gem Oosterhout IMBK inclusief Assetsheets definitief.pdf
Tekst van het document
Woningbouw strategie Het is belangrijk om als gemeente aantrekkelijk te blijven voor jonge inwoners. Het aantrekken van deze inwoners is van belang om de arbeidsproductiviteit op peil te houden, de dynamiek in de samenleving te behouden en het begunstigt het draagvlak voor gemeentelijke voorzieningen. Een van de weinige middelen waarover gemeenten beschikken om te kunnen sturen op de bevolkingssamenstelling is de woningproductie. Het is een middel om Oosterhout ook in de toekomst aantrekkelijk en leefbaar te houden.
Het thema Woningbouw strategie is naar de volgende ambitie vertaald:
De openbare ruimte in Oosterhout biedt de ruimte om te wonen in een aantrekkelijke en toekomstbestendige leefomgeving. De woonomgeving sluit aan bij de wensen door: o Woningen aan te bieden voor diverse doelgroepen; o Aandacht te hebben voor het behoud van het dorpskarakter; o Zorgen voor een aantrekkelijke binnenstad door leegstaande panden om te vormen naar woonbestemming; o Woningen duurzaam en toekomstgericht in te richten.
Hieronder wordt per asset beschreven waar de gemeente met beheer en onderhoud aan kan bijdragen om het gewenste resultaat voor de woningbouw strategie:
Groen De inrichting en het beheer van het openbaar groen dragen op de volgende manier bij:
Een groene omgeving draagt bij aan de aantrekkelijkheid en leefbaarheid en verhoogt de ruimtelijke kwaliteit van wijken en de gezondheid van inwoners; De inrichting en gebruik van het groen draagt bij aan het behoud van het dorpskarakter; Groen draagt bij aan het behouden van lucht en ruimte tussen de gebouwde omgeving; Door klimaatadaptief te ontwerpen kan groen bijdragen aan het verkoelen van woningen door direct zonlicht van de gevels weg te houden; Met openbaar groen kan een passende omgeving gecreëerd worden bij de verschuiving van functies als kantoren en bedrijven naar extra woningen waarbij leegstand wordt voorkomen.
Blad 32 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Wegen Het wegbeheer in Oosterhout draagt op de volgende manier bij aan de woningbouw strategie:
Wegen dragen bij aan een goede ontsluiting en bereikbaarheid van woningen en voorzieningen; Goed onderhouden fiets- en wandelpaden stimuleren gezond gedrag en het terugdringen van het autogebruik in nieuwe en bestaande woonwijken.
Openbare verlichting Het beheer van de openbare verlichting draagt op de volgende manier bij aan de woningbouw strategie:
Openbare verlichting draagt bij aan verkeersveiligheid, sociale veiligheid en leefbaarheid in de wijken; Openbare verlichting draagt bij aan de verbinding tussen nieuwe en bestaande wijken en de binnenstad.
Civieltechnische kunstwerken Het beheer van de civieltechnische kunstwerken van Oosterhout draagt op de volgende manier bij aan de woningbouw strategie:
Civieltechnische kunstwerken dragen bij aan de bereikbaarheid, leefbaarheid en beleving van nieuwe en bestaande woonwijken; Nieuwe civieltechnische kunstwerken worden ingepast in de omgeving, zowel qua locatie als uitstraling.
Riolering Riolering draagt op de volgende manier bij aan het thema woningbouw strategie:
Bij nieuwbouw wordt het hemelwater zoveel mogelijk (her)gebruikt. Bij de afvoer van hemelwater wordt daarnaast de landelijke voorkeursvolgorde gehanteerd: direct infiltreren in de bodem, afvoeren naar het oppervlaktewater en anders naar een (regenwater)riolering; Onnodige belasting van de rioolwaterzuiveringsinstallatie met schoon water wordt zoveel mogelijk beperkt; Verontreiniging van grond- en/of oppervlaktewater wordt zo veel mogelijk voorkomen; Waar nodig wordt het bestaande rioleringssysteem uitgebreid of aangelegd om afvalwater van de woningen te kunnen inzamelen en transporteren; Grondwater wordt gereguleerd op een dusdanige diepte dat woningen en verharding geen schade gaan ondervinden van de grondwaterstand; Nieuwe openbare ruimte wordt dusdanig ingericht of opgehoogd dat schade door wateroverlast zo veel mogelijk beperkt wordt.
Blad 33 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Spelen Het beheer van de asset Spelen draagt op de volgende manier bij aan de woningbouw strategie:
Formele en informele sport- en speelplekken in wijken zorgen voor een aantrekkelijke woonomgeving voor opgroeiende kinderen, dat bijdraagt aan Oosterhout als aantrekkelijke familiestad; Door de aanwezigheid van sport- en speelvoorzieningen voor verschillende leeftijdsgroepen sluit de woonomgeving aan bij diverse doelgroepen.
Straatmeubilair Het beheer van het straatmeubilair van Oosterhout draagt op de volgende manier bij aan de woningbouw strategie:
Door het straatmeubilair aan te passen op de wensen van de omwonenden sluit deze aan bij de doelgroep. Meubilair stimuleert ontmoetingen en interactie tussen bewoners en zorgt voor meer ogen en toezicht in de wijken, dat bijdraagt aan sociale veiligheid en Oosterhout als Familiestad; In dorpen wordt het straatmeubilair aangepast om zo aan te sluiten bij het dorpskarakter; Bij nieuwbouwwijken wordt rekening gehouden met wensen van toekomstige bewoners.
Water Het beheer van het water in Oosterhout draagt op de volgende manier bij aan de woningbouw strategie:
Water draagt bij aan een toekomstbestendige leefomgeving in bestaande en nieuwe wijken; Door het water op de juiste manier te beheren voldoet het water aan gestelde eisen en normen en biedt het een gezonde en veilige leefomgeving; Door de aanwezigheid van water in nieuwe wijken wordt bewustwording gecreëerd onder de inwoners, en krijgt men een positievere waterbeleving.
Blad 34 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
VERTALING NAAR BEDRIJFSVOERING Blad 35 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
6
Vertaling naar bedrijfsvoering
6.1
Planmatig en professioneel beheer Het beheer van de openbare ruimte wordt verder vormgegeven conform de principes van planmatig beheer. Dit houdt in dat het beheer en onderhoud planmatig en procesmatig plaatsvindt, conform nevenstaand procesmodel gebaseerd op de PDCAcyclus (Plan-Do-Check-Act), zie afbeelding. Dit model omvat de belangrijkste taken en verantwoordelijkheden voor het duurzaam in stand houden van de fysieke beheerobjecten in de leefomgeving. Daarbij moeten tal van ambities worden gerealiseerd, zoals in hoofdstuk 5 beschreven. Areaalgegevens op orde Van alle beheerobjecten worden de arealen actueel, betrouwbaar en compleet (ABC) gemaakt. Het bijhouden van areaalgegevens en verwerking van mutaties worden structureel geborgd. Voor onze werkprocessen wordt gebruik gemaakt van landelijke basisregistraties zoals de BGT. De beheerarealen worden hieraan gekoppeld. Inspecties kwaliteit De kwaliteit van de beheerobjecten wordt bewaakt door middel van periodieke en planmatige inspecties en monitoring. Meldingen Bewoners en medewerkers zijn belangrijke ogen en oren bij het beheer van de openbare ruimte. Meldingen vormen eveneens input om zo nodig bij te sturen op de onderhoudskwaliteit en inrichting. Evalueren en verbeteren Door de PDCA-cyclus te doorlopen ontstaat een completer beeld van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte in Oosterhout.
Hiermee kunnen ambities en beheerkaders indien nodig worden bijgesteld of verder worden genuanceerd. Voorbeelden zijn: extra aandacht in de bijzondere gebieden met hogere gebruiksdruk, areaaluitbreidingen of een extra bijdrage aan thema’s als duurzaamheid, biodiversiteit of klimaatadaptatie. Uitvoering van het onderhoud De projecten uit de integrale meerjarenplanning worden via contracten en aanbestedingen in de markt gezet. Er wordt gestreefd naar een looptijd van contracten van meerdere jaren voor de continuïteit in dienstverlening, stabiele prijsvorming en beperkte inzet voor werkvoorbereiding van de eigen organisatie. Op uitbestede werkzaamheden wordt structureel en planmatig toezicht gehouden.
