20230207 Ontwerponderbouwing VO Provincialeweg_V4.pdf

Ontwerponderbouwing Voorlopig Ontwerp Provincialeweg Van: Onderwerp: Datum: Versie:

Werner Coremans Ontwerponderbouwing Voorlopig Ontwerp reconstructie Provincialeweg Oosteind 7 februari 2023 Versie 6

1

1 Onderbouwing Proces (Bestuurlijke) aanleidingen Presentatie VBO aan de gemeenteraad/college De VBO heeft eind 2020 een presentatie gegeven voor de gemeenteraad en het college over de problemen met de Provincialeweg. Verzoek gemeenteraad De Provincialeweg stond voor de eerstkomende jaren niet op het Jaarprogramma Openbare Ruimte (JOR). De gemeenteraad heeft, n.a.v. de presentatie van de VBO, eind 2020 een amendement (wijzigingsvoorstel op de begroting 2021) ingediend bij het college. Hierin stond het verzoek om in 2021 samen met het VBO, bewoners, bedrijven en stakeholders een plan op te stellen voor de herstructurering van de Provincialeweg. Redenen: de weg is toe aan onderhoud. Er zijn klachten op het gebied van veiligheid (snelheid, gemengd verkeer, oversteken, voetgangers/fietsers) en geluids- en trillingsoverlast (zie de presentatie van VBO) vanwege de ongelijkheden (b.v. kuilen en gaten) in de verharding van de weg. Hieronder wordt uitgelegd hoe invulling is gegeven aan de uitvoering van het amendement.

Bestuurlijke besluitvorming Plan van Aanpak Binnen de gemeente is een beknopt plan van aanpak opgesteld (voorjaar 2021) en besproken met de betrokken gemeenteambtenaren. Op basis hiervan is het ingenieursbureau Atab gevraagd om een uitgebreider plan van aanpak op te stellen (voor het planvormings- en participatietraject) met als eindresultaat een Voorlopig Ontwerp incl. bijbehorende kostenoverzicht. Een belangrijk onderdeel van dit plan van aanpak is dat gemeente, VBO (en bewoners + stakeholders) en Atab samen optrekken in het participatie- en planvormingstraject. Dit plan is besproken met de betrokken gemeenteambtenaren maar daarnaast ook met de VBO. De gezamenlijke conclusie van het gesprek met de VBO was dat dit een constructieve werkwijze en aanpak is. Er is toen dan ook afgesproken om dit samen met Atab te gaan doen en de uitvoering van hun plan van aanpak op te pakken. In het participatietraject zijn alle belanghebbenden gevraagd om hun wensen en opmerkingen te geven. Denk naast de VBO aan: bewoners, bedrijven, belangengroeperingen (b.v. de fietsersbond, ZLTO), nood- en hulpdiensten, vervoermaatschappijen enz. Van alle gesprekken zijn verslagen opgesteld en gedeeld. Het vooraf gestelde doel van de reconstructie was en is: Het verbeteren van de veiligheid en leefbaarheid en daardoor het welzijn van de bewoners.

Daarnaast de weg optimaal inrichten voor alle verschillende typen weggebruikers (voetgangers, fietsers, landbouwverkeer, transportverkeer, bestemmingsverkeer, doorgaand verkeer e.d.). Collegevoorstel en -besluit voorbereidingsbudget Het College heeft in mei 2021 besloten om € 50.000,- vrij te maken voor een participatie- en ontwerptraject met de bewoners van Oosteind en de andere belanghebbenden (o.b.v. het Plan van Aanpak van Atab). De gemeente, VBO en Atab hebben samen dit participatie- en ontwerptraject voor de reconstructie doorlopen. Daarbij zijn alle belanghebbenden betrokken zodat er een ontwerp is gemaakt met voldoende steun onder bewoners, gebruikers en belanghebbenden. Het uiteindelijke

2

resultaat is: een Voorlopig Ontwerp met bijbehorende ontwerponderbouwing en een afwegingsnotitie voor de rioleringsmaatregelen. Nu is de fase van het Voorlopig Ontwerp afgerond en kunnen we verder met de volgende stap. Vervolg De opdracht uit het Collegebesluit van mei 2021 is nu afgerond; namelijk: het doorlopen van een participatie- en ontwerptraject samen in en met Oosteind. Het resultaat hiervan is: een Voorlopig Ontwerp incl. ontwerponderbouwing en afwegingsnotitie riolering. Het College zal binnenkort een besluit nemen over de prioritering en fasering van dit project i.r.t. andere projecten; betreft een afweging in van de perspectiefnota 2024. Risico’s en onzekerheden Onderzoeken Het beschikbare budget voor het participatie- en ontwerptraject was niet voldoende om ook in deze fase al de benodigde onderzoeken te kunnen laten uitvoeren. Denk hierbij aan een milieutechnisch bodemonderzoek, funderingsonderzoek, grondwaterstanden-onderzoek enz. Deze onderzoeken zijn in de vervolgfase wel nodig om tot een onderbouwd Definitief Ontwerp te kunnen komen. In de kostenraming voor het Voorlopig Ontwerp moeten we een inschatting maken van de kosten voor deze onderzoeken. Een groot risico is het wel/niet aanwezig zijn van bodemverontreinigingen. Daarom hebben we in de voorgaande fase al wel een beknopt risico-gestuurd bodemonderzoek laten uitvoeren.

