Gemeente Oosterhout - Programmarekening 2021

wat willen we bereiken; wat hebben we hiervoor gedaan; indicatoren;

Vervolgens wordt voor het programma inzicht gegeven in de kosten, extern betrokken partijen en de beleidskaders.

5.4.1 Onderwijs en jeugd Global goals

5.4.1.1 Wat willen we bereiken Alle jeugdigen van 0-25 jaar in Oosterhout helpen wij op weg naar maatschappelijke zelfstandigheid en een positieve deelname aan het maatschappelijk leven. Het accent ligt daarbij op het vergroten van kansen en het voorkomen van (school)uitval. We willen dat alle kinderen en jongeren zich kunnen ontwikkelen tot zelfstandige volwassenen, die actief deelnemen aan het maatschappelijke leven. We willen als gemeente een gunstig opgroeiklimaat voor jeugdigen bevorderen door het versterken van eigen kracht van ouders, opvoeders en jeugdigen en hun sociale netwerk. Het vergroten van kansen en het voorkomen van uitval zijn daarbij leidend. Wanneer jeugdhulp noodzakelijk is stellen wij daartoe de benodigde kennis beschikbaar. Hulpverlening is erop gericht toe te werken naar eigen kracht: interventies zijn zo kort als mogelijk 5.4.1.2 Wat hebben we hiervoor gedaan Programma jong Het jaar 2021 stond wederom in het teken van de coronapandemie en de effecten ervan op jongeren. Uit eigen onderzoek bleek dat jongeren wisselend omgaan met de coronapandemie. Maar door de lange duur van de pandemie kwam het gemis van ontmoeting als sterkste naar boven.

JONG heeft met haar partners geprobeerd dit gemis te verzachten door in alle schoolvakanties activiteiten aan te bieden, online meer contacten te leggen en was medebeheerder van Loods16, een pop up studie- en ontmoetingslocatie. Trots is JONG dat samen met Oosterhout weer een succesvolle editie van de Zomerkaravaan is neergezet met veel meer activiteiten en veel meer deelnemers, kinderen en jongeren. Ook ging er in 2021 specifieke aandacht naar de jongeren van Dorst met een eigen enquête en uitvoeringsplan wat nog doorloopt in 2022. Ondanks de beperkte mogelijkheden is er rond de aanleg van de turborotonde Bromtol een drietal projecten met het basisonderwijs en VMBO-scholen uitgevoerd met als hoogtepunt een eigen film. Nieuw was de eerste editie van de Week van Respect waar JONG in samenwerking met het basis- en voorgezet onderwijs een betekenisvol programma hebben gedraaid. Jongerenpanel Oosterhout (JPO) Het Jongerenpanel Oosterhout krijgt met de ondersteuning van JONG een steeds zichtbaardere positie. De club van enthousiaste jongeren tussen de 16 en 23 jaar zijn aan de slag gegaan met allerlei voor jongeren belangrijke thema’s; bv. wonen en uitgaan. In de corona enquête voor jongeren kwam naar voren dat niet alle jongeren weten waar ze terecht kunnen met hun vragen of problemen.

Het JPO heeft dat opgepakt en korte filmpjes gemaakt van organisaties die jongeren ondersteunen bij het opgroeien. De filmpjes zijn gedeeld via hun eigen Instagram account en ook de scholen hebben ze gedeeld. Specifieke uitkeringen onderwijsachterstanden Oosterhout is een van de gemeenten die in 2020 via de specifieke uitkering onderwijsachterstanden meer middelen heeft ontvangen. Er is een extra taakstelling opgenomen om de voorschoolse educatie aan doelgroepkinderen met 60% uit te breiden naar 960 uur (tussen 2,5 en 4 jaar). Door Corona is het niet gelukt de urenuitbreiding per januari 2020 te realiseren. Dit is in mei 2021 wel gelukt. Hiervoor is een aanvullende

40

Programmarekening 2021

subsidie verstrekt aan de aanbieders. Ook de NAZ-voorziening (niet aanspreekbare zij-instromers) voor kinderen in de basisschoolleeftijd die de Nederlandse taal onvoldoende spreken is vanuit deze middelen gesubsidieerd. De specifieke uitkering onderwijsachterstanden die we van het Rijk ontvangen is dan ook in 2021 niet volledig benut. Daarnaast zijn er nog restantmiddelen van 2019 en 2020 die zijn doorgeschoven naar 2021 (€ 1,2 miljoen). Dit heeft te maken met de, in verband met Corona, uitgestelde uitbreiding van het aantal uren voorschoolse educatie in combinatie met een daling van het aantal peuters dat deelneemt aan voorschoolse educatie (Corona). In voorgaande jaren is samen met de schoolbesturen/aanbieders van voorschoolse educatie geïnvesteerd in een nieuwe subsidieregeling en de uitbreiding van de voorschoolse educatie van 8 naar 16 uur per week en minder op het ontwikkelen van nieuw beleid. Het college heeft in 2021 besloten een opgaveleider aan te stellen die de opdracht heeft een actuele gemeenschappelijke visie op de toekomst van het onderwijs in Oosterhout op te stellen. Het visietraject dient in ieder geval voldoende input te geven voor het opstellen en uitwerken van een Lokale Educatieve Agenda waarin het onderwijsachterstandbeleid wordt uitgewerkt en de restantmiddelen kunnen worden ingezet.

Ook geeft het visietraject input voor de relatie tussen onderwijs, economie en arbeidsmarkt en een nieuw Integraal Huisvestingsplan. Via het Nationaal Programma Onderwijs zijn, via een specifieke uitkering, middelen naar de gemeenten gekomen om de door Corona opgelopen onderwijsvertragingen bij leerlingen te verminderen. Het gaat in totaal om € 992.000. De maatregelen moeten aansluiten op de behoeften van kinderen in de gemeente en bij interventies die scholen nemen. Over de inzet van de NPO en de onderwijsachterstandsmiddelen middelen heeft in 2021 overleg plaatsgevonden met de schoolbesturen voor primair, voortgezet en speciaal onderwijs. Vanuit dit overleg zijn een aantal thema’s benoemd die een eerste Lokale Educatieve agenda vormen. Het zal in 2022 een uitdaging worden alle onderwijsmiddelen die via een specifieke uitkering naar de gemeente toekomen voor de aangegeven bestedingsdoelen en binnen de benoemde periode in te zetten. Huisvesting schoolgebouwen In 2020 en 2021 is onderzoek gedaan naar de luchtkwaliteit (aandeel CO2) in de schoolgebouwen. Hieruit is gebleken dat een deel van de scholen in het primair onderwijs niet aan de gestelde eisen voldeed. Dit gold eveneens voor enkele klaslokalen bij het Hanze College en het Sint-Oelbert gymnasium. Het Hanze College heeft zelf reeds enkele eenvoudige en geringe aanpassingen gedaan.

Voor het Sint-Oelbert gymnasium is een plan uitgewerkt op basis waarvan een aanvraag specifieke uitkering ventilatie in scholen (SUVIS) is gedaan. Deze subsidie is toegekend en in 2021 beschikt. Voor acht basisscholen is eveneens een plan uitgewerkt om deze scholen aan de gestelde luchtkwaliteitseisen te kunnen laten voldoen. Voor de basisscholen wordt geen gebruik gemaakt van de SUVIS-regeling, vanwege de hoge eisen ten aanzien van de uit te voeren gebouwen aanpassingen die aan de regeling ten grondslag liggen. Voor zowel het Sint-Oelbert gymnasium (€ 490.000) als de acht scholen van Delta (€ 250.000), draagt de gemeente 50% bij in de (restant) kosten die gemoeid zijn voor het uitvoeren van de gebouwaanpassingen. De gemeenteraad heeft in februari 2022 hiermee unaniem ingestemd. De uitvoering vindt plaats in het voorjaar van 2022. 5.4.1.3 Indicatoren Door corona is de burgerijenquête niet uitgevoerd, hierdoor zijn de scores 2021 van de burger niet bekend.

Omschrijving indicator Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers, % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs) % schoolverzuim Verzuimpercentage RBL Omvang voortijdig schoolverlaters 18Omvang voortijdig schoolverlaters 18+ Omvang relatief verzuim (aantal meldingen) Omvang absoluut verzuim (aantal meldingen) Omvang thuiszitters (aantal meldingen) Wet kinderopvang: - Aandeel tijdig afgehandelde aanvragen - Aandeel geïnspecteerde locaties (KDVBSO-GOB-PSZ)

Score 2018 n.b. n.b.

