Advies beschermd wonen 251120

Van Aan Onderwerp Behandeld door Datum

Adviesraad Sociaal Domein College van burgemeester en wethouders Advies Beleidskader beschermd wonen. Werkgroep Beschermd Wonen 26-11-2020

Advies Beleidskader beschermd wonen 1. Inleiding Deze notitie bevat het advies van de ASD (Adviesraad Sociaal Domein, later Adviesraad) en in het bijzonder van de werkgroep Beschermd Wonen, voor wat betreft de inhoud (de doelen die gemeenten willen bereiken met de regionale maatwerkvoorziening beschermd wonen tot en met 2025) van het Beleidskader Regionale Maatwerkvoorziening Beschermd Wonen regio Breda 2021-2025. Bovengenoemd beleidskader is een nadere uitwerking van de visie die in 2017 is vastgesteld in het beleidskader “Opvang en bescherming in regio Breda vanaf 2020”. 2. Aanleiding Sinds 2008 is de centrumgemeente Breda verantwoordelijk voor de maatschappelijke opvang. In 2015 kwam daar de verantwoordelijkheid voor beschermd wonen bij. Centrumgemeente Breda heeft voor de regio voor zowel maatschappelijke opvang als beschermd wonen de begeleiding en andere activiteiten ingekocht. In 2017 is de regio begonnen met de voorbereidingen voor doordecentralisatie. Als kader daarvoor hebben eind 2017 de raden van alle gemeenten de nota “Opvang en bescherming in regio Breda vanaf 2020”vastgesteld. De gemeenten vinden het nu tijd om de innovatie, die in de opdracht van de Wmo en hun visie ”Opvang en bescherming” van 2017, besloten ligt, door te zetten.

De Gemeente Oosterhout vindt het belangrijk de Adviesraad te betrekken bij de totstandkoming van het Beleidskader Regionale Maatwerkvoorziening Beschermd Wonen regio Breda 2021-2025. 3. Bevindingen 3.1 De vraag van het college Door de Gemeente is aan de Adviesraad gevraagd kritisch mee te denken en te adviseren bij de totstandkoming van het Beleidskader Regionale Maatwerkvoorziening Beschermd Wonen regio Breda 2021-2025 en daar waar nodig inbreng te leveren. In samenspraak met de gemeente heeft de Adviesraad besloten geen inwoners van Oosterhout bij het opstellen van deze notitie te raadplegen. Dit ook gezien het korte tijdspad voor de besluitvorming door B&W en de gemeenteraad.

3.2 Ontvangen beleidsstukken Het Beleidskader Regionale Maatwerkvoorziening Beschermd Wonen regio Breda 2021-2025 d.d. januari 2021.

Advies Beleidskader Beschermd Wonen d.d. 26-11-2020

1

4. Vragen en aanvullingen vanuit de adviesraad en de werkgroep. Algemeen De vragen en opmerkingen van de Adviesraad zijn zowel schriftelijk (12-11-2020) als mondeling (d.d. 23-11-2020) voorgelegd aan de Gemeente en zowel schriftelijk als mondeling beantwoord. Er was voldoende ruimte voor toelichting op de gestelde vragen en de vragen zijn zowel mondeling als schriftelijk uitvoerig beantwoord. Tekstueel zijn wijzigingen (aangegeven door de Adviesraad) door de gemeente doorgegeven aan het regionale redactieteam. Het valt de Adviesraad op dat de gebruikte terminologie (niet altijd bekend bij de lezer) niet is uitgeschreven. Voor wat betreft Het Beleidskader Regionale Maatwerkvoorziening Beschermd Wonen regio Breda 2021-2025 d.d. januari 2021. De Adviesraad vindt het opmerkelijk dat KOPP-kinderen (kinderen van ouders met psychiatrische problematiek) na hun 18e levensjaar vaak instromen in Beschermd Wonen projecten. De precieze reden is momenteel niet uit de monitoringsgegevens van gemeente Breda te halen. Het vermoeden bestaat (en dit wordt gestaafd met ervaringen uit de toegang beschermd wonen), dat deze jongeren de thuissituatie willen/moeten verlaten, bijvoorbeeld door escalaties thuis. Zij zijn echter nog niet in staat om de volledige stap naar zelfstandigheid te zetten.

Om die reden wordt tijdelijk beschermd wonen toegekend om hen te kunnen begeleiden naar volledige zelfstandigheid, aldus de Gemeente. Het valt de Adviesraad op dat op pag. 5 van het Beleidskader gesproken wordt over cliënten met complexe problematiek en in een mogelijke combinatie hierbij slechts enkele van deze problematieken zijn uitgeschreven. Zo ook bij de zorgmijders (op dezelfde pagina). Door de Adviesraad wordt in beide gevallen de financiële problematiek gemist. Bij cliënten met complexe problematiek is hun financiële problematiek in veel gevallen zwaarwegend, zo meent de Adviesraad. De gemeente geeft hierover aan, “de omschrijving is niet limitatief, het kenschetst de belangrijkste combinatie van problematiek die deze cliënten complex maakt en ook moeilijker om passende ondersteuning voor te organiseren. Schulden en zaken rondom participatie en inkomen zijn relevante zaken waarin in het herstelproces aan gewerkt moet worden, maar maken het niet per se moeilijker om passende ondersteuning te organiseren”. De Adviesraad is van mening dat de financiële problematiek nadrukkelijker benoemd zou kunnen worden, mede omdat ten gevolge van een penibele financiële situatie er juist andersoortige problematiek kan ontstaan. Op pag.

