Bijlage 5 Advies VOO Delta Oosterhout

Van:

Datum:

Vereniging Openbaar Onderwijs Marco Frijlink Gemeente Oosterhout Mw. C. Kluvers 3 maart 2023

Betreft:

Advies opstelling gemeenteraad t.a.v. statutenwijziging Delta Onderwijs

Aan:

Geachte mevrouw Kluvers, U heeft de VOO advies gevraagd op de volgende onderwerpen: 1. Zijn er wat de Vereniging Openbaar Onderwijs artikelen in de voorliggende conceptstatuten die strijdig zijn met de wet? Zo ja, om welke artikelen gaat het? (categorie A) 2. Zijn er andere voorgestelde artikelen die wat de VOO betreft zo onwenselijk zijn dat de gemeente(raad) daarover in gesprek zou moeten met Delta Onderwijs? (categorie B) 3. De concept-statuten worden ter instemming voorgelegd aan de gemeenteraad. Is het nodig dat de gemeenteraad hierover beslist of kan dit worden afgedaan door het College van Burgemeester en Wethouders? Om met de laatste vraag te beginnen: De bevoegdheid van de gemeenteraad om in te stemmen met een statutenwijziging kan niet worden belegd bij het college van B&W. Juist omdat de bevoegdheid specifiek vanuit de onderwijswetten is opgedragen, maakt het dat deze niet overgedragen kan worden aan het college van B&W. Artikel 156 van de Gemeentewet namelijk bepaalt dat de raad bevoegdheden kan delegeren, tenzij de aard van de bevoegdheid zich ertegen verzet. De onderwijswetgever heeft onder meer het instemmen met een statutenwijziging expliciet opgedragen aan de gemeenteraad.

Bij de behandeling van de wetgeving rond de regeling van de medebewindbevoegdheden heeft de minister nog eens expliciet aangegeven dat het toezicht uitoefenen op het openbaar onderwijs voorbehouden blijft aan de gemeenteraad en niet zal worden belegd bij het college van B&W. In dit geval verzet de aard van de bevoegdheid zich er dus tegen dat de gemeenteraad het instemmen met de statuten delegeert aan het college van B&W. Als bijlage treft u een inventarisatie die wij gemaakt hebben van de meest relevante wijzigingen die door Delta Onderwijs worden voorgesteld. Hieronder lichten wij de artikelen eruit die wat ons betreft vallen onder een van de twee bovengenoemde categorieën. Overigens constateren wij dat ook de ‘oude’/vigerende statuten van Delta Onderwijs op onderdelen niet compleet, onduidelijk of in strijd met de wet zijn. In de toelichting verwijst

Delta enkele keren naar het feit dat de gemeenteraad ‘kennelijk heeft ingestemd’ met dergelijke bepalingen en gebruikt dat als argument om deze problemen in de nieuwe statuten niet op te lossen. Voor zover deze problemen niet in de nieuwe statuten worden opgelost (al dan niet met het eerdergenoemde argument), benoemen wij die ook onder de categorieën A of B. De overige punten uit genoemde bijlagen beschouwen wij als niet noodzakelijke, maar te overwegen adviezen voor Delta Onderwijs. Categorie A: strijdig met de wet #10 Dit gaat over het voordrachtsrecht van de gemeente voor 1 lid van de raad van toezicht van Delta. In de nieuwe statuten krijgt de gemeente het recht 1 lid voor te dragen (niet bindend). In de oude statuten mocht de gemeente een (bindende) keuze maken uit een prevoordracht die door Delta werd gedaan. Dit artikel is belangrijk, omdat het in de praktijk het meest invulling geeft aan de wettelijke voorwaarde dat in de statuten wordt beschreven hoe de gemeenteraad toezicht op het bestuur uitoefent (art. 17 lid 4 sub e WPO en art. 3.17 lid 2 sub 2 WVO) en aan artikel 17 lid 5, waarin wordt bepaald dat de overheid overheersende invloed dient te hebben voor zover het openbaar onderwijs betreft. In de praktijk is het moeilijk, zo niet onmogelijk, en misschien ook wel onwenselijk om de gemeenteraad daadwerkelijke overheersende invloed in het bestuur te geven.