Blad 36 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
6.2
De Beheerregisseur Het belang van een Beheerregisseur wordt steeds duidelijker. Zoals het procesmodel in paragraaf 6.1 laat zien is dit de actor die ten midden van het proces staat. Een beheerregisseur is de integrale koppeling tussen de verschillende assets. De Beheerregisseur stuurt op het voorbereiden van projecten, grip en stuur houden op de integrale kwaliteit, inspecties en de tevredenheid van inwoners en belanghebbende in Oosterhout. Daarnaast draagt de beheerregisseur actief bij aan de beschreven thema’s en stimuleert bedrijven en inwoners om zelf ook actief bij te dragen aan de fysieke leefomgeving. Met de ontwikkelingen in de wereld van beheer is de invulling van een Beheerregisseur binnen de organisatie een essentiële en onmisbare schakel.
6.3
Van strategie naar operationeel beheer Om grip en sturing te houden is binnen het beheer van de leefomgeving sprake van plannen op verschillende (asset)niveaus. De voorliggende rapportage en bijbehorende producten omvatten het Integraal Maatschappelijk Beheerkader en de Assetsheets. Onderstaande illustratie geeft weer hoe deze producten zich tot elkaar verhouden:
Hieronder worden de verschillende producten uit de bovenstaande illustratie verder beschreven. Integraal Maatschappelijk beheerkader Het Integraal Maatschappelijk Beheerkader (IMBK) geeft een integraal strategisch beleidskader voor de onderhouds- en vervangingsmaatregelen en de koppeling tussen de betreffende assets en de in dit document beschreven thema’s binnen de gemeente Oosterhout.
Blad 37 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Assetsheets In de assetsheets wordt op basis van het Integraal Maatschappelijk Beheerkader per asset inzicht gegeven in de onderhouds- en vervangingsbehoefte. Hierbij wordt ingegaan op de afbakening, het areaal en de leeftijdsopbouw, de huidige kwaliteit, beleving & waardering, beleidsdoelen en ambities, strategie, financiën en aandachtspunten. Met de assetsheets hebben de beheerders voor hun assets inzicht in de aard, omvang en kwaliteit van de objecten. De assetbeheersheets worden periodiek bijgesteld en geactualiseerd. Integraal Meerjarenplanning De integrale meerjarenplanning maakt de planning van de projecten in de tijd inzichtelijk. Hierbij vindt integrale afstemming plaats tussen de opgaves van de verschillende beheerobjecten en andere (externe) ontwikkelingen. Input meerjarenplanning vanuit andere opgaven Het opstellen van een meerjarenplanning met prioritering en afwegingskader is een complex proces. Een meerjarenplanning moet inzicht geven in de uitvoering van projecten in kader van: - Het meerjarig cyclisch onderhoud van de openbare ruimte; - De Uitvoeringsagenda Mobiliteitsvisie; - De opgave Woningbouwstrategie: - De opgave Duurzaamheid, Klimaatadaptie en circulariteit; - De opgave Wijkgericht werken etc.
Voor het meerjarig cyclisch onderhoud wordt bij het opstellen van de Meerjarenplanning Openbare Ruimte gebruik gemaakt van alle data die is opgenomen in het Beheersysteem Openbare Ruimte (BOR). In dit beheersysteem is informatie te vinden over de onderhoudsurgentie van de openbare ruimte. Zo zijn in dit systeem alle resultaten van de jaarlijks onafhankelijk uitgevoerde inspecties opgenomen en worden ook de klachten en meldingen van inwoners en bedrijven geregistreerd. In de meerjarenplanning krijgen ook de projecten uit de Uitvoeringsagenda van het Mobiliteitsplan, de woningbouwprojecten, de duurzaamheidsprojecten etc. een plek. Immers ook deze projecten raken de openbare ruimte. Afstemming tussen al deze projecten onderling is essentieel. Zo kan mogelijk “werk met werk” worden gemaakt en kan worden gewaarborgd dat de stad en de kerkdorpen bereikbaar blijven. De meerjarenplanning wordt dan ook een integrale doorkijk, waarin de projecten in de tijd worden geprioriteerd op basis van een aantal afwegingen.
Denk hierbij aan: Onderhoudsurgentie; Verbeteren verkeersveiligheid; Vraag/initiatief van bewoners; (Politieke) wensen uit nog vast te stellen uitvoeringsagenda Mobiliteitsvisie; Relatie/afstemming met ruimtelijke ontwikkelingen (zoals woningbouwontwikkeling); Werk met werk maken (zoals vervanging riool nodig dan ook weg aanpakken); Aanpak klimaatadaptie; Financiële ruimte in begroting; Etc.
Blad 38 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
BIJLAGEN
Blad 39 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Bijlage 1: Assetsheets De volgende assetsheets zijn opgenomen:
Assetsheet Groen Assetsheet Wegen Assetsheet Verlichting Assetsheet Civieltechnische kunstwerken Assetsheet Riolering Assetsheet Spelen Assetsheet Straatmeubilair Assetsheet Water
Blad 40 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Afbakening Dit productblad is gericht op het beheer en onderhoud van het openbaar groen in de gemeente Oosterhout. Hieronder vallen de bomen, cultuurlijke- en natuurlijke beplantingen, hagen, gazons, natuurlijk groen en grassen, bermen, dierenweides en hondenuitlaatplaatsen. Het onderhoud aan speelvoorzieningen valt buiten de scope van de asset Groen.
Areaal De gemeente beheert zo’n 384 hectare openbaar groen en ruim 32.676 stuks bomen. Het grootste deel van het openbaar groen bestaat uit bermen en natuurlijk gras.
384 hectare groen
De areaalgegevens van het openbaar groen zijn vastgelegd in een integraal beheersysteem (GBI).
32.676
bomen Het areaal groen is goed in beeld. De data is goed gevuld: het type groen is in het beheersysteem vastgelegd; Het openbaar groen van de gemeente Oosterhout bestaat naast bomen overwegend uit bermen en natuurlijke gras, gevolgd door natuurlijke beplanting, gazon en cultuurlijke beplanting; De meest voorkomende boomsoort in Oosterhout is de Quercus robur, de Zomereik (6332 stuks); Bermen en natuurlijke gras liggen voornamelijk buiten de bebouwde kom van de gemeente Oosterhout. Dierenweide…
Cultuurlijke beplanting 7% Natuurlijke beplanting 20%
Bermen en natuurlijke gras 52%
Hagen 2%
Samenstelling areaal Cultuurlijke beplanting Natuurlijke beplanting Hagen Gazon (met bollen) Bermen en natuurlijke gras Dierenweide Hondenuitlaatplaats Bomen
areaal
eenheden 297.344 m2 803.648 m2 74.873 m2 735.982 m2 1.889.131 m2 10.916 m2 29.066 m2 32.676 stuks
Tabel 1 Areaal openbaar groen
Gazon 18%
Huidige kwaliteit Groen is niet voorspelbaar in haar kwaliteit. Beplanting is pas na een aantal jaar na de aanleg op zijn hoogste kwaliteit waarna er slijtage of veroudering begint op te treden. Daarnaast kan de kwaliteit ook door een gunstig groeiseizoen toenemen of door het optreden van bijvoorbeeld ziekte juist versneld afnemen. Relatief kleine en goedkope onderhoudsmaatregelen zoals snoei of
Blad 41 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
bemesting kunnen de kwaliteit sterk verbeteren. De bedekking van de bodem in plantvakken of het voorkomen van kale plekken in gazons zijn voorbeelden van kwaliteitsaspecten van het openbaar groen. De huidige kwaliteit van het groen is als volgt: De bomen worden periodiek geïnspecteerd. De inspectiefrequentie is afhankelijk van locatie, groeiomstandigheden en aanwezigheid van eerder geconstateerde gebreken, ziekten of plagen. Van de bomen die recentelijk geïnspecteerd zijn heeft ruim 77% van de bomen geen gebreken, 16% wordt aangemerkt als risicoboom en 7% als attentieboom. Dit betekend dat er een verhoogde inspectiefrequentie van min. 1x per jaar en aanvullende onderhoudsmaatregelen nodig zijn voor deze bomen; Voor de beeldkwaliteit van het openbaar groen zijn geen inspectiegegevens beschikbaar. Aan de hand van ontvangen meldingen, klachten en waarnemingen van bijvoorbeeld de eigen dienst worden activiteiten uitgevoerd om de kwaliteit van het groen op het gewenste niveau te houden; De technische kwaliteit van het groen wordt jaarrond getoetst. De inboet wordt gepland, dat wat de inboet overstijgt wordt opgenomen in de werkvoorraad en vervolgens in het kader van programmering geprioriteerd.
