woonzorgvisie uitvoeringsprogramma
Tekst van het document
Uitvoeringsprogramma Woonzorgvisie
Inhoudsopgave Inleiding ........................................................................................................................... 1 Doel.......................................................................................................................................... 1 Fasering .................................................................................................................................... 2 Opbouw document ................................................................................................................... 3
Uitvoeringsprogramma..................................................................................................... 5 1.1 Beschrijving thema .............................................................................................................. 5 1.2 Maatregelenmatrix............................................................................................................ 10 1.3 Actoren ............................................................................................................................. 20 1.4 Beleidsmatige inbedding en doorvertaling ......................................................................... 21 1.5 Tijdbalk .............................................................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.6 Begroting .......................................................................................................................... 22
Proces ............................................................................................................................. 27 2.1 Borging programma ........................................................................................................... 27 2.2 Structuur en samenwerking ............................................................................................... 28 2.3 Communicatie ................................................................................................................... 31 2.4 Successen behalen en vieren.............................................................................................. 31
Bijlage ............................................................................................................................ 32 Bijlage 1:
Praatplaten thema’s ........................................................................................... 33
Bijlage 2:
Model rolbepaling actoren ................................................................................. 37
Bijlage 3:
Externe stakeholder overzicht ............................................................................ 38
Bijlage 4:
Excel overzicht totaal Uitvoeringsprogramma ...... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Inleiding In 2024 is de Woonzorgvisie opgesteld. De Woonzorgvisie is opgesteld om antwoorden te formuleren op vragen rondom Wonen, Zorg en Omgeving. Dit als vervolg op verschillende beleidsontwikkelingen (Woonvisie, Omgevingswet, Gezond Actief Leven Akkoord, decentralisaties) en vragen vanuit de uitvoering. Vanuit de verschillende stappen in de ontwikkeling van de visie komen we tot de volgende thema’s die bepalend zijn voor het vervolg: 1. 2. 3. 4.
Samenwerking Versterken regie inwoners Woonzorgbehoefte Omgeving als lijm
Voor de tekstuele en grafische uitwerking van de verschillende thema’s en hoe we tot deze thema’s gekomen zijn, verwijzen we graag naar de Woonzorgvisie.
Doel Het doel van dit document is om concreet uit te werken wat we gaan doen om een bijdrage te leveren aan de gestelde thema’s. Daarin kijken we meerjarig vooruit en zien we ook nadrukkelijk de samenwerking met externe partners. De opgaven rondom Wonen, Zorg en Omgeving zijn van een zodanige schaalgrootte dat samenwerking cruciaal is. In het verleden is afgestemd dat de volgende resultaten opgeleverd moeten worden: • • • • • • • • •
Een duiding van de woonzorgopgave; Een overzicht van de woonbehoefte; Een onderscheid in doelgroepen met een woonzorgbehoefte; Het lokale aanbod van woonvormen; Het lokale aanbod van zorg en ondersteuning; De leefbaarheid van de omgeving; Het aanbod en de behoefte aan woningaanpassingen; Hoe de gemeente tot uitvoering komt; Met welke partners de gemeente samenwerkt, op welke manier; 1
• • •
Participatie en betrekken van inwoners; Communicatiestrategieën om urgentie te creëren voor de woonzorgopgave en strategie om langer zelfstandig te kunnen blijven wonen. Strategische woonzorgvisie irlt bredere landelijke ontwikkelingen
Het eindproduct is de Woonzorgvisie met daaraan gekoppeld het Uitvoeringsprogramma. Bovenstaande resultaten zijn opgeleverd, maar tegelijkertijd ook in beweging. Er zijn meerdere ontwikkelingen van invloed: -
Lokale ontwikkelingen (ontwikkeling programma’s, beleidsontwikkeling, inwonersperspectief) Regionaal ontwikkelingen (ontwikkeling regionale Woonzorgvisie, Regiodeal 8RHK) Landelijke ontwikkelingen (wet op de Volkshuisvesting, programma; Een thuis voor iedereen)
Om echter niet te vertragen is van begin af aan de behoefte geweest om lokaal antwoorden te formuleren. Met dit Uitvoeringsprogramma werken we naar antwoorden toe en wordt uitvoering gegeven aan de visie.
Fasering Vanuit de handreiking meegegeven vanuit het Rijk voor de ontwikkeling van een Woonzorgvisie kennen we de volgende fasering:
2
We bevinden ons momenteel tegelijk in drie verschillende fasen, namelijk fase 3 tot en met fase 5. Aangezien het gehele domein van Wonen, Zorg en Omgeving sterk in beweging is en onderhevig is aan regionale en landelijke ontwikkelingen, moeten we constant bijstellen. Nieuwe opgaven vanuit kaders die op andere plekken gerealiseerd worden kunnen van invloed zijn op de uit te voeren lokale taken. Tegelijkertijd willen we niet wachten. Juist omdat we weten hoe groot de opgave is en de nadrukkelijke opgave interne- en externe samenwerking die de opgave vraagt willen we met elkaar aan de slag. Daarom zijn in dit document concrete doelen en ambities geformuleerd om vanuit focus met elkaar aan de slag te gaan.
Opbouw document Het document is opgebouwd volgens de structuur van de beleidsnota Mens & Samenleving 2023 -2026. Vanuit deze structuur vertalen we de vastgestelde thema’s door naar ambities, doelstellingen en concrete acties. Zo laten we zien waar we aan gaan werken en wat we daar concreet voor gaan doen. Door vanuit deze opbouw de uitvoering aan te vliegen stellen we de inhoud centraal. Tegelijkertijd biedt het uitwerken in deze structuur kansen om de koppeling
3
met bestaande documenten (bijvoorbeeld beleidsnota’s en afdelingsplannen) en verantwoordingsstructuren (BERAP, Pepperflow). Dit maakt toekomstige uitbreiding van het programma makkelijker en geeft kansen om verbindingen te leggen. Naast dit document is een excelbestand gemaakt met een totaal overzicht. Voor de leesbaarheid is gekozen om de Excel niet in zijn geheel toe te voegen, maar een knip te maken in de maatregelen. In dit document laten we de inhoudelijke en meer concrete maatregelen zien die in de komende jaren uit gaan voeren.
