290733 Schriftelijke Vragen Veranderopgave Inburgering - GL-LZP-CDA-VVD

Raadsvergadering d.d. 20 juli 2021 Raadsnota nummer: 0290733 Onderwerp: Veranderopgave Inburgering Vragen van fractie:

GROENLINKS Naam raadslid: Willem-Jan van der Zanden

1. (pag. 3 raadsnota): Op welke manier zal bepaald gaan worden wie van de “ondertussengroep” wordt meegenomen bij de implementatie van de nieuwe wet? Of, hoe gaat de selectie gemaakt worden als hier niet genoeg geld voor is? Antwoord: De ondertussen-groep is al gestart met een door hen zelf ingekocht inburgeringstraject. Er is een analyse gemaakt van de huidige ondertussen-groep. De analyse betreft een inschatting van de status van het inburgeringstraject en het bijbehorende taalniveau. Per statushouder is gekeken of en welke behoefte er is aan ondersteuning naast het lopende inburgeringstraject dat zij zelf ingekocht hebben. Er zijn door het rijk middelen voor de ondertussen-groep beschikbaar gesteld, deze middelen willen we ook voor deze doelgroep inzetten en daar waar mogelijk sluiten we aan bij de al bestaande voorzieningen, bijvoorbeeld het project Taalmaatjes.

2. (pag. 3 raadsnota): Hier staat dat van belang is dat de inburgeraars kennis hebben van de samenleving en Nederlandse gewoontes? Wat verstaat het college onder “Nederlandse gewoontes”? Antwoord: Kennis hebben van de Nederlandse samenleving is belangrijk zodat de inburgeraar de weg weet binnen bijvoorbeeld het gezondheidsstelsel; wanneer ga je naar de huisarts? Hoe is het geregeld in het weekend? Hoe werkt de kinderopvang of hoe werkt de zorgverzekering? Een voorbeeld van Nederlandse gewoontes zijn: Sinterklaas vieren, trakteren op school als je jarig bent en op tijd komen op je werk, etc.

3. (pag. 5 raadsnota): Wanneer komen de lokale doelstellingen naar de gemeenteraad om te worden vastgesteld? Antwoord: Dit zal in het najaar 2021 zijn.

4. (pag. 5 raadsnota): Wanneer wordt de reactie van de Adviesraad Sociaal Domein naar de gemeenteraad gestuurd? Antwoord: De Adviesraad Sociaal Domein is op diverse momenten geïnformeerd en heeft parallel aan het raadsvoorstel het Regionaal beleidskader ontvangen. Vanwege de regionale tijdsdruk en lokale implementatie, lopen de inspraak en besluitvorming naast elkaar. We hebben de adviesraad gevraagd of en op welke wijze zij advies uit willen brengen. Zodra deze terugkoppeling er is communiceren wij dit met de gemeenteraad.

5. (pag. 6 raadsnota): Welke opmerkingen zijn er vanuit de klankbordgroep bestaande uit huidige inburgeraars gemaakt en op welke manier zijn die opmerkingen meegenomen in dit regionale kader? Antwoord: De klankbordgroep wordt door Vluchtelingenwerk aangestuurd. Maandelijks worden er vragen vanuit de projectgroep Veranderopgave Inburgering, (VOI Dongemond) neergelegd waarna er een mondelinge terugkoppeling komt. De taalrijke werkomgeving is een belangrijke boodschap en het leveren van maatwerk.

Raadsvergadering d.d.: 20 juli 2021 Raadsnota nummer: ZN290733 Onderwerp: inburgering

Vragen van fractie

LZP en

Naam raadslid: Anton Kamps

1. In de nota wordt gesteld dat de inburgeraar kan ‘kiezen’ uit drie leerroutes. Maar de gemeente bepaalt samen met de inburgeraar welke route de inburgeraar gaat volgen. Wat gebeurt er als de gemeente en de inburgeraar van mening verschillen over de te volgen route? En wat gebeurt er als om een of andere reden het traject mislukt of niet wordt afgemaakt? Antwoord: Tijdens de brede intake en het maken van het persoonlijk inburgeringsplan wordt de persoonlijke situatie van de inburgeraar in beeld gebracht, capaciteiten en ontwikkelmogelijkheden onderzocht. Er wordt ook een leerbaarheidstest afgenomen. Vanwege het persoonlijk kennismaken, inzicht in competenties en leerbaarheid wordt er een leerroute gekozen. De wensen van de inburgeraar worden hierin meegenomen. De inburgeraar blijft in basis zelf verantwoordelijk voor het voldoen aan de inburgeringsplicht. Om aan de inburgeringsplicht te voldoen moeten inburgeringsplichtigen één van de leerroutes succesvol afronden. Wij moeten handhavend optreden als inburgeringsplichtigen zich verwijtbaar niet of onvoldoende inspannen en zich niet houden aan de afspraken die zijn vastgelegd in het Plan Inburgering Participatie (PIP).

