bijlage 1c - verslag Samenleving (22-04)

Werkbijeenkomst Corona Impact Analyse, fase 2 Onderdeel: Samenleving Gehouden op donderdag 22 april in Theater De Bussel, Oosterhout (hybride bijeenkomst) Aanwezig: Jacqueline Slotboom, Suzanne de Jong, Ellen Mangelaars (Surplus Welzijn), Frank Boermans (Buurtpreventie Oosterhout), Louis Nelisse (bewoners Slotjes-Midden), Wilma Rekkers, Cora de Wit (H19), Nienke Heerius (Moove), Michel van der Vlies (MEE), Yvonne Balemans (Thuisvester), Ad Caron (Vereniging Belangen Oosteind), Rosalie van den Durpel (Sociaal Team Oosterhout) Algemeen beeld Veel organisaties op het gebied van zorg en welzijn zijn anders gaan werken. De coronaregels leggen zekere beperkingen op aan fysieke bijeenkomsten, waardoor organisaties vaker “digitaal” zijn gegaan. Dat varieert dan van digitale klantcontacten van zorginstellingen tot het via de lokale omroep aanbieden van bewegingsactiviteiten voor ouderen. De coronacrisis heeft geleid tot een enorme boost op het gebied van vrijwilligerswerk. Zo is Oosterhout voor Elkaar explosief gegroeid en kreeg het er 266 nieuwe vrijwilligers bij. Buurtgericht werken blijft ongekende mogelijkheden bieden om hulp op het niveau van de wijk of de buurt aan te bieden. De stappen die de gemeente Oosterhout heeft gezet met buurt- en wijkgericht werken, helpt daarin zeker mee.

Het algemene beeld is gunstig: alle buurtpreventieteams hebben hun draai wel gevonden, in veel wijken – zoals Slotjes-West – zijn als gevolg van de coronacrisis tal van nieuwe initiatieven ontstaan. Wijkgericht werken geeft een nieuwe dynamiek, je ziet nu ook in alle wijken bewegingen ontstaan. Die initiatieven kunnen van elkaar leren, kunnen elkaar versterken. Het succes van dat soort initiatieven lijkt vaak af te hangen van de mate waarin men er in geslaagd is zo’n activiteit positief aan te vliegen. Niet expliciet zeggen dat je bezig bent met het bestrijden van eenzaamheid, maar buurtgenoten uitnodigen voor leuke gebeurtenissen en manifestaties. Zo bieden bijvoorbeeld sport en cultuur mogelijkheden tot ‘spontane’ en laagdrempelige ontmoetingen, zonder dat die direct in verband worden gebracht met sociale problematieken. “De hele dynamiek verandert als je het niet over het bestrijden van eenzaamheid hebt, maar over een manifestatie als Smakelijk Slotjes”. Een en ander laat echter onverlet dat de coronacrisis er bij sommige Oosterhouters meer dan fors inhakt. Er zijn toch best veel mensen die, al dan niet “onzichtbaar”, zwaar getroffen worden door de effecten van de crisis. Lag er een jaar geleden vooral de focus op de kwetsbare categorieën als ouderen, nu zie je dat in alle leeftijden mensen gaan omvallen. De crisis duurt zo lang, dat gaat bij veel mensen echt heel diep.

Binnen sommige gezinnen lijken meerdere problematieken elkaar te versterken. De complexiteit neemt hierdoor toe. Mensen met een beperking hebben te maken met problemen die door corona worden versterkt. En het is soms lastig om die mensen te bereiken; digitaal is niet altijd een oplossing. Aan de andere kant zijn er ook mensen die in deze tijden van crisis ineens heel veel zelf blijken te kunnen. En het aantal mensen dat zich kwetsbaar durft op te stellen, neemt toe. “Mensen durven, anders dan in de tijden voor de coronacrisis, bijvoorbeeld aan te geven dat ze zich zorgen maken om hun buurman”. En er zijn (nieuwe) categorieën inwoners die in financiële problemen zijn geraakt; eerst waren dat voornamelijk mensen met een bijstandsuitkering, maar daar lijkt nu ook een groep ZZP’ers bij gekomen te zijn. Vanuit Thuisvester wordt gepleit voor een financieel vangnet om te voorkomen dat die mensen uiteindelijk betaalachterstanden oplopen. Op die manier kan je voorkomen dat deze mensen in een neerwaartse financiële spiraal terecht komen. Zorg dat er snel inkomen is, en ga achteraf pas beoordelen of een en ander helemaal volgens de regels

is verlopen. Een aantal betrokken partijen zou hiervoor eigenlijk een “noodfonds” moeten inrichten. Mensen zijn gebaat bij bestaanszekerheid. Als je je zorgen moet maken over je inkomen of over je woning, levert heel veel stress op. De inzet van ondersteunende organisaties is nu vaak gericht op het verlenen van zorg, terwijl het vaak effectiever is om voor deze categorie te zorgen voor voldoende bestaanszekerheid. Deze crisis heeft ook duidelijk gemaakt dat de kwaliteit van de buitenruimte heel belangrijk is. Mensen zijn de afgelopen anderhalf jaar meer buiten gaan bewegen. En een kwalitatief goed ingerichte buitenruimte kan die ontwikkeling sterk ondersteunen. De samenwerking tussen verschillende organisatie en instellingen op het gebied van zorg en welzijn is de afgelopen periode al sterk verbeterd, maar hier is (nog) meer winst te halen. De verbinding kan nog meer gemaakt worden, met name als het om de inzet van sport en cultuur gaat. En denk vooral ook na over hoe je nieuwe groepen vrijwilligers kan aantrekken en faciliteren.