Geredigeerd nr. 4

25-05-2021

iniiini >840 Oosterhout, 21 mei 2021

Aan:

College van B&W van de gemeente Oosterhout; Gemeenteraad

Ter kennisgeving:

belangengroep Oranjepolder

ZIENSWIJZE tegen het afgeven van het besluit ontwerp omgevingsvergunning Windpark A59 en plaatsen van twee windturbines 5.1,2,e

Referentienummer:

*±21 26360

Redenen voor ondergetekenden en medeondertekenaars van deze zienswijze zijn:

1.

Onzorgvuldige uitvoering van de inspraakprocedure en overleg met de bewoners:

•

Gedurende het hele traject zijn bewoners vaak (te) laat geïnformeerd De tijdsperiode om te reageren was bovendien over het algemeen zeer kort De informatie over het windpark en de invulling daarvan werd pas aan de bewoners van Oosterhout gegeven, nadat duidelijk was dat het zou gaan om drie respectievelijk twee gigantische windturbines van 235 meter hoogte, uitgevoerd door 5.1,2,e Over de locatiekeuze van het energiepark aan de A59, in de Oranjepolder, was idem dito geen inspraak geweest. De locatie toewijzing was reeds vastgesteld door het gemeentelijk bestuur. Bewoners werden voor een voldongen feit gesteld. Wat overbleef was de mogelijkheid tot het stellen van vragen en eventueel opperen van bezwaren. Met bewoners uit Oosterhout is nimmer overleg geweest over de invulling van uitgangspunten en voorwaarden waaronder de energietransitie voor Oosterhout plaats zou moeten vinden Dit had bijvoorbeeld gekund via enquêtes (eventueel digitaal). De enige ‘inspraakmogelijkheid’ die gegeven is, was de zogenaamde omgevingsdialoog. In feite kwam die neer op 20 minuten in gesprek per groepje met de wethouder, projectleider van de gemeente en iemand van 5.1,2,e In het groepje waar wij deel van uit maakten was nauwelijks tijd (2 m nuten ongeveer) voor een eigen inbreng. Meer tijd werd besteed aan het geven van informatie ter verdediging van het standpunt van de gemeentebestuurder.

De dialoog gaf geen enkele indruk van een open gesprek: nauwelijks een belangstellend luisterend oor vanuit de gemeentevertegenwoordigers. Trots kon wethouder Willemsen een week later melden dat hij rekening had gehouden met de wens van vele omwonenden: in plaats van drie windmolens van 235 meter, werden nu slechts twee windturbines geplaatst van deze hoogte. Daar tegenover stond wel een uitbreiding van het zonnepark. Onze indruk was dat deze toezegging van de wethouder erg leek op een gespeeld toneelstukje. Op deze manier kon hij laten zien dat er echt naar de bewoners geluisterd was. In gesprekken en in kranten gaf hij meermaals aan dat hij deze toezegging aan de bewoners had gedaan omdat hij oog wilde hebben en gehoor wilde geven aan de bezwaren van bewoners uit de omgeving. Was dit een strategische zet van hem? Op de vragen van bewoners en omwonenden gedurende de hele inspraak- en overlegprocedure, merendeels via een internetverbinding, werd antwoorden gegeven door de gemeentewoordvoerders vanuit een zeer formele benadering (uit onderzoek, advies 5.1,2,e 5.1,2,e consult - en bestuurlijke besluiten van provincie, rijk en gemeente).