Score 2019 2 24

Score Prognose Prognose * 2020 2021 2022 n.b. n.b. - L n.b. n.b. - L L

2,1 3,30% 4,50% 10 79 351 37 12

1,9 3,50% 4,80% 20 70 368 25 18

n.b. 3,25% 12 65 248 15 12

n.b. 3,00% 4,80% 8 55 300 15 8

100,00%

n.b.

92,50%

95,00%

3,00% G 4,80% G 8 G 55 G 300 G 15 G 8 G G 95,00%

100,00%

n.b.

36,70%

98,00%

98,00%

Programmarekening 2022

41

Omschrijving indicator

Score 2018

- Aandeel geïnspecteerde locaties (VGO nieuw) - Aandeel geïnspecteerde locaties (VGO bestaand) - Aandeel ingezette handhavingstrajecten - Aantal keer geen actie op tekortkomingen Onderwijsvoorzieningen in de gemeente Waardering basisonderwijs in de woonbuurt Voorzieningen voor jongeren in de gemeente * L(andelijk), G(emeentelijk), B(urger)

Score 2019

Score 2020

Prognose Prognose * 2021 2022

100,00%

n.b.

100,00%

100,00%

100,00%

8,20% 100,00% 7,6 7,4 5,8

n.b. n.b. 7,7 7,7 6,0

48,00% 100,00% 7,7 7,7 7,4

25,00% 100,00% -

25,00% 100,00% - B - B - B

5.4.2 Cultuur en evenementen Global goals

5.4.2.1 Wat willen we bereiken Het bevorderen van een gevarieerd en hoogwaardig aanbod van cultuur en evenementen, het ondersteunen van kwetsbare vormen van kunst en cultuur en ijveren voor het behoud van het cultureel erfgoed in de stad (inclusief het beheer van collecties). Net als sport wordt ook cultuur ingezet binnen de brede buurt en daarbuiten om de verbinding met het sociaal domein te leggen. Verenigingen en stichtingen vormen een belangrijke drager voor de sociale samenhang in onze dorpen en stad. 5.4.2.2 Wat hebben we hiervoor gedaan “Productiehuis” als een broedplaats voor amateur(podium)kunst In 2021 is gestart met de placemaking van de Galvanitasfabriek. Met een investering vanuit de gemeente van € 200.000 is de Cultuurmakerij ingericht. Er is een (cultureel) podium gerealiseerd met een uitschuiftribune, licht en geluid e.d. en daarnaast zijn er ook multifunctionele ruimtes ingericht die dienst kunnen doen als repetitieruimte, vergaderplek of inspiratieruimte. De opening stond gepland in najaar van 2021, maar vanwege de coronamaatregelen is deze niet doorgegaan. Naast het bieden van onderdak aan culturele verenigingen is de Pannehoef in 2021 de samenwerking aangegaan met een zorgaanbieder om samen invulling te geven aan een vrij toegankelijke dagbesteding. Na de zomer van 2021 is o.a.

gestart met het programma SamenScholen, dat kon rekenen op een grote belangstelling. Met dit programma werden diverse (culturele) dagactiviteiten aangeboden. Vanwege de coronamaatregelen is het programma echter slechts ten dele ter uitvoering gekomen. In 2021 heeft er tevens een onderzoek plaatsgevonden naar de noodzakelijke verduurzaming en verbeteringen van het pand de Pannehoef. Een voorstel hiervoor zal medio 2022 aangeboden worden aan de gemeenteraad. Cultureel Oosterhout adviseert de gemeente Ten tijde van de coronapandemie is weer bevestigd hoe kwetsbaar de culturele sector is. In 2021 heeft daarom ook vooral de focus gelegen op het monitoren van de bedrijfsvoering en financiën van de culturele instellingen. Hierbij is de behoefte tot meer afstemming en samenwerking tussen de verschillende partijen aan het licht gekomen. Eind 2021 zijn daarom de voorbereidingen gestart voor het opzetten van een cultuuroverleg, waaraan in 2022 verder vorm zal worden gegeven. Speelgoedmuseum De coronapandemie heeft voor vertraging gezorgd in de uitvoering van de ambities uit het beleidsplan van het Speelgoedmuseum. De zorg voor de vrijwilligers en het beheer van het museum stond het afgelopen jaar voorop. Aan het eind van 2021 zijn de eerste plannen ontwikkeld voor een aanpassing van het museum.

In 2022 richt het museum zich verder op het ontwikkelen tot een meer interactief museum maar ook om een belangrijkere rol in de wijk en sociaal domein te kunnen spelen. Lokale omroep In de financiële relatie met de lokale omroep is afgelopen jaar niets veranderd. De ORTS ontvangt een bijdrage in het kader van de zorgplicht en een extra subsidie. Om de vijf jaar wordt er een nieuwe zendmachtiging afgegeven en dat is het moment om opnieuw naar de financiële relatie te kijken.

42

Programmarekening 2021

Musea De in 2020 nieuw opgestelde beleidskaders worden toegepast en dit is inmiddels going concern geworden Doelsubsidie culturele instellingen Met Theater de Bussel en Theek 5 zijn in 2021 nieuwe subsidiecontracten afgesloten voor de periode 20212024. Vanwege het lopende onderzoek naar toekomstscenario’s voor cultuureducatie en -participatie is in 2021 het subsidiecontract met H19 verlengd tot medio 2022. 5.4.2.3 Indicatoren Door corona is de burgerijenquête niet uitgevoerd, hierdoor zijn de scores 2021 van de burger niet bekend. Omschrijving indicator Score Score Score Score Prognose * 2018 2019 2020 2021 2021 Percentage bevolking dat lid is van de bibliotheek 26,03% 23,70% 22,20% 23,20% 22,00% G Aantal ingeschreven leners 13.817 13.284 12.456 13.102 12.500 G Aantal bezoekers 235.289 244.567 131.214 127.596 240.000 G Aantal uitleningen 316.988 298.460 183.522 172.875 250.000 G Aantal scholen met “De Bibliotheek op School” 10 10 9 9 11 G Aantal activiteiten 337 320 142 179 G Aantal deelnemers activiteiten 7.741 7.000 2.834 3.309 G Aantal voorstellingen de Bussel: G - professioneel 118 126 76 69 80 - amateur 44 51 32 37 20 Aantal kaarten 29.618 35.832 5.736 12.425 20.000 G Aantal bezoekers musea: G - speelgoed- en carnavalsmuseum 12.926 15.249 6.139 5.063 10.000 - Brabant Museum Oud Oosterhout 12.280 12.455 4.700 5.931 5.000 Aantal verleende activiteitensubsidies 28 29 25 15

30 G Evenementen en festivals in de gemeente 7,3 7,4 7,2 - B Aandeel 18-plussers dat in de afgelopen 12 maanden een voorstelling heeft bezocht in Oosterhout 38,00% 36,00% 32,00% - B Culturele voorzieningen in de gemeente 7,2 7,5 7,3 - B Tevreden over de uitgaansmogelijkheden in de gemeente 7,1 7,3 7,2 - B Verenigingen/clubs in de gemeente 7,7 7,7 7,7 - B Evenementen en festivals in de gemeente 7,3 7,4 7,2 - B * L(andelijk), G(emeentelijk), B(urger)

5.4.3 Sport Global goals

5.4.3.1 Wat willen we bereiken Het bevorderen van sportdeelname door inwoners van Oosterhout, zowel uit het oogpunt van volksgezondheid als vanuit sociaal perspectief (voorkomen maatschappelijk isolement, bevorderen integratie, tegengaan overlast). 5.4.3.2 Wat hebben we hiervoor gedaan Maatschappelijke inzet van sportverenigingen In 2021 heeft de gemeente Oosterhout samen met haar ambitiepartners het lokale sportakkoord doorgezet. Daarmee is de maatschappelijke inzet van sportverenigingen verder gestimuleerd. Het lokaal sportakkoord is een initiatief specifiek gericht op het bevorderen van sport en maatschappelijke betrokkenheid van sportaanbieders in Oosterhout. Dit wordt door de gemeente mogelijk gemaakt aan de hand van het (financieel) Programmarekening 2022

43

ondersteunen van sport gerelateerde initiatieven bedacht door sportverenigingen en andere sportaanbieders. De thema’s waarop het lokaal sportakkoord zich richt zijn: inclusief sporten en bewegen, een duurzame vitale sportomgeving, én het thema jong vaardig in bewegen. De gemeente heeft sportverenigingen en andere sportaanbieders in 2021 actief uitgenodigd mee te denken in hoe zij zich maatschappelijk of sportief konden inzetten voor Oosterhout. Sportverenigingen en andere sportaanbieders hebben veel initiatieven tot uitvoering gebracht in 2021. Voorbeelden hiervan zijn: het maken van rookvrij spandoeken door leden van sportverenigingen, de start van een Oldstars team voor VVO en het opzetten van beweeggroepen voor senioren. Van enkele initiatieven is de uitvoering uitgesteld tot 2022, omdat coronamaatregelen de uitvoer van enkele initiatieven heeft bemoeilijkt. Naast het faciliteren van initiatieven van sportverenigingen en sportaanbieders, heeft de gemeente Oosterhout samen met haar ambitiepartners tevens eigenaarschap getoond in het opzetten van initiatieven ten behoeve van de thema’s benoemd in het sportakkoord. Het lokaal sportakkoord heeft daarmee in 2021 onder andere bijgedragen aan het voorzien van de vrijwilligersapp Taakie voor sportverenigingen en de financiering van een nieuwe skatebaan.

