Bijlage 1 Beoordeling locaties Zonneparken Dorst en A59 - def_19-04-2023

RAPPORT

Beoordeling locaties Zonneparken Dorst en A59 Gemeente Oosterhout

Versie: 2.0 Status: Definitief Datum: 19-04-2023 Kenmerk: A30-J.J.M.-HS-RAP23002819

Autorisatieblad Beoordeling locatie Zonnepark Dorst en locatie Zonnepark A59 Gemeente Oosterhout

Naam Opgesteld door

Akkoord

Datum

Gecontroleerd door Vrijgegeven door

Joris Wever, Arjan Freije, Rudy Brons BRO en Monique Mooij Niels van den Berg

Versiehistorie Versie Naam

Datum

Korte toelichting

0.1 0.2 1.0 2.0

06-04-2023 12-04-2023 14-04-2023 19-04-2023

Versie t.b.v. review gemeente Eindconcept versie t.b.v. review BRO Review BRO en Monique Mooij verwerkt Kleine wijzigingen verwerkt

Concept Concept Definitief Definitief

12-04-2023 13-04-2023 19-04-2023

A30-J.J.M.-HS-RAP-23002819 / Proj.nr. M0004999 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 19-04-2023

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

1

1.1 1.2

Aanleiding Leeswijzer

1 1

2.

Beoordelingskader

2

3.

Beoordeling locatie Zonnepark Dorst en locatie Zonnepark A59

4

3.1

Beoordeling locatie Zonnepark Dorst

4

3.1.1 3.1.2

Randvoorwaarden Beoordeling criteria

5 5

Beoordeling locatie Zonnepark A59

6

3.2.1 3.2.2

7 7

3.2

Randvoorwaarden Beoordeling criteria

Bijlagen

9

Bijlage 1 - Lijst van documenten beoordeling locaties zonneparken

10

Lijst van documenten voor beoordeling locatie Zonnepark Dorst Lijst van documenten voor beoordeling locatie Zonnepark A59

Colofon

A30-J.J.M.-HS-RAP-23002819 / Proj.nr. M0004999 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 19-04-2023

10 10

11

1. Inleiding 1.1

Aanleiding

Vanuit de noodzaak om klimaatverandering tegen te gaan, staan we als samenleving voor de opgave de CO2-uitstoot te verminderen. Door de energietransitie van fossiele naar schone brandstoffen neemt Nederland verantwoordelijkheid om klimaatverandering tegen te gaan. Het landelijk streven van 60% CO2-reductie in 2030 vertaalt zich door in regionale energiedoelen, voor Oosterhout vastgelegd in de RES 1.0 West-Brabant (RES 1.0). Voorjaar 2021 heeft de gemeenteraad de RES 1.0 vastgelegd. Hierin staan afspraken voor de opwek van wind- en zonne-energie. Voor zonne-energie ligt de voorkeur dit zo veel mogelijk op daken en ander verhard oppervlak te doen. Dit is echter onvoldoende om de doelen te behalen. Daarom is een van de afspraken uit de RES 1.0 dat de gemeente Oosterhout voor de opgave staat om in 2030 minimaal 34 GWh aan energie op te wekken door middel van zonneparken. Deze zonneparken moeten ontwikkeld worden in het buitengebied. Het ontwikkelen van zonneparken brengt vele locatiegebonden uitdagingen met zich mee. Niet elke locatie is even geschikt. Het beleidsstuk ‘Afwegingskader Zonneparken Buitengebied Oosterhout’ geeft de onderbouwing van de criteria waarop locaties onderscheiden worden in kansrijkheid voor de ontwikkeling van een zonnepark.

Het beoordelingskader dat hieruit volgt betreft een hulpmiddel en reikt leidende principes en bouwstenen aan voor de gemeente en initiatiefnemers om te kunnen beoordelen of een locatie geschikt zou kunnen zijn voor realisatie van een zonnepark in het buitengebied. Om vast te stellen of een locatie daadwerkelijk geschikt is, zal te allen tijde nader onderzoek naar de exacte locatie nodig zijn. Het afwegingskader is nadrukkelijk niet van toepassing op stedelijk gebied. De gemeente Oosterhout heeft Movares gevraagd om met behulp van het afwegingskader de initiatieven van de locatie Zonnepark Dorst en van de locatie Zonnepark A59 te beoordelen. Deze beoordeling geeft een eerste indicatie van de kansrijkheid van genoemde initiatieven.