De eerste inschatting naar aanleiding daarvan is dat er geen grote verontreinigingen te verwachten zijn. Ook is er een onderzoek gedaan naar de hoogte van de grondwaterstanden. Kabels en leidingen In de kostenraming voor het Voorlopig Ontwerp wordt een globale inschatting gemaakt van de kosten voor de benodigde werkzaamheden aan en -verleggingen van de kabels en leidingen. Hierin spelen nog een aantal onzekerheden die pas in de fase van het Definitief Ontwerp duidelijk gemaakt kunnen worden. Zodra het Voorlopig Ontwerp is vastgesteld, kunnen de kabels- en leidingbedrijven hun technische voorbereiding doen (op basis van het vastgestelde ontwerp). Dan kunnen zij een goede inschatting maken van de situatie, en aangeven welke kabels en leidingen verlegd moeten worden en wat hiervan de kosten zijn. De verwachting is dat er voor een aanzienlijk bedrag aan kabels en leidingen verlegd zal moeten worden. Riolering Bij het Voorlopig Ontwerp hoort een uitgebreide afwegingsnotitie voor de rioleringsmaatregelen. Daaruit blijkt dat de beste keuze is om in het 30 km/uur deel (dorpshart) een gescheiden rioolstelsel aan te leggen. In het 50 km/uur deel kan het gemengde rioolstelsel blijven. Dan moet wel de capaciteit hiervan vergroot worden. Er is een onderzoek uitgezet naar de grondwaterstanden om te bepalen of de aanleg van infiltratieriolering hier mogelijk is.

Dit betekent dat de rioolbuis die het regenwater afvoert poreus is, waardoor een deel van het water in de bodem kan zakken. Dat blijkt helaas niet mogelijk. Dat is jammer aangezien dit een mooie klimaatadaptieve maatregel geweest zou zijn. Daarnaast loopt er een onderzoek naar de mogelijkheden om de bestaande woningen in het buitengebied af te koppelen van het riool en het regenwater in de eigen tuinen te laten afvloeien/infiltreren. Dit zou een goede manier zijn om droogte tegen te gaan. Hierdoor kan de druk op het gemengde rioolstelsel verminderd worden. Wet Geluidshinder In het kader van de wet Geluidshinder ligt er een verplichting om de geluidsbelasting op een groot aantal woningen in de Provincialeweg omlaag te brengen. Bij het gebruik van materialen moeten we

3

daar rekening mee houden. Uiteindelijk moet het Ministerie haar goedkeuring geven op de voorgestelde oplossing en het gebruik van materialen (saneringsplan). Inmiddels hebben we een informele goedkeuring van het Ministerie en kunnen we het saneringsplan definitief bij hen indienen. Het Ministerie neemt vervolgens een besluit waarop bezwaar en beroep mogelijk is. Pas na een onherroepelijk besluit kunnen we de voorgestelde materialen definitief gaan toepassen. Om de geluidsvermindering financieel mogelijk te maken, krijgen we subsidie van het Ministerie. Mogelijke nieuwbouwontwikkelingen In en om Oosteind spelen diverse initiatieven om te komen tot nieuwbouw. In 2021 is daarvoor een “Studie woningbouwlocaties Oosteind” opgesteld en vastgesteld door het college van B&W. In deze studie worden de mogelijke woningbouwlocaties benoemd. In de planvorming voor de Provincialeweg proberen we zo veel mogelijk rekening te houden met deze mogelijke ontwikkelingen. Project snippergroen De huidige grens tussen de tuinen en de openbare weg is het uitgangspunt voor het Voorlopig Ontwerp. Naast de reconstructie voor de Provincialeweg loopt er binnen de gemeente een project ‘snippergroen’ bij de afdeling Grondzaken. In de praktijk zijn er veel locaties waar de grens buiten niet overeenstemt met de kadastrale grens.

Hierin wordt gekeken naar gemeentegrond die in gebruik is bij particulieren of andersom en worden eventuele juridische procedures opgestart bijvoorbeeld voor verjaring, verkoop enz.). Mogelijk komt hierdoor op sommige plaatsen extra ruimte beschikbaar voor het ontwerp. Deze extra ruimte zal met name de voetpaden of het groen ten goede komen. Onzekere (financiële) marktsituatie We leven in onzekere (financiële) tijden als gevolg van de oorlog in Oekraïne, stijgende energieprijzen, personeelstekorten enz. Als voorbeeld: de prijsverhoging in 2022 ten opzichte van 2021 in de GWW-sector ligt, volgens het CBS, op een stijging van 17,3%. Voor 2023 wordt opnieuw een aanzienlijk inflatiepercentage verwacht. Deze ontwikkelingen zullen voor het project Provincialeweg niet zonder financiële consequenties blijven. Stikstof uitspraak en consequenties Op 2 november 2022 heeft de Raad van State uitgesproken dat (bouw)projecten niet uitgezonderd zijn van de stikstofregels. Wat de gevolgen hiervan zijn voor (de uitvoering en planning van) het project wordt momenteel onderzocht. Subsidietrajecten Er bestaan subsidietrajecten zowel bij de Provincie als het Rijk voor de toepassing van maatregelen die de verkeersveiligheid verbeteren en om klimaatadaptieve maatregelen toe te passen. Waar mogelijk zullen we voor het project Provincialeweg van deze subsidiemogelijkheden gebruik maken.

