2023-03-29 beantwoording aanvullende vragen LOeS windpark A59

Beantwoording aanvullende technische vragen raadsvergadering 4 april 2023 Raadsvoorstel ZN1000976 Verklaring van geen bedenkingen Windpark A59 Fractie LOeS heeft een nieuwe reeks vragen ingediend

Vragen van fractie

Naam raadslid: Kiona Groenen – van den Rijen

In Verslag Omgevingsdialoog Windpark Energiepark A59 van Eneco (3.3.1 Input Omgevingsdialoog) staat: Om beter zicht te krijgen op het te voorspellen effect heeft Eneco afgesproken om een expertoverleg te voeren met een aantal neurologen en psychologen die mensen behandelen met de ziekte van Huntington. 1. Heeft dat overleg plaatsgevonden? 2. Zo ja, wanneer? 3. Met welke neurologen en psychologen die mensen behandelen met de ziekte van Huntington heeft dat overleg plaatsgevonden? 4. Hoe vaak hebben er overleggen plaatsgevonden? 5. wat was de duur van die overleggen? 6. Wat waren daarvan de uitkomsten van dat overleg/die overleggen? 7. Indien geen uitkomst(en), waarom niet? In diverse recente stukken staat te lezen dat er bij nachtelijk laagfrequent geluid van meer dan 35dB een toename is van ervaren hinder. 8. Waarom is er niet voor gekozen om alle voorzorgsmaatregelen te nemen om die grens van maximaal 35dB te stellen voor de nacht in plaatst van de gebruikte normen? Er zijn in de loop van het traject aanpassingen gedaan als tegemoetkoming voor omgeving en omwonenden zodat de overlast beperkt zou worden. Als er was voldaan aan de procedures die horen bij een windpark (MER rapportage) dan waren alle mogelijke toetsen doorlopen geweest en had het windpark meteen kunnen voldoen aan alle mogelijke eisen en voorwaarden. 9.

Waarom is er niet gekozen voor de uitgebreide procedure die hoort bij de ontwikkeling van een windpark( en niet gekozen voor een volledige (windpark)inrichting en voldaan aan alle mogelijke wettelijke toetsen)? 10. Op welke gebieden had U (en Eneco) verwacht niet te kunnen voldoen aan een MER rapportage? U heeft toegezegd contact op te gaan nemen met de provincie over hun gedachte bij de ontwikkelingen van het windpark. 11. Heeft dat contact inmiddels plaatsgevonden 12. Wat was de inhoud van de reactie van de provincie In het land zijn meerdere gevallen van overlast door en last van laag frequentiegeluid (zie ons memo). 13. Zijn de laatste deskundigenrapporten mbt deze overlast geraadpleegd? 14. wat is daaruit de conclusie? Uit de genoemde memo blijkt van een situatie in Drenthe waarbij na 2 jaar onderzoek het resultaat dusdanig was dat de gemeenten er niet meer uitkwamen en aan het ministerie hebben voorgelegd.

15. Is de reactie van het ministerie inmiddels bekend? 16. Is aanvullend technisch onderzoek naar dit geluid mogelijk (temeer nu de inspreker uit R'veer verwijzingen gaf over deze overlast die aanvullend onderzoek rechtvaardigen) Ad 1-7

Ook door de gemeente is er met de Kloosterhoeve gesproken. Dit is gedaan door wethouder Willemse en de opgaveleider duurzaamheid. Op 20 mei en 19 augustus 2021 hebben deze gesprekken plaatsgevonden. Daarbij is gesproken over: - Het feit dat de afrit Hooijpolder door Rijkswaterstaat direct voorlangs het gebouw is ingetekend; - Deze afrit zoveel geluid produceert dat de aanleg van een geluidswal nodig is; - Het geluid van de snelweg (55 dB) een veel grotere belasting geeft dan de windmolens (veel lager dan 47 dB); - Door de gemeente opdracht is gegeven aan TNO om een extra geluidsonderzoek te doen voor de locatie Kloosterhoeve en hun bewoners met de ziekte van Huntington; - Dat TNO naast de wettelijke berekeningen (NSG richtlijn) gekeken heeft naar 2 alternatieve methoden; - Uit dit onderzoek blijkt dat bewoners van de Kloosterhoeve het geluid van de windturbine wel horen, maar de kans op hinder daarvan minimaal is (zie bijlage 1 TNO onderzoek van het zienswijzenrapport); - Er sprake is van slagschaduw, maar dat Eneco maatregelen zal nemen om de overlast daarvan te beperken ten opzichte van de wettelijke norm. In plaats van de norm van maximaal 3 uur zal gestuurd worden op maximaal 30 minuten slagschaduw.