4
Uitvoeringsprogramma 1.1 Beschrijving thema Hieronder volgt een korte beschrijving van de thema’s zoals gesteld in onze Woonzorgvisie. De verder uitgeschreven inhoudelijke onderbouwing is te vinden in de overkoepelende Woonzorgvisie. Na de korte beschrijvingen staan de acties verder uitgewerkt in de maatregelenmatrix.
1.1.1 Samenwerking Het thema samenwerking gaat over verschillende aspecten van samenwerking, namelijk:
Interne samenwerking Binnen de eigen organisatie is nog ruimte in het beter met elkaar verbinden van de afdelingen Ruimte & Economie en Mens & Samenleving. Effectievere samenwerking gaat helpen in het borgen van integrale samenwerking.
Externe samenwerking Om extern de samenwerking goed vorm te geven is het belangrijk dat we samen met partners nadenken en richting geven aan onze samenwerking. De opgaven rondom wonen en zorg moeten we als een gezamenlijke opgave zien waarin we structureel samenwerken. Om samen te werken hebben we een gedeelde visie nodig waar we strategische doelstellingen aan kunnen koppelen. Data is een hulpmiddel om kwantitatieve en kwalitatieve doelstellingen te formuleren en te monitoren of we de juiste dingen doen. Landelijk, regionaal en lokaal zijn verschillende ontwikkelingen. De uitdaging is om deze zoveel mogelijk met elkaar te harmoniseren en samen te brengen.
5
Procesafspraken Verder zijn in de samenwerking nog een aantal aanbevelingen te doen in het proces:
-
Intern o Domein overstijgend werken en organiseren
Om te komen tot integraliteit is het noodzakelijk om meer met elkaar in verbinding te komen.
o
Bewustwording van doorlopend thema
Het werken via een Woonzorgvisie is relatief nieuw voor de gemeente. De uitvoering van deze visie moeten we doorlopend met elkaar af blijven stemmen en continu evalueren of we de juiste dingen met elkaar doen.
-
Extern o Actie en kaders
In de samenwerking met externe partners moeten we in staat zijn om tot snelle actie en besluitvorming te komen. Concrete acties helpen in het borgen van samenwerking.
o
Communicatie
In de samenwerking met inwoners (participatie) kunnen we meer communiceren en te laten weten waar we als organisatie mee bezig zijn. In deze communicatie is het wel wenselijk om integraliteit te borgen. 6
1.1.2 Versterken regie inwoners Bij het versterken van de regie van inwoners gaan we uit van een samenspel tussen inwoners en gemeente:
Inwoners We willen de eigen kracht van inwoners versterken. Oost Gelre kent actieve zelfredzame inwoners wie veerkrachtig zijn. Mensen hebben zelf invloed op hun eigen welzijn en hoe zij lang zelfstandig kunnen wonen. Regie hierop krijgen en houden vraagt echter ook wat van het gedrag van onze inwoners. Een actieve houding in het krijgen en behouden van regie op wonen, zorg en welzijn en daarnaast een bewustwording dat de gemeente niet altijd de oplossende partij is. Zelf actief zoeken en vinden van oplossingen vragen we van inwoners. Inwoners moeten niet pas nadenken over het eigen welzijn op het moment dat problemen ontstaan, maar preventief zorg of vormen van wonen organiseren die sociaal duurzaam zijn.
Een belangrijk onderdeel voor de brede integratie van verschillende doelgroepen in de wijk is de destigmatisering van doelgroepen.
Gemeente Belangrijk om vanuit gemeentelijk perspectief te acteren vanuit samenspel. Het is belangrijk dat wij inwoners op een juiste manier faciliteren en vervolgens ook toegerust zijn om adequaat te reageren. De gemeente is verantwoordelijk om vooraf de kaders te bepalen van dit samenspel. Dit mogen inwoners van ons verwachten. Data is een belangrijk instrument om met elkaar de kaders goed neer te zetten.
Samenspel Voor het organiseren van het samenspel tussen gemeente en inwoners zijn drie pijlers bepalend: 7
-
Communiceren verwachtingen Informatievoorziening Wederkerigheid en innovatie
Wanneer we het contact met inwoners aangaan vanuit deze drie pijlers zijn we beter in staat om samen verder te komen. Samen kunnen we het spel goed vorm geven en elkaars krachten versterken.
1.1.3 Woonzorgbehoefte Match vraag en aanbod Vooropgesteld zien we dat er een mismatch is tussen vraag en aanbod. We moeten gerichter keuzes maken om aanbod aan te laten sluiten bij de vraag. Tegelijkertijd moeten we dit doen op een manier die past bij de demografische ontwikkelingen. Dit vraagt van de gemeente om actief keuzes te maken en te sturen in samenwerking met partners. Doelgroepen Er zijn doelgroepen gedefinieerd. Ouderen zijn daarin de meest prominente doelgroep voor Oost Gelre. Dat betekent niet dat wij andere doelgroepen niet belangrijk vinden, maar deze worden opgepakt in bestaande beleidslijnen. Plannen en voorzieningen die ontwikkeld worden moeten een bijdrage leveren aan de ouderenopgave. Daarnaast zorgen we voor verbinding tussen verschillende mensen en doelgroepen. Doorstroming Naast het vergroten van het aanbod is het ook belangrijk dat het bestaande aanbod in beweging komt. Dit is ook een bewustwordingsvraagstuk voor inwoners. Er zijn verschillende variabelen van invloed die maken dat doorstroming binnen het bestaande aanbod stokt.