Brede buurt In 2021 zijn, ondanks alle beperkingen vanwege corona, vanuit de Brede Buurt de buurtsportcoaches en cultuurcoaches actief geweest in de buurten en wijken van Oosterhout. Hierbij is extra aandacht geweest voor de kwetsbare jongeren die door de corona extra hard getroffen zijn. Helaas heeft een deel van de activiteiten ook geen doorgang kunnen vinden. Waar mogelijk zijn hiervoor alternatieven ontwikkeld. Eind 2021 heeft het college van B&W de evaluatie van de Brede Buurt vastgesteld en besloten om het programma de Brede Buurt te continueren en hiervoor een nieuw beleidskader (2022-2025) op te stellen. Bewegingsonderwijs In 2021 is gestart met bewegingsonderwijs in het zwembad en zijn de aanvragen voor bewegingsonderwijs in het zwembad dusdanig gegroeid dat de planning vol zat. Het onderhouden van de zwemvaardigheid blijkt zeer wenselijk te zijn, daar een groep leerlingen nauwelijks meer zwemt na het behalen van zijn diploma’s. Leerlingen zonder diploma worden nu beter gevolgd en doorverwezen naar het abc programma specifiek voor oudere kinderen. Dit alles in samenwerking met medewerkers van het Sportbedrijf. Helaas hebben de circa 150 lessen door Corona niet allemaal doorgang kunnen vinden. Toekomstscenario Oosterheidehal In 2021 zijn alleen kosten gemaakt voor het noodzakelijk onderhoud van de sporthal.

In januari 2022 laten we door een extern adviesbureau een onderzoek uitvoeren voor de Oosterheidehal en Sporthal Arkendonk. We willen graag verschillende scenario’s met bijhorende kosten op het gebied van renoveren, verduurzaming en nieuwbouw inzichtelijk krijgen. Dit is belangrijk voor de toekomst voor beide sporthallen in de gemeente Oosterhout. Op het moment dat we hier een goed beeld van hebben willen we naar het college en raad, zodat hier mogelijk een beslissing in genomen kan worden. Toekomst recreatieoord de Warande Eind 2021 was de concept Toekomstvisie Warande 2030 gereed, op 24 januari is dit in het college geweest en in de Raadsvergadering van 24 mei zal deze door de raad worden vastgesteld. De visie kenmerkt zich onder andre door: • • • • •

Nadrukkelijker de kansen in het gebied en de directe omgeving te benutten. Zowel op sportief, recreatief als maatschappelijk gebied; Nog meer samen te werken met verenigingen in het gebied én jongeren en de samenwerking tussen de sportverenigingen onderling te stimuleren en faciliteren; Bij de verdere ontwikkeling van het sportcluster blijft de natuurlijke omgeving van het gebied een belangrijk uitgangspunt: het biedt (nieuwe) kansen, maar stelt ook randvoorwaarden aan de ontwikkelingsmogelijkheden. We gaan in het Sportcluster voor “groene groei”. De kansen om de exploitatie van het Sportcluster te verduurzamen, worden nader uitgewerkt. De faciliteiten binnen het Sportcluster worden voor iedereen nog beter bereikbaar, toegankelijk en veiliger.

De visie zal in nauwe samenwerking met de verenigingen binnen het Warandegebied verder worden geconcretiseerd. Ook de toeristische kansen en mogelijkheden op het gebied van Leisure zullen hierin worden benut. Daarnaast zal het Sportpark deel uitmaken van de Oosterhoutse Citymarketing. Om ook als team Sport mee te kunnen blijven bewegen met haar veranderende omgeving blijft doorontwikkeling van dit organisatieonderdeel een continu proces, zowel in kwalitatief als in kwantitatief opzicht. Om die reden is het functiegebouw opnieuw tegen het licht gehouden. De besluitvorming hieromtrent zal in 2022 plaatsvinden.

44

Programmarekening 2021

Toekomst accommodaties Irene’58 en OVV’67 Het onderzoek naar woningbouw op de huidige locatie van voetbalvereniging Irene’58 loopt nog. De verwachting is dat dit in 2023 gereed zal zijn. Het is hierdoor nog niet duidelijk wanneer de voorbereidingen voor realisatie van kleedaccommodaties gestart zal worden. Bij voetbalvereniging OVV’67 lopen er ook onderzoeken voor woningbouw op de huidige locatie. In de raadsvergadering van 25 januari 2022 is vastgesteld, om over te gaan tot aankoop van de bestaande (tijdelijke) units die dienen als kleedaccommodaties. Door over te gaan tot aankoop is er naast kostenbesparing ten aanzien van huren ook de mogelijkheid tot hergebruik. De units zijn ook door middel van zonnepanelen verduurzaamd. Hiernaast zijn de bestaande kleedaccommodaties gerenoveerd. Verduurzamen sportaccommodaties In 2021 zijn bij alle gemeentelijke sportaccommodaties veldledverlichting aangebracht op de sportvelden. Op de noodunits van OVV Oosteind zijn zonnepanelen geplaatst en bij de Voltreffers is een zuinigere stookinstallatie geïnstalleerd samen met de ledverlichting tijdens de laatste renovatie. Hiermee is een bijdrage geleverd aan de verduurzamingsambities van de gemeente Oosterhout en wordt de routekaart 2019-2022 met betrekking tot de energietransitie gevolgd.

Jeugdsportsubsidie In 2021 is er geen verdere actie ondernomen op het gebied van de verandering van de Jeugdsportsubsidie voor sportverenigingen. Hiervoor zijn een tweetal redenen. Ten eerste zijn er een aantal personeelswijzigingen binnen de gemeente Oosterhout geweest. Momenteel is het onderwerp bekend, en worden de benodigde stappen ondernomen om het proces rondom dit onderwerp op te starten in kwartaal 2 en 3 van 2022. Ten tweede is uit een intern onderzoek in 2020 naar voren gekomen dat de coronacrisis geen geschikt moment is om Jeugdsportsubsidies drastisch aan te passen. Een aanpassing kan namelijk voor een aantal verenigingen negatieve gevolgen hebben op de hoeveelheid subsidie die zij ontvangen. Dit is onwenselijk in een onzekere tijd voor sportverenigingen. Ook in 2021 heeft de coronacrisis in grote maten voor onzekerheid gezorgd bij sportverenigingen in Oosterhout. Ondanks dat het aanpassen van de Jeugdsportsubsidie een doel blijft, is het een verstandige keus geweest om in 2021 geen actie te ondernemen wat betreft de aanpassing van het Jeugdsportsubsidie beleid. Hierdoor is het uitgesteld naar 2022. Buitensportaccommodatiebeleid en uitvoeringsplanning sport In verband met toekomstplannen met de sporthallen is in 2021 alleen geïnvesteerd in noodzakelijk onderhoud.

Voor sporthal Arkendonk en Oosterheidehal zal er in 2022 een rapport opgesteld worden met betrekking tot de mogelijkheden en de investeringskosten voor renoveren/verduurzamen en nieuwbouw. In gymzaal Markkant zijn in 2021 beide sportvloeren gerenoveerd. De investeringen gymzaal Ridderstraat zijn verschoven van 2021 naar 2022. In verband met lopende onderzoeken naar woningbouw op de locaties van Irene’58 en OVV’67 zijn de investeringen met betrekking tot het renoveren/verduurzamen van de kleedlokalen doorgeschoven totdat er duidelijkheid is wat er in de toekomst met deze locaties gaat gebeuren. In de raadsvergadering van 25 januari 2022 is vastgesteld om over te gaan tot aankoop van de bestaande (tijdelijke) units die dienen als kleedaccommodaties. Door over te gaan tot aankoop is er naast kostenbesparing ten aanzien van huren ook de mogelijkheid tot hergebruik. 5.4.3.3 Indicatoren Door corona is de burgerijenquête niet uitgevoerd, hierdoor zijn de scores 2021 van de burger niet bekend.