Eneco heeft de gemeente het volgende aangegeven over de contacten die zij met Eneco hebben gehad: - Het eerste gesprek tussen de Kloosterhoeve en Eneco vond fysiek plaats op 7 juli 2020 op de Kloosterhoeve. Na een kennismaking en een ronde over het buitenterrein zijn verschillende thema’s besproken die de Kloosterhoeve aangaan in relatie tot de eventuele komst van windturbines in de Oranjepolder en vice versa. De Kloosterhoeve en Eneco hebben aan het eind van dit gesprek de afspraak gemaakt elkaar na de zomer 2020 weer te spreken en de stand van zaken op te maken. - Eneco heeft de Kloosterhoeve na de zomer 2020 meerdere keren benaderd via mail, telefoon en voicemail berichten om hen te informeren over de voortgang en elkaar weer te kunnen spreken. Deze pogingen zijn onbeantwoord gebleven en hebben dan ook niet geleid tot een vervolg overleg met de Kloosterhoeve. - Vervolgens heeft Eneco op 5 maart 2021 de Kloosterhoeve per mail laten weten graag contact met de Kloosterhoeve te willen blijven onderhouden, daarbij benadrukt het initiatief daartoe vanaf dat moment bij de Kloosterhoeve te laten.

- Op 23 december 2021 is per mail door Eneco een status update over de ontwikkeling verzonden aan de Kloosterhoeve met daarin nogmaals opgenomen een uitnodiging tot gesprek ‘Indien er naar aanleiding daarvan bij jullie vragen zijn en of er behoefte is om nader bij te praten dan zijn we nog altijd graag beschikbaar.’ Daarop is door de Kloosterhoeve niet gereageerd waarna de pogingen van Eneco voor het maken van een vervolgafspraak zijn gestopt. Ad 8

Onduidelijk is op welke stukken worden gedoeld, dit is niet specifiek gemaakt in de vraagstelling. Daarnaast is het onduidelijk bij de in de vraag aangehaalde 35dB op welk frequentiebereik dit betrekking heeft, en is het een waarde binnen niveau of niveau op de gevel? In die zin is deze vraag lastig te beantwoorden.

Wel kan in zijn algemeen gesteld voorden dat in opdracht van de gemeente(raad) door TNO (d.d. 22 juni 2021) een second opinion is uitgevoerd over het akoestisch onderzoek van Pondera over het windpark (d.d. 6 oktober 2020) specifiek op het vlak van laagfrequent geluid (tussen 20 en 100 Hz) van de windturbine windpark Energiepark A59 cumulatief met de bestaande windturbines Weststad II. Conclusie second opinion: “Hieruit concluderen we dat de nieuwe windturbines kunnen zorgen voor laagfrequent geluid dat binnenshuis hoorbaar kan zijn, maar dat de kans op hinder door laagfrequent geluid volgens de methode met toetsing aan de Vercammen-curve klein is in 13 van de 14 toetspunten in het onderzoek van Pondera Consult. Het enige punt (toetspunt 6) waar de overschrijding van de Vercammen-curve optreedt is tevens het punt met de hoogste geluidbelastingen Lden en Lnight door windturbinegeluid, die in de bestaande situatie al hoger zijn dan de grenswaarden. De nieuwe windturbines zorgen hier niet voor een significante toename, omdat in de toekomstige situatie het geluid van de bestaande windturbines in het betreffende punt dominant is.” Op basis van de onderbouwing in de ROB (Par. 5.2.) “Het is dan ook niet noodzakelijk verder onderzoek uit te voeren naar laagfrequent geluid voor het Windpark Energiepark A59.

Met naleving van de geluidsnormering is ook ten aanzien van laagfrequent geluid sprake van een aanvaardbare situatie.” Vervolgens is er wel nader onderzoek uitgevoerd met bovenstaande conclusie. Beiden geven geen aanleiding om een aparte norm voor laagfrequent geluid te stellen. De gehanteerde norm geeft hier al bescherming tegen. Ad 9 Op dit punt zijn wij eerder ingegaan bij de beantwoording van eerdere vragen die op dit punt gesteld zijn. Er hoeft voor het project met 2 windmolens geen MER MER rapportage opgesteld te worden. De bouw van een nieuw windturbinepark is aangewezen in het Besluit milieueffectrapportage (Besluit m.e.r.) dat een AMvB (Algemene Maatregel van Bestuur) is bij de Wet milieubeheer (Wm) als categorie D22.2. Voor windparken met drie of meer, en minder dan tien, windturbines en met een gezamenlijk vermogen van minder dan 15 MW dient door middel van een (vormvrije) m.e.r.-beoordeling (aanmeldingsnotitie) onderbouwd te worden of er al dan niet een formele m.e.r.-(beoordeling) doorlopen dient te worden voor de omgevingsvergunning en het ruimtelijk plan. Het bevoegd gezag dient hier vervolgens een besluit over te nemen. Een windpark is volgens het Besluit m.e.r. dus 3 windturbines of meer. Voor 2 windturbines is er dus ook geen sprake van een (vormvrije) m.e.r.-beoordeling.

