Bijlage 2.2 Reactienota zienswijze _ bijlage 2 Onderbouwing groenelementen IDeekaarten Omgevingsvisie

Reactienota zienswijzen Ontwerp-Omgevingsvisie Oosterhout Bijlage 2: Onderbouwing groenelementen IDeekaarten deelgebieden Omgevingsvisie

Onderbouwing groenelementen IDeekaarten deelgebieden Omgevingsvisie t.b.v. de Omgevingsvisie Gemeente Oosterhout

Onderbouwing groenelementen IDeekaarten gebieden Omgevingsvisie t.b.v. de Omgevingsvisie Gemeente Oosterhout

Projectnummer:

P01136

Datum:

Concept november 2019, aangepast juni 2021

Opdrachtgever:

Gemeente Oosterhout

Projectteam BRO:

RT/ SvdS

1. Inleiding

Aanleiding en initiatief De gemeente Oosterhout is in 2018 gestart met het opstellen van een Omgevingsvisie. Onderdeel hiervan is een visie op de gemeentelijke groenstructuur op hoofdlijnen. Zowel op het niveau van de hele gemeente als op deelgebied niveau is er in het kader van de Omgevingsvisie behoefte aan uitspraken over het gemeentelijk groen. Om op basis van actuele informatie, beleid en projecten (zoals benoemd in o.a. de Structuurvisie uit 2013 en de toekomstvisie Oosterhout 2030) keuzes te kunnen maken over groenstructuren in het traject van de Omgevingsvisie is zowel een actualisatie als uitbreiding van de bestaande visie noodzakelijk. Het huidige beleid voor het gemeentelijk groen heeft de gemeente Oosterhout vastgelegd in een Groenstructuurplan (GSP) die gericht is op de periode 2002 – 2012. Het Groenstructuurplan geeft aan wat de betekenis is van het stedelijk groen binnen de gemeente en wat er moet gebeuren om de structuur van het groen op langere termijn te behouden en te versterken. Naast een actualisatie is ook een uitbreiding nodig ten opzichte van het huidige GSP. Deze gaat namelijk alleen in op groenstructuren binnen de stedelijke contour. Voor de Omgevingsvisie is het zaak om ook groenstructuren in het buitengebied te beschouwen.

Groenstructuur op hoofdlijnen Deze notitie richt zich op het duiden van de onderdelen ‘hoofdgroenstructuur’ ten behoeve van de uitspraken op de IDeekaarten voor de deelgebieden in de Omgevingsvisie. Dit betreft deels een actualisatie ten opzichte van de elementen zoals aangegeven in het Groenstructuurplan 2002 – 2012 en een aanvulling hierop met groenstructuren in het buitengebied. Door de gemeente is hiervoor een kaart geleverd met de gewenste groenstructuur op hoofdlijnen (gsp2019_v6.pdf). Om te komen tot een volledig overzicht van groenelementen op te nemen op de IDeekaarten, is aan de hand van een checklist een vergelijking gemaakt tussen het Groenstructuurplan 2002 - 2012, de kaart van de gemeente met de wenselijke groenstructuur én de genoemde ambities rondom groenstructuren in geldend beleid. Het resultaat is een inzicht in de gewenste hoofdgroenstructuur voor de gemeente Oosterhout, waarin onderscheid is gemaakt in bestaande groenstructuur, bestaande blauw-/groenstructuur en de ontbrekende groene en blauw-/groenstructuren. Status Deze notitie betreft geen formele actualisatie van het Groenstructuurplan. Het omvat de onderbouwing van de geduide groenelementen op de IDeekaarten voor de gebieden in de Omgevingsvisie.

Omdat dit deels een actualisatie en aanvulling betreft van de elementen uit het Groenstructuurplan, kan deze notitie wel beschouwd worden als een opmaat naar een actualisatie van het Groenstructuurplan te zijner tijd.

2

Achtergronddocumenten - Groenstructuurplan 2002 – 2012, gemeente Oosterhout; - Visie Oosteind (2009), Visie Dorst e.o. (2006), gebiedsvisie landschapspark Oosterhout-Breda (2009), meegenomen in Structuurvisie Oosterhout 2013 (p.42- 44); - Oosterhout 2030 – toekomstvisie 2018; -

Kaart van de gewenste hoofdgroenstructuur (gsp2019_v6.pdf), gemeente Oosterhout 2019.