Omschrijving indicator Niet sporters (%) Bezoekersaantallen zwembad Aantal deelnemers (abonnementen) vanuit minimabeleid Zwemles vanuit minimabeleid Aantal bezoekers recreatieoord via samenwerkende partners Aantal samenwerkingspartners recreatieoord Sportvoorzieningen in de gemeente Aandeel 18-plussers dat in afgelopen 12 maanden minimaal één sport heeft beoefend * L(andelijk), G(emeentelijk), B(urger)

Score 2018 n.b. 297.830

Score 2019 n.b. 261.379

Score 2020 n.b. 141.852

649 54

655 57

50

669 55

650 G 60 G

5.100 5 7,7

6.200 22 7,8

3.077 5 7,8

6.476 21 -

6.500 G 22 G - B

51,00%

55,00%

51,00%

-

- B

Programmarekening 2022

Score Prognose * 2021 2021 n.b. - L 109.953 280.000 G

45

Wat heeft het programma gekost In de onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de lasten en baten per type voor het programma. Nr.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Soort lasten en baten

Salarissen en sociale lasten Ingeleend/Uitgeleend personeel Belastingen Leges en andere rechten Grond Huren en pachten Goederen en diensten Overdrachten Subsidies Kapitaallasten Verrekeningen Rente Totaal

Lasten

1.335 1.147 479 3.764 504 4.621 5.192 62 3 17.107

Baten

-90 -112 -2.310 -140 -2.210 -397 -5.259

Rekening 2021

Begroting 2021

X € 1.000 Rekening 2020

1.335 1.057 479 -112 -2.310 3.624 -1.706 4.621 5.192 -335 3 11.848

1.751 520 317 -3 -2.569 3.683 -42 4.416 4.963 13.036

978 1.245 451 -18 -2.164 3.127 -571 4.394 5.047 -7 12.482

De lasten en baten per thema zijn opgenomen in de volgende tabel, daarnaast zijn de mutaties in de reserves opgenomen. X € 1.000

Thema Onderwijs en jeugd Cultuur en evenementen Sport Totaal lasten Onderwijs en jeugd Cultuur en evenementen Sport Totaal baten Saldo lasten en baten Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat

Rekening 2020

Begroting 2021

Rekening 2021

Resultaat 2021

3.519 5.837 6.427 15.783 -121 -1.318 -1.862 -3.301 12.482 30 -1.935 10.577

3.569 6.614 6.092 16.275 -92 -1.410 -1.737 -3.239 13.036 -1.909 11.127

3.848 6.423 6.836 17.107 -203 -1.472 -3.584 -5.259 11.848 19 -2.159 9.708

279 -191 744 832 -111 -62 -1.847 -2.020 -1.188 19 -250 -1.419

Uitvoeringsplan 2021

Gevoteerd 2021

x € 1.000 Restant 2021

2.650 10

2.650 -

10

485 10 309 259 -

683 10 71 35 25

-198 238 224 -25

-

100

-100

Investeringen Omschrijving

Onderwijs en jeugd Integraal huisvestingsplan Culturele gebouwen Sport Buitensportaccommodaties Accommodatie beheer binnensportaccommodaties Gymzalen Sporthallen Zwembad De Warande Vrije reserve Pilot hybride leeromgeving mbo logistiek

46

Programmarekening 2021

Welke externe partijen zijn betrokken bij het programma De volgende externe partijen zijn betrokken bij het programma, voor de verbonden partijen vindt uitwerking plaats in paragraaf 6.6 Verbonden partijen: •

Regionaal Bureau Leren (RBL) gevestigd te Breda.

Beleidskaders De volgende kader stellende beleidsnota’s zijn van toepassing voor het programma. Naam document Onderwijs en jeugd Leerlingenvervoer Verordening leerlingenvervoer gemeente Oosterhout 2014 Beleidsregels voor het leerlingenvervoer gemeente Oosterhout 2014 Pilot leerlingenvervoer leerlingen in het VSO Onderwijsachterstanden Onderwijsbeleid in de periode 2011-2015 Subsidiering voorscholen en NAZ 2016 en 2017 Harmonisatie voorscholen en kinderopvang Beleidsregels peuteropvang en voorschoolse educatie 2019 Onderwijsbeleid Verstevigen verbinding jeugdzorg en onderwijs Beleidsregels peuteropvang en voorschoolse educatie 2019 Gemeenschappelijke Regeling Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten regio West-Brabant Onderwijshuisvesting Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs gemeente Oosterhout 2015 Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015 Cultuur en evenementen Nota Evenementenbeleid “Evenementen maken de stad” Cultuurnota “Droom, durf en beleef” Algemene Subsidieverordening Oosterhout 2018 Nota “Museumbeleid Gemeente Oosterhout” Beleidsregels voor subsidieverstrekking gemeente Oosterhout 2021 Sport Nota Sporten en Bewegen: “Samen werken aan sporten en bewegen” Algemene Subsidieverordening Oosterhout 2018 Beleidsregels voor subsidieverstrekking gemeente Oosterhout 2021

Programmarekening 2022

Jaar 2014 2014 2016 2016 2016 2017 2018 2016 2018 2019 2014 2014 2012 2016 2017 2020 2020 2013 2017 2020

47

5.5 Ruimte en ontwikkeling Portefeuillehouder(s) C. Piena, D. Melsen, M. Willemsen, A. Kastelijns Het programma bestaat uit vier thema’s die in de volgende paragrafen worden uitgewerkt. In eerste instantie wordt aangegeven aan welk(e) global(s) goals het thema een bijdrage levert. In bijlage 8.6 wordt een inzicht gegeven in de global goals en wat belangrijke taken voor de gemeente zijn. Daarnaast worden per thema drie elementen behandeld: • • •

wat willen we bereiken; wat hebben we hiervoor gedaan; indicatoren;

Vervolgens wordt voor het programma inzicht gegeven in de kosten, extern betrokken partijen en de beleidskaders.

5.5.1 Openbare ruimte Global goals

5.5.1.1 Wat willen we bereiken Schone, hele en veilige buurten waarin het aantrekkelijk is om te wonen, te werken en te recreëren. Bewoners willen veilig en rustig wonen in een goed verzorgde, groene omgeving. Bedrijven vragen om kwaliteit in winkelcentra en op bedrijfsterreinen. Het bereiken van deze doelstelling is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeente, burgers en ondernemers. 5.5.1.2 Wat hebben we hiervoor gedaan Klimaatadaptatie In 2021 is de Uitvoeringsstrategie Klimaatadaptatie door het college vastgesteld. Op verzoek van de raad wordt de Strategie uitgewerkt in een concrete uitvoeringsagenda. In 2021 hebben daarvoor diverse risicodialogen plaatsgevonden, zowel intern als extern (Thuisvester, Waterschap, GGD). Ook zijn inwoners bevraagd over wat zij merken van klimaatverandering en over de aanpak van klimaatadaptatie. Oosterhout heeft voor het eerst meegedaan aan het NK Tegelwippen en is daarbij op een 3e plaats geëindigd. Oosterhout is hiermee weer een stuk groener geworden! Van de subsidieregeling klimaatvriendelijke tuinen is afgelopen jaar ook zeer succesvol geweest. Al in september was de begrote € 25.000 uitgeput. Er is daarom besloten extra geld beschikbaar te stellen om onze inwoners te faciliteren. Vooral voor het plaatsen van een regenton doen inwoners vaak een beroep op de regeling.

Maar ook is bijvoorbeeld met hulp van de regeling in 2021 653 m2 groen dak aangelegd. In de onderstaande figuur is het resultaat opgenomen.

Stadsparken

48

Programmarekening 2021

Door een ingediend bezwaar op de aangevraagde bouwvergunning is de aanleg van de speelplek vertraagd tot eind 2021. Het uitbreiden met het horecapunt is eind 2021 verder opgepakt. Dit had eerder in het jaar geen prioriteit in verband met de coronaproblematiek binnen de horeca. Herinrichting Heuvel In 2021 is het project De Heuvel uitgevoerd. De voetpaden zijn vernieuwd, net als het plein en de rijbaan. De historische waterpomp is opgeknapt en een watertappunt is toegevoegd. Samen met de Heuvelkring wordt in het voorjaar 2022 gewerkt aan een boek dat de Heuvel op de “kaart” moet zetten en zowel inzetbaar is voor toeristische, recreatieve als ook onderwijsdoelstellingen. Tevens zijn voorzieningen voor evenementen als de openbare verlichting ge-upgrade en bieden een toegevoegde waarde aan het plein. Tijdens de uitvoering is door derden schade aan de nieuwe verharding ontstaan. Het repareren van deze schade wordt samen met de nazorg in 2022 uitgevoerd. Onderhoud en beheer walstroom ten behoeve van de binnenvaart In 2021 zijn de laatste vier walstroomkasten op het eiland Zwaaikom nog niet geplaatst omdat de planning voor het bouwrijp maken van het eiland Zwaaikom iets is opgeschoven. Naar verwachting worden de Walstroomkasten geplaatst in het 1e/2e kwartaal van 2022. Speelplekken Het areaal van de speeltoestellen is in 2021 toegenomen.