8
Data Ook hierin kunnen data ons helpen om actief te sturen op behoeften die wij formuleren. Bijvoorbeeld een afwegingskader over wenselijke voorzieningendichtheid dat geformuleerd is op basis van data en beleid kan ons helpen om gericht keuzes te maken over waar welke voorzieningen moeten komen.
1.1.4 Omgeving als lijm Hier zijn vier variabelen te ontdekken waar een nadrukkelijke relatie tussen de verschillende onderdelen is. Het gaat dan om de volgende onderdelen: -
Sociaal Groen Mobiliteit Infrastructuur
Samen vormen zij het kader waarbinnen plannen voor de omgeving hun plek moeten krijgen: We zien de omgeving als belangrijk voor de sociale component, omdat deze uit kan nodigen tot sociaal gedrag. Zo hebben we de visie BOS (Bewegen, Ontmoeten en Spelen), zien we de relatie tussen klimaat en welzijn en is de mate van infrastructuur bepalend voor de mobiliteit van inwoners. Tegelijkertijd moet er een evenwichtige balans gevonden worden tussen ‘groen en grijs’. Er moet voldoende groen zijn om welzijn te bevorderen, maar daarnaast is passende infrastructuur en beschikbaarheid van mobiliteit ook belangrijk. Deze moeten met elkaar in evenwicht zijn. Het is belangrijk dat infrastructuur uitnodigt om actief te participeren in de maatschappij. De inrichting van de openbare ruimte moet een bijdrage leveren aan deze doelstelling. Mobiliteit is belangrijk om verschillende doelgroepen mee te laten draaien in onze maatschappij.
9
1.2 Maatregelenmatrix Hieronder volgt een opsomming van de maatregelen zoals wij die in de komende jaren voor ogen hebben. Daarbij gaan we ervanuit dat de maatregelen die genoemd zijn en de status ‘afgerond’ hebben, afgerond kunnen worden in het specifieke jaar. De maatregelen die de status ‘loopt door’ hebben, volgen in het opvolgende jaar of de jaren daarna.
1.2.1 Wat doen we nu al? Thema
Samenwerken Status
Actie
Afgerond in 2024
1.
We hebben interne- en externe bijeenkomsten georganiseerd om te communiceren over de Woonzorgvisie en verder vervolg te geven aan de thema’s en samenwerking daarop.
2.
We hebben geïnventariseerd welke verschillende afwegingskaders nu bestaan voor de weging van wooninitiatieven (fysiek en sociaal). Deze vertalen we naar een integraal afwegingskader.
3.
We stellen een communicatie/participatieplan op om planmatig te communiceren en participeren met inwoners en ketenpartners.
4.
We hebben nieuwe prestatieafspraken met ketenpartners waarin de thema’s van de Woonzorgvisie geborgd zijn.
Thema
Loopt door in 2025
Versterken regie Inwoners Status
Actie 1.
Afgerond in 2024 In de plannen van de Oude Papendijk maken we ruimte vrij voor een plek voor ontmoeting. 10
Loopt door in 2025
2.
In de project plannen van Flierbos zorgen we voor een ruimte voor ontmoeting en zorgen we voor het stimuleren van verbinding.
3.
We geven uitvoering aan het project ‘praat vandaag over morgen’.
4.
We bieden inwoners een bezoek van woonconsulenten aan. Daarin leggen we de verbinding tussen onze Vrijwillige Ouderen Adviseurs, de Woonconsulenten vanuit de gemeente en de inzet van medewerkers vanuit het Energieloket.
5.
We bieden inwoners een subsidie aan voor het opplussen van de woning (‘Subsidie regeling opplussen’).
6.
Binnen de MFA ontwikkelingen in Harreveld en Zieuwent zijn we in gesprek over het realiseren van voorzieningen rondom sociaal en gezondheid.
7.
We ondersteunen de Zorgcorporatie Mariënvelde bij het domein overstijgend samenwerken, ook specifiek in relatie tot Wonen en Zorg.
Thema
Versterken regie Inwoners Status
Actie
Afgerond in 2024
1.
In de plannen van de Oude Papendijk hebben we gezorgd voor een spreiding van sociale huurwoningen in de wijk.
2.
We zorgen voor een lokale Maatschappelijke Opvang locatie.
3.
We hebben een dashboard ontwikkeld om inzicht te hebben in onze woningvoorraad.
Thema
Omgeving als lijm Status 11
Loopt door in 2025
Actie
Afgerond in 2024
1.
We zorgen voor de juiste inzet op de thema’s Inclusie en Toegankelijkheid.
2.
We starten een pilot op basis van de duurzaamheidskaarten voor wijkverbetering.
12
Loopt door in 2025
1.2.2 Wat gaan we het komende jaar doen?
Thema
Samenwerken Status Loopt door in de Afgerond in 2025 komende jaren
Actie
1.
Bij de uitwerking van het programma Klimaat en Energie gaan we combinatie maken tussen klimaat, energie en Wonen en Zorg. We gaan een pilot draaien voor een integrale aanpak en interventies.
2.
In het platform Wonen, Welzijn en Zorg geven we vervolg aan onze bijeenkomst van 4 december 2024. We stellen een actieagenda op voor 2025 waar we het komende jaar met elkaar aan gaan werken (en vullen deze daarna aan voor de jaren daarna).
3.
We maken afspraken met externe partijen over het delen van data en informatie. Enerzijds om inzicht te krijgen in elkaars kennis en kunde, anderzijds om scherper keuzes te maken met elkaar.
4.
We stellen een integraal afwegingskader op om de verschillende belangen te wegen en gaan een aantal pilots uitvoeren om dit te toetsen.
5.
