deze plekken in ieder geval de keuze hebben om vega of vegan te eten. Verder hopen we dat de portefeuillehouder het bredere dierenwelzijn in de gemeente oppakt met het MEK. Inclusiviteit is een wollig woord, maar betekent voor ons dat iedereen mee kan doen. Zwart of wit, man, vrouw of intersekse, vluchteling of geboren in Oosterhout, met of zonder lichamelijke beperking maar ook homo, lesbisch, bi of hetero. Iedereen moet meetellen. En dat lijkt op dit moment soms wat moeilijk voor de gemeente. Denk bijvoorbeeld aan de trouwzaal waar een verouderde wettekst hangt die spreekt over een huwelijk dat iets tussen een man en vrouw is. Tijd om dit aan te passen. Verder zien we graag concrete acties om de acceptatie van bepaalde groepen te verbeteren. Zo vragen we de wethouder hierbij om een regenboogmonument op te zetten.

De invulling laten we aan het college. Duurzaamheid Voorzitter, we moeten de aarde leefbaar houden voor volgende generaties. Wat GroenLinks betreft is dit onze morele plicht. We zijn er dan ook blij mee dat er ambitieuze plannen liggen voor een duurzamer Oosterhout. Er wordt de komende jaren flink geïnvesteerd in de energietransitie. Zo gaat Oosterhout snel en betaalbaar over naar schone stroom en schone verwarming. Zo houden we de wereld leefbaar. We zijn wel benieuwd hoe het college de ontwikkelingen gaat versnellen. Is zij nog steeds actief in gesprek met bedrijven voor zon op daken of parkeerplaatsen? GroenLinks hoopt daarnaast in de komende jaren op zonne-energie op schooldaken, maar ook bijvoorbeeld langs sportvelden. GroenLinks is blij met de plannen, maar we vragen het college om deze in de toekomst bij te stellen waar kansen liggen. Betaalbaarheid schone energie Voorzitter. Schone energie gaat ook over betaalbaarheid. Iemand met een geïsoleerd huis en zonnepanelen, betaalt minder energiekosten. In het heden zijn veel mensen vooral bang voor de energierekening. Ja, het ergste is gedempt. Maar zelfs dan liggen de kosten van energie twee keer hoger dan in de zomer van 2021. Dat is een verschil dat niemand even bijpast, zeker niet als alles veel duurder wordt. Wij snappen dat veel mensen dan ook onzeker zijn over de energietransitie.

Zij koppelen dat aan hogere prijzen, terwijl dit niet zo is. En wat doet Thuisvester op dit moment? Plaatsen zij nog zonnepanelen en isoleren zij de slechtst geïsoleerde woningen? GroenLinks is blij dat het college oog heeft voor de bestaanszekerheid van de Oosterhouters. Blij zijn wij met het fonds van bijna 1 miljoen euro om energiearmoede aan te pakken. Maar we vragen het college wel om hier de ogen en oren open te houden. Met name waar het gaat om de inkomensgroepen die alle

klappen krijgen, maar geen recht hebben op energietoeslag. En monitor goed of het fonds voldoende is. Cultuur Voorzitter, kunst en cultuur zijn een belangrijke manier om je te uiten en om je wereldbeeld te verbreden. We juichen dan ook om een Cultuurpas voor jongeren, waarmee kinderen kunnen ontdekken welke manier van kunst bij hen past, maar ook musea kunnen bezoeken. We hopen dat het college hiermee aan de slag gaat. Blij zijn we in dat kader ook met de ontwikkelingen rondom de Pannehoef. De fractie van GroenLinks is heel blij dat hierin geïnvesteerd wordt. Zodat het een echt huis van cultuur kan worden. Ook blij zijn we met de plannen om te investeren in de huisvesting van H19. Een verhuizing naar bijvoorbeeld het Galvanitas terrein betekent dat daar een nieuwe hotspot ontstaat. Dit heeft een positief effect op het cursusaanbod, want een optreden of expositie is in die omgeving veel logischer. In de ideale situatie verhuizen we H19 daarnaast ook dichter naar de leerlingen. Zodat ze zelfstandig naar muziekles kunnen omdat populaire lessen in de wijk worden gegeven. In ieder geval hoeven hun ouders geen parkeerkosten betalen als ze toch gebracht moeten worden. Maar voorzitter, daar is een goed proces bij nodig zonder verrassingen voor de betrokken partijen. De leerlingen en hun ouders moeten weten waar ze aan toe zijn.