Raadsvergadering d.d. 20 juli 2021 Raadsnota nummer ZN290733 Onderwerp: Veranderopgave Inburgering beleidskader Vragen van fractie:

Naam raadslid: Gerard Heintjes

1. Hoe groot is de opgave/taakstelling voor huisvesting van asielzoekers/inburgeraars voor de gemeente Oosterhout op jaarbasis? Welke aantallen betreft het concreet in de afgelopen jaren? Wat is de verwachting voor de komende jaren? Antwoord: Het rijk bepaalt elk half jaar de taakstelling aan de hand van de vluchtelingenstroom. De taakstelling van 2021 is vastgesteld op 78. Het rijk heeft aangegeven dat de verwachting is dat de taakstelling volgend jaar lager ligt. Taakstellingcijfers vanaf 2018: Taakstelling 2018 2019 2020 2021

1e helft 41 26 18 43

2e helft

Totaal

35 19 21 35

76 45 39 78

2. In de stukken staan een aantal (verontrustende) passages over de ontoereikende bekostiging voor de inburgering. De verwachting wordt uitgesproken dat gemeenten in het tweede kwartaal 2021 duidelijkheid krijgen over de budgetten. Graag de laatste informatie inzake financiering en een inschatting over de (mogelijk/vermoedelijk) te verwachten tekorten (afgezet tegen de taakstelling/te verwachten aantal inburgeraars). Antwoord: Inburgeringsbudget bestaat uit twee delen. 1. Een budget voor uitvoeringskosten. Dit budget is bedoeld voor de Brede intake, PIP, het ontzorgen moeten worden bekostigd via de uitvoeringskosten deze middelen worden verstrekt via een integratie uitkering binnen het gemeentefonds en een 2. Budget voor de inburgeringsvoorziening via specifieke uitkering (per inburgeringsplichtigen), die als volgt is opgebouwd: Voorzieningen Asielmigranten Leerroutes MAP Maatschappelijke begeleiding PVT Tolkvoorziening Totaal

Gezins- en overige migranten

€ 10.000

€0

€ 136

€ 195

€ 1.944

€0

€ 216

€ 216

€ 417

€ 179

€ 12.713

€ 590

Uitvoeringskosten Momenteel berekenen we via een werklastmeting de benodigde formatie. Dit geeft ons een beter beeld over de uitvoeringskosten. De verwachting is dat de uitkomsten van deze meting na de zomervakantie wordt opgeleverd. Z-route en B1 route Per Leerroute is een bedrag van € 10.000 berekend. In het aanbestedingstraject voor de Z route en de B1 route is rekening gehouden met dit bedrag. In het programma van eisen bij de aanbesteding van deze routes is een lager bedrag opgenomen, vanwege het participatiecomponent, wat lokaal ingericht gaat worden. De verwachting is dat we met de kosten voor deze leerroutes, met betrekking tot het budget van de inburgeringsvoorziening, uit gaan komen. Onderwijsroute Met betrekking tot de onderwijsroute hebben de mbo-scholen via een brandbrief aangegeven dat zij het lesprogramma niet aan kunnen bieden voor het bedrag van € 10.000. Zij geven een richtprijs van € 18.000 af. In afwachting van de reactie van het Ministerie op deze brief is de aanbesteding voor de onderwijsroute uitgesteld tot nader bericht. Kosten opstartklas De kosten van de opstartklas zijn niet meegenomen, hierbij is het uitgangspunt dat we zoveel als mogelijk aansluiten bij bestaande voorzieningen, het kan zijn dat hier extra kosten aan verbonden zijn. Momenteel werken wij aan een financiële doorrekening.

3. Hoe kijkt het college aan tegen tekorten op het onderdeel inburgering in het licht van de uitgangspunten van het collegeakkoord dat in beginsel niet meer aan een taak wordt uitgegeven dan de uitkering van het rijk voor die taak? Antwoord: Om juist aan het begin van het traject intensief te starten met het inburgeringstraject verwachten wij dat meer inburgeraars sneller zelfstandig kunnen deelnemen aan de maatschappij. Dit kan op lange termijn een besparing opleveren. Daarnaast willen we de participatie (werk en activering) lokaal vorm

te geven. Dit biedt ons meer invloed en sturing op het vraag en aanbod op de arbeidsmarkt.

4. Is uw College bekend met de motie die in de raden van Altena, Drimmelen en Geertruidenberg (unaniem/breed) is aangenomen om als gezamenlijke regiogemeenten bij de rijksoverheid te pleiten voor voldoende financiering voor een volwaardige, adequate en toereikend inburgeringstraject? Is uw college al benaderd om die gezamenlijke actie te ondernemen, en zo ja bent u voornemens dat te doen? Zo nee, wat vindt uw college van (de strekking van) de motie? (De tekst van de motie (Drimmelen) is als bijlage gevoegd). Antwoord: Wij zijn op de hoogte van de motie en onderschrijven deze motie.