Veel langlopende projecten zijn in 2021 afgerond. Dit zijn de speelplekken aan de Herendam, Tilanushof, Venkelhof-Tijmhof, Zuiderbeemd, Kinderbeemd en de Mgr. Frenckenstraat. Daarnaast is een extra glijbaan in het Santrijnpark geplaatst. Op de speelplekken aan het Houtwolplantsoen en Middenakkerplein zijn nieuwe toestellen geplaatst. Dankzij een bijdrage vanuit budget buurtparticipatie zijn de volgende speelplekken ingericht als formele speelplekken: Grasbeemd, Ruys de Beerenbrouckplein en Statenlaan. In 2021 zijn er geen speelplekken omgevormd naar informele speelplekken, omdat hiervoor geen draagvlak was bij omwonenden. 5.5.1.3 Indicatoren Door corona is de burgerijenquête niet uitgevoerd, hierdoor zijn de scores 2021 van de burger niet bekend. Omschrijving indicator

Score 2018

Aantal klachten en meldingen openbare ruimte: - product wegen/verhardingen - product openbaar groen - product speelvoorzieningen (zie diversen) - product afval / ongedierte8 - product verkeer (straatmeubilair, verkeerslichten, parkeerautomaten, stadsafsluitingen) - product openbare verlichting - diversen (reiniging en onderhoud, speelvoorzieningen riolering en water, gladheidsbestrijding, evenementen) Gemiddelde actietijd gladheidbestrijding Aantal buurtbeheerprojecten (incl. buurtpreventie) Waardering groenvoorzieningen in de woonbuurt. Waarderen onderhoud groen in de woonbuurt Waardering schoonhouden van de woonbuurt Waardering onderhoud wegen en fietspaden in de woonbuurt Waardering straatverlichting in de woonbuurt Waardering speelplekken voor kinderen in woonbuurt Speelplekken voor kinderen in de gemeente Waardering voor maatregelen regenwaterverwerking * L(andelijk), G(emeentelijk), B(urger)

Score 2019

Score 2020

Score 2021

1.371 2.040

1.305 2.680

1.356 2.886

Prognose * 2021 G 1.264 1.330 2.737 2.300

55 2.340

73 2.740

98 3.228

103 3.600

60 2.500

500 335

604 312

618 393

675 443

500 320

2.285 3 uur

2.574 3 uur

2.798 3 uur

2.771 3 uur

2.200 3 uur G

22

22

25

23

20 G

7,7 6,6 6,7

7,6 6,6 6,7

7,9 7,0 7,1

-

- B - B - B

7,0 7,7

7,1 7,8

7,4 7,9

-

- B - B

7,0 7,0

6,8 7,1

7,3 7,4

-

- B - B

7,2

7,1

7,5

-

- B

8 Met ingang van 2021 registreren de zwerfafval pakkers alle meldingen via Melddesk

Programmarekening 2022

49

5.5.2 Verkeer en mobiliteit Global goals

5.5.2.1 Wat willen we bereiken Het bereikbaar maken en houden van woningen, winkels en bedrijven (voor alle doelgroepen) op een zo efficiënt en veilig mogelijke wijze. Op deze manier de kwaliteiten van “Oosterhout Familiestad” als woon- en werkstad minimaal waarborgen en waar mogelijk verbeteren. In de in 2019 vastgestelde mobiliteitsvisie is dat verder geconcretiseerd in een aantal doelstellingen op het gebied van bereikbaarheid, leefbaarheid, verkeersveiligheid en duurzaamheid én gezondheid en een aantal bijbehorende mobiliteitsopgaven. 5.5.2.2 Wat hebben we hiervoor gedaan Mobiliteitsvisie “Oosterhout vooruit” De toekomstvisie 2030 is één van de bouwstenen geweest voor de nieuwe mobiliteitsvisie ‘Oosterhout vooruit’ die in mei 2019 is vastgesteld door de raad. De doorvertaling van de mobiliteitsvisie naar concrete projecten en activiteiten vindt plaats in de vorm van een uitvoeringsagenda. De concept uitvoeringsagenda van de mobiliteitsvisie is in november 2021 tijdens een debatbijeenkomst opiniërend met de gemeenteraad besproken. In de uitvoeringsagenda moeten ook de potentiële projecten die voortvloeien uit de mobiliteits-tafels hun plaats krijgen. De mobiliteitstafels zijn medio 2021 afgerond met de hulp van een extern bureau en de opbrengst daarvan is vervat in een advies. Dat advies is in juli 2021 ter informatie aan de gemeenteraad aangeboden.

Het college heeft besloten om de besluitvorming over te laten aan de nieuwe gemeenteraad. Dan komt besluitvorming medio 2022. Lobby A27 en Hooipolder De koers die de afgelopen jaren is gevolgd, is in 2021 gecontinueerd. Dit betekent dat we vooral via bestaande overlegstructuren, zoals de regionale samenwerking West-Brabant, de samenwerking rondom de verbreding van de A27 Houten – Hooipolder en de samenwerking rondom de verbreiding van de A58 Breda – Tilburg, proberen om zowel het zuidelijk deel van de A27 als een volwaardig knooppunt Hooipolder op de agenda van de provincie en het rijk te krijgen. Daarnaast is ook de verstedelijkingsopgave en de regionale ambities daarvoor van de regio Breda (verwoord in de regionale investeringsagenda) in 2021 aangegrepen om de verbreding van het zuidelijk deel van de A27 en Hooipolder geagendeerd te krijgen bij het rijk. De bedoeling was om aanvullend hierop een lobbystrategie te ontwikkelen. Echter vanwege corona en de beperkte beschikbaarheid van ambtelijke capaciteit is hier in 2021 niet op doorgepakt. Breda onderkent het punt en de aandacht voor het definitief oplossen van het knelpunt blijft bestaand. Openbaar vervoer Breda-Utrecht Voor de verbetering van het Openbaar Vervoer op de corridor Breda - Utrecht zijn in 2021 twee parallelle sporen doorlopen.

Voor de korte en middellange termijn is gekeken hoe de overlast voor de Brabantliners tussen Breda en Gorinchem/Utrecht en tussen Oosterhout en Utrecht, vanwege de werkzaamheden aan de A27, zoveel mogelijk beperkt kan worden. Gesprekken hierover met Rijkswaterstaat zijn gevoerd door de gemeenten en de betrokken provincies (via de bestuurlijke adviesgroep A27 waar ook Oosterhout zitting in heeft). Voor de lange termijn is gekeken naar de mogelijkheden van een verbetering van het busconcept in 2030 op de A27 corridor en een mogelijk te ontwikkelen innovatief vervoersconcept in 2040. Ten behoeve daarvan zijn in 2021 door de trekkers voor de verbetering van het OV tussen Breda en Utrecht, zijnde de drie provincies, de gemeente Breda en de U10 (een samenwerkingsverband van gemeenten uit Utrecht en Zuid Holland), diverse verdiepende onderzoeken uitgevoerd. Dat heeft geleid tot een bestuurlijk eindrapport waar we als gemeente Oosterhout (ambtelijk) op hebben gereageerd. Besluitvorming over het bestuurlijk eindrapport was voorzien tijdens het bestuurlijk overleg meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport eind 2021. Dit is verzet naar het voorjaar van 2022. Verbeteren openbaar vervoer De nieuwe aanbesteding van het OV in West-Brabant die eerder gepland stond in 2023 is uitgesteld tot 2025 als gevolg van COVID-19.