Trajecten vergunningaanvragen en eventuele planologische procedures In de vervolgfase zal voor verschillende activiteiten een omgevingsvergunning aangevraagd moeten worden; bijvoorbeeld voor het nemen van een verkeersbesluit. De procedures hiervoor kunnen in gang gezet worden zodra uw college het ontwerp heeft vastgesteld. Op deze vergunningaanvragen en planologische procedures kunnen bezwaren ingediend worden conform de wettelijke bezwaarprocedures en -termijnen. Zoals voor vele project is dat ook hier een risico voor de projectvoortgang.

4

Participatietraject Plan/presentatie VBO Het plan dat de VBO eind 2020 gedeeld heeft met het college en de gemeenteraad is de basis/ het uitgangspunt voor het ontwerp. Hierin zijn de wensen, aandachtspunten, gedachtes en ideeën opgenomen van de bewoners van Oosteind. In het plan zijn onder andere de volgende wensen/aandachtspunten opgenomen: • Veel groen, bijvoorbeeld groenstroken/-blokken voor snelheidsvermindering; • Waar mogelijk voet- en fietspaden; • Vlakke weg, dus geen/minder bolling; • Verkeersdrempels verwijderen of afvlakken; • Waar mogelijk 30-km zone; • Alternatieve route ter ontlasting; • Gelijkwaardige kruisingen; • Ontmoediging van sluipverkeer. In overleg met de werkgroep hebben we, waar mogelijk, bovenstaande aandachtspunten in het Voorlopig Ontwerp meegenomen. Uiteraard moet het uiteindelijke plan en de keuzes die daarin gemaakt zijn passen in het gemeentelijk beleid en ambities. Participatie Oosteind bewoners, VBO en belanghebbenden De allereerste gesprekken zijn halverwege 2021 aangevangen met de VBO. Na twee overleggen is de werkgroep uitgebreid. De werkgroep bestaat momenteel uit zo’n acht bewoners en ondernemers uit de Provincialeweg en/of omgeving. In verschillende gesprekken zijn alle aandachtspunten en ervaringen van de huidige situatie besproken; ook suggesties en ideeën. Atab heeft op basis van deze gesprekken verschillende ontwerpen opgesteld.

Uiteindelijk is er tijdens de gesprekken één eerste voorkeur uit naar voren gekomen. Daarvan is een eerste schetsontwerp opgesteld dat vervolgens weer is aangepast na verschillende op- en aanmerkingen van de werkgroep. Van alle werkgroep-overleggen zijn verslagen opgesteld en gedeeld. Dit schetsontwerp zou in een brede bewoners/inloopavond in Oosteind gepresenteerd worden (half november 2021). Vanwege de aangescherpte coronarichtlijnen is deze avond geannuleerd. Om het proces niet te veel te vertragen en om bewoners en belanghebbenden toch hun reactie te kunnen laten geven, zijn verschillende andere opties uitgewerkt en uitgevoerd. Zo is er een video gemaakt, is er een bewonersbrief met reactieformulier verspreid en zijn alle projectdocumenten (o.a. schetsontwerp, video, ontwerponderbouwing) online geplaatst. Dit proces heeft in de eerste helft van 2022 plaatsgevonden. Alle opgehaalde reactieformulieren zijn verwerkt in een totaallijst. Deze totaallijst maken wij nu (geanonimiseerd) openbaar zodat iedereen de opgehaalde reacties kan inzien. Meer dan 20% van de aangeschreven bewoners heeft een reactieformulier ingevuld en teruggestuurd. Een samenvatting van de resultaten is gedeeld met alle bewoners van Oosteind (en belanghebbenden) aan de hand van een bewonersbrief.

Verschillende bewoners met specifieke vragen hebben van ons een nadere uitleg per mail ontvangen en bij enkelen zijn we langs geweest om aanvullend een beknopte mondelinge toelichting te geven. De resultaten hebben we besproken met de werkgroep. Naar aanleiding daarvan zijn er een aantal wijzigingen in het ontwerp doorgevoerd; deze worden verderop benoemd en toegelicht. Het ontwerp heeft vervolgens de status van Voorlopig Ontwerp gekregen.

5

Het Voorlopig Ontwerp is toegelicht op de algemene ledenvergadering van de VBO op 3 oktober 2022. Daarnaast zijn er twee inloopmiddagen/avonden georganiseerd (11 en 20 oktober 2022) waarop bewoners en belanghebbenden langs konden komen in het Oostquartier om vragen te stellen en/of een aanvullende toelichting te krijgen. Alle bewoners van Oosteind zijn daarvoor uitgenodigd. Dit was met nadruk een informatiemoment en geen inspraakmoment. De inspraakprocedure hadden we namelijk al doorlopen met de reactieformulieren. Participatie stakeholders Het schetsontwerp is besproken met de betrokken stakeholders: Fietsersbond, ZLTO, Arriva en de nood- en hulpdiensten enz. Hun op- en aanmerkingen zijn waar mogelijk meegenomen in het Voorlopig Ontwerp. Van deze gesprekken zijn verslagen opgesteld en gedeeld.

