Bijlage 2 Beleidsplan schuldhulpverlening

58

BIJLAGE III

Processchema Vroegsignalering

59 Figuur 8 Schema Vroegsignalering bron:www.Inforing.nl

BIJLAGE IV

Instrumenten en producten schuldhulpverlening Aangezien integrale schuldhulpverlening verder gaat dan alleen de vaktechnische handeling van het regelen of oplossen van schulden, is het van belang dat ons dienstverleningsaanbod bestaat uit een breed pallet aan instrumenten en producten. Hieronder volgt een opsomming en toelichting van de verschillende instrumenten en producten. Sommige instrumenten en producten zijn in het beleidsplan zelf al uitgebreid aan de orde gekomen. Deze worden daarom in deze bijlage niet verder toegelicht. Voor de effectiviteit van de dienstverlening is het zaak per individu na te gaan welke combinatie van instrumenten en producten tot het gewenste resultaat zal leiden. Hierbij is het van belang om te benadrukken dat het resultaat per individu kan verschillen. Zoals in het beleidsplan naar voren is gekomen, is een schuldenvrije toekomst niet voor iedereen een realistisch resultaat. In bepaalde situaties kan bijvoorbeeld het bewaken van de beslagvrije voet het enige realistische resultaat zijn. Het gaat om individueel maatwerk, waarbij samen met de klant afhankelijk van de mate van zelfredzaamheid gekozen wordt voor lichtere of zwaardere vormen van ondersteuning. Sommige instrumenten en producten uit onderstaand overzicht kunnen gezien worden als algemene voorzieningen waar iedere inwoner van Oosterhout gebruik van kan maken.

Andere instrumenten en producten worden alleen ingezet nadat er een intake heeft plaatsgevonden bij de Kredietbank. Het plan van aanpak dat volgt na de intake kan een combinatie van verschillende instrumenten en diensten omvatten, inclusief de instrumenten en producten die vallen onder de algemene voorzieningen.

WAT

TOEGANG

Inloopspreekuur Budget Advies Centrum

Vrij toegankelijke voorziening

Digitale inloop www.schuldendebaas.nl

Vrij toegankelijke voorziening

Digitale platform ondernemers www.155.nl

Vrij toegankelijke voorziening

Inloopspreekuur burgeradviseurs en budgetcoaches Surplus

Vrij toegankelijke voorziening

Persoonlijke coachingstrajecten door vrijwillige budgetcoaches van Surplus

Vrij toegankelijke voorziening

60

Budgetteringscursussen gericht op financiële zelfredzaamheid

Vrij toegankelijke

•

cursus Uitkomen met je inkomen

voorziening

•

Kaskompas

•

...

Intake door Specialistische hulpverlener

Op initiatief van de hulpvrager, op advies van de burgeradviseur/ budgetcoach of hulpverlener

Informatie-/adviesgesprek

Toegang via intake

Doel van het gesprek is het geven van informatie en advies over het bereiken van duurzaam financieel evenwicht zonder dat er verder gebruik wordt gemaakt van de beroepsmatige inzet van de hulpverlener. Voorbeelden: het geven van advies als het gaat om het onderhandelen met schuldeisers over afbetaling van schulden, het geven van advies over het vergroten van het inkomen door gebruik te maken van financiële regelingen, het berekenen van de beslagvrije voet of het doorverwijzen naar andere hulpverlenende instanties. Beheer Vaste Lasten

Toegang via intake

De hulpverlener opent een rekening waarop het inkomen maandelijks wordt gestort. Van dit bedrag betaalt de hulpverlener elke maand de vaste lasten: woonlasten (huur, hypotheekrente en aflossing/premie levensverzekering), nutsvoorzieningen (gas, water en elektra) en de ziektekostenpremie. Het geld dat dan nog over is, stort de hulpverlener op de lopende bankrekening van de hulpvrager waarmee hij of zij zelf de overige uitgaven regelt. Het gaat hier om een puur administratief product. Budgethulp