Beheerkader Groenvoorzieningen zorgen voor een levendige aankleding van de openbare ruimte, dragen bij aan klimaatadaptatie en bieden ruimte voor recreatie en natuur. Het draagt bij aan de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van Oosterhout, maar heeft ook invloed op de gezondheid van inwoners in de woonwijken. Daarnaast draagt groen ook bij aan de volgende beleidsdoelen: Bruisende binnenstad: Groen draagt bij aan de aantrekkelijkheid van de leefomgeving. Oosterhout streeft naar meer groen in het stedelijk gebied. (Meer) groen zorgt voor verkoeling, schaduw en heeft een esthetische waarde. In de binnenstad hebben vrij uitgroeiende bomen en plantvakken met toegevoegde sierwaarde de voorkeur. Er wordt extra aandacht besteed aan de conditie en omstandigheden van de groeiplaatsen. Klimaatadaptie, duurzaamheid, biodiversiteit en circulariteit: Groen draagt bij aan klimaatadaptatie in de vorm van verkoeling, CO2 afvang, waterberging, enzovoorts. Bestaand groen dient daarom zoveel mogelijk te worden behouden en versterkt. Het streven van Oosterhout is bij herinrichtingen en nieuwe realisaties zo veel mogelijk groen te realiseren. Ook speelt groen een grote rol voor de biodiversiteit in Oosterhout. Er wordt bij het kiezen van plantsoorten rekening gehouden met het vergroten en versterken van de biodiversiteit in Oosterhout.
Het belang van bomen wordt erkend en komt op de eerste plaats bij klimaatadaptatie. De kwaliteiten die bomen leveren op het gebied van klimaatadaptie zijn in het stedelijk gebied waardevol. De gemeente Oosterhout heeft een voorbeeldfunctie rondom duurzaamheid. Uitvoerende partijen binnen het groenbeheer worden gestimuleerd om zo duurzaam mogelijk het
Blad 42 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
groenbeheer uit te voeren. Denk hierbij aan de transitie naar elektrische voertuigen en gereedschappen. Kansen voor het (her)gebruik van reststromen worden onderzocht en de samenwerking tussen bedrijven die al circulair ondernemen wordt verder opgezocht. Sociale wijkgerichte leefomgeving: Oosterhout wil inwoners direct betrekken bij vraagstukken in de leefomgeving. Door inwoners actief te betrekken en gezamenlijk naar de openbare ruimte te kijken ontstaan er kansen om elkaars waarnemingen en wensen te delen. Oosterhout kent al veel bewonersinitiatieven, bijvoorbeeld het ontstaan van geveltuintjes, een voedseltuin, enzovoorts. Wijkgericht werken biedt kansen voor het beheer van de openbare ruimte en vergroot de verbinding met de leefomgeving (publiek en privaat) door de medewerking van betrokken inwoners. Woningbouwstrategie: De woonomgeving moet aansluiten op de bebouwde omgeving. In de stad is het belangrijk om ruimte/lucht te behouden tussen de gebouwen ten behoeve van de ruimtelijke kwaliteit en aantrekkelijkheid, maar ook de gezondheid en welzijn van de inwoners. Groen draagt hier aan bij. In de dorpen is aandacht nodig voor het behoud van het dorpskarakter. Het groen moet hierop worden aangepast. Bij nieuwbouw wordt er extra aandacht besteed aan het inrichten en beheer van het groen. In plaats van ad hoc beheer wordt het veel meer aan de voorkant van het proces betrokken.
Hierbij wordt scherper gedefinieerd wat de inrichtingseisen zijn en duidelijke beheer eisen opgenomen.
De volgende beheeruitgangspunten zijn van toepassing:
Binnen de gemeente Oosterhout geldt een eenduidig onderhoudsregime, namelijk onderhoudsniveau B; Het beheer van bomen is gericht op duurzame instandhouding van het areaal en veiligheid. Beheerachterstand en daarmee kapitaalvernietiging wordt zoveel mogelijk voorkomen. Daarnaast wordt er voldaan aan de wettelijke zorgplicht door het planmatig uitvoeren van boominspecties; Het bestaande groen wordt zoveel mogelijk behouden en waar mogelijk versterkt. Alleen snippergroen wordt bij aanvraag afgestoten indien dit mogelijk is en in eigendom gebracht bij bijvoorbeeld inwoners; Inwoners worden betrokken bij de inrichting van het openbaar groen. Het is belangrijk om private partijen te betrekken om zo ook niet-openbaar terrein mee te nemen in de klimaatadaptie opgave; Initiatieven met betrekking tot beheer van de openbare ruimte door inwoners worden gefaciliteerd, denk hierbij aan het realiseren van geveltuintjes etc.
Strategie De gemeente Oosterhout hanteert de PLICHT-beheerstrategie. Deze strategie richt zich op het voldoen aan de (wettelijke) onderhoudsplicht voor elk van de voorzieningen in de openbare ruimte. Slechte of (potentieel) gevaarlijke voorzieningen dienen binnen een periode van 3 jaar te
Blad 43 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
worden hersteld. De financiële ruimte is hierbij maatgevend voor de omvang en inhoud van de onderhoudsmaatregelen. De beheerstrategie vertaalt zich naar de volgende onderhoudsactiviteiten: Dagelijks en klein onderhoud Dagelijks en klein onderhoud is het onderhoud dat zich voornamelijk richt op de verzorging van het groen. Dit is bijvoorbeeld het schoffelen van beplantingsvakken, bladresten verwijderen en het verwijderen van zwerfafval. Dit type onderhoud is vooral bedoeld om het groen netjes en schoon te houden. Dagelijks en klein onderhoud vindt meerdere malen per jaar plaats en heeft in de meeste gevallen nauwelijks invloed op de levensduur van de voorzieningen. Technisch onderhoud Technisch onderhoud zijn beheersmaatregelen als snoei- en dunningswerkzaamheden, herstelwerkzaamheden (bijvoorbeeld doorzaaien), maaiwerkzaamheden enzovoorts. Deze maatregelen werken levensduur verlengend en dragen bij aan de technische kwaliteit van het openbaar groen. Vervanging Groen is levend materiaal, waarvan de levensduur eindig is. Rehabilitatie (vervanging) vindt plaats aan het einde van de levensduur of wanneer technisch onderhoud geen effect meer heeft op de levensduur van het groen. Wanneer dat moment is, moet blijken uit de praktijk, aan de hand van inspecties en monitoring. Dit hangt af van de soort beplanting en de plaatselijke omstandigheden.
