Bijlage 2 - geredigeerd- 20220713 Verslag bijeenkomst 13 juli Oosterhout Oost

Verslag bijeenkomst stakeholders Oosterhout Oost Woensdag 13 juli 2022 17:00-21:00 bij O.V.V. Oosteind

Aanwezigen Gemeente Oosterhout * 5.1,2,e 5.1,2,e (portefeuillehouder) * 5.1,2,e (wijkwethouder) * 5.1,2,e (directeur opgaven) * 5.1,2,e (gespreksleider)

* * * *

5.1,2,e 5.1,2,e 5.1,2,e 5.1,2,e

(beleidsadviseur) (projectmanager) (beleidsadviseur wonen) (projectmedewerker)

BVR * 5.1,2,e Thuisvester * 5.1,2,e Bijenhoudersgilde * 5.1,2,e Stichting Heilige Driehoek * 5.1,2,e * 5.1,2,e

ZLTO * 5.1,2,e * 5.1,2,e Staatsbosbeheer * 5.1,2,e

IVN Mark&Donge * 5.1,2,e VNO NCW Amerstreek * 5.1,2,e Natuurmonumenten * 5.1,2,e 5.1,2,e * 5.1,2,e

Vereniging Belangen Oosteind 5.1,2,e * 5.1,2,e

gemeente

Oosterhout

Bijeenkomst Stakeholders Oosterhout Oost

Verslag bijeenkomst stakeholders Oosterhout Oost Woensdag 13 juli 2022 17:00-21:00 bij O.V.V. Oosteind

Opening opent de bijeenkomst. Er wordt een voorstelronde gedaan. Wethouder 5.1,2,e 5.1,2,e heet iedereen welkom. Hij geeft aan dat het gaat om een ambitieus plan, waar we de komende 20 tot 30 jaar mee aan de slag kunnen. Tijdens de eerste gespreksronde met de aanwezige partijen is al een eerste beeld opgehaald. We willen graag kijken naarde langere termijn, kijken waar kansen liggen en kwaliteit behouden en versterken.

5.1,2,e

ligt toe hoe deze bijeenkomst is vormgegeven. We gaan samen in gesprek over de conceptvisie. U bepaalt de inhoud van het gesprek. We willen stilstaan bij het stuk dat er nu ligt en hoe het traject een vervolg krijgt. De toelichting waarom u een bepaalde mening over iets heeft, is belangrijkerdan hoeveel mensen deze mening delen.

5.1,2,e

Na de opening verlaat 5.1,2,e

de bijeenkomst.

Ronde 1 Bespreken conceptvisie Iedere partij heeft vier memoblaadjes ontvangen per thema. Per thema staan drie vragen centraal: “Wat vindt u goed?”, “Wat kan er beter?” en “Wat mist u nog?”. De geplakte memoblaadjes op de themavellen vormen de input voor het gesprek.

gemeente

Oosterhout

Bijeenkomst Stakeholders Oosterhout Oost

13 juli 2022

Verslag bijeenkomst stakeholders Oosterhout Oost Woensdag 13 juli 2022 17:00-21:00 bij O.V.V. Oosteind

Landbouw

Landbouw

* Wat vindt u goed? Thuisvester geeft aan dat het richten op lokale initiatieven waardevol is. De ZLTO geeft aan dat dit nu ook al kan. Thuisvester licht toe dat dit soort initiatieven met de voorgestelde opzet voor Oosterhout Oost meer kunnen worden gestimuleerd. ZLTO vindt dat een zo groot mogelijk deel van de Willemspolder behouden moet blijven t.b.v. landbouw, juist omdat in dit gebied de stikstof problematiek niet speelt. Een open polder is ook een kwaliteit. * Wat kan er beter? De combinatiemogelijkheden van natuur en landbouw blijven onderbelicht. Vanuit het bijenhoudersgilde wordt als voorbeeld gewezen op de mogelijkheden van bloemrijke akkerranden. Juist op de overgangen tussen verschillende type gebieden is de biodiversiteit het grootst. Natuurmonumenten geeft aan dat er voor landschapsontwikkeling door agrariërs al mogelijkheden zijn (Stila), maar dat de gemeente daarvan nog geen gebruik maakt. ZTLO vindt de concept visie nog te abstract is (en daardoor onzekerheid met zich mee brengt). Maak het concreter en geef ook aan welk perspectief er is voor de landbouw en de glastuinbouw zodat ondernemers weten waar ze aan toe zijn. * Wat mist u nog? De agrarische sector wordt te eenzijdig belicht in de concept visie aldus de ZLTO. Het belang van deze sector, zowel in het algemeen, maar ook specifiek voor Oosteind wordt gemist in de concept visie.