De situatie is te onzeker eerst moet de openbaar vervoer markt weer stabiel zijn (normale reizigersontwikkelingen). De voorbereidingen voor de transitie van het openbaar vervoer naar gedeelde mobiliteit lopen door. Een belangrijk onderdeel voor de gemeente is hierin de ontwikkeling van Hub’s. Een hub is een OV-knooppunt waar de reiziger kan overstappen van het ene naar het andere vervoermiddel. Dus een halte waar bijvoorbeeld deelfietsen/scooters klaarstaan of een P&R voorziening aanwezig is. Een hub kent een grote mate aan

50

Programmarekening 2021

verschijningsvormen afhankelijk van de locatie). De gemeente en provincie hebben gezamenlijk een verdiepend onderzoek laten uitvoeren naar de potentiële hublocaties in Oosterhout. In dit onderzoek zijn drie locaties belicht, het busstation aan de Leijsenhoek, een snelweghub langs de A27 (in beeld vanwege lijn BredaUtrecht) en terrein Amphia ziekenhuis. In 2022 moet de gemeente een standpunt innemen over de gewenste locatie voor ov-hub. Bromtol In 2021 is het project Bromtol uitgevoerd zoals gepland. De rotonde is aangebracht, aansluitende wegen deels vernieuwd, de Bromtol gereviseerd, fietstunnel aangebracht en nieuwe bewegwijzering aangebracht. In 2022 vindt de nazorg en eventuele reparatie van restpunten plaats. Zoals in het project opgenomen is er tevens invulling gegeven aan social return en zijn er zonnepanelen geplaatst ter hoogte van de Haasdijk. De carpoolplaats ter plaatse is tevens vernieuwd zodat dit er weer netjes uitziet. In het project is samen met de basisschool uit Den Hout invulling gegeven aan het kunstwerk in de fietstunnel wat een verbinding moet zijn tussen het kunstwerk en de omgeving. Om dit alles duidelijk te maken is een informatiebord met een zitje gerealiseerd waar men uit kan kijken over de rotonde.

Er zijn extra werkzaamheden uitgevoerd, dit betreft vanuit onderhoud extra betonwerkzaamheden aan de Weststadweg en aanpassing van het kruispunt Technologieweg evenals extra aanpassing aan omliggende bewegwijzering. Spoorlijn Dorst De insteek is dat de negatieve effecten voor de leefomgeving vanwege de spoorlijn door Dorst tot een aanvaardbaar niveau worden beperkt. De gemeente spant zich met de betrokken partners bij de Brabantroute in dat de veiligheid vanwege vervoer gevaarlijke stoffen, de geluidhinder en trillinghinder aanvaardbaar worden en blijven. In mei 2021 is de spoorwegovergang in de Spoorstraat vervangen door een type met minder geluid en trillingen. Voor de toekomst is een toename van spoorverkeer van rijkswege niet uitgesloten. De gemeente blijft zich inzetten dat ontwikkelingen op het spoor binnen aanvaardbare kaders blijven. Aansluiting Baarschotsestraat op de N282 Het project Snelfietsroute Tilburg-Breda en aansluiting (Baarschotsestraat op de N282 (Dorst-West) heeft enige tijd stilgelegen vanwege het opnieuw uitvoeren van participatie (samen met de provincie) rondom het tracé van de snelfietsroute in Dorst. In het eerste kwartaal van 2022 wordt door de provincie in overleg met de gemeente Oosterhout een planstudie afgerond waarna diverse varianten van de snelfietsroute beoordeeld dienen te worden.

Hieraan is ook de aansluiting van de Baarschotsestraat op de N282 gekoppeld. In de eerste helft van 2022 moet duidelijk zijn waarlangs de snelfietsroute definitief komt en ook waar de aansluiting van de Baarschotsestraat op de N282 komt. Met de aanleg van de snelfietsroute zal in de tweede helft van 2022 gestart worden en met de aansluiting in de eerste helft van 2023 aangezien er nog een bestemmingplanwijziging plaats moet vinden. Ombouw kruispunt Vijf Eikenweg – Ketenban naar rotonde De rotonde Vijf Eikenweg/Ketenbaan is gerealiseerd. De financiële bijdrage van de gemeente aan dit project is voldaan. Ombuiging parkeerfonds De eerste tranche ombuigingsmaatregelen parkeren is verspreid over 2021 gerealiseerd. Van de tweede tranche ombuigingsmaatregelen is het cameratoezicht in de fietsenstallingen in 2021 ingevoerd. Vanwege COVID19 konden de effecten van deze ombuigingsmaatregelen nog niet worden bepaald. De tweede tranche ombuigingsmaatregelen voorzag ook in een onderzoek naar de mogelijkheden en kosten van een verdere digitalisering van de parkeerketen door het digitaliseren van de parkeerhandhaving middels het inzetten van een scanvoertuig. Vanwege de inzet en tijd die benodigd was voor de digitalisering van het vergunninghoudersparkeren en de nieuwe digitale bezoekersregeling, is dat in 2021 niet opgepakt.

Heistraat-Hoogstraat ten oosten van de A27 Dit project ligt tot nader order stil. Momenteel concrete periode aangeven wordt er in overleg tussen het projectteam Everdenberg en de Provincie gezocht naar een goede oplossing voor de tijdelijke ontsluiting op de N629. Dit moet bekend zijn voordat de verdere uitwerking voor de Heistraat opgepakt kan worden. De verwachting is dat dit project in de 2e helft van 2022 weer opgepakt zal worden. A27 Houten-Hooipolder, doortrekking Statendamweg Alle overeenkomsten zijn afgesloten zoals gepland. Dit betreft een uitvoeringsovereenkomst, een koopovereenkomst en een overeenkomst voor afkoop beheer en onderhoud van de nieuwe weg. In 2021 zijn tevens de eerste gelden ontvangen voor de verkoop van de gronden bij het passeren van de stukken. Het opstellen van de overeenkomsten is, daar waar nodig, in goede samenspraak met de exploitant van de composteerinrichting uitgevoerd. In 2021 is door de raad vastgesteld wat de bestedingsdoeleinden zijn van de te ontvangen middelen. Programmarekening 2022

51

5.5.2.3 Indicatoren Door corona is de burgerijenquête niet uitgevoerd, hierdoor zijn de scores 2021 van de burger niet bekend. Omschrijving indicator

Score 2018

Parkeertarieven: - Hoog tarief (per uur) - Dagtarief op diverse locaties Waardering openbaar vervoer in de woonbuurt Openbaar vervoer in de gemeente Waardering verkeersveiligheid in de woonbuurt Waardering parkeergelegenheid in de woonbuurt Parkeermogelijkheden in de gemeente Fietsmogelijkheden in de gemeente Verkeersveiligheid in de gemeente * L(andelijk), G(emeentelijk), B(urger)

€ 1,90 € 3,80 6,7 6,5 6,9 6,7 6,5 7,9 6,5

Score 2019 € 1,50 € 3,80 6,8 6,5 6,9 6,6 6,4 8,0 6,7

Score 2020 € 1,50 € 3,00 7,0 6,8 7,0 6,9 6,8 8,2 6,5

Score 2021

Prognose * 2021 G € 1,50 € 1,50 € 3,00 € 3,00 - B - B - B - B - B - B - B

5.5.3 Natuur, milieu en afval Global goals

5.5.3.1 Wat willen we bereiken Met het ondertekenen van het Klimaatakkoord werd duidelijk dat er in Nederland sprake is van een groot, complex en urgent probleem: de uitstoot van CO2 moet omlaag. Er zijn doelen vastgelegd voor 2030 en 2050. In de Toekomstvisie 2030 is beschreven wat we willen bereiken: goed op weg richting Parijs en naar een circulaire economie, maar ook meer groen en meer water, minder stress. Het beschermen en waar mogelijk verbeteren van de kwaliteit van het milieu en het langs deze weg leveren van een bijdrage aan een veilige en mensvriendelijke leefomgeving. In het belang van de volksgezondheid wordt een adequate inzameling en transport van rioolwater naar de rioolwaterzuivering nagestreefd. Daarnaast wordt een adequate inzameling en verwijdering van afval nagestreefd. Met klimaat adaptieve maatregelen wordt getracht om overlast en/of schade door gevolgen van de klimaatverandering te voorkomen of in ieder geval te beperken. 5.5.3.2 Wat hebben we hiervoor gedaan Duurzaamheid en klimaatadaptatie In 2021 zijn de Regionale Energie Strategie 1.0 en de Transitievisie Warmte 1.0 vastgesteld. Hierin wordt op hoofdlijnen beschreven hoe we het proces om te komen tot fossielvrije opwekking elektriciteit en een aardgasvrij Oosterhout in 2050 voor ons zien. In 2022 zal gestart worden met het opzetten van Wijk uitvoeringsplannen om fossielvrij te verwarmen.

De daadwerkelijke inzet wordt beperkt door het ontbreken van Rijksfinanciering. Bij Zon op Bedrijfsdaken zie we een continue groei van aanleg van zonnepanelen op bedrijven. Per jaar worden 15.000 tot 20.000 zonnepanelen geplaatst. Totaal zijn er nu ruim 60.000 zonnepanelen geplaatst. Het doel voor 2030 is 160.000 zonnepanelen op bedrijfsdaken. De vergunningverlening van de energie opwek projecten Energiepark A59 (zon en wind) en Dorst (zon) zijn niet afgerond. Het project zonnepark A59 is overgenomen door Eneco, omdat Shell dit park niet rendabel meer kon ontwikkelen. We hebben ook zelf nog onderzocht of we dit als gemeente konden doen, maar ook wij kwamen tot dezelfde conclusie als Shell. Het vergunning proces voor het windpark is doorlopen tot en met de verwerking van de zienswijzen. Het college heeft aangegeven te willen wachten met verdere besluitvorming wanneer er meer bekend is over de normen voor wind op land vanuit het Rijk.