Elk half jaar verzorgen we een nieuwsbrief en verzenden aan geïnteresseerden en betrokken partijen. Deze worden ook gedeeld met de Raad.
6.
We organiseren een themabijeenkomst voor leden van de Raad over Wonen en Zorg.
7.
We sluiten halfjaarlijks aan bij de Sociale Raad en Seniorenbelang om een update te geven.
8.
Leden van de projectgroep sluiten aan bij interne- en externe overlegstructuren en zorgen voor borging van de thema’s in deze overleggen.
13
Thema
Versterken regie inwoners Status Loopt door in de Afgerond in 2025 komende jaren
Actie
1.
We gaan inwonerbijeenkomsten organiseren om hen te informeren over de thema’s, maar daarnaast ook ophalen hoe we nog meer aan kunnen sluiten bij de leefwereld van inwoners.
2.
We ontwikkelen beleid rondom Leefbaarheid, wat hier de werkzame onderdelen van zijn en hoe we dit kunnen borgen in wijkontwikkeling.
3.
We actualiseren ons beleid voor bestaand aanbod en zorgen ervoor dat er voldoende ruimte is om inwonersinitiatieven te faciliteren. Daarin stimuleren we gericht doorstroming op de woningmarkt.
4.
We zorgen voor een afwegingskader voor inwoners om inwoners te helpen zelf initiatieven te ontplooien en dat deze beschikbaar is voor inwoners.
5.
We gaan aan de slag met het realiseren van een (digitale) vorm met samenwerkingspartners om inwoners te informeren rondom Wonen en Zorg. Daarin sluiten we zoveel mogelijk aan bij bestaande vormen.
6.
We jagen integraal bewustwording aan bij inwoners. Dit doen we in samenwerking met de verschillende betrokken stakeholders.
7.
We gaan overzicht bieden waar op welke plekken welk type ouderenhuisvesting bestaat en komt.
8.
We onderzoeken hoe we het gebruik van zorgtechnologie het beste kunnen stimuleren. Hierbij sluiten we aan bij de regionale ontwikkeling van het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Het organiseren van leerkringen of samenwerken tot de Technologie en Zorg Academie (TZA) Achterhoek behoren tot voorbeelden van mogelijkheden.
14
Thema
Woonzorgbehoefte Status Loopt door in Afgerond in 2025 de komende jaren
Actie
1.
We onderzoeken in 2025 in samenwerking met woningcorporaties, huurdersverengingen en zorgorganisaties per dorpskern waar mogelijkheden liggen om in de bestaande woningvoorraad kansen te vinden om woningen geschikter te maken voor onze oudere inwoners.
2.
We maken een overzicht welke typen woningen behoefte aan is en hoe we dit gaan organiseren en borgen. Zowel beleidsmatig als in de uitvoering.
3.
We zorgen voor beleid en een visie op voorzieningendichtheid. Waar nodig gaan we in gesprek met partijen om te komen tot een passende dekking van voorzieningen.
4.
We werken datagedreven. We zorgen voor kaartlagen om zo informatie bij elkaar te brengen en integraal te duiden en interventies op uit te zetten.
5.
We ontwikkelen een dashboard om actueel inzicht te houden in onze woningvoorraadontwikkeling en hoe passend aanbod voor doelgroepen, specifiek ouderen, hierin geborgd is.
6.
We leggen onze afspraken vast in onze prestatieafspraken.
Thema
Omgeving als lijm Status
Actie
Afgerond in 2025 15
Loopt door in de
komende jaren 1.
We zorgen, in samenwerking met de visie op Bewegen, Ontmoeten, Spelen voor de juiste faciliteiten in de kernen en kleine kernen. Hierin betrekken we specifiek de expertise van de betrokken stakeholders.
2.
We stellen een lokale Inclusie agenda op.
3.
We zorgen voor het organiseren van een groep ervaringsdeskundigen die de omgeving uittest en die integraal meedenkt in planvorming in alle facetten van de thema’s Inclusie en Toegankelijkheid.
4.
We zorgen voor toepassingen in de omgeving die ervoor zorgen dat iedereen mee kan doen. In herontwikkeling van wijken houden we hier rekening mee.
16
1.2.3 Wat gaan we doen vanaf 2026 tot 2030?
Thema
Samenwerken Status Loopt door in de Afgerond in 2026 komende jaren
Actie
1.
2.
3.
Thema
We verzorgen voorbereidend werk voor de implementatie van de Wet regie op de Volkshuisvesting. We gebruiken een integraal afwegingskader om plannen te beoordelen en te toetsen. Daarin zoeken we integraal naar duurzame oplossingen. We hebben een goede samenwerking met onze partners vanuit het Platform Wonen, Welzijn en Zorg en geven met elkaar uitvoering aan onze actieagenda.
Versterken regie inwoners Status Loopt door in de Afgerond in 2026 komende jaren
Actie
1.
We hebben een ontmoetingslocatie gerealiseerd binnen de Oude Papendijk.
17
2.
3.
We ontwikkelen in gezamenlijkheid vernieuwende vormen van Wonen en Zorg en geven hier ruimte voor. Hierin houden we rekening met de demografische ontwikkelingen die we op ons af zien komen. We jagen bewustwording aan bij inwoners om zelf regie te nemen op vragen rondom Wonen en Zorg.
4.
We realiseren MFA’s op verschillende plekken in de kleine kernen en zorgen voor borging van de verbinding tussen Wonen en Zorg.
5.
We geven uitvoering aan ons beleid rondom leefbaarheid en zorgen voor borging hiervan in de weging van initiatieven rondom Wonen en Zorg.
6.
We hebben beleid ontwikkeld voor verscheidene wooninitiatieven en stimuleren deze gericht.
7.
We zorgen ervoor dat inwoners weten waar ze aan moeten voldoen als zij zelf initiatieven rondom Wonen en Zorg aandragen.
8.