3

Wat vindt u goed?

„%

Ruimte voor lokale initiatieven boerderij coöperatieve bedrijven

-

Open gedeelte Willemspolder

Wat kan er beter? Bloemrijke akkerranden

Kleiner plan, kortere termijn perspectief ondernemers en bedrijfsontwikkeling

Kleinschalige proeftuinen (dorpstuin) Link boer en burger

Onderzoek opvolging agrarische bedrijven

Plaats blijven voor landbouw > kringloop landbouw

Wat mist u nog? Besef belang agrarische bedrijvigheid (voedsel, groen en landschapsbeheer)

Invulling voor bedrijven die kunnen blijven zitten

WW

Figuur 1: Geplakte memo’s thema Landbouw

gemeente

Oosterhout

Bijeenkomst Stakeholders Oosterhout Oost

"" Oosterhout

13 juli 2022

Verslag bijeenkomst stakeholders Oosterhout Oost Woensdag 13 juli 2022 17:00-21:00 bij O.V.V. Oosteind

Bereikbaarheid * Wat vindt u goed? Thuisvester geeft aan de inzet op fietsen en deelauto’s en de nabijheid van de voorziene OV hub een kans zijn om de kwaliteit van het gebied te waarborgen. Via de nieuwe OV hub is een goede verbinding met omliggende grotere steden geborgd. Meerdere deelnemers zien de meerwaarde van een nieuwe verbinding voor langzaam verkeer onder / over de A27 ter hoogte van de Vijfhuizen. * Wat kan er beter? Het bijenhoudersgilde geeft aan dat de aanleg van nieuwe wegen en fietspad ook rekening moet worden gehouden met ecologische zones en aanwezige natuur. Vanuit de ZLTO wordt opgemerkt dat de toekomstige verkeersstructuur nog weinig concreet is en dat gewaarborgd moet worden dat agrarische bedrijven bereikbaar blijven voor (landbouw)verkeer. VBO mist bij het onderdeel parkeren hoe wordt omgegaan met elektrische auto’s. * Wat mist u nog? Stichting de Heilige Driehoek geeft aan dat bij de “ommetjesstructuur” de Monnikendreef mist. Dit zou in het kader van deze ontwikkeling een kans zijn om mee te nemen als extra verbinding onder / over de A27. Nu loopt het dood. Verder zijn er bij Stichting de Heilige Driehoek zorgen t.a.v. het effect op de Hoogstraat. Deze moet open blijven voor autoverkeer, maar hoe voorkom je dat het te druk wordt. VBO bevestigt dat de Hoogstraat open moet blijven voor autoverkeer, maar dat de auto daar te gast moet zijn.

Dat kan via de inrichting van de weg worden gestimuleerd. De toevoeging van extra woningen leidt tot extra autoverkeer. Er zijn zorgen wat dat betekent voor de verkeersveiligheid en leefbaarheid in Oosteind.

Bereikbaarheid Wat vindt u goed?

C9

OV, fiets en deelauto’s > lage parkeernorm = kwaliteit

fe

-c5

Dat de verbinding Vijfhuizen hersteld wordt voor langzaam verkeer Ontsluiting met diverse vormen vervoer (auto en ov)

Aansluiting richting steden

Wat kan er beter? Bereikbaarheid percelen/bedrijven in omgeving Ecologische zones Onder fietspaden Link met natuur

Parkeren

Wat mist u nog? Relatie projecten: A27, N629, Hoogstraat, deelgebieden, toegang naar HUB Ommetje structuur vanaf de Monnikendreef Wat gebeurt en met de Hoogstraat en de verbindingsweg (autoluw)