6

2 Onderbouwing ontwerp Projectgebied Het projectgebied loopt van de N629 (west) t/m de kruising Groenstraat (oost). Na de Groenstraat gaat de klinkerverharding over in een asfaltweg; die is technisch nog in orde. De aansluitingen op de zijstraten maken onderdeel uit van het projectgebied. Het plein voor de kerk maakt ook onderdeel uit van de reconstructie. Dit is omdat het kerkplein grenst aan de weg, en dit dus vanzelfsprekend mee wordt genomen in de reconstructie, zodat het een mooi geheel blijft.

Uitgangspunten/randvoorwaarden → Voorlopig Ontwerp In de gesprekken met de werkgroep, de projectgroep en belanghebbenden hebben we stilgestaan bij de verschillende aandachtspunten per projectonderdeel en de uitgangspunten en randvoorwaarden besproken. Alle onderdelen en uitgangspunten: - Voldoen aan wet- en regelgeving; - Passen binnen gemeentelijk beleid (o.a. de mobiliteitsvisie); - Passen binnen participatie; het moet een plan van Oosteind zelf worden; - Passen binnen de technische mogelijkheden en onmogelijkheden; - Bieden de mogelijkheid tot een goed beheer en onderhoud in de toekomst. Het Voorlopig Ontwerp is een plan waarin we de hoofdkeuzes vastleggen; op basis hiervan zal het verder worden uitgewerkt tot een Definitief Ontwerp waarin ook de technische details verder worden vastgelegd. De belangrijkste hoofdkeuzes zijn: • Verdeling/grenzen tussen het 50 en 30 km/u regime; • Inrichting/het profiel van de weg; • Typen en locaties van de snelheidsremmende maatregelen; • Materialisering; • Enz. De volgende stap in het ontwerpproces (nadat de bestuurlijke besluitvorming heeft plaatsgevonden) is de uitwerking tot een Definitief Ontwerp. Daarin worden zaken als de exacte maatvoering, afmetingen van de verschillende materialen, hoogteplan, funderingsconstructie en de aansluitingen op privéterrein technisch uitgewerkt.

7

Verkeer (volgens vastgestelde Mobiliteitsvisie) Algemeen / dwarsprofiel Projectdoel: Het verbeteren van de veiligheid en leefbaarheid en daardoor het welzijn van de bewoners. Daarnaast de weg optimaal inrichten voor alle verschillende typen weggebruikers. (voetgangers, fietsers, landbouwverkeer, transportverkeer, bestemmingsverkeer, doorgaand verkeer e.d.). Zie ook de aandachtspunten in het plan dat door de VBO is gepresenteerd aan de gemeenteraad. In de mobiliteitsvisie is het volgende opgenomen (o.a. m.b.t. 50 km/u en/of 30 km/u):

De grote uitdaging is om een profiel te vinden waar alle typen weggebruikers veilig en prettig gebruik van kunnen maken. Dat zal niet voor alle doelgroepen optimaal uitpakken. Elke maatregel en keuze heeft zijn beperkingen voor één of meerdere doelgroepen. In het ontwerpproces hebben we van grof naar fijn gewerkt. Eerst hebben we met de betrokkenen over de belangrijkste keuzes gediscussieerd en daarin knopen doorgehakt (bv. 30 en/of 50 km/u en het voorkeursprofiel). Dit is heeft geleid tot een gewenst dwarsprofiel. Daarna is invulling gegeven aan de losse onderdelen (snelheidsremmende maatregelen, voorrangssituaties, materiaalgebruik enz.). Voorlopig Ontwerp Het dorpshart wordt ingericht als een verblijfsgebied met een maximumsnelheid van 30 km/u. De rest van de weg krijgt een maximumsnelheid van 50 km/u. Naast verkeerskundige zaken is hierbij ook gekeken naar de opbouw en historie van het dorp (stedenbouwkundig en landschappelijk). Het gedeelte Hoogeind tot Brouwerijstraat beschouwen we hierbij als het dorpshart en wordt daarom ingericht als 30 km/u gebied. Een groot deel van de kern (de woningen achter de kerk) behoort tot het verblijfsgebied en is al ingericht als 30 km/u zone. Door het deel van de Provincialeweg dat aansluit bij dit verblijfsgebied toe te voegen, ontstaat er één 30 km/u zone in de kern van het dorp.

Het plein voor de kerk wordt hierdoor ook een onderdeel van het verblijfsgebied. De woningdichtheid langs de Provincialeweg in het dorpshart is groter dan bij het gedeelte buiten het dorpshart. Voor de delen waar de woningdichtheid lager is, geldt een maximale snelheid van 50 km/u. Deze delen hebben meer de functie van verkeersgebied dan van verblijfsgebied. Hier ligt vooral de nadruk op de ontsluiting van Oosteind.

8

In overleg met de werkgroep hebben we gekeken hoe de weg er in de breedte uit zou kunnen zien: -

50 km/u: indeling in gemotoriseerd en voet-/fietsverkeer: o Rijbaan van zo’n 5,00 m. breed (dit is de minimale breedte i.v.m. het passeren van twee voertuigen); o Fietssuggestiestroken (licht/minimaal verhoogd en overrijdbaar) in een afwijkende kleur van zo’n 1,70 m. breed. o Onderscheid door: - Verschil in materiaal (asfalt en betonstraatstenen); - Verschil in kleur; - Verschil in hoogte (minimaal).

