Bijlage 3 - Uitvoeringsagenda gezondheid

OOSTERHOUT VITALE STAD

Werkagenda Gezondheid 2019-2022 Visie

Ambities gemeente Oosterhout:

Positieve gezondheid is je eigen regie kunnen voeren en het vermogen om je aan te passen aan de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.

Inwoners zijn in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor hun gezondheid. Digitale ontwikkelingen kunnen inwoners helpen om een gezonde leefstijl aan te houden en de regie te voeren over de eigen gezondheid.

De gemeente draagt bij aan het vermogen van mensen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan en om daarbij zoveel mogelijk de eigen regie te voeren. Zeker bij groepen die steun nodig hebben bij het kunnen aangaan van die eigen verantwoordelijkheid.

De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om de gezondheid van mensen in de stad te beschermen, bevorderen en bewaken. Daarbij staat het welzijn en de kwaliteit van leven van de inwoners centraal.

THEMA GEZONDE LEEFSTIJL

Er wordt ingezet op het leggen van verbindingen tussen domeinen/sectoren rond gezondheid en het maken van afspraken over de bijdrage van verschillende beleidsterreinen, zoals jeugd, wmo, onderwijs, sport en bewegen, groen en milieu, veiligheid, mobiliteit, werk en inkomen en recreatie. Het model positieve gezondheid legt daarvoor de basis.

Er wordt een brug geslagen tussen zorg en welzijn. Uiteenlopende zorgorganisaties en maatschappelijke instellingen weten elkaar beter te vinden en geven preventie een prominente plek in het totale zorgen welzijnsaanbod. De gemeente maakt afspraken met hen over collectieve preventie. Bruggen met andere, minder voor de hand liggende organisaties (zoals op het gebied van cultuur en natuur) en het bedrijfsleven worden onderzocht.

THEMA GEZONDE MEEDOEN

THEMA GEZONDE LEEFOMGEVING

Bewegen en gezond gewicht

Alcohol en middelen gebruik

Rookvrije generatie

Mentale veerkracht

Gezondheidsvaardigheden

Jeugdgezondheidszorg

Gebiedsgericht

JOGG

Jongeren en hun ouders

Convenant

Eenzaamheid

Brede buurt

Basispakket jeugdgezondheidszorg

Invoering omgevingswet

We geven uitvoering aan Jongeren

Preventie en

In 2019 sluiten we ons aan

Eenzaamheid is een groeiend probleem,

Binnen dit programma zetten

We geven uitvoering aan het in

We zorgen ervoor dat gezondheid

Op Gezond Gewicht (JOGG) om

voorlichtingsactiviteiten

bij de Rookvrije generatie

onder jongeren en ouderen. Als je

we sport-, cultuur- en lees-

2018 vernieuwde basispakket JGZ,

als factor wordt opgenomen

de stijging van ondergewicht,

voor jongeren en hun ouders

en werken actief aan de

eenzaam bent en je hebt hier last van,

en mediacoaches in op het

met de collectieve basisproducten

in de omgevingsvisie. Kansen

overgewicht en obesitas bij

verbinden we vanaf 2019 met de

gestelde doelen, zodat we

dan is het belangrijk dat er iemand

versterken van de eigen mentale,

4 maanden consult, 18 maanden

en bedreigingen in de fysieke

kinderen en jongeren (0-19) om te

mogelijkheid om ook op een boete

voorkomen dat jongeren

anders voor je klaarstaat. We bieden

sociale en lichamelijke kracht

e-consult, 4 jaar vaccinatie/visus,

leefomgeving krijgen in het

zetten in een daling. We richten

te kunnen opleggen aan jongeren

beginnen met roken. In 2025

daarom een basisinfrastructuur

van bewoners opdat ze zo lang

9 jaar vaccinatie/biometrie, groep

kader van volksgezondheid een

ons in 2019 en 2020 met een

onder de 18 jaar die hebben

moeten sportverenigingen,

voor ontmoeting en sociaal

mogelijk zelfstandig mee kunnen

7, 12 jaar vaccinatie meisjes, VO-2

plek in de omgevingsvisie en

ketenaanpak op het vergroten van

gedronken. Op deze manier wordt

kinderboerderijen,

contact. Voorbeelden zijn informele

doen aan de samenleving.

digitaal consult en de e-consultatie

uitwerkingen in gebiedskaarten.