3

2. Beleidskaders en ambities

Het groenbeleid in Oosterhout staat niet op zichzelf, het houdt verband met verschillende beleidsregimes die gelden in het gebied. In dit deel zijn de relevante teksten uit diverse beleidstukken gebundeld om inzicht te krijgen in de actuele en vigerende kaders en ambities met betrekking tot de groenstructuren binnen de gemeente. Het Groenstructuurplan 2002 – 2012 zelf is hierin buiten beschouwing gelaten, aangezien deze notitie ingaat op actualisaties/aanvullingen ten opzichte van het GSP op basis van nieuwe (beleids-) ambities of kaders. Provinciaal beleid Verordening Ruimte Noord-Brabant Binnen de gemeente Oosterhout zijn er een aantal gebieden aangeduid als ‘natuur’ binnen het Natuurnetwerk Brabant. Deze zijn globaal gelegen langs de zuidrand van Oosterhout over de lijn Vrachelse Heide – landgoed Oosterheide – Boswachterij Dorst. Ook aan de noordkant van de gemeente langs de Donge en de samenkomst met de Donge liggen natuurgebieden. Binnen deze gebieden geldt dat het behoud, herstel of een duurzame ontwikkeling van de ecologische waarden en kenmerken prioriteit heeft. Om de verbinding tussen de gebieden te maken zijn er ook enkele ecologische verbindingszone aangeduid, vaak gekoppeld aan de kanalen en waterlopen. Naast ‘natuur’, liggen er ook enkele gebieden ‘groenblauwe mantel’ in de gemeente.

Deze aanduiding is nodig voor de bescherming van de natuurgebieden, maar ook voor de ontwikkeling van natuur- en waterfuncties. Gebieden met deze aanduiding zijn bijv. de Oranjepolder en een gebied tussen Dongen en Oosteind. Gemeentelijk beleid Oosterhout 2030 In de visie Oosterhout 2030 zijn een aantal wensen en ambities genoemd m.b.t. de groenstructuren. De parken, als groene ruimtes in het stedelijk gebied zijn daarin belangrijk, maar ook in het buitengebied dient het groen te worden versterkt. Het Landschapspark De Open Linie als groenbuffer tussen Breda en Oosterhout, de ontwikkeling van een kleinschalig landschap aan de oostkant van Oosterhout, de aanleg van de ecologische verbindingszone in de Contreie, de realisatie van een landschapszone op de grens met Dongen en de ontwikkeling van het beekdal ten zuiden van Dorst zijn hierin de speerpunten. Bij ontwikkelingen aan het Markkanaal of het Wilhelminakanaal zullen de kansen worden gepakt om de ecologie te versterken en een impuls te geven aan de leefomgeving. Structuurvisie Oosterhout 2013 In de structuurvisie worden een aantal landschapsontwikkelingsplannen aangehaald die het groene raamwerk van de gemeente een impuls moeten geven. In het zuidelijk gebied als onderdeel van de ecologische hoofdstructuur wordt een robuuste aanpak voorgestaan. Voor het noordelijk gedeelte is de

4

openheid van de polders bepalend en wordt het huidige restrictieve beleid gecontinueerd. Het beleid richt zich op: - De versterking van het landschappelijk- ecologisch raamwerk in Landschapspark Breda-Oosterhout; - Het versterken van de geledingszone tussen Oosterhout en Geertruidenberg; - De aanleg van een kleinschalige landschapsstructuur en aanleg van een landschapszone op de grens met Dongen; - De versterking van het landschap Dorst met bos en beekdalelementen; - De aanleg van een ecologische verbindingszone in De Contreie.