52

Programmarekening 2021

De vergunningprocedure voor het zonnepark is niet opgestart omdat een netaansluiting ontbreekt. De opgewekte stroom kan hierdoor niet aan het elektriciteitsnet geleverd worden. Gezocht wordt naar een oplossing voordat de vergunningaanvraag wordt ingediend. De verwachting is dat er in 2022 een oplossing is voor het probleem. Uit de omgevingsdialoog bleek overigens dat veel inwoners van dorst interesse hebben om te participeren/investeren in het park. Terugdringen CO2 uitstoot Het terugdringen van de CO2 uitstoot wordt bereikt via diverse programma’s en projecten. Naast het plaatsen van zonnepanelen en windmolens wordt er groot ingezet op isoleren van woningen. In 2021 zijn er collectieve inkoopacties geweest. Ook zijn er vele duurzaamheidsleningen verstrekt aan burgers. Door Oosterhout Nieuwe Energie zijn honderden adviesgesprekken gevoerd. Totaal zijn in 2021 ruim 2.000 huishoudens bereikt. Een van de programma’s is het verduurzamen en uitbreiden van het warmtenet vanuit de Amercentrale. Oosterhout neemt deel in het programma Warmtenet Midden en West-Brabant, dat zich uitstrekt over de zogenaamde Regionale Energie Strategie regio West Brabant en Regionale Energie en Klimaat Strategie regio Midden Brabant Voor verduurzaming van de mobiliteit is de beschikbaarheid van laadpalen van belang. Vanuit het provinciale inkoopprogramma zijn er in 2021 weer 40 extra laadpalen toegevoegd.

Er wordt gewerkt aan het opstellen van een proactief beleid. Bij nieuwbouw projecten worden tijdens de bouw al laadpalen geplaatst. Om bedrijven te stimuleren tot verduurzaming is de stichting De Groen Pluim opgericht. In 2021 is voor de 5e keer de Groen Pluim uitgereikt aan een Oosterhouts bedrijf. Deze bijeenkomst is onderdeel van het Duurzame Ondernemers event tijdens de (traditionele) Duurzaam Oosterhout Week. Ruimtelijke adaptatie In 2021 is het Water- en Rioleringsplan geactualiseerd en verlengd tot 2023. Hiermee is het beleid voor de verwerking van regenwater in ieder geval geborgd voor de komende 2 jaar. Daarmee is dit beleid niet afhankelijk van de invoering van de omgevingswet, al wordt het daar wel in opgenomen bij invoering. Ook is direct een afvalwaterverordening vastgesteld waarmee regels en normen gesteld worden aan het aansluiten op en gebruiken van de vuilwaterriolen. Onder andere lozingen van schoon grondwater (bronneringen) worden daarmee aan banden gelegd. Hiermee maken we een eerste stap in de bestrijding van overlast als gevolg van droge periodes. De eerste verdiepende hemelwaterstresstesten zijn uitgevoerd voor de wijk Oosterheide. Daarbij zijn de wateroverlastsituaties bij verschillende regenbuien gedetailleerder in kaart gebracht.

Op basis van deze berekeningen zijn risicovolle panden en voorzieningen in beeld gebracht en kunnen maatregelen bepaald gaan worden. Deze maatregelen kunnen dan worden opgenomen in de uitvoeringsagenda. Daarnaast is één van de resultaten een kaart waarin het verhardingspercentage van tuinen op perceelniveau bepaald is. Hiermee komt inzichtelijk in welke wijk de meeste tuinverharding aanwezig is en waar een wijkgerichte aanpak voor vergroening het meest effectief is. Toekomstbestendigheid milieustraat Een onderzoeksbureau heeft in 2019 de toekomstbestendigheid van de milieustraat onder de loep genomen. Uit dit onderzoek zijn korte-, middellange- en lange termijn oplossingen voorgesteld teneinde de milieustraat en de bezoekersstromen tot 2030 in goede banen te leiden. De korte termijn oplossingen zoals herindeling van de containers, inzetten van verkeersregelaars en verruiming van de openingstijden zijn in 2020 al doorgevoerd. De middellange termijnoplossing omhelst het herinrichten van Wilhelminakanaal-Oost en het betrekken van (een deel van) de loswal op de drukke pieken op te vangen. Dit project hangt echter samen met het project Zwaaikom. De uitvoering staat gepland in het 4ee kwartaal van 2022/ 1e kwartaal 2023. De huidige locatie van de gemeentewerf/milieustraat is echter niet houdbaar na 2030.

Samen met Antea werkt het team Stadsbeheer en de taakgroep Duurzaamheid aan een startdocument inzake een nieuwe gemeentewerf/milieustraat met een circulair ambachtscentrum op een nieuwe locatie in Oosterhout. Frequentie wekelijkse GFT-afval Sinds 2020 zamelt de gemeente van mei tot en met augustus wekelijks GFT in, in plaats van tweewekelijks. Onderzoek GF-afval inzameling bij hoogbouw In oktober 2021 is een GFE (groente-, fruit- en etensrestenafval) pilot gestart bij 4 hoogbouwcomplexen in Oosterhout. In de directe nabijheid van de ondergrondse restafvalcontainer is een bovengrondse GFE-cocon geplaatst. Bewoners van deze hoogbouwcomplexen kunnen kosteloos GFE deponeren in deze cocons. In mei 2022 wordt deze pilot geëvalueerd.

Programmarekening 2022

53

Onderzoek andere vormen van afvalscheiding Het kabinet heeft zich als doel gesteld om in 2030 een halvering van het gebruik van grondstoffen te bereiken en in 2050 een volledig circulaire economie te hebben. In een circulaire economie gaan we efficiënter en zorgvuldiger om met grondstoffen, materialen en producten. Om hier goed op te kunnen anticiperen als gemeenten is het belangrijk kennis van complexe afval/grondstofstromen, technologische en marktontwikkelingen en regionale verwerkers en inzamelaars te hebben en deze kennis te bundelen. Op initiatief van het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Nazorg Stortplaatsen is een bestuurlijke opdracht geformuleerd om de regionale samenwerking te onderzoeken. Binnen de gemeenschappelijke regeling regio West-Brabant is afval geen apart thema meer. De regio bestaat nu uit de gemeenten Altena, Alphen-Chaam, Breda, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Moerdijk en Oosterhout. Het doel van de opdracht is het formuleren van een regionaal gezamenlijk gedragen heldere ambitie en samenwerkingsplan met de circulaire economie als uitgangspunt. De planning is om gezamenlijk in maart 2022 de opdracht uit te zetten zoals in het plan van aanpak staat. In regionaal verband wordt het resultaat besproken en eventuele verdere vervolgstappen afgesproken. Het onderzoeksrapport wordt in de loop van mei 2022 gedeeld met het college.

Intensievere handhaving dumpen van afval in openbare ruimte In 2021 zijn het college en de raad akkoord gegaan met de werving van 2 afvalcoaches en 1 projectleider Schoon. De afvalcoaches worden in het eerste kwartaal 2022 geworven en gaan zich bezighouden met het inspecteren van verkeerd aangeboden afval, gaan in gesprek met en luisteren naar de overtreders en leggen indien nodig spoedeisende bestuursdwang op. De focus van de projectleider Schoon ligt met name op informatie en educatie. Samen met Handhaving is in 2021 al extra ingezet op communicatie en vervolgens handhaving van stoorstoffen in het PBD (Plastic, Blik en Drankkartons) afval. Verduurzamingen gemeentelijke vastgoed In 2021 zijn met name voor bestaande panden plannen voor nieuwbouw gemaakt, waardoor een maximale verduurzamingsslag gemaakt wordt. De Bunthoef wordt gesloopt en wordt als nieuwe activiteitencentrum onderdeel van een appartementencomplex op dezelfde locatie. Voor het activiteitencentrum Dommelbergen zijn plannen gemaakt en uitgewerkt in een programma van eisen voor nieuwbouw in de ontwikkeling toekomstvisie Arkendonk. Voor het stadhuis wordt met de aankoop van Arendshof 2 een duurzame herontwikkeling voorzien. Op de brandweerkazerne aan de Vaartweg zijn zonnepanelen gelegd. Voor de Pannehoef is een verduurzamingsonderzoek uitgevoerd.