•

•

•

•

•

•

1

•

•

Kenmerkend voor deze zogenaamde inspraak- en overlegrondes was de eenrichtingscommunicatie vanuit het gemeentelijk bestuur naar bewoners. Gevolg was dat vele bewoners zich niet gehoord voelden en nog bozer werden. Sommigen gaven te kennen ‘de pijp aan Maarten’ te geven. Dit soort eenzijdig gedrag is helaas kenmerkend voor de huidige bestuurscultuur (ook in Oosterhout dus), en weinig democratisch te noemen. Het beeld dat overkomt bij de bewoners en omwonenden is dat locatie en inhoud van het hele plan was voorgekookt (10 jaar geleden bleek de Oranjepolder al aangemerkt als locatie voor uitbreiding van bedrijfsactiviteiten Weststad). Het doet sterk vermoeden dat de invulling en uitvoering van de energietransitie door de gemeente zich met name op dit gebied in de Oranjepolder heeft gefocust. Het lijkt alsof nauwelijks diepgaande onderzoeken zijn gedaan naar andere gebieden en mogelijkheden. Het valt op dat eventuele gebieden, die ook daarvoor in aanmerking zouden kunnen komen, afvielen met nauwelijks een gedegen onderbouwing. Kenmerkend is natuurlijk ook de opstelling van onze nevenburen de gemeenten Geertruidenberg en Raamsdonksveer. De gemeenteraad oordeelde negatief over de plannen van Oosterhout. Maar of daarnaar geluisterd wordt door het bestuur en gemeenteraad van Oosterhout, is natuurlijk helemaal de vraag.

2. Ernstige en verdere aantasting van de natuurwaarde Oranjepolder •

•

De oranjepolder is een prachtig stukje natuur met verassend veel flora en fauna. In de lenteperiode is het een lust voor het oog om er te zijn. Het is het enige stukje natuur aan de noordgrens van Oosterhout. Het is recreatief zeer in trek bij fietsers, wandelaars, vissers, zwemmers op de plassen. Het natuurgebied heeft een rijk verleden en vertoont nog steeds kenmerken van de vroegere Biesbosch. In de Oranjepolder is een natuur en educatief centrum Oranjepolder gevestigd van het IVN. Dit unieke stukje natuur staat steeds meer onder druk: - Aan de westkant ligt het bedrijventerrein Weststad met grootschalige bedrijvigheid (milieucategorie 5). Daarop zijn een aantal jaren geleden 6 windmolens geplaatst; - Ten zuiden daarvan ligt het bedrijventerrein Statendam (milieucategorie 4) - Tussen de bedrijventerreinen en de Oranjepolder ligt de zeer drukke Statendamweg, die de toegang vormt naar de bedrijventerreinen en de snelweg A59. In de nabije toekomst (medio 2022) wordt deze weg aangepast om de toegenomen verkeersintensiviteit op te kunnen vangen. De Statendamweg zal namelijk de belangrijkste toegangsweg worden vanuit Noord Oosterhout naar de A59/A27 Gorinchem-Utrecht; De toegangsweg via de Oosterhoutseweg in Raamsdonksveer komt dan te vervallen. - Deze snelweg A59 vormt de noordgrens van de Oranjepolder en staat bekend om zijn vele files veroorzaakt door de aanwezige stoplichten.

In het poldergebied is de rioolzuivering gelegen van waterschap Brabantse Delta; Enige stankoverlast in de nabijheid is altijd aanwezig; - Aan de andere kant van de snelweg A59 richting Made is in de loop der jaren een enorm glas-tuinbouwgebied ontstaan (Plukmadensepolder). Op winteravonden en nacht hebben de bewoners van Dommelbergen gratis een verlichte hemel en verlichte (slaap)kamer cadeau. Deze lichtvervuiling is slecht voor vogels, want die wanen dat het dag is en niet nacht. - Tot slot liggen in het gebied ten noorden van het Kromgat, vanuit de Amercentrale in Geertruidenberg, hoge elektriciteitsmasten