We blijven doorlopend bewustwording rondom eigen regie aanjagen bij inwoners rondom Wonen en Zorg. Dit doen we in gezamenlijkheid met onze partners.
9.
We hebben een passende informatievoorziening gerealiseerd om inwoners te helpen zelf regie te pakken. De informatie verzorgen we in gezamenlijkheid met onze partners.
Thema
Woonzorgbehoefte Status Loopt door in de Afgerond in 2026 komende jaren
Actie
1.
Na vaststelling van de behoefte van woonvormen geven we uitvoering aan ons beleid en realiseren we passende woonvormen, passend bij doelgroepen en demografische ontwikkeling binnen onze gemeente. 18
2.
Thema
We geven uitvoering aan ons beleid rondom voorzieningendichtheid en zoeken hier de verbinding met externe partners.
Omgeving als lijm Status Loopt door in de Afgerond in 2026 komende jaren
Actie
1.
We voeren ons beleid uit rondom Inclusie en Toegankelijkheid. Dit doen we samen met de groep ervaringsdeskundigen. We betrekken hen bij planvorming en de uitvoering daarvan.
2.
We hebben een lokaal hitteplan ontwikkeld.
3.
We zorgen voor een helder handvat en afwegingskader voor de herontwikkeling van wijken.
19
1.3 Actoren portefeuillehouder(s) ambtelijk ‘trekker’ interne uitvoeringspartners
externe uitvoeringspartners
samenwerkings/overlegstructuur
• • • • • • • • • • • • • • •
Wethouders Wonen, RO, Welzijn, Zorg, Duurzaamheid, Openbare ruimte Projectleider Woonzorgvisie Projectgroep Woonzorgvisie Afdeling M&S (beleid en uitvoering) Afdeling R&E (beleid en uitvoering) Afdeling Dienstverlening (specifiek communicatie, financien en juridische zaken) Sensire De Woonplaats Pro Wonen SIUS Marga Klompe Careaz Seniorenbelang Dorpsbelangenorganisaties Bouwbedrijven
Zie bijlage 3 voor een volledig overzicht van de externe stakeholders. Verschillende vormen van samenwerking: Intern • 2 keer in de maand overleg in de projectgroep. Doelstelling om gezamenlijk tot uitvoering te komen van het programma. • Naast de werkgroepoverleggen inzet om inhoud te laden en tot uitvoering te komen. Plenaire terugkoppeling in de werkgroepoverleggen. • 6 wekelijkse afstemming met bestuurlijk opdrachtgever(s). • 6 wekelijkse afstemming met ambtelijk opdrachtgever(s). Extern • 1 keer in de maand overleg met belangrijkste stakeholders. Doelstelling om tot visievorming en doelstellingen te komen en uiteindelijk uitvoering daarvan. 20
Voor verdere duiding van de verschillende samenwerkings/overlegstructuren zie ook het vorige hoofdstuk. Werkgroep met interne en externe samenwerkingspartners op de vier verschillende thema’s. *Zie ook het model in de bijlage voor rolbepaling van partners.
1.4 Beleidsmatige inbedding en doorvertaling relevante programma’s programmabegroting
-
Programma Wonen Programma Klimaat Gezond Actief Leven Akkoord
relevante werkplannen gemeentelijke afdelingen
-
Woonvisie 2023 – 2027 Visie Bewegen, Ontmoeten, Spelen BOS Omgevingsvisie Oost Gelre 2040: Groen en verbonden Leefbaarheidsvisie 2020 Beleidsprogramma ‘Buiten met binnen verbinden’ ontwikkelpijler organisatieontwikkeling gemeente Oost Gelre Uitgangspuntennotitie Multi Functionele Accommodaties
relevante werkplannen externe partners
-
SIUS: Strategisch Huisvestingsplan Careaz: Visie van verblijf naar wonen met zorg Pro Wonen: Een thuis biedt zoveel meer Rijksoverheid: Programma: Een thuis voor iedereen Platform 31: Handvatten Woonzorgvisie Woonzorgvisie: Analyse Regio 8RHK
gerelateerd (strategisch) beleid
21
1.6 Begroting 1.6.1 Tijd Voor de bepaling van tijd is het belangrijk om in te voegen op het bestaande. Er zijn verschillende programma’s en beleidsontwikkelingen die aansluiten bij de uitgangspunten vanuit de Woonzorgvisie. Tegelijkertijd vraagt het wel om een nieuwe manier van samenwerken en borging daarvan. Dit is niet alleen een opgave voor alleen de gemeente, maar van alle betrokken partijen. Daaruit volgt onderstaande urenraming:
Tijd
<1 jaar
1 - 5 jaar
> 5 jaar
Projectleiding Inzet Projectleider
8 uur per week x 52 =
416
4 uur per week x 52 =
208
Ntb
Inzet van de werkgroep (structurele inzet) Beleidsmedewerker Wonen Beleidsmedewerker Zorg Adviseur Klimaat Adviseur Omgeving (toegankelijkheid) Adviseur Communicatie Adviseur Participatie Adviseur Data Adviseur Wonen & Zorg (uitvoering deelprojecten)
4 uur per week x 52 = 4 uur per week x 52 = 2 uur per week x 52 = 4 uur per week x 52 = 3 uur per week x 52 = 2 uur per week x 52 = 4 uur per week x 52 = 20 uur per week x 52 =
208 208 104 208 156 104 208 1040
3 uur per week x 52 = 3 uur per week x 52 = 2 uur per week x 52 = 2 uur per week x 52 = 2 uur per week x 52 = 2 uur per week x 52 = 3 uur per week x 52 = 20 uur per week x 52 =
156 156 104 104 104 104 156 1040
Ntb Ntb Ntb Ntb Ntb Ntb Ntb Ntb
Secundaire inzet en advies (intern) Diverse inzet en advies afdeling R&E Diverse inzet en advies afdeling M&S
2 uur per week x 52 = 2 uur per week x 52 =
104 104
2 uur per week x 52 = 2 uur per week x 52 =