het aantal watertappunten in de

de aanpak minder vrijblijvend

speeltuinen en

zorg, Automaatje, het platform

Met dit programma bieden we

in de vorm van Mijn kind in beeld

Daarmee dragen we bij aan

openbare ruimte (met landelijke

en versterken preventie en

kinderopvanglocaties en

Oosterhoutvoorelkaar. Ook creëren en

ondersteuning, educatie en

en JouwGGD en 12 individuele

het creëren van een gezonde

cofinanciering), gezonde voeding

handhaving elkaar.

zorginstellingen wettelijk

faciliteren we ruimte voor ontmoeting.

activiteiten op het gebied van

consulten voor kinderen en hun

leefomgeving voor de langere

op scholen, gezonde sportkantines

rookvrij zijn. We informeren

Laagdrempelig in activiteitencentra of

Sport & Bewegen en Kunst &

ouders in de periode 0 tot en met

termijn.

en een gezonde werkvloer.

en faciliteren deze

bijvoorbeeld algemene voorzieningen

Cultuur. Het programma richt

5 jaar.

organisaties om al eerder

als de Floralia tuin en Inloop de

zich op alle Oosterhouters,

rookvrije zones en een 100%

Pastorie. Tot slot zetten we samen met

maar heeft een focus op de

rookvrije kind omgeving te

partners in op preventieve huisbezoeken

‘kwetsbare’ doelgroepen zoals

realiseren.

voor senioren gericht op voorlichting en

jeugd/jongeren, senioren,

informatie voorziening.

minima en mensen met een functiebeperking.

Lokaal Sportakkoord

Handhaving

Stoppen-met-roken programma’s

Vitaliteit op recreatieparken

Mantelzorg

Risicogroepen

Wijkgericht werken

In 2019 gaan we aan de slag met

In de komende periode

Uiterlijk vanaf 2020 bieden

Samen met onze partners werken we

De komende jaren wil de

Aanvullende zorg binnen

Vanuit gezondheid dragen we bij

een lokaal sportakkoord. We

wordt laagdrempelig contact

alle zorgverzekeraars

aan nieuwe vormen van ondersteuning,

gemeente alle recreatieparken

basispakket JGZ, een actieve

aan het betrekken van inwoners

maken gebruik van de landelijke

gelegd vanuit de BOA’s met

hun verzekerden

zoals het video-platform voor

doorlichten. Wij willen de

benadering van kinderen en

en het in gesprek gaan over de

middelen om een sportformateur

alcoholverstrekkers. Door in

eerstelijns stoppen-

mantelzorgers vanuit Animo. Ook

parkeigenaren ondersteunen om

gezinnen met risico’s wat betreft

inrichting van de fysieke ruimte

aan te stellen. We werken

gesprek te gaan en te blijven

met-rokenprogramma’s

het samenbrengen van (financiële)

de toeristische en economische

gezond en veilig opgroeien. Het

vanuit de omgevingswet. Dit op

samen met lokale partijen aan

is het eenvoudiger om samen

vrijgesteld van het eigen

mogelijkheden van respijtzorg vanuit

positie van hun terrein te

betreft tijdelijke ondersteuning

basis van gespreksstarters vanuit

de toegevoegde waarde van sport

op te trekken en elkaar aan te

risico. Als gemeente brengen

Wmo, Wlz, en Zvw is een aandachtspunt

versterken. Nu zetten we in op

van de eigen kracht. Specifieke

de Brabantse omgevingsscan en

sociaal domein. Op die manier

spreken, omdat voorkomen aan

we dit actief onder de

waar we samen met partners aandacht

ondersteuning op leefbaarheid

en hulpvaardige aandacht is

we leveren hiermee een bijdrage

boeken we voortgang met de

de voorkant beter werkt dan

aandacht bij onze inwoners

voor hebben.

vanuit wonen op de camping.

gericht op kwetsbare groepen:

aan het wijkgericht werken.

landelijke ambities en zorgen we

handhaven aan de achterkant.

en kijken we hoe we samen

Het verhuizen naar een andere

schoolverzuim, kinderen van

met huisartsen en andere

omgeving is een life-event. Dit

ouders met psychiatrische

We vragen blijvend aandacht

partners in de keten rokers

vraagt vaardigheden als een plan

problemen, campingkinderen,

voor de rol van verstrekkers van

kunnen bereiken.

maken naar gelang woonbehoefte

reizende kinderen, minderjarige

alcohol (horeca en detailhandel)

en mogelijkheden, keuze locatie,

asielzoekers, illegaal verblijvende

voor NIX18 en werken we vanuit

initiatief nemen/actieve houding,

kinderen, immigrantenkinderen

een ‘hotspot’ benadering.

digitale/leesvaardigheden en het

en expat kinderen. Belangrijke

op orde hebben van financien/

aanpakken en interventies zijn M@

Samen met de horeca verkennen

administratie. Dit om te voldoen

ZL voor schoolverzuim, Nu niet

we de mogelijkheden voor een

aan de criteria van sociale

zwanger, Kansrijke start en ‘Tools

zelfregulerend systeem om

huisvesting.

for life’curriculum op het gebied

voor het duurzaam versterken van het sportbeleid en -infrastructuur.

controles gerichter in te zetten.