Een dergelijke beoordeling is vormvrij en in onze gemeente loopt deze beslissing normaal gesproken direct bij de besluitvorming mee. Hiervoor is geen aparte uitgebreide procedure noodzakelijk. Windpark Energiepark A59 is voor het Besluit m.e.r. geen uitbreiding van het bestaande windpark Weststad III, zoals eerder is uitgelegd in de beantwoording van raadsvragen en onderbouwd in de ruimtelijke onderbouwing. Het staat vast dat er sprake is van een windproject van 2 windturbines en er hierdoor geen (vormvrije) m.e.r.-beoordelingsplicht bestaat. Als in de aanvraag voor de windturbines aan de A59 niet 1 windturbines was geschrapt dan was er wel een aanmeldnotitie opgesteld. Dit is ook te lezen in het principeverzoek van Eneco voor een windpark van 3 windturbines in de Oranjepolder d.d. 8 januari 2020. In dat principeverzoek is zelfs al vooruitlopend inzicht gegeven worden op basis van de

milieuanalyses (par. 6.2): “Op basis van de beschrijving van alle milieuaspecten zijn er op voorhand ook geen significantie milieueffecten te verwachten, wat het uitvoeren van een milieueffectrapportage wenselijk of noodzakelijk maakt. Daarom wordt er vooralsnog van uitgegaan dat het opstellen van een aanmeldnotitie voor een (al dan niet vormvrije) m.e.r.beoordeling afdoende is. Inhoudelijk kan de aanmeldnotitie worden opgesteld met de zelfde informatie als het ruimtelijke plan (goede ruimtelijke onderbouwing afwijking bestemmingsplan omgevingsvergunning).” Pas als er sprake is van een windpark van 20 windturbines of meer bestaat er een m.e.r.plicht op basis van het Besluit m.e.r. en dient er een MER-rapportage te worden opgesteld. Ad 10 Er is geen sprake van het niet kunnen voldoen aan een MER rapportage. Er is op basis van geldende wetgeving geen noodzaak een MER rapportage uit te voeren, zoals al aangegeven bij de beantwoording van vraag 9 en in de eerdere beantwoording. Voor 3 windturbines was er wel een noodzaak voor het opstellen van een aanmeldnotitie voor (vormvrije) m.e.r.beoordeling maar door het schrappen van 1 windturbine is deze noodzaak komen te vervallen. Zoals ook bij de beantwoording van vraag 9 is aangegeven is onze verwachting dat het eventueel opstellen van een MER-Rapportage niet tot een wezenlijk andere afweging geleid had.

Dit komt omdat alle milieueffecten op de omgeving met onderzoeken reeds beoordeeld zijn en uit deze beoordeling blijkt dat deze niet significant zijn. Ad 11 en 12 Deze vragen zijn reeds eerder beantwoord als aanvullende beantwoording op reeds eerder gestelde vragen. Zie beantwoording vragen GBV en LOeS d.d. 27 maart 2023. Ad 13 Wij proberen ons continue op de hoogte te houden op het vlak van deze onderzoeken. Deze hebben tot op heden echter niet geleid tot een ander beleid of aanpassing van de uitgangspunten die vastliggen in wet- en regelgeving. Ad 14 Er is niet altijd een eenduidige conclusie te trekken uit de verschillende rapporten en onderzoeken die zijn uitgevoerd. Vaak zitten er locatie specifieke onderdelen in deze studies, die daarom niet direct zijn te vertalen naar de locatie Nieuw te bouwen windturbines moeten altijd aan de geldende normen voldoen. Er moet dan op basis van geluidgegevens uit geluidmetingen voldaan worden aan de geldende normen (41 dB Lnight en 47 dB Lden).

Ad 15 Voor zover wij weten is er nog geen reactie van het ministerie bekend. Ad 16 Uw raad heeft gevraagd om op dit punt aanvullend onderzoek uit te voeren. Dat is gedaan en u heeft de rapportage van TNO op dit vlak reeds ontvangen. Na realisatie is het mogelijk om hiervoor aanvullend onderzoek naar uit te laten voeren. Dat is echter op dit moment nog niet het voornemen, omdat de uitgevoerde (extra) onderzoeken daar op dit moment geen aanleiding toe geven.