104 104
Ntb Ntb
22
Diverse inzet en advies afdeling Dienstverlening
3 uur per week x 52 =
156
1 uur per week x 52 =
52
Ntb
Ontwikkeling producten + uitvoering Prestatieafspraken Participatieplan Aansluiten 'praat vandaag over morgen' Visiedocument Communicatieplan Afwegingskader Digitaal platform Invoeging Woonzorgvisie beleid Wonen
2 uur per week x 52 = 4 uur per week x 6 maanden = Ntb 2 uur per week x 52 = 2 uur per week x 52 = 4 uur per week x 52= 2 uur per week x 52 = 1 uur per week 3 maanden =
104 96
104
104 104 208 104 12
2 uur per week x 52 = Afgerond, borging in lijn Ntb Afgerond, borging in overleg 2 uur per week x 52 = 2 uur per week x 52= 1 uur per week x 52 = Afgerond, borging in lijn
Ntb Ntb Ntb Ntb Ntb Ntb Ntb Ntb
Externe inzet (producten + diverse inzet en advies) Ontwikkelen (digitaal) platform Visiedocument Prestatieafspraken Diverse inzet en advies stakeholders
2 uur per week x 52 = 2 uur per week x 52 = 2 uur per week x 52 = 2 uur per week x 52 =
104 104 104 104
1 uur per week x 52 = Afgerond, borging in lijn 2 uur per week x 52 = 2 uur per week x 52 =
52
104 104 52
104 104
1.6.2 Geld Veel van de benodigde ureninzet valt binnen het growing concern en interne begroting van de gemeente. Naast de benodigde ureninzet zijn kosten gerekend voor diverse vergaderingen en bijeenkomsten. Ook deze prijzen zijn bij benaderingen en kunnen lager uitvallen wanneer gebruik maakt wordt van bestaande structuren. Naast de bestaande uren moet er voor twee tijdelijke functies extern geworven worden. Het gaat dan om de volgende punten: We kennen drie elementen binnen de Woonzorgvisie als het gaat om de financiële aspecten.
23
Ntb Ntb Ntb Ntb
Ten eerste de personele aanvraag. We vragen op verschillende elementen capaciteitsinzet om te voldoen aan het Uitvoeringsprogramma wat beschreven staat.
1. Ten eerste inzet voor uitvoeren van een opdracht rondom Inclusie en Toegankelijkheid. Deze thema’s zijn nauw met elkaar verbonden en binnen andere gemeenten zien we positieve resultaten, zoals bijvoorbeeld de gemeente Oude IJsselstreek, als het gaat om het opstellen en uitvoeren van dit beleid. De adviseur werkt mee aan de beleidsontwikkeling van zowel beleid vanuit de afdeling Mens & Samenleving en de afdeling Ruimte & Economie. De adviseur werkt voor beide afdelingen en borgt de integraliteit. Concreet zien we de volgende eindproducten: a. Beleidsnota Inclusie en Toegankelijkheid Oost Gelre. b. Voorstel voor uitvoering van de beleidsnota. c. Voorstel voor participatie en betrekken van inwoners. d. Advies en coördinatie in de vervolgstructuur.
Er is externe inhuur noodzakelijk, omdat het niet mogelijk is de opdracht in te vullen met de huidige beschikbare formatie. We vragen de inzet van een beleidsadviseur met uitvoerende taken voor 0,5 FTE voor 2025 en 2026. De verwachting van de benodigde inzet is € 200.000. Dekking hiervoor kan gevonden worden vanuit de reserve sociaal domein en de bestemmingsreserve wonen in 2025 en 2026. Uit beide reserves zal 50% van de benodigde dekking onttrokken worden.
2. Ten tweede inzet voor de verkenning van buurtvoorzieningen. Specifiek voor de te ontwikkelen wijk in Groenlo, maar ook op andere plekken binnen onze gemeente. Daarin gaat het vooral om het versterken van de kracht van inwoners en hoe wij inwoners kunnen ondersteunen in het pakken van eigen regie. Enerzijds behelst de opdracht een verkenning met bestaande externe samenwerkingspartners en het inrichten van de Buurtvoorziening. Anderzijds behelst de opdracht het vormgeven en uitvoeren van een participatietraject met toekomstige inwoners. Concreet zien we de volgende eindproducten: a. Projectplan buurtvoorziening Oude Papendijk. b. Exploitatieplan buurtvoorziening. c. Participatieplan voor de ontwikkeling van de voorziening.
24
Er is externe inhuur noodzakelijk, omdat het niet mogelijk is de opdracht in te vullen met de huidige beschikbare formatie. We vragen de inzet van een projectleider met uitvoerende taken gericht op participatie voor 0,5 FTE voor 2025 en 2026. De verwachting van de benodigde inzet is € 200.000. Dekking hiervoor kan gevonden worden vanuit de reserve sociaal domein en de bestemmingsreserve wonen in 2025 en 2026. Uit beide reserves zal 50% van de benodigde dekking onttrokken worden.
3. Voor de uitvoering van het Uitvoeringsprogramma verwachten we ook kosten te maken. De kosten hiervoor ramen we nu op € 5.000 per jaar. Dekking hiervoor komt vanuit het preventiebudget voor de komende twee jaren (tot en met 2026). Dit mede ingegeven vanuit de ontwikkeling van de wet ‘Regie op de volkshuisvesting’ en mogelijke implementatie hiervan in 2026. Mocht in de komende jaren blijken dat aanvullend budget noodzakelijk is voor specifiek de Woonzorgvisie, separaat van andere ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld het programma Wonen, wordt dit opgenomen als nieuw beleid in dan actuele begroting.