Figuur 2: Geplakte memo’s thema Bereikbaarheid

gemeente

Oosterhout

Bijeenkomst Stakeholders Oosterhout Oost

Oosterhout

13 juli 2022

Verslag bijeenkomst stakeholders Oosterhout Oost Woensdag 13 juli 2022 17:00-21:00 bij O.V.V. Oosteind

Wonen in clusters * Wat vindt u goed? Meerdere deelnemers zijn positief over het clusterconcept. Dit maakt fasering mogelijk, zorgt dat Oosteind haar eigen karakter behoudt en clusters kunnen hun eigen identiteit krijgen. Het streven dat het merendeel van de woningen betaalbaar moet zijn, wordt ook breed onderschreven. Het roept bij de ZLTO en natuurmonumenten wel vragen op over de financiële uitbaarheid van de plannen. Wonen in combinatie met landschapsontwikkeling wordt eveneens positief ontvangen; wel is het belangrijk dat dat gelijk oploopt. Natuurmonumenten vindt dat eigenlijk eerst het landschap moet worden gemaakt voor de woonclusters. Stichting de Heilige Driehoek vindt het belangrijk dat er geen woningen in de Heilige Driehoek bij komen.

Wonen in clusters 1 —.4 Wat vindt u goed?

A30-‘

Betaalbare woningen Ruime opzet

Kleine clusters Leidt tot identiteit i.p.v. anonimiteit

Mogelijkheid stapsgewijze ontwikkeling

Geen cluster in Heilige Driehoek

Wat kan er beter?

* Wat kan er beter? VBO erkent dat de woningbouw kan bijdragen aan instandhouding en versterking van voorzieningen in Oosteind. Echter aangezien Oosterhout Oost ook eigen voorzieningen krijgt, zou dat ook ten koste kunnen gaan van voorzieningen in Oosteind. VNO NCW wijst op de uitbreidingswijk Nieuw Wolfslaar in Breda. Bewoners daarvan maken in de praktijk ook gebruik van de voorzieningen in Bavel. Een consequentie van het clusterconcept is dat het gebied daardoor nogal versnippert. Dat leidt tot extra verkeersbewegingen en minder potentie voor natuur, aldus Natuurmonumenten. Het toekomstige woonconcept, waarbij bewoners beperkte privé buitenruimte hebben, brengt volgens Staatsbosbeheer als risico met zich mee dat toekomstige bewoners de openbare ruimte gaan privatiseren. ZTLO ziet als keerzijde van de faseerbaarheid van de woonclusters de onzekerheid die dat met zich mee brengt omdat niet duidelijk is waar, wanneer welke ontwikkelingen gaat plaatsvinden.

Link naar groen in andere gebieden

Hoeveelheid eigen grond (achtertuin) voldoende?

Omvang irt voorzieningen onderwijs en sport

Clusters zorgen voor versnippering en meer bewegingen

Meer focus, duidelijkheid waar eerst, betrokkenen niet in lange onzekerheid

Samenhang groene ruimte irt andere onderwerpen

Wat mist u nog? Relatie projecten Vissers en Meidoornlaan Identiteit behouden

Ruimte voor goedkope koop- en huurwoningen?

Parkeren in clusters?

Voorzieningen Samenhang sociale woningen en dit plan (financieel) WW

Figuur 3: Geplakte memo’s thema Wonen in clusters

gemeente

Oosterhout

Bijeenkomst Stakeholders Oosterhout Oost

13 juli 2022

w

-"U" Oosterhout

Verslag bijeenkomst stakeholders Oosterhout Oost Woensdag 13 juli 2022 17:00-21:00 bij O.V.V. Oosteind

* Wat mist u nog? Vanuit Stichting de Heilige Driehoek wordt gevraagd naarde relatie met ander projecten in de omgeving zoals de herontwikkeling van de locatie Vissers aan de Meidoornlaan. Het is goed om het vanuit een groter beeld te kijken en te bepalen wat het bijdraagt aan het geheel. In de woonclusters komt niet alleen ruimte voor woningen, maar ook voor voorzieningen. Echter in de concept visie is dat niet verder uitgewerkt; zou concreter kunnen worden gemaakt (wat voor soort voorzieningen, in welke omvang en waar), ook in relatie tot de voorzieningen die er al in Oosteind zijn.