5

3. Gewenste hoofdgroenstructuur Tot de hoofdgroenstructuur worden groenvoorzieningen gerekend die in visueel-ruimtelijke of functionele zin van betekenis zijn voor alle bewoners, passanten, toeristen etc. Ook groenvoorzieningen die van belang zijn voor natuurlijke en cultuurhistorische waarden binnen de gemeente worden tot de hoofdgroenstructuur gerekend. De hoofdgroenstructuur vertoont een sterke relatie met de stedenbouwkundige opzet zoals hoofdinfrastructuur, de dorpsassen en de diverse wijken. In het buitengebied biedt de landschappelijke structuur een basis voor de groenstructuren. Vlakken Bos- en recreatiegebieden Landgoederen Parken Sportvelden Begraafplaatsen Randen

Lijnen Hoofdwegen/ dorpsas Langzaamverkeersroutes Beken Kanaal

Vlakken Vlakken zijn groenobjecten van grotere omvang. Deze groenobjecten zijn van belang voor de geleding van de kernen, als visueel/functioneel overgangsgebied tussen de kern en het landschap, voor een aantrekkelijk woon- en recreatiemilieu, of voor de natuurwaarden. Oosterhout Binnen de bebouwde kom bestaan de groenobjecten van grotere omvang veelal uit parken (Warande, Lukwelpark, Slotparken en Slotbosse-torenpark), pleinen (Heuvel) en groenstroken die van betekenis zijn voor de recreatie, de geleding van de kern en voor de overgang van de stad/ dorp naar het landelijk gebied (bijvoorbeeld bossen ten zuiden van de kern Oosterhout: de Vrachelse Heide en landgoed Oosterheide). Den Hout De karakterbepalende Houtse Heuvel welke het hart van het dorp vormt. Daarnaast zijn de opstanden ter plaatse van de Houtse Linies aangemerkt als vlak. Dorst Het boscomplex ‘Boswachterij Dorst’, als onderdeel van het Landschapspark Breda-Oosterhout. Lijnen Lijnen in de groenstructuur zijn lineaire groenelementen en bestaan uit enkele of dubbele bomenrijen en/of houtsingels. Deze lineaire groenelementen vallen veelal samen met landschappelijke en stedenbouwkundige patronen zoals bij reliëf, bebouwing, wegen, water en verkaveling en waterlopen buiten de bebouwde kom.

De landschappelijke beplantingen langs wegen en waterlopen (beken) buiten de bebouwde kom en de bomenrijen langs belangrijke ontsluitingswegen binnen de bebouwde kom zijn voorbeelden van lijnvormige elementen.

6

Oosterhout Tot de hoofdgroenstructuur in Oosterhout behoort het groen langs: - De hoofdontsluitingswegen van de Groene Ladder’ bestaande uit oostelijke noordzuidas; - (Burg. Elkhuizenlaan –Pasteurlaan – Abdis van Thornstraat – Sint Antoniusstraat – Tilburgseweg – Beneluxweg) en de westelijke noord-zuidas (Statendamweg – van Liedekerkestraat – Bredaseweg); - Daarnaast vormen de oostwest verbindingen tussen deze twee assen de groene verbindende schakels (Burg. Materlaan, Ridderstraat, Strijenstraat, Bovensteweg, Oostpolderweg/ Kreeksluisweg, Wilhelminalaan); - De hoofdroute langzaamverkeer in de ‘Groene Ruggengraat’ (Burg. Holtroplaan, Slotlaan, Hoofseweg en Vissersweg), de oostwest route (Effentweg) en het fietspad achter de geluidswal A27; - De hoofdontsluitingswegen naar het centrum (Weststadweg, Bredaseweg, Vijf Eikenweg, Hoogstraat, Ekelstraat en Oude Veerseweg); - De ecologische verbindingszones (Wilhelmina- en Markkanaal, EVZ Vrachelen III/Weststad III); - De groene geluidwerende voorzieningen langs Rijksweg A27 en Bovenste weg. Den Hout Tot de hoofdgroenstructuur in Den Hout behoort het groen langs: - de dorpsas (Vrachelsestraat, Stelvenseweg); - de ontsluitingswegen naar de Houtse Heuvel (Vrachelse straat, Ruiterspoor, Eindsepad, Achterstraat) Dorst In de kern Dorst wordt de Rijksweg, Spoorstraat, Geerstraat en Bavelstraat tot de lineaire groenelementen gerekend.

