367151 raadsvoorstel 2e concernrapportage 2022 en MPG 2022

RAADSVOORSTEL Datum raadsvergadering Zaaknummer raadsvoorstel Portefeuillehouder

22 november 2022 367151 Melsen

Onderwerp 2e Concernrapportage 2022 en het Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2022 (MPG).

Voorgesteld besluit 1. Kennis te nemen van de 2e concernrapportage 2022; 2. Akkoord te gaan met de administratieve begrotingswijzigingen, zoals opgenomen in bijlage 1 van de 2e concernrapportage 2022; 3. Akkoord te gaan met de overheveling van in totaal € 732.000 vanuit de Algemene uitkering op basis van de septembercirculaire 2022 naar de posten asiel, maatschappelijke begeleiding statushouders, invoeringskosten Omgevingswet, Wet kwaliteitsborging bouw, leerlingenvervoer Oekraïne en participatie, zoals opgenomen in bijlage 2 van de 2 concernrapportage 2022; 4. Akkoord te gaan met toevoeging van de beheerders van de dorpshuizen Den Brink en Oostquartier vanaf 1 juli 2022 aan de formatie van het team Sport ten laste van het WMO exploitatiebudget, zoals opgenomen in bijlage 2 van de 2e concernrapportage 2022; 5. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid akkoord te gaan met het dekken van de hogere kosten ten laste van de hogere baten bij de producten kermissen, sportstimulering, sportparken, sporthallen en gymzalen en zwembad de Warande, en het dekken van hogere lasten voor de producten jong, verkeer, college en stagiaires vanuit het extra ontvangen accres zoals opgenomen in bijlage 2 van de 2e concernrapportage 2022. 6. Vast te stellen de resultaten en de actualisaties van de grondexploitaties zoals opgenomen in paragraaf 1.2 van het MPG.

Samenvatting 2e Concernrapportage 2022 Het doel van de concernrapportage is de raad te informeren over de verwachte financiële afwijkingen ten opzichte van de vastgesteld begroting: Exploitatie Het financiële beeld uit deze rapportage is € 2.453.000 voordelig ten opzichte van de begroting. De begroting 2022 sluit met een voordelig saldo van € 634.000. Hierdoor is de verwachting dat we 2022 afsluiten met een voordelig resultaat van € 3.087.000. Begrotingswijzigingen Middels deze rapportage wordt voorgesteld om een tweetal begrotingswijzingen op te stellen. De eerste wijziging betreft het administratief overhevelen van budgetten en is per saldo neutraal. De tweede wijziging betreft de actualisatie van de begroting voor de bijstellingen binnen de algemene uitkering, de wijziging van het beheer van de dorpshuizen, en in het kader van de begrotingsrechtmatigheid het dekken van extra lasten uit extra inkomsten en/of extra ontvangen accres. Investeringen Van de € 21,9 miljoen beschikbare investeringsruimte binnen de uitvoeringsplanning 2022 is per 5 september € 10,8 miljoen gevoteerd. Van het restant van € 11,1 miljoen is de verwachting dat € 9 miljoen nog aangevraagd wordt tot aan het einde van het jaar, waardoor er € 2,1 miljoen niet wordt

aangevraagd. Dit wordt met name veroorzaakt door het doorschuiven van het krediet voor het stadhuis naar 2023. Bij de gevoteerde kredieten wordt momenteel op deze projecten een nadelig resultaat verwacht tot einde van de projecten ten opzichte van de beschikbare budgetten van afgerond € 260.000. Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2022 In het Meerjarenperspectief grondexploitaties (MPG) wordt een actueel inzicht gegeven in de stand van zaken van de binnen de gemeente Oosterhout geopende grondexploitaties. De kern van het opstellen van een MPG is om snel inzicht te krijgen in de risico’s van alle grondexploitaties binnen een gemeente en om snel een indruk te krijgen van de financiële buffer die binnen dit onderdeel grondexploitaties aanwezig is. Dit MPG beperkt zich met name tot de financiële risico’s binnen de grondexploitaties. Een belangrijk onderdeel van het risicomanagement is het zorg dragen voor voldoende weerstandsvermogen binnen de functie grondexploitaties. De weerstandsratio; dit is de verhouding tussen de beschikbare reservecapaciteit (€ 10,914 miljoen) en de relevante risico’s, bedraagt 4,75. Bij een weerstandsratio hoger dan 1, dus bij meer aanwezig weerstandscapaciteit dan vereist, is sprake van een gezonde financiële situatie. Aanleiding De begroting 2022 is rondom het zomerreces van 2021 opgemaakt.