We gaan uit van gemiddelde theoretische levensduren (in jaren) welke hieronder staan weergegeven. Tabel 2 Vervangingstermijnen groen
Object Bomen Straat-/laanbomen o 1e grootte o 2e grootte o 3e grootte Lei-/vormboom Knotboom Cultuurlijke beplanting Bodembedekkers en heesters Vaste planten en rozen Hagen Gazon
Vervangingstermijn
70 jaar 50 jaar 30 jaar 50 jaar 50 jaar 25 – 30 jaar 15 jaar 40-70 jaar 40 jaar
Blad 44 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Inspectie en monitoring Boominspecties vinden structureel plaats in het kader van dagelijks onderhoud. Vanuit deze inspecties komen slechte, gevaarlijke of potentieel gevaarlijke bomen in beeld en wordt daarop actie ondernomen als dat nodig is; In de Kwaliteitsvisie Openbare Ruimte is vastgesteld wat de basiskwaliteit moet zijn in Oosterhout. Aan de hand van deze ambities wordt het areaal getoetst bijvoorbeeld o.b.v. van meldingen van inwoners. Indien noodzakelijk wordt het beheer hierop aangepast; De beeldkwaliteit wordt niet regelmatig getoetst. Er wordt geen periodieke schouw uitgevoerd. Wel stuurt de toezichthouder het dagelijks onderhoud aan op basis van waarnemingen van bijvoorbeeld inwoners en de eigen dienst; De technische kwaliteit van het groen wordt jaarrond getoetst met als streven een keer per vier jaar het gehele areaal te hebben geïnspecteerd. De inboet wordt gepland, dat wat de inboet overstijgt wordt opgenomen in de werkvoorraad en vervolgens in het kader van programmering geprioriteerd. Taakverdeling Het onderhoud van het openbaar groen wordt uitgevoerd door drie verschillende partijen: de eigen dienst van Oosterhout, MidZuid (sociaal werkvoorzieningsschap), en aannemers. De taakverdeling van de werkzaamheden is als volgt: De eigendienst houdt zich voornamelijk bezig met het onderhoud van de bomen en de boomveiligheidscontroles.
Momenteel is de eigen dienst verantwoordelijk voor het volgende takenpakket: o Afhandelen groenmeldingen; o Inspecteren van de bomen; o Water geven aan bomen; o Snoeiprogramma bepalen; o Afvoer van vrijgekomen snoeihout, grasrollen en slootmaaisel; o Bladkorven plaatsen en ledigen; o Bladcampagne; o Opdrachten formuleren en verstrekken; o Uitvoering werkzaamheden rondom gazon met raamovereenkomst aannemer; o Maaien van gazons in eigen beheer; o Slootmaaisel afvoeren Waterschap; o Zandpaden egaliseren; o Onderhoud in het buitengebied zoals het verwijderen van overhangend groen, blazen van fietspaden en het opschonen van taluds; o Overige kleine werkzaamheden. Sociaalwerkvoorzieningsschap MidZuid wordt ingezet voor het dagelijks onderhoud van het openbaar groen. MidZuid is verantwoordelijk voor het volgende takenpakket: o Snoeien van halfheesters; o Snoeien van heesters handmatig of machinaal; o Knippen van hagen; o Dunnen bosplantsoenen; o Knotten van knotwilgen, lei- en vormbomen;
Blad 45 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
o Onderhoud aan halverharding/gralux-paden; o Onkruidbestrijding op verharding, valgronden, boomspiegels en in plantvakken; o Bijmaaien rondom obstakels en bomen op gazons; o Maaien hondenuitlaatplaatsen; o Ledigen bakken hondenuitlaatplaatsen; o Zwerfafvalbestrijding (papierprikken etc.). Door middel van contracten zijn ook externe partijen ingeschakeld om bij te dragen aan het onderhoud van het openbaar groen. Deze aannemers zijn verantwoordelijk voor de volgende beheeronderdelen: o Snoeiwerkzaamheden van bomen; o Rooien van bomen; o Bestrijding eikenprocessierups; o Inboet werkzaamheden bomen en beplanting; o Onderhoud aan hekwerken; o Onderhoud gazon (herstel werkzaamheden en renovatie gazon); o Kruidenrijk gras en bermen maaiwerkzaamheden; o Maaiwerkzaamheden vijvers en sloten; o Maaiwerkzaamheden spoorlijn Weststad; o Exoten bestrijding.
Financiën Bij onderstaand overzicht van budgetten voor het openbaar groen in Oosterhout is onderscheid gemaakt in de huidige beschikbare budgetten en de berekende benodigde budgetten voor onderhoud en vervanging van het groen. Beschikbaar budget Onderstaand overzicht geeft de beschikbare budgetten en vervangingsinvesteringen weer voor de planperiode 2023-2027: Tabel 3 Beschikbare budgetten Openbaar Groen Onderhoud Investeringsplafond
2023 € 2.284.000
2024 € 2.284.000
2025 € 2.284.000
2026 € 2.284.000
2027 € 2.284.000
€ 300.000
€ 300.000
€ 300.000
€ 300.000
€ 300.000
De gemeente Oosterhout heeft € 2.284.000 beschikbaar voor het (dagelijks) onderhoud voor het openbaar groen. Daarnaast is er een investeringsplafond van € 300.000 voor de basis vervanging van het groen.
Blad 46 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Berekend benodigd budget Aan de hand van de arealen uit het GBI beheersysteem en de kennisbank van Antea Group is er berekend welke kosten nodig zijn om het openbaar groen in Oosterhout op de gestelde kwaliteitsambitie te onderhouden. In onderstaand tabel is een overzicht gegeven van deze benodigde onderhoudsbudgetten voor de planperiode 2023 t/m 2027. De genoemde bedragen zijn voor zowel het klein (dagelijks) onderhoud als het groot (planmatig) onderhoud opgenomen. Hierbij is gebruik gemaakt van markconforme prijzen en maatregelpakketten met een onderhoudsambitie van beeldkwaliteit B (Prijspeil 2022, GBIkennisbank 6.3.8). Tabel 4 Berekende kosten Antea Group
Onderhoud Vervanging beplanting Vervanging bomen
2023 € 2.200.000
2024 € 2.200.000
2025 € 2.200.000
2026
2027
€ 2.200.000
€ 2.200.000
€ 356.000
€ 356.000
€ 356.000
€ 356.000
€ 356.000
€ 476.000
€ 476.000
€ 476.000
€ 476.000
€ 476.000
Het berekend benodigd onderhoudsbudget voor openbaar groen is € 2.200.000 gemiddeld per jaar. Het beschikbaar onderhoudsbudget van Oosterhout is met € 2.284.000 toereikend. Binnen dit beschikbare budget zijn ook andere kosten opgenomen die niet direct onder het beheer en onderhoud van het openbaar groen vallen. Denk hierbij aan bijvoorbeeld de personeelskosten voor de eigendienst. Er zijn voldoende middelen aanwezig zijn om het openbaar groen op ambitieniveau te onderhouden. Voor de cyclische vervangingskosten is een bedrag van € 832.000 berekend. Dit bedrag bestaat uit € 356.000 voor de vervanging van beplanting en ruim € 476.000 voor het cyclisch vervangen van de bomen in Oosterhout. Het totale beschikbare investeringsplafond voor vervangingen van het groen is jaarlijks € 300.000. Dit betekend dat er volgens de berekening een tekort ontstaat van jaarlijks zo’n € 532.000 euro. De exacte vervangingsbehoefte komt voort komt uit de (kwaliteit)schouw, inspecties en eventuele waarnemingen/meldingen van de bomen en beplantingsvlakken. Echter kan er wel geconcludeerd worden dat het jaarlijkse vervangingsbudget voor het openbaar groen structureel te laag is. De daadwerkelijke vervangingsbehoefte wordt integraal afgestemd in het JOR. Het JOR maakt gebruik van een integraal budgettair plafond van € 3.740.000.
Indien de vervangingsbehoefte van het openbaar groen hoger is dan het bovengenoemde bedrag, dan kunnen hier in het JOR proces integrale afstemming voor worden gevonden om het budgettaire gat te dichten.
Blad 47 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Actieplan Onderstaande acties staan gepland voor de komende planperiode:
De inwoners van Oosterhout worden mondiger en ze weten de gemeente beter te vinden. Daarnaast ontstaat er een grotere afstand van wat natuur en groen is waardoor ecologische beheerkeuzes niet altijd begrepen worden. Hierdoor neemt de acceptatie van het groen af en worden er meer meldingen gedaan bij overlast. Er moet daarom meer aandacht gaan naar de uitleg over het beheer van de openbare ruimte zodat inwoners weten waarom bepaalde (ecologische)beheerkeuzes worden toegepast; Door verschillende buurtinitiatieven binnen het groen neemt de rationaliteit van het beheer af. Op veel verschillende plekken worden initiatieven toegepast en neemt de complexiteit toe. Om te zorgen dat de kwaliteit van het openbaar groen optimaal blijft, is het daarom wenselijk om meer ruimte te scheppen voor de begeleiding van buurtinitiatieven om zo de rationaliteit en kwaliteit van het openbaar groen te waarborgen; De meldingen met betrekking tot eventuele problematiek rondom bomen worden geregistreerd.