1.2

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 staat het beoordelingskader, overgenomen uit het ‘Afwegingskader Zonneparken Buitengebied Oosterhout’. Het beoordelingskader bestaat uit criteria die locatiespecifiek zijn, zichtbaar gemaakt in de kansenkaart, en criteria die dat niet zijn. In hoofdstuk 3 wordt het afwegingskader toegepast op de genoemde initiatieven voor de locatie Zonnepark Dorst en locatie Zonnepark A59.

A30-J.J.M.-HS-RAP-23002819 / Proj.nr. M0004999 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 19-04-2023

1/11

2. Beoordelingskader Het beoordelingskader is tot stand gekomen op basis van vastgesteld beleid. De selectie van criteria dekt de beoordeling van locaties op de thema’s landschap, natuur, energieopbrengst en meervoudig ruimtegebruik. Uit het afwegingskader volgt dat de landschappelijke inpassing en de bijdrage aan de energieopbrengst van groot belang zijn. De landschappelijke waarde is zeer relevant voor een goede inpassing en de energieopbrengst is noodzakelijk om aan het RES-doel te voldoen. De relatieve waarde van elk criterium ten opzichte van elkaar wordt niet in het beoordelingskader bepaald. Een integrale afweging tussen de criteria voor elke locatie specifiek is noodzakelijk. Elke locatie wordt individueel beoordeeld. Tabel 1 geeft een overzicht van de criteria, een korte toelichting en de achterliggende beleidsdocumenten. Tabel 1: Overzicht beoordelingscriteria met achterliggende beleidsdocumentatie

Criterium

Sub-criterium

Uitwerking

Landschap

Landschapstype

Ligging van locaties in specifieke landschapstypen Ligging van locaties in nabijheid van bebost terrein Ligging van locaties in nabijheid van bedrijventerrein en infrastructuur Ligging van locaties in gebieden met hoge culturele waarde Ligging van locaties in/nabij NNB, GBM en weidevogelgebied Relatieve bijdrage aan RES-doel Aanwezigheid meer functies in plannen voor locatie

Ruimtelijk-visuele inpassing Aansluiting bedrijventerrein infrastructuur Cultuurhistorische waarden Natuur

Energieopbrengst Meervoudig ruimtegebruik

en

A30-J.J.M.-HS-RAP-23002819 / Proj.nr. M0004999 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 19-04-2023

Achterliggend beleidsdocumenten NOVI Ruimtelijke onderlegger RES 1.0 Omgevingsvisie Oosterhout

Ruimtelijke RES 1.0

onderlegger

Ruimtelijke onderlegger RES 1.0 Omgevingsvisie Oosterhout NNB Omgevingsvisie Oosterhout NOVI RES 1.0 IOV RES 1.0

2/11

Onderstaande voorbeeldtabel toont de interpretatie van de effectbeoordeling. Per criterium kan dit nog verschillen, maar in hoofdlijn geeft dit aan hoe geschikt of ongeschikt een gebied is. Tabel 2 Beoordelingstabel

Score

Kwalitatief oordeel Kansrijk

+ Minder kansrijk 0 Niet kansrijk -

Toelichting De locatie sluit positief aan op dit criterium. Er zijn wat dit criterium betreft goede ontwikkelkansen voor een zonnepark De locatie sluit noch positief, noch negatief aan op dit criterium. Bij de ontwikkeling van een zonnepark moet goed gekeken worden naar de precieze lokale uitwerking. De locatie sluit negatief aan op dit criterium. Bij de ontwikkelingen moet zeer goed onderzocht worden of een zonnepark hier wel ontwikkeld kan worden.

A30-J.J.M.-HS-RAP-23002819 / Proj.nr. M0004999 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 19-04-2023

3/11

3. Beoordeling locatie Zonnepark Dorst en locatie Zonnepark A59 In dit hoofdstuk is de beoordeling van locatie Zonnepark Dorst en locatie Zonnepark A59 opgenomen conform bovenstaand beoordelingskader.

3.1

Beoordeling locatie Zonnepark Dorst

In figuur 1 is de locatie van Zonnepark Dorst zichtbaar ten zuidwesten van het dorp Dorst. Zie de bijlage voor de documenten waarop de beoordeling is gebaseerd.