Wijzigingen ten opzichte van het schetsontwerp: o In de 50 km/u gebieden is de middengeleider verwijderd. Reden: door de middengeleider werd de rijbaan visueel nog smaller en ontstaat het risico dat motorvoertuigen richting de fietssuggestiestrook worden ‘gedwongen’. Om dit tegen te gaan, is de middengeleider uit het ontwerp gehaald. o De visuele cirkels op de kruisingen zijn verwijderd. Deze cirkels voegen verkeerskundig niet veel toe en kunnen zelfs als verwarrend ervaren worden. o Doorgaand verkeer krijgt voorrang t.o.v. verkeer van rechts (voorrangsweg). -

30 km/u: dorpshart, verblijfsgebied met gemengd verkeer (gemotoriseerd en fiets): o Rijbaan gemengd zo’n 6,60 m. breed; o Beukenhaag beide zijden van 1,00 m. breed (soms smaller waar onvoldoende ruimte is, b.v. 0,80 m.); o Stoep/loopstrook aan beide zijden, variabele breedte.

Wijziging ten opzichte van het schetsontwerp: o In de 30 km/u zone komt een fietssuggestiestrook. Deze strook wordt aangebracht om de fietsers een duidelijke, opvallende ruimte/plek in het wegprofiel te geven. De breedte tussen de hagen blijft gelijk zodat er voldoende ruimte is voor passerende landbouwvoertuigen en vrachtwagens. De precieze uitvoering/vorm (kleur, ander verband of door markering) wordt in het Definitieve Ontwerp uitgewerkt. o De visuele cirkels op de kruisingen zijn verwijderd. De reden daarvoor is hetzelfde als in het 50 km/u deel. o Hoogstraat: de 30 km/u zone zal beginnen in de Hoogstraat t.h.v. de kruising met het Hoogeind. Parkeren Het huidige gebruik van de weg en de huidige functies van de weg moeten blijven; dus ook dat er (al gebeurt dit niet vaak) nog geparkeerd kan worden in/op het straatprofiel; sommige adressen hebben geen parkeerplaats op eigen terrein (al zijn er dat heel weinig). In die gevallen wordt vaak geparkeerd op de “vrije ruimte” in de berm; de breedte daarvan varieert flink over het hele traject. Er wordt nu veel geparkeerd voor het Oostquartier. Dit is niet wenselijk vanuit verkeerskundig oogpunt maar wel een gegeven waar we mee te maken hebben. In het Voorlopig Ontwerp is ter hoogte van het Oostquartier dan ook rekening gehouden met een aantal parkeergelegenheden.

Wettelijk gezien mag in een 30 en 50 km/u inrichting zoals deze geparkeerd worden op de rijbaan en/of de fietssuggestiestrook (aangeduid met een stippellijn zonder fietssymbool).

9

Voorlopig Ontwerp In het nieuwe ontwerp is het mogelijk, zoals ook in de huidige situatie, om op de rijbaan te parkeren. In het nieuwe ontwerp staat men dan duidelijk op de fietssuggestiestrook. Zoals in de huidige situatie is dat niet optimaal maar alternatieven zijn er niet. In het 30 km/u gedeelte is het ook toegestaan om op de rijbaan te parkeren. Snelheidsremmende maatregelen De inrichting moet voldoen aan de betreffende snelheden van 30 en 50 km/u; daarbij hoort de aanleg van snelheidsremmende maatregelen. Belangrijke aandachtspunten hierbij zijn het beperken van trillingen en geluid. In de werkgroepen is veel gesproken over de gewenste typen snelheidsremmende maatregelen. Versmallingen, chicanes, middengeleiders, drempels, plateaus, as-verspringingen, voorrang voor verkeer van rechts zijn onder andere besproken. Voorlopig Ontwerp De volgende snelheidsremmende maatregelen zijn uiteindelijk in het Voorlopig Ontwerp opgenomen: Kruisingen De kruisingen worden vormgegeven als verhoogde sinus-plateaus (volgens de Leidraad Openbare Ruimte passend bij het de inrichting van het 30 en 50 km/u gebied). In de 50 km/uur gedeelten wordt de Provincialeweg ingericht als voorrangsweg, het verkeer van rechts krijgt hier dus geen voorrang. De fietssuggestiestroken lopen in het 50km/uur gedeelte door op de plateau’s, dit om de voorrangssituatie te benadrukken.

In de 30 km/uur zone (dorpscentrum) heeft het verkeer van rechts wel voorrang en lopen de fietssuggestiestroken niet door op de plateaus. De werkgroep had een voorkeur voor verhoogde verkeerseilanden in het midden van de weg. Dat zijn verhoogde middengeleiders in het midden van de weg waar het verkeer omheen geleid wordt. Zie onderstaand.

Voorbeeld verkeerseiland

Deze zorgen er namelijk voor dat er niet afgeremd hoeft te worden maar dat het gemotoriseerd verkeer om het verkeerseiland heen moet rijden en hierbij de snelheid dient te verlagen. We hebben onderzocht of dit in te passen is. Dit bleek niet mogelijk; zulke verkeerseilanden nemen veel ruimte in beslag en de beschikbare ruimte is onvoldoende om dit goed en veilig in te kunnen passen. Wijzigingen ten opzichte van het Schetsontwerp In het schetsontwerp was uitgegaan van gelijkwaardige kruisingen over het gehele traject. Naar aanleiding van de opmerkingen van de bewoners (veiligheid) hebben we er, in overleg met de werkgroep, voor gekozen om dit in de 50 km/uur gedeelten aan te passen en de Provincialeweg in te richten als voorrangsweg. In het 30 km/u deel blijven de gelijkwaardige kruisingen wel aanwezig.