2

•

•

•

• •

•

•

Door in het plangebied energieparkA59 twee gigantische windturbines van 235 meter tiphoogte te plaatsen (en wellicht in de nabije toekomst de bouw van een groot zonnepark) ontstaat door cumulatie van de diverse bedrijvigheden (zie blz. 2) een nog grotere druk op de natuurwaarden van de Oranje polder. In ieder geval veroorzaken de windturbines een toeneming van geluidsoverlast, met name een continu zoevend geluid in en rond het natuurgedeelte van de polder. Tevens wordt een groot gebied van de polder duurzaam afgenomen voor gebruik van windturbines en mogelijk ook een zonnepark. Door te stellen dat de 2 windmolens behoren tot het windpark van Weststad, wordt ongemerkt dit stuk polder ‘ingelijfd’ bij de bedrijfsterrein Weststad. Wie zal zeggen dat dit stuk grond na 25 jaar terugkomt bij de Oranjepolder? Dat is niet een vaststaand feit. De gigantische hoogte (235 meter tiphoogte) van de windturbines zijn overal in de polder te zien. Dat leidt tot nog meer horizonvervuiling (zie blz. 2) in deze natuurlijke omgeving. Vogel- en insectensterfte zal flink toenemen, omdat de Oranjepolder een natuurgebied is dat voor veel vogelsoorten en insecten aantrekkelijk is. De recreatieve waarde voor wandelaars, fietsers, vissers en zwemmers in de zomer zal zeker inboeten.

Een constant zoevend geluid van de roterende gigantische bladen is niet bevorderlijk voor het kunnen genieten van de mooie natuurlijke omgeving. Lekkages van het extreem schadelijke broeikasgas SF6 (is een isolatiemateriaal) kan volgens de deskundigen niet geheel worden uitgesloten. Dat brengt gezondheidsrisico's mee voor de omwonenden. Door plaatsing van grote windturbines en wellicht van een groot zonnepark in dit plangebied, wordt ongetwijfeld duurzame energie bevorderd. Maar heeft ook tot gevolg een duurzame aantasting van minimaal 25 jaar, van de natuurlijke waarde van de hele Oranjepolder. En dat moetje toch niet willen als je de natuur zoveel mogelijk wilt behouden. Natuur is voor mens en dier van levensbelang. Het is een keuze door het gemeentebestuur die volgens ons duidelijk gemaakt is vanuit bedrijfseconomisch denken en niet vanuit een ecologisch belang. De natuur moet dan wijken en verliest.

De Oranjepolder valt helaas niet onder de natuurbescherming van grootschalige natuurgebieden Natura 2000 (wettelijke normen Milieueffectrapportage-de MER), maar maakt deel uit van het veel minder beschermende regime van kleinschalige natuurnetwerken Noord-Brabant. In haar beleid zegt de provincie echter "duurzaam en zorgvuldig te willen omgaan met de beperkte natuurlijke ruimte. De toepassing van duurzame energie in deze kleine natuurgebieden kan leiden tot grote landschappelijke spanningen Aldus de zienswijze van de provincie. De bediening van marktpartijen op de energiemarkt bij uitvoering is volgens ons het leidend motief van het gemeentebestuur geweest voor de keuze van het plangebied in de Oranjepolder. De Oranjepolder is immers strategisch gelegen met korte aan- en afvoerroutes van deze duurzame energie en gelegen aan de A59, Weststad en de Amercentrale in Geertrui denberg. Bovendien valt het nauwelijks op als in de omgeving van de Oranjepolder, die al ‘bevuild’ is met niet-natuurlijke elementen, nog iets aan toegevoegd wordt zoals windturbines en een zonnepark. Een goed voorbeeld daarvan was een opmerking van iemand bij de omgevingsdialoog. Op mijn vraag of de geweldige windturbines wel paste in dit stukje natuur bij het Kromgat, antwoordde hij dat de koeltoren van de Amercentrale en hoge elektriciteitsmasten er toch ook staan.

Wat maakt het dan uit om windturbines te plaatsen.

De antwoorden van de gemeente en 5.1,2,e op bewonersvragen waren over het algemeen formeel zoals eerder aangegeven. Antwoorden werden gegeven vanuit een juridisch en wetenschappelijk

3

kader. Zoals bovenstaand vermeld, is het wettelijk kader voor kleine natuurgebieden, zoals de Oranjepolder, heel beperkt en biedt de mogelijkheid om ruimere opvattingen te hebben over de invulling daarvan. De keuze van deze locatie voor een energiepark laat zien aan welke kant het gemeentebestuur staat. Op een aantal vragen is nog steeds geen eenduidig antwoord gegeven, of gegeven in de zin van ‘het kan en mag binnen de richtlijnen en wetten’. Helaas is er tot nu toe nauwelijks oog geweest voor de verdere aantasting van de natuur- en recreatieve waarden van de Oranjepolder.