Belangrijke ontwikkelingen (vanuit rijk, provincie, wettelijk en onvoorzien ontwikkelingen) die na deze datum bekend zijn geworden, dienen alsnog tegen de lopende begroting gehouden te worden. Daarom wordt tussentijds de financiële voortgang op de programmabegroting via een tweetal concernrapportage gerapporteerd aan de raad. Daarnaast hebben we er binnen de gemeente Oosterhout voor gekozen de stand per 1 september in beeld te brengen van de grondexploitaties, het zogenaamde MPG (Meerjaren Perspectief Grondexploitaties). Hierbij is de stand per 1 september van het jaar het ijkpunt. Kader Het is wettelijk verplicht voor de gemeente om in het kader van de P&C-cyclus elk jaar in ieder geval een begroting en jaarrekening te maken. In de concernrapportages wordt in aanloop naar de jaarrekening tweemaal per jaar een financiële tussenstand gegeven ten opzichte van de vastgestelde begroting. Door het aanbieden van de 2e concernrapportage 2022 wordt voldaan aan de financiële verordening waarin is opgenomen dat de raad door middel van een tussentijdse rapportage geïnformeerd wordt over de realisatie van de begroting van de gemeente over de eerste 8 maanden van het lopende boekjaar. De concernrapportages hebben geen voorgeschreven vorm of inhoud.

Voor wat betreft de grondexploitaties wordt zowel bij de begroting als bij de jaarrekening een stand van het totaal van de grondexploitaties opgenomen in de verplichte paragraaf grondbeleid. Naast de stand per 31 december van een boekjaar – waarbij een belangrijk onderdeel de gemaakte kosten en baten binnen het betreffende jaar betreft- wordt ook een totaalbeeld van de grondexploitaties gegeven. Wat willen we bereiken? 2e Concernrapportage 2022 Middels de concernrapportages wordt inzicht geboden in de financiële realisatie van de lopende begroting voor zowel de exploitatiebudgetten, als voor de kredieten. Daarnaast worden een aantal begrotingswijzigingen voorgesteld. Exploitatie Er wordt op het moment van het opstellen van deze concernrapportage een voordelig resultaat verwacht van in totaal € 2.453.000 voor 2022 ten opzichte van de bijgestelde begroting 2022. De bijgestelde begroting 2022 kent een voordelig saldo van € 634.000 waardoor momenteel de verwachting is dat 2022 afgesloten gaat worden met een voordelig saldo van € 3.087.000. De grootste voordelen (> € 100.000) betreffen: ▪ Beschermd wonen € 703.000; ▪ Re-integratie € 200.000;