1.6.4 Kwaliteit Kwaliteit (wanneer is goed, goed genoeg? Wanneer zijn we tevreden? Graag parameters benoemen om te toetsen.
Door middel van een Uitvoeringsprogramma willen we werken aan een bijdrage op de vier thema’s: -
Samenwerking
Belangrijkste speerpunt van het thema ‘Samenwerken’ is dat we zowel intern- als extern meer samenwerken. Dit is deels inhoudelijk, maar ook in de uitvoering. Door meer inzicht te krijgen in elkaars belangen, expertise en meerwaarde kunnen we beter gebruik maken van elkaar. Samen komen we verder! Dat moeten we doen aan de hand van een visie en doelstellingen en gerichte interventies die daaruit volgen. De kwaliteit is op orden wanneer we elkaar beter weten te vinden, tot gezamenlijke besluiten komen en elkaar (zowel intern als extern) versterken.
-
Versterken regie inwoners
25
Een belangrijk onderdeel van de brede opgave is het versterken van de kracht van onze inwoners. Wanneer zij meer eigen regie voeren op eigen welzijn en zorg komen we gezamenlijk tot oplossingen die passen bij de behoefte. Dit ontstaat vanuit en vergroot bewustzijn dat inwoners invloed hebben op hun eigen omgeving, woonsituatie en zorg. De kwaliteit is op orde wanneer inwoners ervaren dat: -
Zij laagdrempelig in contact kunnen treden met de gemeente. Er ruimte is om innovatieve ideeën te bespreken uit te voeren. Zij voldoende informatie mbt Wonen en Zorg tot hun beschikking hebben. Ervaren dat zij zelf invloed en regie hebben op de eigen situatie.
Bovenstaande moet blijken uit een ervaringsgericht onderzoek na 1 jaar van het Uitvoeringsprogramma. -
Woonzorgbehoefte
Binnen het thema Woonzorgbehoefte zijn verschillende variabelen te bepalen, maar belangrijkste is dat de relatie gelegd wordt tussen verschillende vormen van datasets en databronnen. Gezamenlijk moeten we scherper in kaart brengen wat er al is, bepalen wat waar aanvullend nodig is. Een belangrijk instrument om tot uitvoering hiervan te komen is het Afwegingskader. Dit vraagt om een beleidsmatige visie op wat we gezamenlijk willen, maar daarnaast ook kaders om richting te bepalen. De kwaliteit is op orde als er een afwegingskader is en gebruikt wordt en leidt tot gerichte keuzes en integrale samenwerking. -
Omgeving als lijm
Belangrijkste van dit thema is dat de vier verschillende aspecten (sociaal, mobiliteit, infrastructuur Het volgende hoofdstuk laat zien in welke cyclus we met elkaar werken.
26
Proces 2.1 Borging programma Het Uitvoeringsprogramma Woonzorgvisie staat niet los van de andere lopende lijnen binnen de organisatie. Daarom moet constant de weging gemaakt worden welke ontwikkelingen al lopen en hoe we hier goed op aan kunnen haken en op in kunnen voegen. De volgordelijkheid van deze stappen moet gevolgd worden in de meerjarenplanning van de uitvoering. Daarin zien we het als volgt voor ons:
27
Stap
Doel
1.
Strategisch beleidskader
Waar draagt het aan bij?
2.
Operationeel beleidskader?
Wanneer zetten we welk instrument in?
3. (3 & 7)
Programma en organisatie (3 & 7)
Welke activiteiten voeren we uit om doelen te bereiken?
4.
Voorbereiding
Hoe zorgen we dat het werk uitgevoerd wordt?
5.
Uitvoering
Wat doen we feitelijk en hoe zijn we daartoe voldoende in staat?
6.
Monitoring
Hoe meten we of we op de goede weg zijn?
7. (3 & 7)
Programma en organisatie
Welke activiteiten voeren we uit om doelen te bereiken?
Rapportage en evaluatie
Wat betekenen de resultaten voor de volgende periode (zijn activiteiten uitgevoerd, zijn de doelen behaald?)
8.
2.2 Structuur en samenwerking Korte termijn Op de korte termijn ziet de structuur er als volgt uit:
28
Intern 1. De werkgroep Woonzorgvisie: Tweewekelijks overleg met de volgende groepsleden: o o o o o
Beleidsmedewerker Wonen Beleidsmedewerker Zorg Adviseur Klimaat Adviseur Omgeving Adviseur Communicatie
Gezamenlijk bespreken we de voortgang van het project. Elk projectgroeplid draagt verantwoordelijkheid voor een aantal acties.
2. Programma afstemming Binnen de organisatie zijn meerdere programma’s in ontwikkeling (of al opgesteld) die raakvlakken hebben met de Woonzorgvisie. Denk hierbij aan de ontwikkeling van het programma Wonen, het programma Klimaat en Duurzaamheid of de ontwikkeling van het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA). De Woonzorgvisie is bij uitstek een integrale opgave waar samenwerking en afstemming met meerdere programma’s noodzakelijk is. Daarom is een overlegstructuur georganiseerd om de samenhang tussen de verschillende programma’s te bespreken en bewust te kiezen wie wat doet en dat we in dezelfde lijn bezig zijn. Deze is tot op heden incidenteel bij elkaar geweest, maar in de toekomst is de verwachting dat eens in het kwartaal dit overleg plaatsvindt.