gemeente

Oosterhout

Bijeenkomst Stakeholders Oosterhout Oost

13 juli 2022

Verslag bijeenkomst stakeholders Oosterhout Oost Woensdag 13 juli 2022 17:00-21:00 bij O.V.V. Oosteind

Landschap en water

I

* Wat vindt u goed? Meerdere deelnemers vinden de integrale benadering voor Oosterhout Oost positief. De insteek is beduidend breder aan een traditioneel woningbouwplan. ZLTO onderschrijft dat binnen de plannen voor Oosterhout Oost water een zeer belangrijk onderwerp is, gezien het belang daarvan voor de teelt en het agrarisch klimaat. * Wat kan er beter? Waarom moet het landschap vooral uit bossen bestaan, vraagt ZLTO. Een afwisselend landschap met verschillende functies, waaronder landbouw, kan net zo aantrekkelijk zijn, is beter voor biodiversiteit en sluit ook beter aan bij de historie van het gebied. Het bijenhoudersgilde vraagt in relatie tot het landschap specifiek aandacht voor bijenlinten en de aansluiting daarvan op buurgemeenten. VBO vraagt vraagt zich af of er wel behoefte is aan voedselbossen.

Landschap en water Wat vindt u goed? Integrale benadering

Aandacht voor belang water voor teelten Veel groen

Wat kan er beter?

Vraag naar voedselbos?

Blijf bij je leest > zie bos Behoud agrarisch cultuurlandschap

Bijenlint link naar Oosterhout, Breda, Dongen. Rijen______

Vlindertuinen met link naar landbouw, wonen+natuur

Wat mist u nog?

Garantie groene invulling eerst tot wasdom is gekomen voordat rood wordt ingevuld

Hydrologisch herstel

* Wat mist u nog? Aandacht voor de waterkwaliteit. Zowel staatsbosbeheer als natuurmonumenten vraagt hier aandacht voor. Er lijkt niet voldoende gedacht vanuit hydrologisch herstel. Door nu gebiedsvreemd water (uit het kanaal) in het gebied te trekken. Het gebiedseigen watersysteem van kwelgronden kan beter worden benut. De relatie met bestaande natuur- en recreatiegebieden. De recreatiedruk op de gebieden bij Dorst en Oosterheide is hoog; met Oosterhout Oost zou je daarvoor eventueel een alternatief kunnen bieden. VBO wijst in dat kader op initiatieven die al lopen om het buitengebied bij Oosteind aantrekkelijker te maken voor wandelaars. Natuurmonumenten geeft aan dat de lagenbenadering (bodem en water) nog wat explicieter zou mogen worden gemaakt. Verder zou voor wat betreft de landschapsontwikkeling ook verder moeten worden uitgezoomd om duidelijk te maken wat de samenhang is met andere opgaven op dat gebied. Thuisvester vraagt of het landschap ook een rol kan spelen in de energieopgave. Daarbij zou met name moeten worden gedacht aan kleinschalige initiatieven. ZLTO geeft n.a.v. aan dat in het energievraagstuk ook de glastuinbouwsector een rol zou kunnen hebben.

gemeente

Oosterhout

Kans > landschap inzetten als energievoorziening Landschapszone zuidwest realiserei Landschapssysteem op groter niveau bekijken

Hoe recreatief interessant als alternatief voor Dorst en Oosterheide? Samenhang tussen de deelgebieden Realistisch beeld op uitvoering

Scenario maken vanuit natuur en ondergrond ipv vanuit verstedelijking

Financiële plaatje, bijdrage landelijke opgave agrarische ontwikkeling Geen gebiedsvreemd water inbrengen I Wie gaat bomen onderhouden? Gebruikmaken van kwelgronden mr Minder versnippering Vanuit ondergrond redeneren (lagenbenadering) meer robuuste natuur -» bodem en water leiden nu onvoldoende_____ I liGedeelde openbare ruimte leidt tot recht van de sterkste Figuur 4: Geplakte memo’s thema Landschap en water

Bijeenkomst Stakeholders Oosterhout Oost

Oosterhout

13 juli 2022

Verslag bijeenkomst stakeholders Oosterhout Oost Woensdag 13 juli 2022 17:00-21:00 bij O.V.V. Oosteind 7 tk

Drie deelgebieden

4 *

Wat vindt u goed? De drie deelgebieden zijn over het algemeen herkenbaar en logisch. Wat kan er beter? ZLTO vindt het gebied Oosterhout Oost te groot. Voor wat betreft het deelgebied de Grote Heilige Driehoek vindt ZLTO dat een zo groot mogelijk deel van de Willemspolder beschikbaar moet blijven voor agrarische bedrijven juist omdat in dit gebied richting de toekomst de meeste mogelijkheden zijn voor agrariërs.

n

n

E o. >

18

Het bijenhoudersgilde mist de samenhang tussen de deelgebieden.

