245913 Raadsvoorstel Nota Bodembeheer.docx

RAADSVOORSTEL Datum raadsvergadering Zaaknummer raadsvoorstel Portefeuillehouder

27 september 2022 245913 Beenhakker

Onderwerp

Nota Bodembeheer

Voorgesteld besluit 1. De Nota Bodembeheer en bijbehorende kwaliteitskaarten vast te stellen voor een periode van 10 jaar, tot 2032. 2. De huidige Nota Bodembeheer PFAS en bodemkwaliteitskaarten in te trekken. Samenvatting Bij werkzaamheden wordt grond verplaatst. Bij graafwerkzaamheden is er een wettelijke verplichting om de kwaliteit van de grond die gegraven wordt te kennen. Als de kwaliteit niet aan de normen voldoet moeten er aanvullende maatregelen genomen worden. Met de Nota Bodembeheer kunnen partijen grond makkelijker worden gebruikt binnen de deelnemende gemeenten door eenduidige regelgeving binnen de regio. In de nieuwe Nota Bodembeheer is ons beleid uit de vorige (reeds verlopen) Nota Bodembeheer en de vorig jaar vastgestelde Nota voor PFAS samengevoegd en aangepast aan de termen van de Omgevingswet. Aanleiding De Nota Bodembeheer is geactualiseerd enerzijds vanwege het verlopen van de termijn van 10 jaar en anderzijds vanwege de Omgevingswet. De vorige Nota Bodembeheer is op 24 september 2010 vastgesteld. Het proces van actualisatie met de OMWB en de overige gemeenten heeft door omstandigheden vertraging opgelopen. Kader De Nota Bodembeheer gaat over de landbodem. De kwaliteit van de landbodem binnen het regionale bodembeheergebied is vastgelegd op de bodemkwaliteitskaart.

Bij graafwerkzaamheden is er een wettelijk verplichting om de kwaliteit te kennen van de grond die wordt ontgraven en/of wordt toegepast. Door het vaststellen van een bodemkwaliteitskaart kan grond die vrijkomt binnen de gemeente eenvoudig en op duurzame wijze hergebruikt worden. De termijn van 10 jaar voor de Nota Bodembeheer volgt uit artikel 53 Besluit Bodemkwaliteit: Het bestuursorgaan, bedoeld in de artikelen 44 tot en met 46, overweegt ten minste eenmaal in de tien jaar in hoeverre een aldaar bedoeld besluit herziening behoeft. Wat willen we bereiken? Door het vaststellen van de Nota Bodembeheer door de gemeenteraad maken we duurzaam hergebruik van grond binnen ruimtelijke ingrepen voor natuurontwikkeling, recreatie, projectontwikkeling of infrastructuur mogelijk in de gemeente en de regio (Midden-West Brabant). Argumenten en kanttekeningen bij het voorgestelde besluit Binnen de gemeente Oosterhout wordt veel grond verwerkt. Voor een vitale bodem, een veilig gebruik en de bijdrage van de bodem aan maatschappelijke opgaven is het noodzakelijk om zorgvuldig om te gaan met deze grondstromen. Als gemeente Oosterhout maken wij de keuze om in samenwerking 1

met de omliggende gemeenten duurzaam grondgebruik mogelijk te maken. Hierbij hebben wij de volgende afwegingen gemaakt; 1. De bodem mag niet verslechteren; 2. Administratieve lasten worden lager; 3. Veilig hergebruik van grond wordt gestimuleerd. Na vaststelling van de Nota Bodembeheer wordt het weer mogelijk om grond te verzetten met de gemeentelijke bodemkwaliteitskaart zonder dat aanvullend onderzoek noodzakelijk is. Hiermee wordt de administratieve- en onderzoek last bij grondverzet binnen infrastructurele en ruimtelijke projecten verminderd wat de snelheid van uitvoering ten goede komt. De insteek voor gemeente Oosterhout bij het opstellen van de herziende Nota Bodembeheer is een beleidsneutrale overgang. In de nieuwe Nota Bodembeheer staat ons beleid uit de huidige Nota Bodembeheer en de vorig jaar vastgestelde Nota voor PFAS, maar dan samengevoegd en aangepast aan de termen van de Omgevingswet. De enige twee wijzigingen zijn het splitsen van de functie landbouw/natuur in landbouw en natuur afzonderlijk. Voor deze aparte functies zijn geen beleidsregels opgenomen in de Nota bodembeheer, maar door ze nu al te splitsen maakt dat het makkelijker als we hier vanuit de Omgevingsvisie regels voor willen opstellen.

De tweede wijziging is het opnemen van beleid, waarbij TGG (Thermisch gereinigde grond) niet zal worden toegepast in gemeente-eigen werken binnen de gemeentegrenzen van Oosterhout. Inspraak en participatie Het ontwerp van de Nota Bodembeheer heeft van 3 februari 2022 tot 17 maart 2022 ter inzage gelegen voor eenieder en is de mogelijkheid geboden zienswijzen over het ontwerpbesluit in te dienen. Tijdens de inzageprocedure zijn door omliggende gemeenten ambtshalve wijzigingen aangeleverd die zijn verwerkt in de Nota Bodembeheer. De wijzigingen hebben geen invloed op de Nota Bodembeheer van de gemeente Oosterhout. In maart en april 2022 zijn pro-forma zienswijzen van ATM afvalverwerker uit Moerdijk op de nieuwe regionale Nota Bodembeheer binnengekomen bij diverse gemeenten in de regio Midden- en WestBrabant. ATM heeft in april de aanvullende zienswijze aan een groot aantal gemeenten gestuurd, deels buiten de termijn. De zienswijze richt zich met name op hoofdstuk 11 (betreffende Thermisch Gereinigde Grond, TGG) uit de regionale Nota Bodembeheer die inmiddels bij de meeste gemeenten in het OMWB-gebied in procedure is gebracht. ATM geeft kortweg in de zienswijze aan dat: 1. De beleidsregels niet overeenkomstig zijn met de wet.