Maar een bindende voordracht van ten minste één lid van de raad van toezicht is naar onze mening en ook in de praktijk wel de meest minimale vorm om aan de geest van deze wetsbepalingen invulling te geven. Wij adviseren u dan ook alleen akkoord te gaan met deze statutenwijziging als deze bepaling in deze zin wordt aangepast. Ook de termijn waarbinnen de voordracht dient te zijn voldaan moet scherper worden gedefinieerd en langer zijn (minimaal 5 maanden, omdat het anders in sommige omstandigheden de facto onmogelijk is de termijn te halen (met name rondom het zomerreces)). #16 Hier gaat het om de rol van de gemeente bij ontbinding of (af)splitsing van de stichting en bij de oprichting, overdracht en opheffing van samenwerkingsscholen. Zie voor een uitgebreide toelichting de bijlage. Wij adviseren u alleen akkoord te gaan met wijziging indien in de statuten wordt vastgelegd dat besluiten tot opheffing van de stichting of afsplitsing alleen genomen kunnen worden na voorafgaande toestemming van de gemeenteraad. Wij adviseren het oude artikel scherper te formuleren, door het te splitsen in een deel dat gaat over de stichting en een deel dat gaat over de oprichting, overdracht en opheffing van scholen. Daarbij heeft de gemeente zowel een rol bij het deel dat gaat over de stichting, als bij de oprichting, overdracht en

opheffing van openbare én van samenwerkingsscholen (omdat die per definitie openbaar onderwijs verzorgen). Categorie B: Onwenselijke artikelen #1 #3 #4 Dit gaat over het toevoegen van Algemeen Bijzondere (AB) scholen. Hierdoor kan Delta deze in stand houden (bijvoorbeeld als een al bestaande school zou worden toegevoegd aan Delta), maar ook stichten. Wij adviseren hier niet mee akkoord te gaan zonder dat Delta duidelijk heeft gemaakt wat hier de intenties zijn. AB scholen zijn over het algemeen scholen met een specifieke didactische/pedagogische aanpak, zoals Dalton, of Montessori. Het punt is dat ook bijzondere maar ook openbare scholen prima Dalton of Montessori scholen kunnen zijn. Deze uitbreiding van de statuten opent dus de mogelijkheid om AB-scholen te stichten waar het in de oude situatie voor de hand zou hebben gelegen hier een openbare school met een bepaalde pedagogisch-didactische signatuur van te maken. In die zin raakt deze wijziging (potentieel) de positie van het openbaar onderwijs. Wij adviseren dus hier niet zonder meer mee akkoord te gaan. Een oplossing is dat in de statuten wordt opgenomen dat Delta niet zelf AB-scholen zal stichten. #2 #12 #15 Dit gaat over het feit dat in de statuten niet wordt bepaald wat het werkgebied van Delta Onderwijs is.

Dat is zeer ongebruikelijk en wat ons betreft onwenselijk, ook al omdat er op verschillende punten in de statuten wel wordt gerefereerd aan het werkgebied van de stichting (o.a. in art. 3.1), terwijl dus nergens staat wat dat werkgebied is. Dit raakt potentieel aan het openbaar onderwijs omdat het straks in theorie mogelijk is dat Delta uitbreidt naar verschillende gemeentes waar zij ook openbaar onderwijs zal aanbieden. Als het openbaar Onderwijs in Oosterhout in die situatie zou verdwijnen, zou Delta daar op grond van de statuten niet op aanspreekbaar zijn, omdat ze nog steeds (doelstelling) openbaar onderwijs verzorgt (alleen niet in Oosterhout). Wij adviseren met Delta in gesprek te gaan over het opnemen (bij voorkeur in de doelstelling) wat het werkgebied van de stichting is. Dit is geen wettelijke verplichting, vandaar dat dit advies onder categorie B is opgenomen, maar wij kunnen ons wel voorstellen dat de gemeente hier zwaar aan hecht en met de link naar de wettelijk benodigde overheersende invloed voor zover het openbaar onderwijs betreft is het ook zeer te rechtvaardigen als de gemeente op grond hiervan de statutenwijziging zou tegenhouden. Daarbij zij wel opgemerkt dat in de vigerende statuten ook geen werkgebied is gedefinieerd.

Het maakt vooral duidelijk dat de gemeente en Delta hierover met elkaar in gesprek moeten, samen met de andere belanghebbenden (van de katholieke denominatie).