Oosteind De dorpsas (provinciale weg) van Oosteind vormt een sterk lineair groenelement.

7

Figuur 1: overzichtskaart van de gewenste hoofdgroenstructuur Oosterhout

8

Ontbrekende schakels/ versterking bestaande groenstructuur 1) Versterking blauw-/groenstructuur Torenstraat – Hoofseweg; 2) Versterken groenstructuur Heuvel – Arenstraat en Nieuwstraat – Markt; 3) Aanvullen ontbrekende schakel tussen Nieuwe Bouwlingstraat en Wilhelminalaan; 4) Aanvullen ontbrekende schakel hoofdgroenstructuur Wilhelminalaan tussen Zwaaikom en Sluis I; 5) Het versterken van de geledingszone tussen Oosterhout en Geertruidenberg langs Statendamweg; 6) Ontbrekende schakel Provincialeweg waar mogelijk aanvullen. Dit houdt in aanplant bomen in particulier groen ter versterking van de groenstructuur conform project “Bomen op particulier terrein”; 7) Versterken groenstructuur Hoogstraat tussen Heistraat en provinciale weg; 8) De aanleg van een kleinschalige landschapsstructuur en landschapszone op de grens met Dongen; 9) Versterken groenstructuur langs de Heistraat - Ekelstraat.

10) Versterken verbinding bosgebieden ten noorden en zuiden van Steenoven; 11) Aanvullen ontbrekende schakel Wethouder Dijklaan; 12) De versterking van het landschap Dorst met bos en beekdalelementen; 13) Verandering groenbeeld Warandelaan (tunneleffect) door vervanging Amerikaanse eiken; 14) Versterken nodig monumentale beukenrij langs Bredaseweg door verslechterde groeiplaatsomstandigheden en aantasting door zwammen; 15) Aanleg nieuwe verbinding tussen Vrachelse Heide – Landgoed Oosterheide; 16) Nader uit te werken groenstructuur van de Burg. Materlaan; 17) Toe te voegen blauw-/groenstructuur aansluitend op Oosterheide 18) Versterken verbinding EVZ Contreie en bosgebied ten zuiden van Houtse Akkers; 19) Versterking van het groen Vrachelsestraat (alleen mogelijk in overleg met particulieren door de beperkte profielbreedte van de weg);

9

4. Groenstructuur per deelgebied In de Omgevingsvisie is uitgegaan van een aantal deelgebieden binnen de gemeente Oosterhout. In de bijlage is per deelgebied een overzicht gegeven van de ontbrekende groene en blauw-/groenstructuren. De nummering van de ontbrekende schakels (zie hoofdstuk hiervoor) correspondeert met de nummering op de kaarten. Deze elementen zijn overgenomen op de IDeekaarten in de Omgevingsvisie gemeente Oosterhout.

5. Vervolg Deze notitie omvat de onderbouwing van de geduide groenelementen op de IDeekaarten voor de gebieden in de Omgevingsvisie. Dit betreft deels een actualisatie en aanvulling van de elementen uit het Groenstructuurplan. Deze notitie kan daardoor beschouwd worden als een opmaat naar een actualisatie van het Groenstructuurplan op termijn. Het is wenselijk om daarbij ook per deelgebied invulling te geven aan gemeentelijke ambities, zoals bijvoorbeeld de hoeveelheid groen per gebied, de algemene uitstraling of identiteiten en de mate van urgentie en prioriteit. Daarnaast is het wenselijk om op dat moment een vertaling te maken naar concrete inrichtingsmaatregelen, het beheer en onderhoud en de beschikbare budgetten.

10

Bijlage – ontbrekende groenstructuren per deelgebied

Figuur 2: Centrum

11

Figuur 3: Strijen

12

Figuur 4: Leijsenakkers

13

Figuur 5: Slotjes

14

Figuur 6: West

15

Figuur 7: Dommelbergen

16

Figuur 8: Oosteind

17

Figuur 9: Vijf Eiken/Everdenberg

18

Figuur 10: Dorst

19

Figuur 11: Oosterheide

20

Figuur 12: Vrachelen

21

Figuur 13: Den Hout

22

Figuur 14: Weststad

23

24