10

Tijdens de participatie is naar voren gekomen dat de soms onoverzichtelijke kruisingen waar het verkeer van rechts voorrang heeft (30 km/u deel) een aandachtspunt zijn. Deze kruisingen verdienen extra aandacht in de uitwerking door bijvoorbeeld het plaatsen van borden en/of spiegels. Met name de kruising Hoogstraat/Provincialeweg is hier een voorbeeld van. Versmallingen (verkeerssluizen) In het plan zijn verschillende versmallingen opgenomen. Hier is voor gekozen omdat deze geen hoogteverschil hebben en zodoende minder risico op trillingen en geluid geven dan een drempel. Nadeel is dat een versmalling een beperkte snelheidsremmende werking heeft als er geen tegemoetkomend verkeer is. Op verzoek van de werkgroep is ervoor gekozen om de voorrangssituatie bij de versmallingen te regelen met borden. Het verkeer dat het dorp uitgaat, zal voorrang krijgen op het ingaande verkeer. Verhoogde sinus-plateaus → geluid en trillingen Aandachtspunt zijn verder de geplande sinus-plateaus. Dit zijn verhogingen met een flauwe op- en afgang, waardoor er minder trillingen ontstaan. Op enkele kruisingen liggen momenteel verhoogde plateaus (met steile en hoekige op- en afgangen) maar niet overal. De huidige plateaus liggen er niet meer optimaal in (door verzakkingen, ongelijkheden e.d.) wat kan leiden tot geluids- en/of trillingsoverlast.

Door de aanleg van plateaus met sinus op- en afgangen i.p.v. trapezium op- en afgangen wordt het risico op trillings- en geluidsoverlast verlaagd. Het gemotoriseerd verkeer kan deze namelijk als het ware “vloeiend” nemen. Deze sinus-plateau’s worden uitgewerkt volgens de standaarden die hiervoor zijn vastgelegd, om de geluids- en trillingsoverlast zo klein mogelijk te houden. Er liggen geen aparte “losse” drempels in de weg. Deze kunnen met name zorgen voor geluids- en trillingsoverlast (vanwege de korte lengte) dus er is voor gekozen deze niet te gebruiken. Figuraties In het dorpshart (30 km/u traject) worden op verschillende locaties figuren in rijbaan aangebracht. Deze figuraties zorgen voor oplettendheid en daarmee voor een snelheidsremmend effect. Geluid en trillingen (materiaalgebruik en fundering) Dit is een belangrijke aanleiding geweest voor het maken van de plannen voor deze reconstructie. Zowel vanuit de gemeente als vanuit de bewoners van Oosteind. In de huidige situatie is de weg erg ongelijk en zijn er verzakkingen. Dit zorgt (mede) voor geluid en trillingen. Momenteel liggen er betonstraatstenen in de rijbaan. Op verschillende plekken liggen verhoogde plateaus en/of drempels. Geluid Wat betreft geluid geldt dat we te maken hebben met een wettelijke verplichting om het geluidsniveau naar beneden te brengen.

Hiervoor is een saneringsplan opgesteld dat door het Ministerie goedgekeurd moet worden. Het Ministerie heeft informeel haar akkoord gegeven. Nu is het zaak het saneringsplan definitief in te dienen zodat het Ministerie haar besluitvorming daarop kan baseren. Trillingen Voor de hoeveelheid trillingen zijn geen wettelijke regels en verplichtingen vastgelegd. Wel zijn er richtlijnen beschikbaar die we kunnen gebruiken (SBR-richtlijn: "Meet- en beoordelingsrichtlijnen voor trillingen" A en B). Voor het ontwerp voor de Provincialeweg wordt, nadat besluitvorming op het Voorlopig Ontwerp heeft plaatsgevonden, een Plan van Aanpak opgesteld. We onderzoeken wat het huidige trillingsniveau is op de belangrijkste locaties en schatten in wat de te verwachten trillingen zijn in de toekomstige situatie na de herinrichting. De verwachting is dat het trillingsniveau bij een

11

reconstructie sowieso flink zal afnemen; want de drempels verdwijnen, de plateaus zullen minder steil aangelegd worden en gaten en oneffenheden in de weg zullen verdwijnen. Fundering In de verdere voorbereiding en uitvoering moet uitgebreid stilgestaan worden bij de funderingsopbouw. Zakkingen en onregelmatigheden (zoals in de huidige situatie) moeten in de toekomst zoveel als mogelijk voorkomen worden om de geluids- en trillingsoverlast te beperken. De juiste funderingsopbouw kan hierin een belangrijke rol spelen. Hiervoor moet een verhardings- en funderingsadvies opgesteld worden. Voorlopig Ontwerp Dorpshart (30 km/u) In het concept saneringsrapport is uitgegaan van (geluidsarme) betonstraatstenen in de rijbaan. In de stoep en de voetgangersgedeelten kunnen gebakken klinkers gelegd worden. Deze keuze is pas definitief op het moment dat het saneringsrapport goedgekeurd is door het Ministerie. De maximumsnelheid gaat in het dorpshart naar 30 km/u (i.p.v. 50 km/u). In de praktijk zorgt deze snelheidsvermindering op zichzelf al voor een vermindering van de problemen omdat lagere snelheden zorgen voor minder geluid en trillingen. Om de verkeersveiligheid te verbeteren en de snelheid omlaag te krijgen, moeten er in het plan snelheidsremmende maatregelen opgenomen worden, waaronder het toepassen van hoogteverschillen door middel van plateaus.

