2023-03-24 Raadsinformatiebrief locatieonderzoek windpark Oranjepolder

Aan de gemeenteraad

Datum

24 maart 2023

Zaaknummer

1009757

In behandeling bij

Opgaveleider Duurzaamheid tel. 14 0162

Onderwerp Locatieonderzoek windmolens Oranjepolder Geachte raad, Aanleiding Door de gemeenteraad is, in het kader van de behandeling van de definitieve Verklaring van Geen Bedenkingen, aan HBR advocaten aanvullend advies gevraagd naar aanleiding van de uitspraak van de rechtbank over het zonnepark A59. Op 14 maart 2023 is door HBR haar conceptnotitie opgeleverd. In deze notitie stelt zij onder andere ten aanzien van een locatieonderzoek voor windmolens: Op dit moment ontbreekt een (kenbaar) locatieonderzoek en de besluitvorming daarover. HBR gaat daarnaast nog in op vaste rechtspraak over alternatieve locaties. Indien een project op een bepaalde locatie op zichzelf ruimtelijk aanvaardbaar is, dan kan het bestaan van alternatieven slechts tot onthouden van medewerking leiden, als op voorhand duidelijk is dat als de alternatieven gerealiseerd zouden worden er een gelijkwaardig resultaat bereikt kan worden met aanmerkelijk minder bezwaren. HBR geeft hierover aan: Dit is niet een gebruikelijke beoordeling. De vaste lijn in de rechtspraak is dat

een college dient te beslissen op de aanvraag zoals die is ingediend, inclusief de daarin opgenomen locatie. Dat betekent dat, indien een project op zichzelf aanvaardbaar is, het bestaan van alternatieven alleen dan tot weigering van de vergunning kan leiden, indien op voorhand duidelijk is dat door verwezenlijking van de alternatieven een gelijkwaardig resultaat kan worden behaald met aanmerkelijk minder bezwaren. Dit heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State eerder uitdrukkelijk overwogen waarbij het ging om een omgevingsvergunning voor een windmolenpark (windmolenpark Staphorst) bestaande uit drie windturbines. Ook in die zaak was in beroep aangevoerd dat er alternatieve locaties voor de windturbines zijn, die minder bezwarend zijn voor de omgeving en in dat kader geeft de Afdeling dus voornoemde vaste lijn weer. HBR stelt dat in de stukken bij de vergunningaanvraag summier wordt verwezen naar de constatering dat een alternatieve locatie van een windmolen project op Vijf Eiken niet geschikt is. De onderbouwing Wij verzoeken u om bij alle communicatie rondom deze zaak altijd het zaaknummer 1009757 te vermelden. postadres Postbus 10150, 4900 GB Oosterhout Bezoekadres Slotjesveld 1 Oosterhout

Internet www.oosterhout.nl Telefoon 140162

BTW nr: NL.0013.26.132.B.1 KvK nr: 20164965

van deze stelling is niet gevoegd bij de vergunningaanvraag. HBR is van mening dat deze onderbouwing van belang is en adviseert uw raad om deze onderbouwing op te vragen. In deze brief informeren wij u over het proces dat is doorlopen om te komen tot de vaststelling van de locatie Oranjepolder als geschikte locatie voor extra windmolens in Oosterhout. Historie 1. Windbod 2011 Het dossier windmolens Oranjepolder kent een lange geschiedenis. De eerste besluitvorming over dit project vond plaats in de periode 2011-2013. Door de regering werd aan de provincies gevraagd invulling te geven aan het zogenaamde ‘windbod 2020’ in het kader van de Structuurvisie Wind op Land. Voor de zuidwestelijke Delta werd gezocht naar locaties. In de regio West-Brabant waren meerdere initiatieven die in elkaars nabijheid en/of geconcentreerd liggen in een beperkt aantal gebieden, waardoor afstemming en coördinatie nodig was. De Regio West Brabant heeft de zoektocht gecoördineerd en heeft het regioplan aangeboden aan Gedeputeerde Staten van de Provincie. Voor Oosterhout is daarin opgenomen: Er is een particulier initiatief voor het plaatsen van 2 extra turbines ten oosten van de bestaande turbines op bedrijventerrein Weststad III. Zie bijlage 1: 20111013 Ondertekende brief aanbod windenergie RWB aan GS provincie Noord-Brabant. Dit betreft een initiatief van 2 agrariërs in de Oranjepolder.