Er is een behoefte om aan de hand van deze meldingen een hinderbeleid op te stellen waarin beschreven wordt waarom bepaalde keuzes in het beheer worden gemaakt die kunnen leiden tot (extra) meldingen vanuit inwoners; Het maaibestek wordt opnieuw aanbesteed; Door het ontbreken van specifieke vakkennis in onderhoud bij MidZuid lijken ongewenste kruidachtige en houtachtige planten onvoldoende te worden verwijderd waarmee de beoogde beplanting de concurrentie zal verliezen. Dit leidt tot een versnelde afschrijving en een sterke stijging van vervangingskosten. Een inventarisatie van het onderhoud moet meer duidelijkheid geven en er zal met MidZuid een gesprek worden gevoerd hoe deze ontwikkeling kan worden gekeerd; Er is een behoefte om het LIOR te actualiseren en hierin duidelijke beheereisen en inrichtingseisen voor het groen in op te nemen.
Blad 48 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Afbakening Dit productblad is gericht op alle openbare wegen in beheer van de gemeente Oosterhout. Hieronder vallen de asfaltverhardingen, elementenverhardingen, betonverhardingen, on- en halfverharde wegen, wegmarkeringen en bermranden.
Areaal De gemeente beheert circa 3,6 miljoen m² aan verharding. 361 strekkende kilometer hiervan bestaat uit verharde rijbanen en 104 strekkende kilometer betreft fietspaden. Het areaal bestaat uit circa 20.500 wegvakonderdelen. De areaalgegevens van wegen zijn vastgelegd in het beheersysteem (GBI). Kenmerken van het areaal van Oosterhout: Circa 2,4 miljoen m² is gemaakt van elementen (verzamelnaam voor klinkers, tegels, straatstenen, etc.), dit is 65% van het totaalareaal. Daarnaast is er nog circa 1,0 miljoen m² asfaltverharding en een kleiner areaal cementbeton verhardingen (circa 60.000 m²). Een kleine 109.000 m2 bestaat uit overige verhardingen of is niet bekend. Ten opzichte van landelijke gemiddelde heeft de gemeente Oosterhout relatief veel elementenverharding. Het grootste gedeelte van het areaal is gelegen binnen de bebouwde kom (circa 88%). De gemeente Oosterhout beheert per inwoner circa 64 m² verharding. Dit sluit aan bij landelijke gemiddelde en komt overeen met andere relatief stedelijke gemeenten. De wegbeheerdata zijn niet consistent gevuld in GBI. Er wordt geen uitgevoerd onderhoud bijgehouden en de inspectiehistorie is beperkt beschikbaar. Voor een circa 36% van het areaal is het jaar van aanleg ingeschat. De wegen zijn ingedeeld conform CROW wegtype. Het figuur geeft inzicht in het areaal per wegtype.
Huidige kwaliteit Om inzicht te krijgen in de kwaliteit van het totale wegareaal worden inspecties uitgevoerd. Deze inspecties worden uitgevoerd volgens de door het CROW opgestelde en landelijk geaccepteerde methodiek voor de globale visuele inspectie. Per wegvakonderdeel worden de aanwezige schades geregistreerd en geclassificeerd.
Blad 49 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
De gemeente Oosterhout hanteerde t/m 2021 de methodiek om jaarlijks 1/3 deel van het areaal te inspecteren. In 3 jaar tijd werd het gehele areaal geïnspecteerd. In 2022 is overgestapt op het uitvoeren van 1 keer in de 2 jaar een globale visuele weginspectie op het gehele areaal. Onderstaande figuren en berekeningen zijn gemaakt op basis van de resultaten van de weginspectie 2022. De schadebeelden en classificatie vanuit de weginspecties zijn met behulp van de CROW beeldmethodiek (publicatie 323) omgerekend naar kwaliteitsniveaus (A+ t/m D). De gemiddelde score conform deze methodiek is het kwaliteitsniveau dat bij 90% van de metingen wordt behaald. Het is gebruikelijk dat het grootste gedeelte van het areaal (ruim) boven de norm scoort. In onderstaande figuur is het kwaliteitsniveau van het totale wegareaal te zien.
Conform deze methodiek wordt er in Oosterhout gemiddeld gescoord op kwaliteitsniveau C/Laag. De hoeveelheid C en D vertegenwoordigen samen 21% van het totale areaal, terwijl het CROW 4 tot 9% voorschrijft voor een B niveau. Deze norm wordt dus niet behaald. Gekeken naar de kwaliteitsniveau per verhardingstype hebben de asfaltverhardingen gemiddeld een betere kwaliteit dan de elementenverharding. De cementbetonverhardingen zijn in goede conditie. Verhardingstype Asfalt Cementbeton Elementen Eindtotaal
Geïnspecteerd areaal (m²) 1.028.607 61.432 2.361.070 3.451.108
Gemiddeld kwaliteitsniveau C/Laag A/Hoog C/Laag C/Laag
Tabel 1 Kwaliteitsniveau per verhardingstype
Beheerkaders Oosterhout zet in op een duurzame ontwikkeling en instandhouding van wegen, paden en pleinen voor een veilige en comfortabele bereikbaarheid van woningen en voorzieningen. Hiermee wordt bijgedragen aan een functionele en aantrekkelijke leefomgeving.
Blad 50 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
De asset Wegen draagt op de volgende manier bij aan de beleidsdoelen:
Bruisende binnenstad: Dankzij een goed onderhouden wegareaal draagt het wegbeheer bij aan een goed bereikbare binnenstad. Hierbij wordt er extra aandacht gevestigd op het stimuleren van fietsen en wandelen. Het fietsverkeer naar de binnenstad moet zoveel mogelijk worden gestimuleerd door middel van goed onderhouden fietspaden. Klimaatadaptatie, duurzaamheid en circulariteit: Door waar mogelijk grijs om te vormen naar groen kan wateroverlast door bijvoorbeeld piekbuien worden beperkt. Door kritisch te kijken naar de inrichting en (waar mogelijk) meer groen te creëren ontstaan er meer mogelijkheden voor regenwater om de bodem te infiltreren. Er wordt in toenemende mate aandacht besteed aan duurzaamheid en circulariteit in het wegbeheer. De wens is om dit in de toekomst verder concreet te maken. Sociale wijkgerichte leefomgeving: Fiets- en wandelpaden in een aantrekkelijke omgeving dragen bij aan de gezondheid van inwoners. Daarnaast draagt een betere bereikbaarheid en plek om te ontmoeten bij aan het stimuleren van de sociale interactie en cohesie in de wijken van Oosterhout. Mensen weten elkaar beter en makkelijker te bereiken en te ontmoeten. Een goed beheer van wegen zorgt voor een toegankelijke en veilige leefomgeving voor iedereen.
Woningbouw strategie: Goed onderhouden wegen dragen bij aan een goede ontsluiting en bereikbaarheid van (nieuwe)woonwijken, woningen en voorzieningen. Fiets- en wandelpaden worden goed beheert om zo gezond gedrag te stimuleren.
De volgende beheeruitgangspunten zijn van toepassing:
Als gemiddeld onderhoudsniveau wordt het kwaliteitsniveau B gehanteerd, het zogeheten basisniveau (heel en veilig); Voldoen aan de zorgplicht voor wegen (veilig gebruik wegen); Bij de uitvoering van het onderhoud houdt Oosterhout zich aan specifiekere wetgeving en richtlijnen, zoals de Wet Milieubeheer, het Bouwstoffenbesluit, de Wet Geluidhinder en de Richtlijn Bebakening en Markering; Vervanging/reconstructie van wegen vindt planmatig plaats en wordt zo veel mogelijk gecombineerd tot integrale projecten, waarbij afstemming wordt gezocht met andere disciplines en rekening wordt gehouden met stedelijke ontwikkelingen en algemene bereikbaarheid; Er wordt in toenemende mate aandacht besteed aan duurzaamheid binnen het wegbeheer.