De eisen dat toepassing alleen is toegestaan is in een grootschalige bodemtoepassing (GBT) en in sommige gemeenten zelfs helemaal niet is toegestaan, gaan verder dan de regelgeving; 2. Het is niet mogelijk dat de gemeente vooraf toestemming verleent bij melding van toepassing TGG. De gemeente kan uitsluitend aanvullende informatie vorderen en achteraf handhavend optreden; 3. De beleidsregels zijn onvoldoende onderbouwd, met name waar het gaat om een algemeen verbod; 4. Het is onduidelijk op basis van welke bevoegdheid en welke zorgplicht de beleidsregels gelden. Naar aanleiding van bovenstaande zienswijze heeft de OMWB om advies gevraagd bij de kennispartners bij Rijkswaterstaat Leefomgeving/Bodem+. Zij hebben het volgende aangegeven: 1. Zij zijn het eens dat de huidige regelgeving (Besluit bodemkwaliteit, Bbk) onvoldoende basis geeft om de toepassing van TGG voor te behouden aan GBT’s of zelfs te verbieden. Het Bbk biedt hiervoor namelijk geen grondslag. Bovendien ontbreekt de motivatie of is deze onvoldoende;

2

2. Het is niet mogelijk om door middel van beleidsregels toepassingen te verbieden of hier voorwaarden aan te stellen. Beleidsregels zijn niet dwingend voor de initiatiefnemer, maar richten zich tot een bestuursorgaan. Gemeentes kunnen in beleidsregels hoogstens aangeven onder welke omstandigheden het bevoegd gezag een toepassing wel/niet in strijd vindt met de zorgplicht; 3. Terecht dat de regio kritisch is op de toepassing van TGG. Ook terecht dat wordt verwezen naar het rapport van het RIVM als onderbouwing van de zorgplicht. Op basis van bovenstaand advies is vastgesteld dat de huidige regelgeving onvoldoende basis geeft voor het verbod op het toepassen van TGG. De gemeente Oosterhout wil een belangrijke bijdrage leveren aan de kwaliteit van de leefomgeving. Eén van de aspecten van een goede leefomgeving is een gezonde bodem, voor nu en voor de volgende generatie. De gemeente Oosterhout is van mening dat het toepassen van TGG niet past binnen de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (Sustainable Development Goals: SDG-doel 15) om te werken aan duurzaam gebruik, behoud en herstel van bodems. Naar aanleiding van de zienswijze is de Nota Bodembeheer (hoofdstuk 11 Toepassen TGG) gewijzigd, waarbij: 1. Het toepassen van TGG door derde is toegestaan. Waarbij strikt zal worden gehandhaafd op het zorgplichtbeginsel; 2.

Gemeente Oosterhout zal het toepassen van TGG in gemeente-eigen werken binnen de gemeentegrenzen van Oosterhout niet toestaan. Alternatieve oplossingsrichting(en) Wanneer de gemeente Oosterhout geen gebiedsspecifiek beleid maakt, geldt automatisch het generieke beleid. Het is dan niet mogelijk om op basis van de bodemkwaliteitskaart grond te hergebruiken binnen de gemeente Oosterhout of daarbuiten zonder extra onderzoeksinspanning. Hierdoor zullen de administratieve- en onderzoekslasten stijgen. Financiën Voor het opstellen van de regionale Nota Bodembeheer is geld gereserveerd in het werkprogramma met de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant. Zij hebben het project begeleid en de opdrachtverlening richting Antea Group verzorgd. Vervolg Na vaststelling van de Nota Bodembeheer en de bodemkwaliteitskaarten door de gemeenteraad wordt de Nota Bodembeheer gepubliceerd. Het beleid treedt de dag na publicatie in werking. Na publicatie kan binnen een termijn van 6 weken beroep worden ingesteld bij de Raad van State, afdeling bestuursrechtspraak. Oosterhout, 5 juli 2022 Burgemeester en wethouders. Bijlage(n) 1. Nota bodembeheer OMWB-def-rev2, 19 mei 2022 en bodemkwaliteitskaarten. 2. Brief afhandeling zienswijze Nota Bodembeheer (ATM) 3. Brief ATM met ingediende zienswijze (11 april 2022)

3

RAADSBESLUIT Onderwerp

Nota Bodembeheer

Zaaknummer

245913

De raad van de gemeente Oosterhout, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 5 juli 2022 , BESLUIT: 1. de Nota Bodembeheer en bijbehorende kwaliteitskaarten vast te stellen voor een periode van 10 jaar, tot 2032; 2. de huidige Nota Bodembeheer PFAS en bodemkwaliteitskaarten in te trekken.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 27 september 2022, de raad voornoemd,

, voorzitter {{Signer1}} , griffier {{Signer2}}

4