De gemeenteraad is op 27 september 2012 geïnformeerd over dit aanbod, zie bijlage 2: 20120907 collegenota en besluitvorming windbod en bijlage 3: 20120927 brief aan gemeenteraad, waar gesproken wordt over het uitbreiden van het (bestaande, toevoeging voor de duidelijkheid) windmolenpark op Weststad III. 2. Onderzoek Bosch & van Rijn 2013 In 2013 is door Bosch & Van Rijn een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor windmolens in en rondom de Oranjepolder. Zie bijlage 4: 20131023 rapport Bosch & Van Rijn Windenergie Oranjepolder. In dit rapport wordt ingegaan op diverse opstellingen van windmolens in de Oranjepolder en de kosten en baten daarvan. Ook wordt ingegaan op mogelijke rollen van de gemeente bij de ontwikkeling van het energiepark Oranjepolder. 3. Onderzoek haalbaarheid windpark Vijf Eiken Door enkele ondernemers op het bedrijventerrein Vijf Eiken werd onderzoek gedaan naar het verduurzamen van energie. Daarbij wordt gedacht aan onder ander groen gas, zonnepanelen en windmolens. Omdat voor windmolens bekend is dat radarverstoring een probleem kan zijn, wordt contact opgenomen met de provincie Noord-Brabant. In 2018 wordt door de Provincie Noord - Brabant aan TNO gevraagd een onderzoek uit te voeren naar de haalbaarheid van een windpark op de locatie Vijf Eiken voor het onderdeel radarhinder. Zie bijlage 5: 20181208 onderzoek TNO windpark Vijf Eiken.

In dit rapport wordt geconcludeerd dat de realisatie van een windpark op Vijf Eiken gezien de toenmalige (2018) normen voor radarhinder niet haalbaar is. Onderzocht zijn windmolens van 180 m en 145 m hoog. Het initiatief om op Vijf Eiken windmolens te plaatsen werd daarom niet voorgelegd aan de gemeente Oosterhout. 4. Onderzoek inpassing windmolens Oranjepolder In 2019 is door de gemeente Oosterhout aan TNO opgedragen een onderzoek te doen naar de inpassing van 6 turbines voor het onderdeel radarhinder. Zie bijlage 6: 20190319 TNO rapport Windpark Oranjepolder. Dit is een onderdeel van de wens van de gemeente Oosterhout om de Routekaart 2019-2022 op te stellen. Daarbij wordt verkend wat maximaal haalbaar is buiten de beperkingen uit de contouren van radarhinder. In dit rapport wordt geconcludeerd dat de realisatie van een windpark van 6 windturbines met een tiphoogte van 195 m haalbaar is gezien de toenmalige (2019) normen.