Strategie De strategie voor wegbeheer valt uiteen in meerdere activiteiten: Klein onderhoud Op basis van klachten, inspecties en meldingen (vanuit inwoners en eigen dienst) wordt kleinschalig onderhoud uitgevoerd. Het kleinschalig onderhoud elementen is gericht op het verhelpen van plaatselijke verzakkingen en wortelopdruk. Het klein onderhoud elementen wordt vervolgens per ronde uitgevoerd door de aannemer (binnen het raamcontract). Het klein onderhoud aan asfalt en cementbeton wordt één keer per jaar uitgevoerd.
Blad 51 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Groot onderhoud Het groot onderhoud wordt planmatig vormgegeven, hierbij wordt grootschalig onderhoud uitgevoerd aan de weg. Per weg wordt bepaald welke maatregel op welk moment het best passend is. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de input vanuit de weginspectie, de plaatselijke kennis van de beheerder en eventueel repeterende meldingen. De uitvoering van het groot onderhoud wordt middels contracten op de markt ingekocht. Verzorgend onderhoud Onder verzorgend onderhoud worden maatregelen verstaan die niet bijdragen aan de technische kwaliteit van de weg, maar puur aan het aanzien of de esthetiek. Hieronder vallen onkruidbestrijding op verharding, straatreiniging/vegen en gladheidsbestrijding. Het verzorgend onderhoud wordt uitgevoerd door Stadsbeheer en MidZuid. Overige activiteiten en kosten Naast de kosten voor de verschillende types onderhoud zijn er jaarlijks terugkerende kosten. Deze bestaan bijvoorbeeld uit: Waterschapslasten; Beleid en toezicht; Onderhoud en toezicht op de havens; Markeringen: worden jaarlijks geïnspecteerd en waar nodig opnieuw aangebracht middels programma Markeringen; Onderhoud halfverhardingen en onverharde wegen: Herprofileren en uitvullen, uitgevoerd door de afdeling Stadsbeheer; Onderhoud aan bermen.
Inspectie en monitoring De gemeente Oosterhout huurt vanaf 2022 1 keer per 2 jaar een inspectiebureau in dat het wegenareaal inspecteert. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de CROW richtlijnen. Tijdens de inspectie worden de schadebeelden geclassificeerd. Eventueel klein onderhoud wordt geregistreerd. De inspectie wordt geborgd in het beheersysteem. Daarnaast wordt door de eigen dienst de kwaliteit van de wegen gemonitord en waar nodig wordt hierop bijgestuurd. Vervanging/Reconstructies Het volledig opnieuw aanleggen van wegen worden projectmatig en zoveel mogelijk integraal uitgevoerd.
Blad 52 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Financiën Beschikbaar budget Onderstaand overzicht geeft de beschikbare budgetten en vervangingsinvesteringen weer voor de planperiode 2023-2027. 2027
2023 € 685.000
2024 € 685.000
2025 € 685.000
2026 € 685.000
€ 685.000
€ 377.000 Klein onderhoud Verzorgend onderhoud € 490.000 (incl. gladheidsbestrijding en straatreiniging) Overige kosten € 41.000 (beleid en toezicht) Investeringsplafond €2.830.000 vervanging Tabel 2 Beschikbare budgetten Wegen
€ 377.000
€ 377.000
€ 377.000
€ 377.000
€ 490.000
€ 490.000
€ 490.000
€ 490.000
€ 41.000
€ 41.000
€ 41.000
€ 41.000
€2.830.000
€2.830.000
€2.830.000
€2.830.000
Groot onderhoud
Het beschikbaar jaarlijks budget voor het groot-, klein- en verzorgend onderhoud van wegen inclusief VAT-kosten is € 1.593.000. Het investeringsbudget bestaat uit drie verschillende posten: Prio-buurten, aandachtsbuurten en hoofdwegenstructuur, verkeersveiligheid & wegreconstructies en -renovatie. Het jaarlijks investeringsplafond voor de vervanging van wegen is € 2.830.000. Benodigd budget korte termijn, 2023 – 2027 Op basis de gecombineerde weginspectie 2022 is een kwalitatieve onderhoudsplanning opgesteld. Deze geeft op basis van de huidige kwaliteit inzicht in de benodigde budgetten voor groot onderhoud.
Groot onderhoud Asfalt Elementen Cementbeton Totaal groot onderhoud Klein onderhoud Overige kosten Vervanging
2023
2024
2025
2026
2027
€ 1.462.529 € 9.194.270 € 56.630 € 10.713.429
€ 856.048 € 473.504 € 11.243 € 1.340.794
€ 228.693 €€€ 228.693
€ 591.911 € 3.666.916 € 1.336 € 4.260.163
€ 287.208 €€€ 287.208
€ 350.000 € 41.000 -
€ 350.000 € 41.000 -
€ 350.000 € 41.000 -
€ 350.000 € 41.000
€ 350.000 € 41.000
-
circa € 3,9 miljoen*
Tabel 3 Berekende benodigde budgetten Wegen
Het gemiddeld benodigd groot onderhoudsbudget voor wegen (incl. 20% staartkosten) is voor de periode 2023-2027 € 3.366.000 per jaar. Het beschikbaar jaarlijks budget voor groot onderhoud van € 685.000 is niet in evenwicht met het benodigde budget. Geadviseerd wordt op deze theoretische onderhoudsplanning een gedegen maatregeltoets uit te voeren. In deze maatregeltoets worden de voorgestelde maatregelen getoetst op planjaar, maatregeltype, prioriteit en omvang. Tijdens de maatregeltoets wordt bepaald of groot onderhoud of vervanging van de weg noodzakelijk is. De maatregeltoets is de operationele
Blad 53 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
doorvertaling naar het daadwerkelijke benodigde budget. Hiermee wordt de benodigde vervangings- en onderhoudsbehoefte inzichtelijk gemaakt. Het benodigd budget voor klein onderhoud is € 350.000, waarmee het jaarlijks beschikbaar budget voor klein onderhoud met € 377.000 ruim voldoende is. De vervanging van wegen maken onderdeel uit van het JOR. Door middel van de geregistreerde data uit het beheersysteem is er een doorkijk gemaakt op het benodigd vervangingsbudget op (middel)lange termijn. Het totaal wegenareaal van de gemeente Oosterhout vertegenwoordigd een vervangingswaarde van circa € 234 miljoen (circa € 65 per vierkante meter). Op basis van gegenereerde aanlegjaren in het beheersysteem en uitgaande van een gemiddelde levensduur van 60 jaar is jaarlijks voor de vervanging van wegen circa € 3,9 miljoen nodig. Dit is in de bovenstaande tabel in het jaar 2027 opgenomen. De exacte vervangingsopgave wordt bepaald aan de hand van een actuele weginspectie en maatregeltoets. Het investeringsplafondbudget voor alle vervangingen in de openbare ruimte is € 3.632.000 per jaar. Benodigd onderhoudsbudget (middel)lange termijn, 2027 en verder Voor de (middel)lange termijn is een cyclische normkostenberekening opgesteld. Deze gaat uit van vaste onderhoudscycli gestart vanaf het jaar van aanleg van de betreffende weg.
Voor een aantal wegen zijn de jaren van aanleg ingeschat, dit zodat ze onderdeel uitmaken van de berekening.
De daadwerkelijke kosten van groot onderhoud fluctueren over de jaren. Aan de hand van areaalgegevens en de kennisbank van Antea Group is berekend dat voor de komende 60 jaar gemiddeld € 3,0 miljoen nodig is voor het uitvoeren van groot onderhoud (circa € 0,83 per jaar per vierkante meter). Voor het uitvoeren van klein onderhoud is tussen de € 300.000 en € 450.000 per jaar nodig. Gemiddeld heeft de gemeente Oosterhout ruim € 6,9 miljoen nodig voor het onderhoud en vervanging van de asset Wegen om dit conform kwaliteitsambitie te onderhouden.