3. Bezwaren van de bewoners en omwonenden

•

Over de gezondheid: Veel vragen van bewoners uit met name de wijk Dommelbergen gingen over de mogelijke gevolgen voor de gezondheid. Niet verwonderlijk als uit onderzoeken blijkt dat met name laagfrequentiegeluid ernstige gevolgen kan hebben voor de gezondheid van mensen. De antwoorden vanuit de gemeente waren geruststellende van aard: ‘U hoeft niet te vrezen, het gebeurt allemaal binnen de wettelijke normen’.

En daar zit nu juist het probleem: de wettelijke en juridische kaders zijn ruim gesteld. De afstand van de windturbines tot de bewoonde zone van de wijk Dommelbergen (dichtbij zijnde turbine van 235 meter bedraagt tussen de 1200 en 1400 meter), is volgens de wettelijke Nederlandse normen aanvaardbaar. In Nederland zijn deze normen nauwelijks vastgelegd, omdat dit over het algemeen niet te doen is in ons druk bevolkte landje. En een maximale geluidsnorm van 47 dB (dag) en 41 dB (nacht) op de gevel wordt toegestaan. Overdag, behoudens de weekenden en feestdagen, zal het geluid van de turbines waarschijnlijk nauwelijks opvallen in de wijk, door de cumulatie van o.a. het geluid van het intensieve verkeer op de Statendamweg en A59. ’s Nachts en in de vroege ochtenden zal dat waarschijnlijk wel hoorbaar zijn. Het constant zoevend geluid van de 6 windmolens in Weststad is goed te horen met name bij ongunstige wind (bij rustig weer en een windje uit het noorden/westen) in de nacht en ochtenden. Wij worden er in ieder geval soms door uit slaap gehouden. Wat zal dat dan worden met nog 2 grote windturbines erbij?

Een ander Idein gezondheidsrisico kan zijn: lekkages van het broeikasgas SF6 die in de loop der jaren kunnen optreden (zie vorige blz.). •

Waardevermindering huizen: Met name hinder van laagfrequentiegeluiden van de windturbines en daarbij komend geluidshinder door de intensivering van verkeer op de Statendamweg (door nieuwe aansluiting?weg op de A27 richting Utrecht) kan leiden tot waardevermindering van de nabijgelegen huizen aan de polder en Statendamweg. De eventuele waardevermindering van huizen en aanspraak op vergoedingen wordt door de gemeente gezien als een verantwoordelijkheid voor de eigenaren. 5.1,2,e zal daarin een moeilijke onderhandelaar zijn voor de individuele huiseigenaar. Het verleden in Groningen met de gevolgen van de gaswinning is nagenoeg bekend en schrijnend. Na goedkeuring van de aanbesteding, zal de gemeente haar verantwoordelijkheid voor het energiepark bij eventuele schadelijke gevolgen waarschijnlijk doorschuiven naar 5.1,2,e met grote gevolgen voor de gedupeerden. Eneco is inmiddels overgegaan in Japanse handen. De Japanse aandeelhouders zullen wat dat betreft, de hand op de knip houden.