Evenementen

Middelengebruik en verslavingspreventie

van weerbaarheid en veerkracht.

Voorbeeldgedrag

Ontmoeting en verbinding

Langer zelfstandig wonen

Waakvlam en vinger aan de pols

Bewegen in de openbare ruimte

Ook in de komende jaren geven we

Verslavingspreventie wordt via

We geven als gemeente

Uitgangspunt is een Oosterhoutse

Langer zelfstandig thuis wonen

We blijven werken aan de

We geven het bewegen in de

een impuls aan sport en bewegen

de centrumgemeente Breda

zelf het goede voorbeeld en

samenleving waarin mensen open

vormt een grote maatschappelijke

balans tussen vroegsignaleren

openbare ruimte een impuls door

voor kinderen en jongeren. Zo

ingekocht bij Novadic-Kentron.

werken aan een rookvrije

durven te zijn over psychische

opgave, waar we als gemeente

en het normaliseren / de-

initiatieven als de buitenspeeldag

organiseren we (vanuit MOVE)

Nieuwe uitdagingen zoals de

omgeving. Vanaf 2020 creëren

kwetsbaarheid. Het normaliseren en

vanuit de Wmo en Wonen aan

medicaliseren bij opgroeiende

en door met de buurt in gesprek

de Oosterhoutse sportweek

normalisering en het gebruik

we rookvrije zones rond het

bespreekbaar maken van kwetsbaarheid

werken. In Oosterhout hebben

kinderen. In onze interventies

te gaan bij de aanleg van sport-

waarin meer dan 3.000 kinderen

van partydrugs en een mogelijke

stadhuis.

staat centraal, want vroeg of laat krijgt

een 12 organisaties samen de

kiezen proberen we nieuwe

en speelgelegenheden in de wijk.

kennis maken met sport- en

verschuiving onder jongeren van

iedereen hiermee te maken, in zijn eigen

verantwoordelijkheid genomen

aanpakken, zoals laagdrempelig

Ook In het ontwerpen en inrichten

beweegactiviteiten. In 2019

alcohol naar middelengebruik

leven of in zijn directe omgeving. Op dat

om inwoners te ondersteunen

opvoedondersteuning voor

van onze omgeving kijken wij

breiden we dit bijvoorbeeld uit met

vragen onze aandacht. We

moment is het belangrijk om te kunnen

en te faciliteren bij hun wens,

kwetsbare gezinnen. Of een

steeds vaker naar gezondheid

The Daily Mile. Een uitdaging voor

onderzoeken in 2020 verder

terugvallen op mensen met een open

behoefte of noodzaak om langer

waakvlamfunctie wanneer

en werken we aan een beweeg-

basisschoolleerlingen om door

hoe we verslavingspreventie

mind. Investeren in een samenleving

zelfstandig, veilig en betaalbaar

jeugdzorg wordt afgerond om

vriendelijke openbare ruimte.

iedere dag 15 minuten (hard) te

en samenhang met de toegang

die eigen kracht en diversiteit omarmt

te kunnen blijven wonen. In 2019

terugval te voorkomen. Tegelijk

lopen fitter te worden.

tot regionale tweedelijns

en waar mensen met psychische

starten we met verschillende

kiezen we ook voor het blijven

Wmo voorzieningen, zoals

kwetsbaarheid gelijke kansen hebben

activiteiten vanuit het program-

uitvoeren van een jaarlijkse

verslavingszorg kunnen

om te participeren en zich te ontplooien.

ma ‘Langer Zelfstandig Wonen’.

screening logopedie bij alle

versterken. De uitdaging is om

Een samenleving waar vertrouwde

Huurwoningen worden bijvoor-

5-jarigen op spraak, taal- en

het voorliggend veld (nog beter)

steun, een sociaal netwerk en

beeld aangepast op basis van de

gehoorontwikkeling om vroegtijdig

te versterken, zodat zij de lichtere

passende zorg dichtbij én gemakkelijk

thuisscan ZlimThuis. Ook wordt

problemen te signaleren die

casuïstiek van Novadic-Kentron

te vinden zijn. Met initiatieven als

er een enquête over bestaande

kunnen leiden tot achterstanden in

over kan nemen. Deskundigheids-

Dementievriendelijk Oosterhout en de

en gewenste voorzieningen in het

de (leer) ontwikkeling, want deze

bevordering van maatschappelijke

koersenwijzer beschermd wonen en

centrum van Oosterhout gehou-

screening levert veel op.