5. Routekaart energietransitie 2019-2022 Door de gemeente Oosterhout is in 2019 de Routekaart energietransitie 2019-2022 opgesteld. Zie bijlage 7: 20190719 Ambities Energietransitie 2030, bijlage 8: Routekaart energietransitie 2019-2022 en bijlage 9: 20191001 Afbeelding routekaart energietransitie. Voor de totstandkoming van de routekaart is de gemeenteraad geïnformeerd op 19 maart 2019 (werksessie) en 26 juni 2019 (opiniërende bijeenkomst). Voor de opiniërende bijeenkomst is door het college een nota opgesteld, waarin het plangebied Oranjepolder wordt aangewezen als locatie voor extra windmolens. Zij bijlage 10: 20190430 B&W vaststellen randvoorwaarden windpark Oranjepolder (opiniërende behandeling) Op 22 oktober 2019 is de routekaart door de gemeenteraad vastgesteld. Zie bijlage 11: 20191022 raadsbesluit Energietransitie Oosterhout 2030 6. Vergunningaanvraag en radarhindertoetsing plan Eneco Door Eneco is een principeverzoek voorbereid in 2019 voor het plaatsen van 3 windmolens in de Oranjepolder. Omdat de aangevraagde molens hoger zijn dan in het onderzoek voor de gemeente Oosterhout in 2019, heeft Eneco aan TNO opdracht gegeven een radarhindertoetsing windpark Oranjepolder uit te voeren. Zie bijlage 12: 20191210 TNO radarhindertoetsing windpark Oranjepolder. 7.

Vergelijking locaties Oranjepolder en Vijf Eiken Het is voor de gemeente wettelijk niet verplicht om bij het beoordelen van de vergunningaanvraag voor het plaatsen van 2 windmolens in de Oranjepolder een onderzoek te doen naar de geschiktheid van alternatieve locaties. Er is op aangedrongen toch duidelijk te maken dat de locatie Oranjepolder het meest geschikt is. Daarom is een vergelijking gemaakt met een fictief project van 2 windmolens op het industrieterrein Vijf Eiken, zie bijlage 13: Locatieonderzoek project 2 windmolens in Oranjepolder of Vijf Eiken. Het blijkt dat vanwege radarverstoring, externe veiligheid, afstand tot de woningen op het industrieterrein en het grote aantal woningen binnen een straal van 2 kilometer de locatie Vijf Eiken niet geschikt is voor de bouw van 2 windmolens. 8. Alternatieve locaties uit zienswijzen In de zienswijzen over de nu voorliggende aanvraag voor 2 windmolens zijn alternatieve locaties aangedragen: industrieterrein Weststad, de Hillen, knooppunt Hooipolder en industrieterrein Everdenberg-Oost. De locaties zijn niet geschikt vanwege beschikbaarheid gronden, veiligheid, bestaand windmolenpark (Weststad), contouren radarhinder (Everdenberg-Oost), of ligging buiten onze gemeentegrenzen (Hooipolder). Dit is opgenomen in de zienswijzennota die onderdeel is van het nu voorliggende raadsvoorstel.

Samenvatting Door de gemeente Oosterhout is in het kader van de Regionale Energie Strategie een aanbod gedaan voor opwekking van duurzame energie. Naast Zon op Dak en Zon op Veld is ook ingezet op Wind. In 2008 zijn al 6 windturbines geplaatst op industrieterrein Weststad. In 2011 zijn in het kader van het windbod 2 extra windturbines gepland, ten oosten daarvan, in de Oranjepolder. Bij het opstellen van de Routekaart Energietransitie 2019-2022 is gesproken over de ontwikkeling van windprojecten op 2 potentiële locaties. Deze locaties zijn gesitueerd langs infrastructurele lijnen (snelwegen, provinciale wegen, kanalen, rivieren) en/of op bedrijventerreinen passend in de beleidsuitgangspunten van de provincie Noord-Brabant. Het betreft de locaties Oranjepolder en Vijf Eiken. Door de provincie Noord-Brabant is in 2018 geconcludeerd dat de locatie Vijf Eiken niet voldoet aan de normen voor onder meer radarhinder. Door de gemeente Oosterhout is in 2019 geconcludeerd dat de locatie Oranjepolder wel voldoet aan de normen voor radarhinder. Door Eneco is in 2020 een vergunningaanvraag ingediend voor de realisatie van 2 windmolens in de Oranjepolder. In de vergunningaanvraag is een rapport van TNO opgenomen waarin geconcludeerd wordt dat de windmolens in de Oranjepolder voldoen aan de normen voor radarhinder.