▪ Schuldhulpverlening € 150.000; ▪ Zwembad De Warande € 197.000; ▪ Leefomgevingsbeleid € 200.000; ▪ Beheer gronden en gebouwen Arendshof 2 € 300.000; ▪ Beheer gronden en gebouwen overig € 685.000; ▪ Veiligheidsregio € 121.000 ▪ Rente € 406.000; ▪ Onroerendezaakbelasting (OZB) € 620.000; ▪ Algemene uitkering € 2.155.000; ▪ Personele kosten ambtelijke organisatie € 172.000; ▪ Kapitaallasten € 1.421.000 De grootste nadelen (> € 100.000) betreffen: ▪ Jeugdzorg € 1.815.000; ▪ Hulp bij huishouden € 500.000; ▪ Pilots en nieuwe initiatieven WMO € 150.000; ▪ Sociale uitkeringen € 1.300.000; ▪ MidZuid € 145.000; ▪ Horeca zwembad € 135.000; ▪ Verlenen vergunningen/ controle naleving € 140.000 ▪ Tractie € 168.000; ▪ Automatisering € 620.000. Verder vestigen we de aandacht op een aantal bijzondere posten welke per saldo neutraal zijn of binnen de zogenaamde “gesloten systemen” vallen: - Binnen afvalinzameling wordt een voordeel verwacht van € 438.000. Dit wordt met name veroorzaakt door hogere inkomsten uit papierinzameling (€ 279.000), hogere vergoedingen voor kunststof (€ 102.000) en doordat het optimaliseren van de milieustraat en het verplaatsen van PGG (puin-, grond- en groenafval) naar de uitbreiding van de loswal gerelateerd zijn aan het project Ontwikkeling Zwaaikom waarvan de verwachting is dat dit niet eerder dan in 2023 zal gaan plaatsvinden (€ 130.000).

Daarnaast worden er minder uitkomsten uit de afvalstoffenheffing verwacht (€ 107.000 nadelig). - Binnen riolering wordt een voordeel verwacht van € 97.000 vanwege hogere inkomsten uit de rioolheffing (€ 109.000) en een kleine overschrijding op het onderhoud en beheer van de riolering (€ 12.000 nadelig). - Bij parkeren wordt een voordeel verwacht van € 44.000. Dit wordt met name veroorzaakt door de lagere kosten voor externe inhuur voor de bewaking van de fietsenstallingen als gevolg van het beheer grotendeels op afstand (€ 100.000 voordelig) en lagere te verwachten parkeeropbrengsten (€ 40.000 nadelig). - Binnen het toerismefonds worden op dit moment een voordeel verwacht van € 20.000 voor citymarketing omdat de interne besluitvorming over de uitvoering nog moet worden afgerond. Begrotingswijzigingen Aan de raad wordt voorgesteld om op basis van deze concernrapportage een tweetal begrotingswijzingen te maken. De eerste wijziging betreft het administratief overhevelen van budgetten en is per saldo neutraal (bijlage 1). De tweede wijziging betreft de actualisatie van de begroting voor de bijstellingen binnen de algemene uitkering de wijziging van het beheer van de dorpshuizen, en in het kader van de begrotingsrechtmatigheid het dekken van extra lasten uit extra inkomsten en/of extra ontvangen accres (bijlage 2).

Investeringen Van de € 21,9 miljoen beschikbare investeringsruimte binnen de uitvoeringsplanning 2022 is per 5 september € 10,8 miljoen gevoteerd. Van het restant van € 11,1 miljoen is de verwachting dat € 9 miljoen nog aangevraagd wordt tot aan het einde van het jaar, waardoor er € 2,1 miljoen niet wordt aangevraagd. Dit wordt met name veroorzaakt door het doorschuiven van het krediet voor het stadhuis naar 2023. Bij de gevoteerde kredieten wordt momenteel op deze projecten een nadelig resultaat verwacht tot einde van de projecten ten opzichte van de beschikbare budgetten van afgerond € 260.000. Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2022 (MPG) De kern van het opstellen van een MPG is om snel inzicht te krijgen in de risico’s van alle grondexploitaties binnen een gemeente en om snel een indruk te krijgen van de financiële buffer die binnen dit onderdeel grondexploitaties aanwezig is.