3. Ambtelijk/bestuurlijk opdrachtgeverschap Aangezien het om een project gaat wordt bewust gezorgd voor een ambtelijk en bestuurlijk opdrachtgever. Deze zijn bewust duaal georganiseerd om ook hier de integrale blik te borgen. De overleggen hebben enerzijds als functie om zowel de ambtelijk als bestuurlijk opdrachtgever geïnformeerd te houden en resultaten te presenteren. Anderzijds biedt ruimte voor specifieke prioritering en bijsturing waar noodzakelijk. 29
Extern 4. Satelliet/klankbordgroep stakeholders Tijdens de eerste bijeenkomst van de Woonzorgvisie is benoemd dat we de opgaven zien als een gezamenlijke opgave. Is het dan ook van essentieel belang dat we samen met de meest belangrijke stakeholders om tafel gaan en uitvoering geven aan dit programma. De genodigden van de eerste bijeenkomst zijn op het moment van schrijven gevraagd om één vertegenwoordiger aan te leveren. Deze personen zullen gezamenlijk geïnformeerd worden over de ontwikkelingen binnen gemeente, maar vooral ook gevraagd worden om gezamenlijk de handschoen op te pakken.
5. Inwoners klankbordgroep Uiteindelijk stellen we een Woonzorgvisie en gekoppeld Uitvoeringsprogramma op om een bijdrage te leveren aan het welzijn van onze inwoners. Het is dan ook van belang dat er een klankbordgroep komt die de uitvoering toetst. Zijn we wel met de juiste thema’s en doelen bezig? En zoniet, hoe kunnen we dan mogelijk nieuwe inbreng invoegen? Het is belangrijk om actief op te halen bij inwoners wat zij willen. Daarom is een klankbordgroep van groot belang.
6. Regionale overleggen De opgestelde visie is voor ons lokale perspectief (zoals meerdere keren benoemd). Tegelijkertijd is regionaal ook een Woonzorgvisie in ontwikkeling. De lokale en regionale visie moeten zoveel mogelijk op elkaar aansluiten. Waar nodig moeten deze geharmoniseerd worden. Het is daarom belangrijk dat we met de juiste afvaardiging in de regionale overleggen (bijvoorbeeld rondom beleid Wonen of Zorg, maar ook vanuit bestuurlijk perspectief) aan tafel zitten. Dat maakt namelijk dat we constant in verbinding blijven met de bewegingen die regionaal en landelijk spelen.
30
Lange termijn Op de lange termijn zal de structuur wijzigen. De insteek van de Woonzorgvisie is op dit moment om de verbinding tussen verschillende ontwikkelingen en dossiers. Daarom past de structuur van een project op dit moment goed. Uiteindelijk zal echter de inhoud moeten landen in de reguliere lijn en programma’s. Een duidelijk toekomstig handvat is de Wet op de Volkshuisvesting. De regionale- en lokale Woonzorgvisies, aangevuld met het programma Wonen zullen een bijdrage leveren aan de inrichting van deze wettelijke taak. Daarnaast blijven de andere programma’s zich ook ontwikkelen. Logisch is dat acties en doelstellingen op termijn een plek krijgen in andere programma’s.
2.3 Communicatie We maken een communicatieplan om alle stakeholders op de hoogte te blijven houden. We maken onderscheid tussen verschillende stakeholders (obv basis en rol in het proces) om gericht te communiceren. We willen doorlopend in overleg zijn met onze belangrijkste stakeholders, maar daarnaast ook structurele communicatie verzorgen om zo doorlopend te communiceren en bewustwording te creëren van de gezamenlijkheid van de opgave. Dit is ook noodzakelijk om te komen tot bewustwording bij inwoners.
2.4 Successen behalen en vieren Een belangrijk inzicht in het opstellen van de Woonzorgvisie en gekoppelde Uitvoeringsagenda is dat we meer successen kunnen vieren. In gezamenlijkheid doen we al mooie dingen, maar dit kunnen we nog meer delen. Daarnaast doen we ook al veel. Er zijn een aantal acties laaghangend fruit, omdat er al veel gebeurt en urgentie gevoeld wordt. Het is belangrijk om de resultaten die behaald zijn met elkaar te vieren om zo ook zichtbaar te zijn in de stappen die we zetten.
31
Bijlage Bijlage 1:
Praatplaten thema’s
Bijlage 2:
Model rolbepaling actoren
Bijlage 3:
Externe stakeholder overzicht
Bijlage 4:
Excel overzicht totaal Uitvoeringsprogramma
32
Bijlage 1:
Praatplaten thema’s
1. Samenwerking
33
2. Versterken regie inwoners
34
3. Woonzorgbehoefte
35
4. Omgeving als lijm
36
Bijlage 2:
Model rolbepaling actoren
37
Bijlage 3: Stakeholders
Externe stakeholder overzicht Primair Heeft direct invloed op projectaanpak of resultaat
Interne Stakeholder Bij het project betrokken vanuit de eigen organisatie
College B&W Gemeenteraad MT Afdeling M&S Afdeling R&E Bouwen en vergunningen Regieteam Wonen
Externe stakeholder Bij het project betrokken externe partij
ProWonen De Woonplaats SIUS Marga Klompé Sensire Careaz Seniorenbelang namens de Ouderenbonden Afvaardiging van inwoners Huurdersverenigingen Stadskamer Dorpsbelangenorganisaties Cliëntenraden Dorpsbelangenorganisaties Particuliere bouwers Gebruikers op basis van doelgroepenanalyse Stakeholders van vluchtelingenopvang als aandachtsgebied Platform Wonen Welzijn Zorg
Interface stakeholder Niet bij het project betrokken partij, die wel legitiem belang heeft.
Rijksoverheid Provincie Regio AO Wonen
Secundair Heeft indirect invloed op projectaanpak of resultaat Communicatie & Participatie adviseur Indicatieverstrekkers – Jeugd, WMO
Sociale Raad Financiën – banken etc Verzekeraars Indicatieverstrekkers – CIZ, ZVW Datalab go Schoollocaties Fijnder JOIN – op basis van doelgroepenanalyse ZOOV Bouwaannemers HAR Taal café/vrijwilligers/maatjesproject Achterhoek Hypotheken Huisartsen Sociale Raad Architectenbureaus