5. Is het PIP zo dwingend en rigide als wij in de raadsnota en beleidsnota (denken te) lezen? Of anders geformuleerd: Is het mogelijk om als de voortgang in een (concreet) inburgeringstraject voorspoediger verloopt dan in het PIP voorzien, of als onderdelen bij nader inzien niet noodzakelijk zijn, dat van het PIP wordt afgeweken, of dat het PIP wordt aangepast? Of is het PIP (inderdaad) leidend, dwingend en slechts éénmalig aanpasbaar? Antwoord: Het PIP is een dynamisch document en kan tussentijds worden bijgesteld. Het kan bijvoorbeeld voorkomen dat een andere route beter past. Ook kan binnen de leerroute de doelstellingen worden bijgesteld.

6. Wat heeft de nieuwe wet/het nieuwe inburgeringsregime voor voordelen voor gemotiveerde inburgeraars die van hun inburgeringstraject een succes willen maken? Wat zijn de mogelijkheden om de niet-gemotiveerden/niet-willers te bewegen toch de nodige inspanningen op inburgeringsgebied te laten plegen (denk aan incentives, consequenties, sancties….)? Antwoord: Gemotiveerde inburgeraars kunnen het traject sneller doorlopen. We zijn ervan overtuigd dat duurzame participatie alleen kan worden bereikt wanneer het inburgeringstraject past bij de capaciteiten en ambitie van de inburgeraar en waarbij snel uitstromen naar (betaald) werk een belangrijk uitgangspunt is. Door intensieve begeleiding willen we niet gemotiveerde/niet-willers betrekken en de intrinsieke motivatie te achterhalen en versterken. Door de opstartklas hopen we in een vroeg stadium hiermee te kunnen starten. In het uiterste geval moet de gemeente erop handhaven en kunnen er boetes opgelegd worden.

Bijlage I - Motie Motie aangaande “Beleidskader Veranderopgave Inburgering Dongemond” De gemeenteraad van Drimmelen in vergadering bijeen op donderdag 3 juni 2021; Constaterende dat: Gemeenten in de nieuwe wet de zware verantwoordelijkheid krijgen om statushouders te laten inburgeren, een opleiding te geven en/of te begeleiden naar werk; -

De huidige statushouders die al aan Drimmelen gekoppeld staan, nog niet onder de nieuwe wetgeving vallen en er dus ook geen geld aan Drimmelen beschikbaar wordt gesteld om deze mensen te helpen met inburgeren;

-

De gemeente een gefixeerd bedrag krijgt van het Rijk om de ambtelijke begeleiding van statushouders te kunnen bekostigen, zonder hierbij rekening te houden met de verhoogde taakstelling voor gemeentes;

Overwegende dat: -

Er vanuit het land veel signalen zijn dat het bedrag dat per statushouder beschikbaar wordt gesteld door het Rijk om mensen te laten inburgeren te laag zal blijken;

-

Het er hierdoor op lijkt dat het Rijk de gemeente, net als bij de andere decentralisaties, bij de overdracht van verantwoordelijkheden onvoldoende geld geeft om deze inburgering te kunnen organiseren;

-

Een goede inburgering cruciaal is voor kansen voor statushouders om op een goede, fijne en veilige manier mee te draaien in Nederland;

-

Door het tekort financiën voor inburgering gemeentes weer voor een dilemma worden geplaatst of zij gaan bezuinigen op de inburgering ten koste van statushouders of gaan bezuinigen op andere belangrijke taken ten koste van de gehele gemeenschap;

-

Door het tekort aan huisvestingsmogelijkheden gemeentes steeds creatiever moeten worden waarbij er onwenselijke situaties kunnen ontstaan van het clusteren van statushouders in ongeschikte en volwaardige ruimtes, hetgeen niet bevorderlijk is voor de inburgering.

Draagt het college op: -

Gezamenlijk met de Dongemondgemeentes een krachtig signaal aan de Rijksoverheid af te geven dat de financiële middelen moeten worden verhoogd om deze belangrijke taak op een menswaardige en kwalitatief goede manier in te kunnen vullen.

-

Gezamenlijk met de Dongemondgemeentes een oproep te doen aan het kabinet, om de taakstelling van statushouders gelijk op te laten lopen met de daarvoor beschikbare financiële middelen zodat álle statushouders die gekoppeld worden aan onze gemeentes een eerlijke kans krijgen en er geen onwenselijke situaties in het huisvesten van statushouders hoeft te ontstaan die inburgering in de weg staan.