Verder wordt er continue in de bestaande voorraad daar waar mogelijk gekozen voor ledverlichting indien er sprake is van een vervangingsmoment. In 2022 wordt het beleidsplan Verduurzaming maatschappelijk vastgoed gemeente Oosterhout opgesteld en aan het college en de gemeenteraad voorgelegd ter besluitvorming. Electrische voertuigen De gemeente onderzoekt de mogelijkheden om elektrische huisvuilwagens aan te schaffen. De ontwikkelingen staan het elektrisch inzamelen toe met andere woorden met de goede laadinfrastructuur is elektrisch inzamelen mogelijk. Maar daar zit ook gelijk de ware uitdaging. De gemeente is in afwachting van een offerte van de netbeheerder opnemen voor de aanleg van deugdelijke laadinfrastructuur op de gemeentewerf. Samenwerking met externe partijen Op het gebied van Duurzaamheid en Klimaat wordt intensief samengewerkt. Met Oosterhout Nieuwe Energie als het gaat om het verduurzamen van woningen. Met Thuisvester worden er jaarlijks prestatieafspraken gemaakt. Sinds dit jaar is, naast verduurzaming van de bestaande woningvoorraad, ook klimaat adaptieve inrichting van de open(-bare) ruimte daarin opgenomen. Sinds 2020 is Oosterhout ook SDG-gemeente (Sustainable Development Goals). Dat is onder andere zichtbaar in de begroting 2021. Naast de, door de gemeente opgerichte, website Oosterhout SDG Lokaal is er nu ook een Stichting Oosterhout SDG Lokaal.

Met de (leden van) de Stichting wordt samengewerkt om initiatieven, projecten en programma’s op te zetten voor alle 17 doelen die in 2030 bereikt moeten zijn. MEK Uit de jaarcijfers van de afgelopen jaren is gebleken dat het moeilijk is om het MEK financieel draaiende te houden. Op basis van de jaarcijfers van de afgelopen vijf jaren en de daarbij behorende financiële verantwoording is inmiddels meer inzicht verkregen waar de tekorten ontstaan, hoe deze ontstaan en wat de hoogte hiervan is. Ten gevolge van Corona heeft het MEK in de afgelopen periode veel inkomsten misgelopen. Gezien de financiële situatie van het MEK kunnen de gevolgen hiervan groot zijn. Daarnaast staat het de ontwikkelingsslag die het MEK probeert te maken in de weg. Om het huidige liquiditeitsprobleem te ondervangen is in 2021 besloten het MEK een extra financiële bijdrage van € 50.000 toe te kennen. Er zal in de toekomst ook rekening gehouden worden met de nieuwe ontwikkelingen op het MEK, waaronder ter beschikking stellen van de locatie aan de zorgpartners voor dagbestedingsdoeleinden.

54

Programmarekening 2021

Bodembeheernota en bodemkwaliteitskaarten In 2021 is gestart met de herziening van de Nota Bodembeheer en de Bodemfunctieklassekaart. De Nota Bodembeheer en de Bodemfunctieklassekaart geven meer beleidsruimte voor grondverzet en -toepassing en biedt naast duurzaam bodembeheer ook financiële voordelen, doordat bespaard kan worden op de aanschafkosten van delfstoffen, transport en keuringen en afvoer van grond naar externe verwerkers. Om een eenduidig bodembeleid te kunnen voeren binnen de regio is samenwerking gezocht met de Omgevingsdienst Midden-West Brabant. Om te komen tot een herziening van de Nota Bodembeheer en Bodemfunctiekaart zijn 22 gemeenten binnen de regio een samenwerking aangegaan. Hierdoor is een financiële besparing gerealiseerd. Derhalve zijn de gelden die zijn opgenomen in 2021 voor de herziening van de Nota Bodembeheer en Bodemfunctiekaart niet gebruikt. De herziene Nota bodembeheer en Bodemfunctiekaart zullen door de raad in 2022 worden vastgesteld. 5.5.3.3 Indicatoren Door corona is de burgerijenquête niet uitgevoerd, hierdoor zijn de scores 2021 van de burger niet bekend. Omschrijving indicator Hernieuwbare elektriciteit (%) Hernieuwbare elektriciteit opgewekt via wind op land en zon Omvang huishoudelijk restafval (kg/inwoner) Waardering inzamelen huisafval in de woonbuurt Waardering gemeentelijke milieustraat * L(andelijk), G(emeentelijk), B(urger)

Score 2018 8,8%

Score 2019 n.b.

Score 2020 n.b.

9,10% 72,5 7,2 7,8

11,00% 69,7 7,5 7,8

n.b. n.b. 7,7 8,0

Score Prognose * 2021 2021 n.b. - L n.b. n.b. -

- L - L - B - B

5.5.4 Ruimtelijke ordening en wonen Global goals

5.5.4.1 Wat willen we bereiken In Nederland bestaat woningnood. Een groeiende groep burgers heeft de wens eigen woonruimte te huren of te kopen maar is hiertoe niet in staat. Inmiddels wonen ongeveer 900.000 jongvolwassen mensen boven de 21 jaar nog bij hun ouders. Voor modale inkomensgroepen is het zonder hulp van familie niet meer mogelijk een huis te kopen. Oosterhout kent een langzaam ouder wordende bevolking. Uiteindelijk zal dit consequenties hebben voor de vitaliteit in sectoren als de arbeidsmarkt en leisure. Een passende programmering van nieuw woningen in aantallen en kwaliteiten kan een bijdrage leveren aan de beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen binnen de gemeente. 5.5.4.2 Wat hebben we hiervoor gedaan Woningbouw en leefomgeving In maart 2021 is de Woningbouwstrategie met bijbehorende routekaart vastgesteld. Deze geeft richting aan het behalen van de doelstellingen op het gebied van wonen en dan met name de nieuwbouwproductie en het aanjagen van nieuwe woningbouwprojecten. In deze documenten zijn de toetsingscriteria voor nieuwe initiatieven benoemd en transparant gemaakt. Tevens is in dit kader een nieuwe procedure voor de intake van nieuwe woningbouwinitiatieven vastgesteld en ook via de website kenbaar gemaakt. De eerste fase van het onderzoek naar woningbouw in het buitengebied is in samenwerking met een onderzoeksbureau afgerond.

Eind 2021 is de uitwerking gestart van de 2e fase die moet leiden tot het vaststellen van een Contourennota door de raad in 2022 waarmee nadere richting wordt gegeven aan de locatie(s) in het buitengebied die in aanmerking komen voor mogelijk woningbouw. In dat kader is in 2021 op een drietal gebieden rondom Oosteind de Wvg (Wet voorkeursrecht gemeente) gevestigd. Eind 2021 is de visie op woningbouw Oosteind vastgesteld. Hiermee is de basis gelegd voor het realiseren van woningbouwprojecten in Oosteind die mede recht doen aan het versterken van het voorzieningenniveau in dit kerkdorp. In de loop van 2022 worden de visies voor Den Hout en Dorst ter vaststelling aangeboden.

Programmarekening 2022

55

Het versnellen en aanjagen van de woningbouwproductie omvatte in 2021 ruim 40 woningbouwlocaties, met ruim 3000 woningen in de komende 10 jaren, vrijwel alles binnenstedelijk met een accent op appartementen en 600 woningen in de sociale huursector. In 2021 zijn qua woningbouwproductie zo’n 350 nieuwe woningen opgeleverd en ruim 250 woningen in aanbouw genomen. De Contreie In 2021 is met name op de zuidwestlocatie druk gebouwd door verschillende projectontwikkelaars en particulieren. Dit deel van de Contreie is bijna gereed, naar verwachting worden de laatste woningen hier rond de zomer 2022 opgeleverd. In 2021 is daarop vooruitlopend intern al gestart met de voorbereiding om het gebied direct daarop aansluitend definitief in te richten. Als de gehele zuidwestlocatie afgebouwd en ingericht is, wordt de bouwweg (Karrespoor) weggehaald. Hier wordt daarna het zuidelijk deel van de Ecologische Verbindingszone aangelegd. Er is tweede helft 2021 gestart met de voorbereidingen hiervoor; de raad heeft middelen beschikbaar gesteld en een eerste schetsontwerp is besproken met direct belanghebbenden. Met betrekking tot woningbouw is overeenstemming bereikt met Thuisvester over de realisatie van 15 sociale huurwoningen op het Vrachelsplein. De bouw hiervan start in 2022. Ook is met een particuliere grondeigenaar overeenstemming bereikt over grondaankoop nabij de locatie Lanspunt.