Toegang via intake

Budgethulp is bedoeld om orde en rust in de financiële situatie te brengen. De hulpverlener opent een rekening waarop het inkomen maandelijks wordt gestort. Daarvan betaalt de hulpverlener de vaste lasten: huur, verzekeringen, gas en elektra. De hulpverlener reserveert ook geld voor rekeningen die onverwacht, eenmalig of enkele keren per jaar moeten worden betaald. Deze overige rekeningen die de hulpvrager zelf op zijn eigen adres ontvangt, stuurt de hulpvrager door naar de hulpverlener voor betaling. De hulpvrager ontvangt - afhankelijk van de aanwezige vaardigheden - elke week of elke maand op de eigen rekening een bepaald bedrag voor boodschappen (leefgeld). Budgethulp heeft meer dan alleen een administratief karakter. De hulpvrager wordt actief betrokken bij het beheren van de financiën, zodat er meer inzicht ontstaat in het eigen uitgavenpatroon. Alles is erop gericht om samen orde op zaken te stellen. Eén keer per drie maanden is er persoonlijk contact en wordt het uitgavenplan besproken en worden betalingen doorgenomen. Het gehele traject is erop gericht de financiële zelfredzaamheid te vergroten. Budgethulp is een interventie dat zich positioneert tussen beheer vaste lasten en beschermingsbewind. Coaching financiële zelfredzaamheid door een beroepskracht /hulpverlener (budget-

Toegang via intake

coach) Dit is een intensief traject van maximaal 12 maanden waarbij de hulpvrager door een budgetcoach van de hulpverlener stap voor stap op weg wordt geholpen naar meer financiële zelfredzaamheid. De focus ligt op het opdoen van praktische vaardigheden. De hulpvrager heeft maandelijks gesprekken met de budgetcoach op locatie of bij de klant thuis. Het is ook mogelijk om gebruik te maken van online budgetcoaching. Om duurzaam resultaat te bereiken, betrekt de budgetcoach nadrukkelijk de directe omgeving van de klant in het traject. Naast vaardigheden is het traject gericht op het vergroten van het zelfvertrouwen van de hulpvrager. De hulpvrager moet het vertrouwen terugkrijgen in het eigen kunnen.

61

Duurzame financiële dienstverlening

Toegang via intake

Duurzame financiële dienstverlening is een vorm van duurzame stabilisatie. Wanneer een minnelijke of wettelijke regeling nog niet mogelijk is, wordt in ieder geval het inkomen gemaximaliseerd, de uitgaven geminimaliseerd en de beslagvrije voet bewaakt. Aan de schuldeisers wordt verzocht om de invordering op te schorten of te matigen. Hiermee wordt geprobeerd de betaling van de woonlasten, energie, water en zorgverzekering zeker te stellen. Beschermingsbewind

Via kantonrechter

Beschermingsbewind is een maatregel die een rechter kan uitspreken ten behoeve van een meerderjarige die naar objectieve maatstaven niet in staat is zijn belangen van vermogensrechtelijke aard zelf te behartigen. Redenen kunnen zijn de lichamelijke en/of geestelijke toestand, dan wel het door verslaving of andere omstandigheden verantwoordelijk zijn voor het ophopen van schulden. De maatregel houdt in dat de rechter een onafhankelijke, deskundige derde als bewindvoerder over het vermogen van de persoon aanstelt die de financiële huishouding overneemt. Er moet rekening en verantwoording worden afgelegd aan de kantonrechter. De maatregel wordt ook wel onderbewindstelling genoemd, bedoeld ter bescherming van de persoon in kwestie en zijn of haar vermogen.