Figuur 1: Kansenkaart. Op basis van de criteria natuur en landschap ligt de locatie van Zonnepark Dorst (linksonder) in een zeer kansrijk gebied ten opzichte van de rest van het buitengebied van Oosterhout (zie voor scherpe resolutie bijlage 2)

A30-J.J.M.-HS-RAP-23002819 / Proj.nr. M0004999 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 19-04-2023

4/11

3.1.1 Randvoorwaarden Aansluiting op het net Voor de locatie Zonnepark Dorst lijken goede aansluitmogelijkheden aanwezig. Zonnepark Bavelse Berg in de gemeente Breda ligt in de nabijheid en is al aangesloten op het net, daar liggen koppelkansen voor Zonnepark Dorst. Of de initiatiefnemer contact heeft gehad met de netbeheerder is niet bekend. Participatie Het initiatief heeft een participatieplan ingediend waarin ingegaan wordt op het participatieproces evenals mogelijkheden om financieel te participeren. Bijvoorbeeld door middel van een persoonlijk stukje zon/paneel op naam, door middel van crowdfunding of de postcoderoosregeling. 3.1.2 Beoordeling criteria Aan de hand van het beoordelingskader en de kansenkaart zijn de criteria beoordeeld. In onderstaande tabel worden deze kort toegelicht. Het criterium ‘meervoudig ruimtegebruik’ wordt separaat toegelicht. Tabel 3 Beoordelingstabel locatie Zonnepark Dorst

Beoordelingscriterium Landschapstype

Score 0

Ruimtelijk-visuele inpassing

0

Aansluiting bedrijventerrein en infrastructuur Cultuurhistorische waarden Natuurgebieden

+

Energieopbrengst

0

Meervoudig ruimtegebruik

+

+ 0

Toelichting De locatie ligt in het zandontginningslandschapstype. Het zonnepark kan hier neutraal op aansluiten. De ruimtelijk-visuele inpassing is neutraal vanwege weinig nabijheid van groene structuren. De Akkerweg heeft nauwelijks bomen. In het initiatief wordt hier wel op aangehaakt door een visuele afscherming van een houtwal en struweelhagen aan de zijde van de Akkerweg. De aansluiting op bedrijventerrein en infrastructuur is positief, vanwege de gedeelde grens met het bedrijventerrein en reeds bestaande zonnepark in de gemeente Breda. Cultuurhistorische waarden zijn afwezig en daardoor is deze beoordeling positief. De score voor natuur is neutraal. De locatie ligt in de nabijheid van het NNB. Daarnaast bevindt zich weinig houtopstand in het gebied, slechts enkele bomen. Bij de verdere ontwikkeling op deze locatie dient specifiek rekening gehouden te worden met de nabijheid van het NNB. De verstoring tijdens de realisatie dient geminimaliseerd te worden. Nader onderzoek is nodig. De verwachte energieopbrengst van de locatie is 11,4 GWh. Dit geeft een neutrale score (realisatie 25-50% RES-doel). Het is een gemiddelde bijdrage aan het RES-doel Zie toelichting

Toelichting meervoudig ruimtegebruik Het onderwerp ‘meervoudig ruimtegebruik’ komt in de aanvraag expliciet naar voren. De initiatiefnemer omschrijft verschillende manieren waarop zij dit wil toepassen. In het ontwerp is hier op verschillende manieren rekening mee gehouden: - Plantengroei krijgt de ruimte onder een verhoogde opstelling van de zonnepanelen. Dit komt de biodiversiteit ten goede; - De agrarische functie blijft deels behouden; schapen grazen onder de zonnepanelen. Dit is mede mogelijk door de verhoogde aanleg van de zonnepanelen; - Daarnaast zijn er concrete plannen om aan de randen ruimte te maken voor een struweelhaag. Ook het extensief maaibeleid geeft ruimte voor kruiden en faunarijk grasland;

A30-J.J.M.-HS-RAP-23002819 / Proj.nr. M0004999 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 19-04-2023

5/11

-

Verspreid over het gebied worden insectenhotels en nestkasten geplaatst. Doel hierbij is dat de natuurwaarde van het gebied erop vooruit gaat ten opzichte van de huidige situatie; Langs de randen worden struwelen en natuurvriendelijke oevers gerealiseerd. Op deze manier ontstaat er een gevarieerd gebied wat de natuur ten goede komt;

In het plan staan verschillende afbeeldingen van hoe het zonnepark eruit zou moeten gaan zien, bijvoorbeeld 6 maanden na de ingebruikname. Hier kan de gemeente de initiatiefnemer later op aanspreken. Om bovenstaande redenen wordt het criterium meervoudig ruimtegebruik voor Zonnepark Dorst positief beoordeeld.