Blad 54 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Actieplan Onderstaande acties staan gepland voor komende beheerperiode: Opwerken en controle databestand wegen; Operationele doorvertaling naar budget door midden van een maatregeltoets: Uitvoeren maatregeltoets wegen, op basis van gerealiseerde theoretische CROW planning om inzicht te krijgen in daadwerkelijke operationele planning voor groot onderhoud en vervanging; In februari 2023 is de daadwerkelijk benodigd groot onderhouds- en vervangingsbudget voor de jaren 2023-2027 inzichtelijk gemaakt; Middels deze assetsheet in beeld brengen dat benodigde budget en beschikbare budget niet in evenwicht zijn. Vervolgacties hierop bepalen.
Blad 55 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Afbakening Deze assetsheet is gericht op het beheer en onderhoud van alle openbare verlichting in de gemeente Oosterhout. De openbare verlichting omvat de lichtmasten, armaturen en lampen in beheer bij de gemeente. VRI-masten vallen buiten de scope van deze asset.
Areaal De gemeente beheert circa 13.208 lichtmasten en daarbij behorend 14.189 armaturen. Van het totale areaal is ca. 41% LED verlichting; 77 masten in het areaal zijn ouder dan de gehanteerde technische levensduur van 40 jaar, dit komt neer op ongeveer 1% van het areaal; Circa 10% van de armaturen (1467 stuks) is ouder dan de gehanteerde technische levensduur van 20 jaar. De areaalgegevens van de openbare verlichting zijn vastgelegd in het beheersysteem MOON. Dit wordt actueel gehouden en aangevuld, zodat er op elk moment een goed overzicht is van de openbare verlichting in Oosterhout. De onderstaande grafieken geven de leeftijdsopbouw van de masten en armaturen weer:
Blad 56 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Huidige kwaliteit De kwaliteit van de openbare verlichting kenmerkt zich als volgt: Het areaal is relatief jong; slechts een beperkt aantal masten en armaturen is ouder dan de theoretische levensduur. Deze masten en armaturen zijn opgenomen in integrale projecten en worden aldaar vervangen; Jaarlijks wordt een vast deel van het areaal vervangen; op deze manier wordt het kwaliteitsniveau van de masten en armaturen in Oosterhout zo hoog mogelijk gehouden.
Beheerkaders De openbare verlichting draagt bij aan meerdere beleidsdoelen: Klimaatadaptatie, duurzaamheid en circulariteit: Indien armaturen worden vervangen wordt er gekozen voor lichtbronnen met een extreem lange levensduur. Daarnaast speelt openbare verlichting een rol bij de energietransitie in Oosterhout. In Oosterhout wordt sinds 2012 LED al standaard toegepast in de openbare ruimte om zo onder andere het energieverbruik te verminderen. Om materiaalverspilling tegen te gaan worden goede oude armaturen omgebouwd naar LED armaturen. Dit wordt door de werknemers van de gemeente Oosterhout gedaan. Bij grootschalige vervangingen worden masten en armaturen die nog goed functioneren bewaard en achtergehouden om later voor eventuele calamiteiten of storingen elders te hergebruiken. Bruisende binnenstad: Goede openbare verlichting draagt bij aan een veilige en goede verbinding van en naar de binnenstad. Openbare verlichting draagt ook bij aan de aantrekkelijkheid en sfeer van de binnenstad door het gebruik van duurzaam hoogwaardig materiaal. Denk hierbij aan goed werkende en esthetisch hoogwaardige verlichting rondom plekken waar mensen samenkomen, horecaondernemingen en winkelstraten. Goede verlichting op plekken waar het ’s avonds rustig is, draagt bij aan het veiligheidsgevoel van inwoners in Oosterhout.
Politie en handhaving heeft de mogelijkheid om de verlichting op afstand te besturen via het platform Light Override.
Blad 57 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Sociale wijkgerichte leefomgeving: Het beheer van de openbare ruimte is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners, ondernemers en gemeente. Door adequaat te reageren op meldingen van inwoners kunnen storingen snel worden opgespoord en opgelost. Door onder andere het gebruik van de Wijkmakelaars blijft er (direct) contact met de inwoners. Zo wordt er geluisterd naar eventuele nieuwe ideeën, wensen en meldingen vanuit inwoners en indien gewenst hiernaar gehandeld. Woningbouwstrategie: Openbare verlichting draagt bij aan een fijne leefomgeving en verbinding van (nieuwe) wijken met bijvoorbeeld de binnenstad. Op plekken waar veel mensen samen komen wordt een hogere verlichtingssterkte toegepast. Door middel van Smartcity verlichtingsarmaturen kan op afstand de verlichting in de (woon)wijken worden geregeld en ingezien. Hierdoor kan de verlichting per locatie worden aangepast en kunnen storingen snel worden behandeld.
De volgende beheeruitgangspunten zijn van toepassing:
De openbare verlichting voldoet aan wettelijke kaders en regelgeving; Benutten van energiebesparingskansen door het toepassen van energiezuinige LED in openbare verlichting waar mogelijk; Standaard keuze bij vervanging materiaal zijn armaturen met een extreem lange levensduur; Het volgen van de landelijke norm ROVL 2011 wat betreft het verlichten van de openbare ruimte in de gemeente Oosterhout; Standaardisatiehandboek Openbare Verlichting: eenduidig.
Strategie Onderhoud De afdeling Projecten Buiten is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de openbare verlichting. Het onderhoud is uitbesteed aan een externe partij die is gekozen via een openbare aanbesteding voor een periode van 5 jaar. Het onderhoud bestaat uit periodiek onderhoud en correctief onderhoud. Alle verlichting moet aan hetzelfde onderhoudsniveau en elektrische veiligheid voldoen (NEN3140). Vervanging De grote achterstand op de vervanging van de openbare verlichting die Oosterhout had aan begin 2014 is opgelost. Sindsdien wordt elk jaar 5 procent van het areaal planmatig vervangen waardoor er op het heden geen vervangingsachterstand bestaat. Hierbij worden keuzes gemaakt op basis van leeftijd, energieverbruik en integraliteit. Vervanging vindt in sommige gevallen plaats op basis van functie (ROVL2011). De technische levensduur van lichtmasten bedraagt gemiddeld 40 jaar en die van de armaturen op deze masten zo’n 20 jaar. Indien mogelijk worden de te vervangen masten en armaturen binnen integrale projecten aangepakt.
Blad 58 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Inspectie en monitoring De kwaliteit van de openbare verlichting wordt gemonitord: Op basis van de registratie van klachten en meldingen van bewoners; Door middel van continu toezicht vanuit signalen van medewerkers binnen de eigen organisatie; Met kwaliteitscontroles van de verlichtingsobjecten ter voorbereiding op de schilder- en remplacerondes. (Data)beheer Het areaal wordt bijgehouden in het beheersysteem MOON. De data is actueel en bevat vrijwel geen hiaten; Meldingen komen binnen via de melddesk en worden direct verwerkt in MOON en automatisch doorgestuurd naar de aannemer.
Financiën In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de huidige onderhoudsbudgetten voor de asset Openbare Verlichting voor de planperiode 2023 t/m 2027. Deze bedragen zijn gebaseerd op het beleidsplan Openbare Verlichting die geactualiseerd gaat worden. De genoemde bedragen zijn voor zowel het klein (dagelijks) onderhoud als het groot (planmatig) onderhoud opgenomen. Dit zijn alle kosten die aan het daadwerkelijk uitvoeren van onderhoud kunnen worden toegerekend. Personeelskosten, kapitaallasten en kosten voor het beheer die niet direct betrekking hebben op het uitvoeren van onderhoud zijn hierin niet meegenomen.