6 van het Beleidskader is het voor de Adviesraad onduidelijk of het hier (bij de twee intramurale voorzieningen voor beschermd wonen in de regio) om een totaal van het aantal plekken gaat of per locatie. De gemeente geeft hierover aan dat het hier een totaalbeeld betreft, maar dat dit beeld inmiddels genuanceerd is door Stichting Maatschappelijke Opvang Breda. Men denkt dat de uitnamen Wlz (Wet langdurige zorg) niet per se impact gaan hebben op de beschikbare plaatsen voor Wmo-beschermd-wonen-cliënten. De Adviesraad vindt het van belang, dat als de omvang van de uitname Wlz duidelijk is, het aantal plaatsen beschermd wonen wordt geactualiseerd.

Advies Beleidskader Beschermd Wonen d.d. 26-11-2020

2

Op pag. 9 leest de Adviesraad “voorliggend veld”. Voor iedere gemeente is dit voorliggend veld anders georganiseerd. Dit ziet de Adviesraad niet toegelicht in het document. De gemeente geeft hierover aan: “Dit is niet toegelicht in het regionaal beleidskader maar werkt iedere gemeente uit in een lokaal document. Dit bevat een overzicht van het lokale voorliggende voorzieningenniveau voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Dit document is voor Oosterhout al gereed en is in periodiek overleg met de Adviesraad tot stand gekomen.’ De Adviesraad vraagt de Gemeente wat ongeplande regionale 24-uursondersteuning van een professional buiten kantooruren voor iemand in Oosterhout betekent. De Gemeente geeft aan dat de gemeenten de capaciteit voor de 24 uurs nabijheid voor de regio gaan inkopen. Dus als iemand het nodig heeft krijgt hij/zij een bouwsteen/indicatie 24 uurs nabijheid en een zorgaanbieder waar de regiogemeenten een contract mee hebben en levert deze zorgaanbieder. Een en ander moet nog concreter uitgewerkt worden, aldus de Gemeente. De Adviesraad stelt voor hier een termijn te noemen van bijvoorbeeld één jaar. Op pagina 12 wordt gesproken over de participatieladder. Voor de Adviesraad is niet duidelijk hoe deze ladder is opgebouwd. Op pag.

13 wordt gesproken over een mogelijke complicerende factor voor relatieopbouw van cliënt met hulpverleners als cliënten met meerdere hulpverleners te maken hebben. De Adviesraad mist hier het begrip: regievoering. Pag. 14: De Gemeente gaat uit van een minimale medewerkingsbereidheid bij cliënten die een beroep doen op Beschermd Wonen. Voor de Adviesraad is het niet duidelijk hoe ver deze minimale medewerkingsbereidheid gaat. 5. Tot slot De Adviesraad waardeert het zeer dat zij is meegenomen in de totstandkoming van het Beleidskader Regionale Maatwerkvoorziening Beschermd Wonen regio Breda 2021-2025 en wil graag in de toekomst nauw betrokken blijven bij de invulling van het beleidskader en de invoering van de doordecentralisatie in het veld. 5.1 Verwachtingen Het gaat nu om het doordecentraliseren van het Beleid rondom Beschermd Wonen. Voor wat betreft algemeen: a. De Adviesraad verwacht dat de gebruikte terminologie bij een eerste gebruik wordt uitgeschreven. Voor wat betref het Beleidskader b. Het doordecentraliseren van het beleid rondom Beschermd Wonen vraagt op gezette tijden om evaluatie. De Adviesraad vindt het belangrijk om van de inwoners van Oosterhout te horen hoe dit Beleidskader aansluit bij hun verwachtingen. Graag worden wij als Adviesraad hierbij betrokken en zien wij een voorstel van de Gemeente voor deze evaluatie tegemoet. c.

Voor wat betreft het plaatsen van KOPP-kinderen binnen beschermd wonenprojecten zou door de gemeente mogelijk in preventieve zin gekeken kunnen worden hoe deze kinderen in

Advies Beleidskader Beschermd Wonen d.d. 26-11-2020

3

d. e.

f.

g. h.

i.

een vroeg stadium reeds begeleid kunnen worden naar een zeker mate van zelfstandig functioneren. Immers deze kinderen (niet zelden mantelzorgers) dragen in hun leven al een zekere mate van verantwoordelijkheid. Dit vraagt om nauwe samenwerking met GGZ-instellingen. Voor wat betreft de complexe problematiek verwacht de Adviesraad dat de financiële problematiek van cliënten een permanente plaats heeft in de analyse van hun problematiek. Voor wat betreft het aantal plekken bij de twee intramurale voorzieningen voor beschermd wonen in de regio vindt de Adviesraad het belangrijk dat er een goede regionale monitor wordt opgezet waarin, instroom, beschikbare plekken, doorstroomtijden, etc. goed zichtbaar worden. Voor wat betreft het begrip ”voorliggend veld”, zou een zinssnede opgenomen kunnen worden dat dit voor iedere gemeente een ander samengesteld veld betreft en zou verwezen kunnen worden naar de plaatselijke Koerswijzer. Voor wat betreft het begrip “participatieladder” zou de Gemeente een toelichting betreffende de opbouw van deze “ladder” kunnen opnemen in het document. Indien meerdere hulpverleners zich inzetten voor een cliënt en relatieopbouw een complicerende factor wordt is het essentieel dat er een goede link wordt gemaakt tussen het lokale proces en een casusregisseur.

In de toekomst zou de Gemeente aan de hand van casuïstiek de medewerkingsbereid van cliënten voor hulp binnen het kader van Beschermd Wonen verder kunnen analyseren en daar waar mogelijk kunnen doen toenemen.

Adviesraad Sociaal Domein Oosterhout Oosterhout, datum 26-11-2020

Voorzitter Mevr. Leny van der Ende

Werkgroep Mevr. T. Oomen

Advies Beleidskader Beschermd Wonen d.d. 26-11-2020

4