3.2

Beoordeling locatie Zonnepark A59

In figuur 2 is de locatie van Zonnepark A59 zichtbaar ten noordoosten van Oosterhout. Zie de bijlage voor de documenten waarop de beoordeling is gebaseerd.

Figuur 2: Kansenkaart. Op basis van de criteria natuur en landschap ligt de locatie Zonnepark A59 (midden boven) in een zeer kansrijk gebied ten opzichte van de rest van het buitengebied van Oosterhout (zie voor scherpe resolutie bijlage 2)

A30-J.J.M.-HS-RAP-23002819 / Proj.nr. M0004999 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 19-04-2023

6/11

3.2.1 Randvoorwaarden Aansluiting op het net Er lijkt sprake te zijn van goede aansluitmogelijkheden op het net. In het nabijgelegen Geertruidenberg ligt de Amercentrale als centraal knooppunt in het net. Daar liggen mogelijk koppelkansen. Of de initiatiefnemer contact heeft gehad met de netbeheerder is niet bekend. Participatie De initiatiefnemer heeft een breed participatieproces voorzien. Specifiek is er daarbij aandacht voor ecologie door middel van de werkgroep biodiversiteit. Ook op andere manieren is aandacht voor participatie, bijvoorbeeld door sessies in het potentiële gebied. Tevens is er de mogelijkheid om financieel te participeren. 3.2.2 Beoordeling criteria Aan de hand van het beoordelingskader zijn de criteria beoordeeld. In onderstaande tabel worden deze kort toegelicht. Het criterium ‘meervoudig ruimtegebruik’ wordt separaat toegelicht. Tabel 4 Beoordelingstabel locatie Zonnepark A59

Beoordelingscriterium Landschapstype

Score 0

Ruimtelijk-visuele inpassing

+

Aansluiting bedrijventerrein en infrastructuur

+

Cultuurhistorische waarden Natuurgebieden

+

Energieopbrengst

+

Meervoudig ruimtegebruik

0

0

Toelichting De locatie ligt in het zeekleigebied. Dit leent zich noch positief, noch negatief voor de ontwikkeling van het zonnepark. De nabijheid van groenstructuren, bijvoorbeeld langs het Kromgat, biedt ruimtelijk-visuele aanknopingspunten en is daarom positief beoordeeld. Door de nabijheid van de A59 is het gebied zeer geschikt om de RES 1.0 landschappelijke bouwstenen toe te passen. In het bijgeleverde ontwerp van SMARTLAND landschapsarchitecten is dit ook terug te zien. De aansluiting op de infrastructuur is dus positief en biedt goede kansen om een energielandschap te ontwikkelen. Cultuurhistorische waarden zijn afwezig en daardoor is deze beoordeling positief. De locatie binnen de Groen Blauwe Mantel geeft een neutrale score voor natuur. De verbinding tussen verschillende delen van het NNB kan versterkt worden door een goed ontwerp, maar dit geeft ook uitdagingen. In het bijgeleverde ontwerp wordt gesproken over een werkgroep biodiversiteit die de concrete invulling van het groen bediscussieert. Het groen wat verloren gaat wordt gecompenseerd en langs het Kromgat ontstaat een robuustere structuur. Op deze manier wordt de ecologische verbindingszone (deel van de NNB) versterkt. Echter brengt de keuze voor deze locatie wel de uitdaging met zich mee goed rekening te houden met de natuurwaarden. Het principeverzoek uit 2020 beschrijft een verwacht productie van ca. 43 GWh.