Dit MPG beperkt zich met name tot de financiële risico’s binnen de grondexploitaties. Een belangrijk onderdeel van het risicomanagement is het zorg dragen voor voldoende weerstandsvermogen binnen de functie grondexploitaties. Er zijn 5 geopende grondexploitaties, formeel bouwgrond in exploitaties (BIE). Om de vereiste weerstandscapaciteit te bepalen is gekeken naar de exploitaties in totaliteit. Hiervoor zijn de methode: zgn. IFLO norm (IFLO: Inspectie Financiën Lagere Overheden), alsmede de risicokaart methode toegepast. Hieruit is vervolgens het vereiste weerstandsvermogen te herleiden. Aanwezige weerstandscapaciteit Bedragen 1-9-2022 Algemene bedrijfsreserve 10.914 Reserve infrastructurele werken* n.v.t. TOTAAL 10.914 De benodigde weerstandscapaciteit is te zien als een optelsom van de gekwantificeerde risico’s per project. Bij toepassing van de hiervoor benoemde methode komt het totaal van de op deze manier gekwantificeerde risico’s op: Benodigde weerstandscapaciteit Bedragen 1-9-2022 IFLO-methode 2.100 Risicokaartmethode 200 TOTAAL 2.300 De weerstandsratio; dit is de verhouding tussen de beschikbare reservecapaciteit (€ 10,914 miljoen) en de relevante risico’s, waarvan hier met de hoogste uitkomst is gerekend, bedraagt 4,75.

Confrontatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Bedragen 1-9-2022 Beschikbare weerstandscapaciteit 10.914 Benodigde weerstandscapaciteit 2.300 Weerstandsratio 4,75 Bij een weerstandsratio hoger dan 1, dus bij meer aanwezig weerstandscapaciteit dan vereist, is sprake van een gezonde financiële situatie. Voor de in het MPG opgenomen grondexploitaties zijn de risico’s gezien de fase van het project voor het merendeel beperkt tot kostenstijging bij woonrijp maken. Bij de grondexploitatie voor woningbouwprojecten zijn voor de afzet van gronden afspraken gemaakt met marktpartijen en deze zijn in contracten vastgelegd. Hierdoor is er ook bijna niets meer beschikbaar voor de vrije markt. Alleen het project Everdenberg Oost zit nog in de opstartfase van uitvoering. Aangezien binnen deze grondexploitatie het grootste risico wordt gelopen, is hier in paragraaf 3.1 uitgebreid aandacht aan besteed, aan zowel de grootste risico’s als aan de beheersing maatregelen. Argumenten en kanttekeningen bij het voorgestelde besluit Gestreefd wordt een zo actueel en volledig mogelijk beeld te geven van alle afwijkingen. Daarbij wordt een doorkijk gemaakt naar het einde van het begrotingsjaar. Echter dit betreft een momentopname, in de resterende maanden tot het einde van 2022 kunnen zich nog onverwachte zaken voordoen. Deze zullen worden opgenomen in de jaarrekening 2022.

Het MPG is gebaseerd op de laatst bekende actualisatie. Naast de actualisatie van de begrote kosten en inkomsten is ook de planning van de realisatie van deze kosten en baten een lastig punt. Dit mede omdat de afnamen van bijvoorbeeld gronden voor woningbouw afhankelijk is van het verstrekken van een omgevingsvergunning én van het percentage van verkoop van de te realiseren woningen. Inspraak en participatie Op de totstandkoming van deze nota heeft geen inspraak of participatie plaatsgevonden. Alternatieve oplossingsrichting(en) Niet van toepassing. Financiën In bijlage 1 en bijlage 2 van de 2e concernrapportage zijn de begrotingswijzigingen voor 2022 opgenomen. Bijlage 2 betreft de zogenoemde actualisaties welke een daadwerkelijk effect hebben op de begroting in de vorm van hogere kosten en opbrengsten.

Vervolg De voorgestelde begrotingswijzigingen zullen worden verwerkt in het financiële systeem.

Oosterhout 18 oktober 2022, Burgemeester en wethouders.

Bijlage(n) 1 Boekwerk 2e Concernrapportage 2022 ; 2 Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2022.