Het is onvoldoende snelheidsremmend om alleen versmallingen en/of gelijkwaardige kruisingen toe te passen. In het Voorlopig Ontwerp zijn daarom verhoogde 30 km/u plateaus bij de kruisingen opgenomen (sinus). De uitwerking en technische uitvoering van de sinus opgangen is heel belangrijk om het geluids- en trillingsniveau te beperken. Op het kerkplein is het voorstel om natuursteen keien toe te gebruiken, passend bij het dorpse karakter van Oosteind. Op deze manier krijgt het dorpshart een verblijfsfunctie. Daarnaast worden de parkeerplaatsen verplaatst naar de zijde van de begraafplaats. Het plein en de rijbaan krijgen dezelfde uitstraling om het verblijfsgebied te benadrukken. Aanloopstraten (50 km/u) Vanwege de geluidssaneringsproblematiek wordt in de 50 km/u delen gebruikgemaakt van asfalt in de rijbaan. In de fietssuggestiestroken worden (geluidsarme) betonstraatstenen voorgesteld. Ook hiervoor geldt dat dit pas definitief is na een akkoord van het Ministerie. Tussen de rijbaan en de fietssuggestiestroken ligt een betonband met weinig zicht (bv. 3 cm.). Hierdoor is het niet te lastig om erop en af te rijden. Een voorbeeld van het soort betonband is hieronder opgenomen. Het zou mooi zijn als in de band de waterafvoer opgenomen kan worden. Natuurlijk is het onmogelijk om te bereiken dat er nooit meer geluidsoverschrijdingen en trillingen zullen plaatsvinden.

Dat is geen haalbare verwachting. We hebben uiteindelijk ook te maken met gedrag van individuele personen in het verkeer. Verkeersgedrag Omdat er veel opmerkingen binnen zijn gekomen over (te) hard rijden op de Provincialeweg is besloten om bij de opening van de nieuwe weg meteen een campagne te starten waarin mensen worden gewezen op hun verkeersgedrag. Ook plaatsen we matrixborden met smileys die aangeven wanneer er te hard gereden wordt. Bewoners is gevraagd om zelf ook actie te ondernemen door een ‘matig uw snelheid pakket’ aan te vragen bij de gemeente, waarin bijvoorbeeld stickers zitten die op de kliko’s kunnen worden geplakt. Verdere maatregelen worden nog uitgewerkt.

12

Voorbeeld betonband

Landschappelijke inpassing De gemeentelijke opdracht is om een inrichting te maken die qua materiaal en uitstraling past binnen de aanwezige omgevingsfactoren, en die past bij het landschappelijke en dorpse karakter van Oosteind. Vooral de inrichting rondom de kerk verdient hierbij de nodige aandacht. Omdat we met de reconstructiewerkzaamheden van de weg zelf ook inbreken op het huidige plein is ervoor gekozen om dit gebied mee te nemen in de plannen. Voorlopig ontwerp De nieuwe inrichting van de weg moet passen bij het historische karakter van Oosteind. De betrokken landschapsarchitect heeft een stedenbouwkundige en landschappelijk analyse gemaakt van de Provincialeweg en Oosteind. De inrichting en vormgeving van de weg is daarop gebaseerd. Mede daarom is er het eerdergenoemde onderscheid gemaakt in het dorpshart en de aanloopstraten. Het groene, dorpse beeld van het dorpshart wordt versterkt door de hagen tussen rijbaan en voetpaden. We proberen waar mogelijk het dorpse beeld te benadrukken; bijvoorbeeld door kleur, textuur enz. Het kerkplein heeft nu een ‘donkere’ uitstraling. Voorgesteld wordt om hier een lichte kleur natuurstenen kei toe te passen, zodat het plein een bijzondere verblijfsuitstraling krijgt en de automobilist het gevoel krijgt hier ‘te gast te zijn’ en snelheid te moeten minderen. In de 50 km/u gebieden is het dorpse karakter minder van toepassing.

Zoals eerder genoemd, wordt hier, afhankelijk van het geluidsonderzoek, asfalt toegepast en (geluidsarme) betonstraatstenen in de fietssuggestiestroken. Groen Het is de bedoeling om de huidige bomen te handhaven en waar mogelijk bomen en groen toe te voegen. Dit staat ook zo in het gemeentelijk beleid (Toekomstvisie 2030).