Dit is ruim voldoende om aan het RES-doel te voldoen. Daarom krijgt deze locatie een positieve beoordeling Zie toelichting

Toelichting meervoudig ruimtegebruik Het meervoudig ruimtegebruik komt enigszins terug in het inpassingsplan. De oorspronkelijke combinatie met windmolens is een vorm van meervoudig ruimtegebruik, maar is niet het toevoegen van een extra functie. De onderbouwing van SMARTLAND toont een toename van de biodiversiteit, maar de daadwerkelijke extra oppervlakte met ruimte voor nieuwe begroeiing, is minimaal. Natte hooilandvegetatie ontstaat in de laaggelegen kwelzone en er komt in het plan ook ruimte voor reeën

A30-J.J.M.-HS-RAP-23002819 / Proj.nr. M0004999 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 19-04-2023

7/11

om het gebied in te gaan. De mogelijkheid om het laaggelegen gebied in een later stadium als waterberging te gebruiken wordt genoemd, maar voor nu niet aangevraagd. Tegelijk blijft het gebied met name één functie behouden, namelijk energieopwekking, en zijn er weinig plekken waar functies gestapeld worden. Om deze redenen beoordelen wij het criterium meervoudig ruimtegebruik neutraal.

A30-J.J.M.-HS-RAP-23002819 / Proj.nr. M0004999 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 19-04-2023

8/11

Bijlagen -

Bijlage 1 - Lijst van documenten beoordeling locaties zonneparken; Bijlage 2 - Kansenkaart Zonneparken Buitengebied Oosterhout inclusief locaties Zonneparken Dorst en A59.

A30-J.J.M.-HS-RAP-23002819 / Proj.nr. M0004999 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 19-04-2023

9/11

Bijlage 1 - Lijst van documenten beoordeling locaties zonneparken Lijst van documenten voor beoordeling locatie Zonnepark Dorst -

Zonneweide Dorst/Oosterhout, Aanvraag Principe akkoord December 2020, Rooftop Energy; Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark Dorst, Groendus, 22 december 2022; Landschappelijke inpassing Zonnepark Dorst, Groendus, 18 augustus 2022.

Lijst van documenten voor beoordeling locatie Zonnepark A59 -

Aanvraag Zonnepark Hillenpolder Oosterhout, 1 oktober 2020; Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark op Energiepark A59 Oranjepolder, Mees Ruimte & Milieu, 1 oktober 2020; Landschappelijk ontwerp en inpassingsplan Zonnepark Energiepark A59 Oosterhout, SMARTLAND landschapsarchitecten, september 2020; Zonnepanelenpark Oosterhout, toetsing in het kader van de natuurwetgeving, Van der Goes en Groot, 12 mei 2020; Eindverslag Inspraakprocedure “Energiepark A59”, gemeente Oosterhout, 15 juni 2020; Verslag omgevingsdialoog Energiepark A59 (zon), Shell.

A30-J.J.M.-HS-RAP-23002819 / Proj.nr. M0004999 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 19-04-2023

10/11

Colofon OPDRACHTGEVER

UITGAVE

Gemeente Oosterhout

Movares Nederland B.V.

Daalseplein 100 Postbus 2855 3500 GW Utrecht TELEFOON ONDERTEKENAAR

+31 6 18 53 63 16 Berg K van den (Niels) niels.van.den.berg@movares.nl

PROJECTNUMMER KENMERK

M0004999 A30-J.J.M.-HS-RAP-23002819

© 2023, Movares Nederland B.V. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Movares Nederland B.V.

A30-J.J.M.-HS-RAP-23002819 / Proj.nr. M0004999 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 19-04-2023

11/11

Bijlage 2 - Kansenkaart Zonneparken Buitengebied Oosterhout De score op deze kaart is op basis van de criteria landschap en natuur. Uitgesloten zijn de criteria energieopbrengst en meervoudig ruimtegebruik. De kaart is een hulpmiddel om te kunnen beoordelen of een locatie geschikt zou kunnen zijn. Zeer kansrijk betekent nog niet per definitie een vergunbare locatie. Om vast te stellen of een locatie daadwerkelijk geschikt is, is te allen tijde nader onderzoek nodig.

W

A59

Made

's Grav Oosterhout

eijden

Donge Potentiële locaties Grens buitengebied gemeente Oosterhout

Teteringen

Gemeentegrens Oosterhout Stedelijk gebied Woningbouwplannen Oosterhout Oost, Oosteind en Dorst-Oost (globaal)

B r e dZeer a kansrijk gebied

Minder kansrijk gebied Zeer weinig kansrijk gebied

Dorst Rijen

Dorst

0

1

2

km