Onderhoud Vervangen
2023 € 241.276 € 277.000
2024 € 241.276 € 277.000
2025 € 241.276 € 277.000
2026 € 241.276 € 277.000
2027 € 241.276 € 277.000
Tabel 1 Budgetten openbare verlichting
De gemiddelde jaarlijkse vervangingsbudget voor de asset openbare verlichting is € 277.000. Er zijn een aantal aandachtspunten voor de komende tijd. Alhoewel het stroomgebruik door het toepassen van duurzame techniek omlaag is gegaan, is de stroomprijs gestegen. Hierdoor worden er meer kosten gemaakt. Wat betreft de vervangingen bestaat het knelpunt dat leveringen niet snel door komen. Hierdoor ontstaat er een vertraging in vervangingen. Deze ontwikkeling kan tegenstrijdig zijn met het verwachtingspatroon van de inwoners van Oosterhout, wat kan leiden tot meer meldingen en/of klachten.
Actieplan Onderstaande actie staat gepland voor komende planperiode: In 2022 is de nieuwe aanbesteding gepland.
Blad 59 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Afbakening Deze assetsheet is gericht op het beheer en onderhoud van civieltechnische kunstwerken. De asset civieltechnische kunstwerken omvat de (kleine)bruggen, tunnels, viaducten en geluidschermen. Kust- en oeverwerken vallen buiten de scope van deze assetsheet.
Areaal De gemeente Oosterhout beheert 56 stuks civieltechnische kunstwerken. Deze bestaan uit: 3 tunnels* 8 bruggen 2 viaducten 4 geluidschermen 39 kleine bruggen
56 Stuks civieltechnische
*Momenteel is er een fietstunnel bij de rotonde Bromtol in aanleg. Deze is nog niet meegeteld in het areaal.
Huidige kwaliteit De visuele inspecties van de civieltechnische kunstwerken vinden 1x per 5 jaar plaats. Hierbij wordt er gelet op duidelijk zichtbare schades en gebreken aan de kunstwerken. Wanneer er bij een visuele inspectie blijkt dat er dusdanige schades en/of gebreken zichtbaar zijn dat er behoefte is aan een nader onderzoek, dan wordt dit door de inspecteur aan de gemeente doorgegeven. Jaarlijks wordt er bij de inspectie gevraagd om een planning voor de komende 10 jaar. Na 5 jaar worden de overige 5 jaar van de planning geactualiseerd. De openbare ruimte van Oosterhout moet voldoen aan beeldkwaliteit B. Deze ambitie geldt ook voor het verzorgend onderhoud aan civieltechnische kunstwerken. Het benodigde onderhoud aan de civieltechnische kunstwerken om te voldoen aan de kwaliteitseisen van Oosterhout is in beeld en reeds ingepland. De tunnelbak van de Bovensteweg in Oosterhout is een punt dat aandacht blijft vragen. Om de veiligheid en kwaliteit te garanderen wordt hier blijvend gemonitord en wordt er indien nodig actie ondernomen.
Beheerkaders De civieltechnische kunstwerken dragen als volgt bij aan de beleidsdoelen: Bruisende binnenstad: Civieltechnische kunstwerken dragen bij aan de bereikbaarheid en beleving van de binnenstad. De civieltechnische kunstwerken worden daarom doelmatig, duurzaam en effectief onderhouden. Er wordt gekozen voor hoogwaardige materialen van kunstwerken in de binnenstad. Daarnaast worden de civieltechnische
Blad 60 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
kunstwerken in de binnenstad op een hoger niveau onderhouden (A niveau) voor de beleving; Klimaatadaptatie, duurzaamheid en circulariteit: Civieltechnische kunstwerken dragen bij aan het thema duurzaamheid. Door het onderhoud te richten op het verlengen van de levensduur en de onderhoudscyclus kan er bespaard worden op materialen en energie. Er wordt gekozen voor meer duurzame en herbruikbare materialen. Bestaande standaard kunstwerken worden zoveel mogelijk modulair gemaakt. Dit maakt het onderhoud duurzamer en zorgt er voor dat er minder moet worden vervangen en civieltechnische kunstwerken met kleine reparaties langer meekunnen; Sociale wijkgerichte leefomgeving: Initiatieven vanuit bewoners, zoals het beschilderen van tunneltjes worden door de gemeente gefaciliteerd. Dit gebeurt bijvoorbeeld door materialen beschikbaar te stellen. Door dit soort initiatieven te faciliteren dragen civieltechnische kunstwerken bij aan de beleving van de openbare ruimte en het stimuleren van de sociale cohesie in de woonwijken; Woningbouw strategie: Civieltechnische kunstwerken dragen bij aan de bereikbaarheid en beleving van nieuwe woonwijken. Nieuwe kunstwerken moeten goed worden ingepast in de omgeving, zowel qua locatie als qua uitstraling.
De volgende beheeruitgangspunten zijn van toepassing:
Door juist beheer en onderhoud uit te voeren wordt voldaan aan de gestelde wet- en regelgeving zoals de Wegenwet, de Wegenverkeerswet en het Nieuw Burgerlijk Wetboek; Bij de uitvoering van onderhoud en overige werkzaamheden wordt rekening gehouden met specifiekere wetgeving en inrichtingslijnen, zoals te vinden zijn in de wet Milieubeheer, Flora- en faunawet en Waterwet; De civieltechnische kunstwerken moeten voldoen aan de beeldkwaliteitsambitie niveau B van de kwaliteitscatalogus CROW. Bij uitvoering van de inspectie wordt op deze norm getoetst; Bij grootschalige ingrepen wordt actief omgevingsmanagement toegepast om zo inwoners, bezoekers en bedrijven tijdig te informeren en te betrekken bij het project.
Strategie De gemeente Oosterhout wil een duurzame ontwikkeling en instandhouding van de civieltechnische kunstwerken voor een veilige en comfortabele bereikbaarheid van woningen en voorzieningen in Oosterhout. Om deze doelstelling te bewerkstelligen voert de gemeente onderhoud uit. Op basis van inspectieresultaten worden de onderhoudsmaatregelen in volgorde van urgentie uitgevoerd. Daarnaast worden er ook maatregelen uitgevoerd op basis van ontvangen meldingen (zowel van inwoners, als de eigen dienst). Deze maatregelen worden toegevoegd aan de bestaande set en uitgevoerd op basis van urgentie. Wanneer nodig wordt de reparatie direct uitgezet of door de eigen dienst van de gemeente (dagelijks beheer/ gemeentewerf) uitgevoerd. In het onderhoud van civieltechnische kunstwerken maken we onderscheid tussen klein, verzorgend en groot onderhoud en vervangingen.
Blad 61 van 81
Integraal Maatschappelijk Beheerkader gemeente Oosterhout projectnummer 0470823.100 17 augustus 2022 Gemeente Oosterhout
Klein en verzorgend onderhoud Het klein onderhoud aan civieltechnische kunstwerken bestaat voornamelijk uit de werkzaamheden die levensduur verlengend werken. Denk hierbij aan kleine reparaties, zoals het vervangen van planken. Verzorgend onderhoud heeft betrekking tot het schoonhouden van de kunstwerken. Denk hierbij aan het reinigen van civieltechnische kunstwerken. Zowel het klein als verzorgend onderhoud komt voort uit de 5-jaarlijkse inspecties en worden ingepland met behulp van de meerjarenplanning. Groot onderhoud Het grote onderhoud komt voort uit de 5-jaarlijkse inspecties en bestaat bijvoorbeeld uit de complete vervanging van de deklaag in tunnels of het vervangen van leuningen. Vervanging Zodra civieltechnische kunstwerken niet meer in stand gehouden kunnen worden door middel van klein of groot onderhoud, is het desbetreffende kunstwerk aan het einde van de technische levensduur. Het kunstwerk dient dan te worden vervangen. Wanneer kunstwerken vervangen worden is afhankelijk van de meest recente gegevens die voortkomen uit de 5-jaarlijkse inspecties. Zodra uit de inspecties blijkt dat vervanging nodig is wordt dit in de meerjarenplanning opgenomen. Mits het mogelijk is om dit binnen de budgetten uit te voeren, wordt deze planning jaarlijks uitgevoerd en wordt er indien mogelijk zelfs werk in het planjaar naar voren gehaald om zo tijdig een kunstwerk te vervangen.