partners staat hierin centraal.

maatschappelijke opvang hebben we

den. Eerder startte al de pilots

extra aandacht voor deelname aan de

‘Verbeteren van de sociale

samenleving van kwetsbare inwoners.

cohesie in de Sterrenbuurt’ en ‘Aanpassen van woningen met onder andere domotica’. Op deze manier werken we aan de gezondheid en veiligheid van ouderen in Oosterhout.

GGZ en aanpak verwarde personen

Voeding en gewicht

Armoede en gezondheid

AED-netwerk

Sinds kort worden gecombineerde

De tijd en de wijzigingen in wet- en

We zetten in op de versterking

In 2017 is een volledige dekking

leefstijlinterventies (GLI’s)

regelgeving hebben ons geleerd dat

van verbindingen tussen

over de gemeente gerealiseerd.

vanuit de basiszorgverzekering

deze groep blijvende aandacht nodig

gezondheid, armoede en

Het investeren in een volledige

vergoed. Deze GLI’s bevatten de

heeft. Dit gebeurt vanaf 2019 in de

schuldenproblematiek, omdat op

dekking en training voor inwoners

thema’s lichamelijke beweging,

uitwerking van de wet verplichte GGZ

dit terrein veel gezondheidswinst

en vrijwilligers blijft noodzakelijk

voeding en gedrag. Als gemeente

en in de aanpak verwarde personen. We

valt te behalen. Het beschikken

gezien de stijging van het aantal

ondersteunen we de verdere

werken aan sluitende ketens voor zorg

over de basisvaardigheden

oproepen en het vervangen

implementatie van programma’s

en ondersteuning en willen het palet

om deel te nemen aan de

van apparatuur (AED’s gaan 10

zoals Cool en Cool2befit.

van algemene voorzieningen beter laten

samenleving speelt hierin een

jaar mee en vanaf 2020 start

aansluiten op de GGZ doelgroep. We

belangrijke rol. Theek5, Midzuid,

vervanging).

Voor specifieke doelgroepen

onderzoeken bijvoorbeeld de rol van een

het Taalhuis, seniorenweb en de

zetten we daarnaast samen

wijk GGZ-er, realiseren een meldpunt

burgeradviseurs vanuit Surplus

met partners in op preventie

GGZ en organiseren themabijeenkomst,

zijn belangrijke partners op dit

en voorlichting, zoals het door

cursussen en trainingen voor kwetsbare

terrein.

ANIMO ontwikkelde initiatief

inwoners. Hiermee komt er meer

voor kookclubs voor mannen en

begrip, aandacht en dit draagt bij aan

gezonde school- en sportkantines.

de leefbaarheid en veiligheid in onze samenleving. In de regio wordt tot slot ingezet op suïcidepreventie met het programma Supremocol waarbij vroegsignalering en gedurende langere periode vinger aan de pols gehouden wordt bij mensen met suïcidale gedachten.

Individuele preventie Ook vanuit het geneeskundige veld zetten zorgverzekeraars steeds meer

voor stressreductie, slaapprogramma’s, alcohol en jongeren, maar ook het

zorgverzekeraars ook een aanvullend pakket aan waar preventie vaak onderdeel

in op preventie. Het basispakket van de Zorgverzekeringswet (Zvw) omvat

voorkomen van een burn-out en andere ondersteuning vanuit de basis GGZ. Of aan

van is. In de komende beleidsperiode zoeken we de aansluiting met preventieve

alle activiteiten van zorgaanbieders die zijn gericht op geïndiceerde en

cholesterol- of bloeddrukverlagers voor mensen met een verhoogd risico op hart-

activiteiten uit de Zvw. In de praktijk blijken financiële prikkels barrières te

zorggerelateerde preventie in het kader van de behandeling van medische

en vaatziekten, controles en screening van zwangere vrouwen, leefstijladviezen

vormen voor vernieuwende preventieve activiteiten. Samen met lokale partners en

klachten/aandoeningen. Denk bijvoorbeeld aan leefstijladviezen die iemand

van verloskundigen aan aanstaande moeders, preventieve tandartscontroles

zorgverzekeraars proberen we op basis van pilots nieuwe vormen van preventie

met een (verhoogde kans op) depressie of diabetes krijgt van zijn huisarts of

voor jongeren, preventieve adviezen en voorlichting van de kraamhulp aan jonge

een kans te geven, zodat het effect van onze inspanningen en middelen groter is.