We hebben er vertrouwen in dat het college dit goed oppakt komend jaar, als zij het onderzoek hiernaar start. Graag bevestiging hierover van de wethouder. Buiten Voorzitter, we staan daarnaast voor nogal wat renovaties van publieke gebouwen. Bijvoorbeeld de sporthallen in Dommelbergen en Oosterheide. Deze worden een stuk duurzamer. Hier zijn we vanzelfsprekend erg gelukkig mee, maar hopen wel dat deze renovatie niet tegelijk gebeurt met De Bunthoef. Als zowel Sporthal Oosterheide als De Bunthoef gesloten zijn, is er voor de inwoners van Oosterheide weinig plek meer. Overigens zijn we benieuwd hoever het college staat met de tijdelijke huisvesting van de Bunthoef en om hoeveel locaties het daar gaat. In het centrum is GroenLinks erg te spreken over vergroening. Dit maakt het centrum niet alleen leuker maar zorgt ook voor betere klimaatadaptatie. Door planten is het koeler in het centrum en met minder stenen kan water ook sneller weg. Wel zijn we benieuwd naar eventuele plannen rondom het Arendshof. Kan daar het dak eraf, zodat er meer ruimte is voor vergroening en gemengde bestemmingen? Vergroening is ook op bedrijventerrein belangrijk. Op Vijf Eiken gaan we hiermee aan de slag, maar hoe gaan we dit op de andere industrieterreinen opzetten? Idealiter combineren we dit met herinrichtingen vanwege de veiligheid.

Lucht Een belangrijk voordeel van klimaatadaptatie is dat de luchtkwaliteit beter wordt. Bomen en planten nemen immers CO2 en fijnstof op. Maar met alleen wat extra planten zijn we er niet. Luchtkwaliteit verbeteren betekent ook uitstoot verkleinen op plekken waar deze het slechtst is. Wat dat betreft waren we blij om te horen dat Oosterhout deel uit gaat maken van het Schone Lucht Akkoord, dat werd ons in januari toegezegd maar 9 maanden later zien we hier geen ontwikkeling. Kan de

portefeuillehouder aangeven hoe het hiermee staat en hoe het gaat met de luchtmetingen? Schone lucht is net zo belangrijk in schoolgebouwen. Het binnenklimaat moet hier gewoon gezond zijn, maar dat is nu zeker niet overal zo. Blij zijn we met het nieuwe IHP dat hier werk van maakt en de enorme investering die dit jaar gedaan wordt. Wel zien we graag meer Toekomst Voorzitter, we staan als gemeente namelijk voor grote ontwikkelingen. Bijvoorbeeld als het gaat om Oosterhout-Oost, een ambitieus plan voor een nieuwe wijk. GroenLinks hoopt dat we hier natuurinclusief en circulair gaan bouwen. Daarnaast moet het een wijk worden met voorzieningen: een activiteitencentrum, basisschool en winkels zijn wel het minimum. Zo is de wijk nu en in de toekomst leefbaar voor de Oosterhouters. Dat een groot deel van de huizen hier betaalbaar moet zijn, spreekt voor zich. We zijn blij dat het college zich uitspreekt voor het ondersteunen van bewonersinitiatieven, maar GroenLinks ziet dat dit een cultuurverandering is die nog steeds vorm moet krijgen. We hopen daarom in de toekomst op een groter mandaat voor de wijkmakelaars. Tegelijkertijd moeten we ook als raad bewoners meer de ruimte geven. Geen bewonersinitiatieven claimen als er toevallig iemand uit onze achterban bij betrokken was of als een fractie hierover iets aan het college heeft gevraagd, dus.

En voorzitter, de jeugd heeft de toekomst wat GroenLinks betreft. Laten we jongeren dus ook betrekken bij het maken en ontwerpen van die toekomst. Jongeren moeten wat ons betreft echt vaker betrokken worden bij besluitvorming, zeker als die hen direct aangaat. We hopen dat de portefeuillehouder dit met ons eens is. Voorzitter, dit was de bijdrage van GroenLinks