4

Schadefonds: Het lijkt dan ook niet meer dan billijk, mocht het energieparkA59 doorgaan, een schadefonds vanuit de gemeente en eventueel 5.1,2,e opgezet wordt die dient voor waardevermindering van particulier eigendom en persoonlijke schade door gezondheidsproblemen. De gemeente blijft immers verantwoordelijk voor de uitvoering van haar beleid. 1. Suggesties: • Tot slot willen wij u nog suggesties doen die kunnen bijdragen voor een natuurlijkere ecologische oplossing van het gegeven probleem, nl: De windturbine achter de waterzuivering kan wat ons betreft aangehouden worden. Deze ligt meer verscholen achter bomen en gebouwen van de waterzuivering en is verder verwijderd van de natuurzone Oranjepolder. De tweede windturbine bij het Kromgat moet dan vervallen en geplaatst worden aan de noordzijde van de A59 bij het gebied waarop het composteerbedrijf Den Ouden is gevestigd. De twee windturbines maken op die manier nog steeds deel uit van het windmolenpark van Weststad. Een ander voordeel is dat het gebied ten oosten van de Hillenweg tot het Kromgat niet meer hoeft te worden opgenomen in de omgevingsvergunning. Het illegaal gekapte natuurbosje kan ten volle weer worden herbeplant door de eigenaar 5.1,2,e en het restgebied, dat niet meer nodig is als agrarische bestemming, kan tevens bebost worden.

Goed voor milieu en vermindering van CO2 uitstoot van de landbouwpolders in de Oranjepolder en bedrijventerrein Weststad. Zo sla je 2 vliegen in 1 klap. Voor de bouw van een groot zonnepark moet dan gezocht worden naar andere mogelijkheden. Die zijn door bewoners ook aangegeven. Bovendien is door de gemeente gesteld dat het gaat over 2 verschillende aanvragen, die gescheiden worden voorgelegd en vastgesteld.

Concluderend: Wij verzoeken u op grond van het bovenstaande redenen, de ontwerp omgevingsvergunning voor het hele plangebied tot de kreek Kromgat niet te verlenen en geen vergunning te geven voor de bouw van twee windturbines in de Oranjepolder. En verder hopen wij dat het gemeentebestuur en de gemeenteraad serieus luistert naar en echt openstaat voor de bezwaren van bewoners, met name bewoners uit de wijk Dommelbergen. Het zou de gemeente sieren verdere onderzoeken te doen naar andere ecologische toepassingen die voldoen (eventueel in mindere mate als het niet anders kan) aan de opgave voor de energietransitie. Oplossingen die in ieder geval niet ten kosten mogen gaan van de weinige natuur die we nog hebben met name van belang in het noordelijk gebied van Oosterhout. De klimaatverandering gaat ons ook aan het hart en de gevolgen verontrusten ons. Vergroening van het energieverbruik is noodzakelijk, daar staan wij achter.

Wij gaan ervan uit dat u ons van het verdere verloop van de procedure op de hoogte houdt.

Hoogachtend,

5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e

en 5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e

Bewoners uit ons 5.1,2,e J-,o

5.1,2,e

5.1,2,e

5.1,2,e

inste die instemmen met deze zienswijze, zijn:

taql heaqes ihslowui Y‘" •' A?-m«Seu .

5.1,2,e

5.1,2,e

5.1,2,e

Medeon

mor:

Handtekening 5.1,2,e 5.1,2,e

en 5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

Oosterhout 5.1,2,e

en 5.1,2,e

5.1,2,e

5.1,2,e

5.1,2,e

Oosterhout 5.1,2,e

en 5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e

Oosterhout

en 5.1,2,e

5.1,2,e

5.1,2,e

5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e

Oosterhout 5.1,2,e

en 5.1,2,e

5.1,2,e

5.1,2,e

5.1,2,e

Oosterhout 5.1,2,e 5.1,2,e

en

5.1,2,e

5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

Oosterhout

5.1,2,e

en 5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

Oosterhout 5.1,2,e

en 5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

Oosterhout 5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

Oosterhout 5.1,2,e

en 5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e

Oosterhout 5.1,2,e 5.1,2,e 5.1,2,e

Oosterhout 5.1,2,e 5.1,2,e

en

5.1,2,e

5.1,2,e

Oosterhout *

5.1,2,e

6

ieSWW2e 2 t Q < aP an ® 59

Q Aw C oQeg € UQW 9 Vige weeske g evWevouRe(s e ve • te

Cese (Mou t

Sot,-es veld

t

Co%2R CostecVo-

5.1,2,e

$2. -