specialist over leefritme, beweging, voeding en alcoholgebruik. Programma’s

ouders en stoppen met roken en dieetadvisering. Naast het basispakket bieden

Innovatie: nieuwe initiatieven Als gemeente faciliteren we nieuwe initiatieven die bijdragen aan genoemde

kijken specifiek naar initiatieven die zich richten op groepen waar een grote

in wetten, regelgeving en financiering, zodat de systeemwereld geen onnodige

doelstellingen. We geven de voorkeur aan projecten in samenwerking

gezondheidswinst valt te behalen, want juist daar waar meerdere problematieken

barrières vormen voor onze partners in de uitvoering.

met (groepen) kwetsbare inwoners op basis van positieve gezondheid om

samenkomen zien we in de praktijk dat er nog veel winst te behalen valt. Onze

een preventieve en samenhangende gezondheidsaanpak versterken. We

rol als gemeente ligt in het verbinden, faciliteren en wegnemen van barrières

Toelichting Werkagenda Gezondheid 2019-2022 De werkagenda Gezondheid bevat de activiteiten en inspanningen

Van buiten naar binnen werken

verenigd in de werkgroep preventie doorlopen. Een actualisatie

volksgezondheid vanuit een brede en integrale blik. Veel van

die uitvoering geven aan de ambities en speerpunten in de

Op de genoemde prioriteiten en opgaven dagen we de

voeren we tweejaarlijks uit en dient om betrokkenen en de raad

de activiteiten, projecten en interventies die een effect hebben

ontwikkelagenda Gezondheid 2019-2022. De werkagenda is een

samenleving uit om samen stappen te zetten naar een

te informeren over de voortgang van het gezondheidsbeleid en

op gezondheid zijn onderdeel van andere beleidsterreinen

dynamisch document en zal de gemeente tussentijds aanpassen

gezonder Oosterhout. Het vorige gezondheidsbeleid had als

gestelde doelen.

en budgetten. De werkagenda gezondheid brengt deze

op actuele ontwikkelingen. Het integrale en brede karakter van

titel ‘Verbinden en verankeren’ en we bouwen voort op dat

het onderwerp gezondheid leidt er toe dat deze werkagenda niet

netwerk. We dagen partners uit om zich samen met ons in te

Integraal

een uitputtende weergave is van wat er allemaal op het gebied van

zetten om gestelde ambities te realiseren. We roepen inwoners

De werkagenda maakt ook het integrale karakter van

gezondheid in de gemeente Oosterhout gebeurt. In de ontwikkelagenda

op om met elkaar en met ons in gesprek te gaan, zodat wij

het thema gezondheid inzichtelijk. Het is onmogelijk om

Preventie- en handhavingsplan alcohol

heeft de gemeente haar uitgangspunten, visie en ambities vastgesteld.

gezamenlijk goede initiatieven van de grond kunnen krijgen. Als

het gezondheidsbeleid als een eigenstandige discipline

Op het gebied van alcoholgebruik is de gemeente wettelijk

Ook zijn speerpunten geformuleerd op basis van de lokale uitkomsten

gemeente kunnen we hierin als vliegwiel en aanjager fungeren.

beschouwen. Het beleid strekt zich niet alleen uit over vele

verplicht om een preventie- en handhavingsplan alcohol

van de GGD gezondheidsmonitor, signalen van onze partners en de

inspanningen, partners en activiteiten samen, stelt ambities en zorgt voor aansluiting tussen de activiteiten.

sectoren (zorg, sport, jeugd, ruimtelijke ordening, sociale

vast te stellen. Preventieve activiteiten, handhaving en

landelijke aanbevelingen van het RIVM in Volksgezondheid Toekomst

De vertaling van prioriteiten en opgaven naar concrete

zaken, verkeer, veiligheid, wonen, recreatie, onderwijs, milieu

regelgeving pakken we in samenhang op. De activiteiten voor

Verkenning 2018 waarin wordt gesteld dat op deze speerpunten de

interventies is in deze werkagenda vormgegeven. Dit proces

en welzijn) maar is ook georganiseerd vanuit verschillende

alcoholpreventie en handhaving zijn in dit aparte plan nader

meeste gezondheidswinst valt te behalen.

is in overleg met maatschappelijke partners, overwegend

functies (preventief of genezend). Om die reden benaderen we

uitgewerkt.