Wat mist u nog? Stichting de Heilige Driehoek vindt het goed dat de kwaliteit van de Heilige Driehoek erkend worden en dat deze ook terug moeten komen in het gebied aan de oostzijde van de A27, echter de benaming Grote Heilige Driehoek leidt tot verwarring en vindt men niet passend gezien de aanwezige barrière / A27. Een andere benaming heeft de voorkeur. Vanuit VBO wordt opgemerkt dat de samenhang met de woningbouwstudie voor het lint Oosteind en de plannen voor het dorpshart beter mogen worden belicht bij het deelgebied lint Oosteind. ZLTO vraagt nogmaals aandacht voor het belang van en het bieden van perspectief voor de agrarische sector.

WW

Figuur 5: Geplakte memo’s thema Drie deelgebieden

gemeente

Oosterhout

Bijeenkomst Stakeholders Oosterhout Oost

13 juli 2022

Oosterhout

Verslag bijeenkomst stakeholders Oosterhout Oost Woensdag 13 juli 2022 17:00-21:00 bij O.V.V. Oosteind Ronde 2 Vervolgtraject

Hoe kan de ontwikkeling slagen? * * * * * * *

* * *

Verbindingen zoeken in de Grote Heilige Driehoek (Stichting Heilige Driehoek) Vanuit werkgeversperspectief: zorgen voor voldoende huisvesting voor kleine huishoudens, betaalbare woningen (VNO NCW Amerstreek) Toekomstig woonconcept moet voldoende anticiperen dat mensen in toename mate vanuit huis werken (VNO NCW Amerstreek) Besteedt expliciet aandacht aan de omvang en het type agrarische bedrijvigheid dat past binnen de ideeën t.a.v. Oosterhout Oost (ZLTO) Maak de ideeën t.a.v. en fasering van Oosterhout Oost concreter: welke delen van de concept visie zijn op afzienbare termijn het meest realistisch om uit te voeren, wat zijn daarvan de consequenties voor zittende agrariërs en welk perspectief kun je die bieden (ZTLO).

Tegelijkertijd: leg de lat hoog als het gaat om kwaliteit; het begint met ambitie en lettonen (Thuisvester) Zorg dat de randvoorwaarden op orde zijn: landschapsontwikkeling en een goede bereikbaarheid per openbaar vervoer zijn randvoorwaardelijk wil je in dit gebied woningen kunnen bouwen (Natuurmonumenten) Heb naast de inhoud ook nadrukkelijk aandacht voor het proces: wees transparant, betrek stakeholders en zorg voor een goede informatievoorziening richting individuele bewoners (VBO) Zorg vooreen goede aansluiting op de lagenbenadering (Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, IVN) Overweeg om met scenario’s te werken vanuit verschillende denkrichtingen, ook gezien de lange tijdshorizon (Natuurmonumenten)

Hoe zien jullie je rol in het vervolgtraject? Partijen vinden het vooral belangrijk om goed mee te worden genomen in het proces. Ze kunnen daarbij vooral een rol vervullen in de communicatie richting en vertegenwoordiging van hun achterban.

Afsluiting Wethouder 5.1,2,e 5.1,2,e bedankt iedereen voor zijn aanwezigheid en inbreng. De ambities t.a.v. Oosterhout Oost zal zich stapsgewijs moeten gaan concretiseren. In het najaar wordt een besluit genomen over het vervolgtraject. Hij geeft aan dat hij het mooi vindt om te zien dat de partijen vanuit natuur en agrarische sector toenadering zoeken ondanks dat zij soms andere belangen hebben. Ook prijst hij de betrokkenheid van VBO.

gemeente

Oosterhout

Bijeenkomst Stakeholders Oosterhout Oost

13 juli 2022