13

Voorlopig Ontwerp De huidige bomen blijven in het Voorlopig Ontwerp staan. We onderzoeken of het mogelijk is om extra bomen in het openbaar gebied aan te planten. Vanwege de ondergrondse infra (riolering en kabels en leidingen) en de beperkte ruimte (boven- en ondergronds) is dit lastig. De mogelijke plaatsen voor extra bomen in het openbaar gebied zijn op het voorlopig ontwerp aangegeven. In de verdere uitwerking gaan we onderzoeken of het voor deze plaatsen (kostentechnisch/doelmatig) haalbaar is om kabels en leidingen te verleggen om deze bomen aan te kunnen planten. De groenstructuur van de Provincialeweg zou structureel verbeterd kunnen worden door de aanplant van bomen langs de weg. Zoals hierboven vermeld, is daarvoor in het openbaar gebied nauwelijks boven- en ondergrondse ruimte beschikbaar. Op privéterrein is die ruimte er vaak wel. We onderzoeken de mogelijkheid om in de verdere uitwerking een traject op te starten waarin bewoners wordt gevraagd of ze er bezwaar tegen hebben dat er in hun tuin en/of terrein bomen worden aangeplant (bv. door en op kosten van het project). Op die manier zou de groenstructuur langs de weg toch verbeterd kunnen worden. Uiteraard zijn we daarbij afhankelijk van de medewerking van bewoners en heeft de gemeente dan in het vervolg het beheer en onderhoud van deze bomen niet in de hand.

Dit moet in de vervolgfase onderzocht worden op haalbaarheid en voor- en nadelen. Dit zou parallel aan het projectproces opgepakt kunnen worden. In het dorpshart zijn beukenhagen in het ontwerp opgenomen. Deze maatregel draagt bij aan de vergroening van het dorpshart en aan de vermindering van de snelheid van het gemotoriseerd verkeer. Het streven is om de hagen 1,00 m. breed te maken. In de verdere uitwerking zou kunnen blijken dat dat niet overal haalbaar is en we bij sommige locaties een haagbreedte van 0,80 m. moeten toepassen en/of op sommige locaties een haag niet realiseerbaar is. In de verdere uitwerking gaan we onderzoeken welk effect de reconstructie heeft op de bomen die er nu staan, en hoe we deze kunnen beschermen. Klimaatadaptatie/duurzaamheid Waar mogelijk nemen we klimaatadaptieve maatregelen mee. De mogelijkheden daarvoor zijn alleen enigszins beperkt. Het gebruik/profiel van de weg en de ondergrondse infrastructuur (kabels en leidingen) geeft niet veel ruimte om groots uit te pakken met klimaatadaptieve maatregelen zoals het substantieel toevoegen van groen, wadi’s, infiltratiekoffers e.d. Een kans in het vervolgtraject (uitwerking, aanbesteding en uitvoering) is om te kijken naar de mogelijkheden voor het gebruik van duurzame materialen en het opzetten van een zo duurzaam mogelijke uitvoering (beperken CO2 uitstoot).

In het water- en rioleringsonderdeel kunnen we wel een substantieel voordeel behalen op dit gebied (bv. afkoppelen). Zie hieronder. Riolering Er is een afwegingsnotitie opgesteld (verschillende keuzes met voor- en nadelen en financiën) om tot een advies voor de beste rioolaanpak en -werkzaamheden te komen. Denk aan vraagstukken zoals: - Vervangen of repareren? - Aanleg (gedeeltelijk) gescheiden rioolstelsel (afkoppelen)? - Mogelijkheid tot infiltratieriolering en/of waterberging? - Mogelijk vooruitdenken op het gebied van woningbouwontwikkelingen (kans)? - Uitvoeringswijze? - Enz.

14

Deze afwegingsnotitie maakt onderdeel uit van de besluitvormingsstukken die aan college en raad aangeboden worden. Zoals het er nu naar uitziet, gaan de volgende rioleringsmaatregelen toegepast worden: • In de dorpskern afkoppelen (aanleg van een gescheiden rioolstelsel). • Buiten de dorpskern het huidige gemengde rioolstelsel vervangen/vergroten. Milieu (bodem) Om een inschatting te kunnen doen van de huidige milieutechnische staat van de bodem is een risico-gestuurd bodemonderzoek uitgevoerd. Uit dit eerste onderzoek is gebleken dat het risico op het aantreffen van ernstige bodemverontreinigingen klein is. In het onderzoek worden de risico’s benoemd; deze nemen we mee in het vervolgtraject. Kabels, leidingen en openbare verlichting De kabels en leidingen liggen over de gehele lengte verspreid over het dwarsprofiel van de weg. Er is geen sprake van een gestructureerd kabels- en leidingenbed. In de loop der jaren hebben er verschillende vervangingen en uitbreidingen plaatsgevonden. Hiermee moeten we rekening houden tijdens de planvorming van de boven- en ondergrondse infrastructuur. In de toekomstige situatie ligt het overgrote deel van de kabels en leidingen onder de fietssuggestiestroken (betonstraatstenen) en niet onder de asfaltverharding.

Er zal een behoorlijk aantal kabels en leidingen verlegd moeten worden; dit zal een behoorlijke kostenpost betekenen binnen het project. De openbare verlichting is kortgeleden vervangen. Vervanging is dus niet nodig; verplaatsingen als gevolg van de nieuwe inrichting zullen uiteraard wel nodig zijn. We bekijken of er rondom het kerkplein meer karakteristieke lantaarnpalen geplaatst kunnen worden die beter passen bij de historische uitstraling van het plein.

15