Minnelijke regeling

Toegang via intake

Bij een minnelijke regeling berekent de hulpverlener aan de hand van de persoonlijke financiële situatie het Vrij Te Laten Bedrag (VTLB). Dit bedrag is voldoende om vaste lasten te kunnen betalen en te leven op bijstandsniveau. Het inkomen boven het VTLB wordt over een periode van drie jaar aangeboden aan de schuldeisers. Aan hen wordt gevraagd dit bedrag tegen finale kwijting te accepteren en het meerdere van de schulden kwijt te schelden. Als alle schuldeisers akkoord gaan met het voorstel komt de minnelijke regeling tot stand. Deze kent twee vormen: een schuldsanering of een schuldbemiddeling. Bij een schuldsanering wordt een saneringskrediet verstrekt. De schuldeisers krijgen ineens het bedrag uitgekeerd waar ze mee akkoord zijn gegaan en de schuldenaar betaalt het krediet in 36 maanden terug aan de Kredietbank. Het percentage dat aan schuldeisers wordt aangeboden ligt vast. Bij een schuldbemiddeling wordt maandelijks het inkomen boven het “vrij te laten bedrag” gereserveerd. Eén keer per jaar vindt een herberekening plaats. Schuldeisers krijgen na een periode van 36 maanden het bedrag uitgekeerd waar ze mee akkoord zijn gegaan. Het (in het begin) aangeboden percentage aan schuldeisers is een prognose. De uiteindelijke uitkering kan hiervan afwijken.

Toeleiding wettelijke regeling / Wsnp Indien schuldeisers niet akkoord gaan met het minnelijke voorstel en niet willen meewerken aan de minnelijke schuldregeling, dan geeft de hulpverlener een Wsnp verklaring af en wordt de schuldenaar doorverwezen naar de wettelijke schuldsaneringsregeling (Wsnp).

62

Toegang via intake

Begeleiding toeleiding Wsnp

Toegang via intake

De gang naar de kantonrechter is voor inwoners met beperkte zelfredzaamheid een grote opgave. Ook als er sprake is van multi-problematiek is de kans op uitval in deze fase van het proces groot. De Wsnp is de laatste kans voor mensen met schulden op een schuldenvrij bestaan. Wordt een persoon niet toegelaten tot de Wsnp dan zijn de consequenties groot. De basisvoorzieningen (op het gebied van wonen, de toelevering van energie en de toegang tot zorg via een passende zorgverzekering) komen dan vaak in gevaar. Eerder gemaakte kosten en geleverde inspanning in het proces zijn dan tevergeefs. Uitval kan in sommige gevallen worden voorkomen door het begeleiden / ondersteunen van de hulpvrager in de gang naar de rechter. Deze ondersteuning wordt geboden door de Kredietbank. Nazorg Nazorg is van belang om terugval te voorkomen. Nazorg kan allerlei vormen aannemen en kan door verschillende partners worden opgepakt. In ieder geval elke inwoner die gebruik heeft gemaakt van de dienstverlening van de hulpverlener krijgt een stukje nazorg aangeboden. Na beëindiging van de dienstverlening neemt de hulpverlener binnen een maand het initiatief tot één of meer (telefonische) contactmomenten waarin wordt geïnformeerd of er sprake is van een situatie waarin inkomsten en uitgaven in evenwicht zijn. Andere (intensievere) vormen van nazorg zijn echter denkbaar en in sommige situaties wenselijk.

Te denken valt bijvoorbeeld aan: • het aanbieden van een budgetteringscursus; • het aanbieden van een coachingstraject door een vrijwillige budgetcoach van Surplus; • het doorgeleiden naar beschermingsbewind als blijkt dat de zelfredzaamheid minimaal is en toch niet verder te ontwikkelen is; • het doorgeleiden naar maatschappelijke partners / flankerende hulpverlening als blijkt dat onderliggende problemen nog niet zijn opgelost of hanteerbaar zijn.

63

BIJLAGE V

Processchema NVVK

Figuur 9 Processchema SHV Nieuwe Stijl. (bron: www.NVVK.nl)

64

65