In 2020 heeft Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Brabant de bevoegdheid overgedragen aan de gemeente Oosterhout om de vergunning te verlenen. Bij de toetsing van dit plan is geconcludeerd dat de voorgestelde locatie voldoet aan de normen voor een goede Ruimtelijke Ordening. De enige bekende alternatieve locatie betreft Vijf Eiken. Deze voldoet niet aan de normen voor radarhinder, externe veiligheid en afstand tot woningen op het terrein zelf. In de zienswijzen zijn nog enkele andere locaties aangedragen, maar ook deze locaties zijn niet passend. Daarmee is de locatie Oranjepolder de meest passende locatie binnen de gemeente Oosterhout die geschikt is voor de uitbreiding met 2 windturbines. Relatie met het zonnepark A59 In de Oranjepolder is sprake van 2 private en afzonderlijke initiatieven: de realisatie van 2 windmolens door Eneco-wind en de realisatie van een zonnepark door Shell, later Eneco-zon. Dit zijn 2 aparte BV’s. Omdat deze 2 projecten in hetzelfde gebied zijn gelegen wordt gesproken over het Energiepark A59. Door de gemeente Oosterhout is getoetst of beide projecten zelfstandig, dus los van elkaar, inpasbaar zijn in het gebied. Dat is het geval. Daarnaast is ook beoordeeld of als beide initiatieven samen in het gebied worden vergund, ze ook gezamenlijk inpasbaar zijn.

Ook bij een gezamenlijke realisatie moet er namelijk sprake zijn van een goede ruimtelijke ordening. De gemeente heeft geoordeeld dat zowel bij een afzonderlijke als bij een gezamenlijke realisatie sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Meerwaarde Energiepark A59 Het realiseren van de 2 projecten op de locatie Oranjepolder heeft meerdere voordelen. Landschappelijk gezien wordt een combinatie van zon en wind op 1 locatie als minder hinderlijk voor de omgeving ervaren. De combinatie van zon en wind is zeer gunstig voor de stabiliteit van het elektrische netwerk, waardoor de kosten van de netbeheerder (die worden doorbelast aan haar klanten, de inwoners) lager zijn. De opgewekte elektriciteit wordt via één kabel ingevoegd in het dichtstbijzijnde trafostation. Dit betekent minder ruimtebeslag en minder graafwerkzaamheden. De bouw en exploitatie van 2 projecten op 1 locatie is efficiënt in technische, organisatorische en financiële zin. Conclusie Voor het plaatsen van windmolens binnen de gemeente Oosterhout is geen uitgebreide locatiestudie uitgevoerd. Gelet op de impact van windmolens op de (leef)omgeving kwamen, ten tijde van het windbod 2020, slechts twee mogelijk geschikte locaties naar voren, namelijk Oranjepolder en Vijf Eiken.

Uiteindelijk is de locatie Vijf Eiken als geschikte locatie afgevallen, omdat er niet voldaan kon worden aan de normen die gelden voor radarhinder, externe veiligheid en afstand tot woningen. Gelet op de bij de vergunningaanvraag bijgevoegde ruimtelijke onderbouwing en alle uitgevoerde onderzoeken is de gemeente van mening dat er geen ruimtelijk relevante argumenten zijn om de vergunningaanvraag voor de realisatie van twee windmolens in de Oranjepolder te weigeren en de aanvraag voldoende is onderbouwd om deze te verlenen. Het Energiepark A59 is de beste locatie om 2 windmolens te bouwen. Er is, gelet op bovenstaande, voldoende onderzocht of er alternatieve locaties binnen de gemeente zijn voor de realisatie van twee windmolens en of de alternatieven dan tot aanmerkelijk minder bezwaren zouden leiden bij een gelijkwaardig resultaat. Wij verzoeken u dan ook de definitieve Verklaring van Geen Bedenkingen af te geven.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Oosterhout , burgemeester, {{Signer1}}

, secretaris. {{Signer2}}