Vvgb zonnepark zieuwent bijlage 3 landschappelijk inpassingsplan

Landschappelijke inpassing Zonnepark Zie ent

Veluwezoom Verkerk

Inho d Inleiding

5

Landschappelijke anal se Locatiekeuze Beleid

11

Technische uitgangspunten

1

Landschappelijke inpassing

1

Beplantingsplan

24

Beheerplan

Landschappelijke inpassing Zonnepark Zie rojectnummer

ent

6

Datum 1 december 0 1 In opdracht van Veluwezoom Verkerk Bouw ontactpersonen

2

abine van der amp

3

Inleiding Veluwezoom Verkerk en Hulshof zijn voornemens een zonnepark te realiseren ten westen van Zieuwent, gelegen in de gemeente Oost elre, naar aanleiding van de door de gemeente Oost elre uitgeschreven tender. Het projectgebied bestaat uit delen van twee agrarische percelen kadastrale gemeente Lichtenvoorde (LTV00), sectie , perceelnummers 8 en 8 6. Het projectgebied heeft een oppervlakte van ongeveer hectare. Het projectgebied ligt ten westen op enige afstand van het dorp Zieuwent. Aan de west , noord , en oostzijde ligt agrarisch gebied. Aan de zuidzijde is een dorpsuitbreiding van Zieuwent voorzien. In de guur hiernaast is de ligging en begrenzing van het projectgebied weergegeven. Het zonnepark bestaat uit circa .8 0 zonnepanelen met een totaal vermogen van .600 k p en een verwachte productie van circa . 00.000 k h per jaar. Uitgaande van een gemiddeld stroomgebruik per woning van . 0 k h per jaar, kan het zonnepark voorzien in de jaarlijkse elektriciteitsbehoefte van circa 880 woningen. Voorliggende landschappelijke inpassing is tot stand gekomen in overleg met het elders enootschap en is besproken met de omwonenden van het plan.

Ligging an het plange ied op een l cht oto an de o ge ing

4

5

Landschappelijke anal se Het projectgebied ligt aan de westzijde van het dorp Zieuwent en wordt begrensd door de bebouwing van Zieuwent aan de noord , oost en zuidzijde. Aan de westzijde is agrarisch gebied aanwezig. Het projectgebied ligt in een kampenlandschap, dat bestaat uit akkers (kampen) die worden omzoomd door beplanting. Ook zijn bosjes, bomenrijen en lanen aanwezig in dit landschapst pe. Het kampenlandschap is ontstaan door individuele ontginningen op de overgang van droge zandgronden naar meer nattere gebieden. Het kampenlandschap wordt gekenmerkt door veel opgaand groen en microreli f in de vorm van steilranden. Ook is een grote afwisseling in grondgebruik met akkerbouw en graslanden kenmerkend. In de loop van de 0e eeuw zijn veel van de kenmerkende beplantingen verdwenen door modernisatie van de landbouw en ruilverkaveling. Dat is ook in het projectgebied gebeurd, waardoor op dit moment weinig opgaande beplanting aanwezig is. Aan de westzijde staat een bosje en aan de zuidzijde is tevens een bosperceel aanwezig. istorische kaart ca

opogra sche kaart

2

3

4

Op de hoogtekaart is te zien dat er beperkte hoogteverschillen aanwezig zijn. De oostzijde ligt enkele decimeters hoger dan de westzijde van het projectgebied. De Dorpsstraat ligt op een relatief hooggelegen zandrug. Vanaf de Dorpsstraat loopt het gebied in westelijke richting langzaam af naar de beekloop aan de westzijde van het projectgebied. Dwars door het plangebied loopt een sloot van het dorp Zieuwent naar de beekloop. De bodemsoorten in het plangebied zijn laarpodzolgrond en beekeerdgrond. Het gaat hierbij om kalkloze zandgronden met lemig zand.

6

De zichtbaarheid van het zonnepark wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ligging van de openbare wegen. Direct langs het zonnepark zijn geen wegen aanwezig. Vanaf de erenfriedstraat is het zonnepark op een afstand van ruim 100 meter te zien. Vanaf de achterzijde van de woningen aan de Dorpsstraat op circa 1 0 meter is tevens zicht op het zonnepark.De ontsluiting van het zonnepark zal plaatsvinden via de dichtstbijzijnde weg, de erenfriedstraat.

6 4 3 Locatie oto s

oogtekaart

6

ron

ahn nl

ode kaart

2

orspronkelijk plan

odellenst die

nt ikkelkader

Locatieke

e

De grondeigenaren waren oorspronkelijk eigenaar van een stuk grond dichter tegen het dorp Zieuwent aan. De gemeente Oost elre heeft aangegeven in principe medewerking te willen verlenen aan de ontwikkeling van het zonnepark, onder de voorwaarde dat het zonnepark onderdeel wordt van de gebiedsontwikkeling die plaatsvindt in het kader van de woonvisie kleine kernen. In dat kader heeft de gemeente Oost elre opdracht gegven om een ontwikkelkader voor Zieuwent op te stellen. Tijdens dit proces is diverse malen gesproken met omwonenden over zowel de plannen voor woningbouw als het zonnepark. In dit traject is onder meer een modellenstudie uitgevoerd. In de loop van dit traject bleek de wens vanuit het dorp Zieuwent te zijn dat het zonnepark op enige afstand van het dorp gerealiseerd zou worden. Daarom is de ligging van het zonnepark verschoven. Door middel van een grondruil is het mogelijk geworden het zonnepark op deze nieuwe locatie te kunnen realiseren. De afbeeldingen hiernaast geven het oorspronkelijke plan, de modellen en de uiteindelijke ligging van het zonnepark weer. Op 11 mei 0 1 is in de gemeenteraad unaniem het Ontwikkelkader Zieuwent vastgesteld. Dit ontwikkelkader is een uitwerking van de ‘Ruimtelijke verkenning wonen kleine kernen’, en is in nauw overleg tussen Zieuwents belang, gemeente Oost elre, grondeigenaren en omwonenden tot stand gekomen.

Het ontwikkelkader is het uitgangspunt geweest bij de verdere uitwerking van het plan voor het zonnepark.

8

eleid ro incie

elderland

ge ings isie aa elderland In de omgevingsvisie aaf elderland zijn verschillende ambities opgenomen. n van deze ambities is dat elderland in het jaar 0 0 klimaatneutraal is. Dit moet worden bereikt door grootschalige besparing en opwekking uit verschillende duurzame bronnen van energie, zoals wind, zon, waterkracht, biomassa en bodemenergie. Als tussendoel is gesteld dat in 0 0 broeikasgasreductie in elderland moet zijn gerealiseerd.

e ieden

aar onne en

indenergie

peci ek voor de opwek van zonne energie en windenergie is de kaart op linksboven opgesteld, waarin is aangegeven waar zonne en windenergie mogelijk zijn. Op de themakaart ruimtelijk beleid linksonder valt het terrein bovendien in een gebied waar grote zonneparken mogelijk zijn.

ogelijk ijn

ge ings erordening elderland De Omgevingsverordening hangt samen met de hiervoor genoemde Omgevingsvisie. Het is de doorvertaling van de visie naar regels voor de f sieke leefomgeving. Dit betekent dat de regels betrekking hebben op milieu, natuur, ruimtelijke ordening, water, bodem en wegen. In de verordening wordt de ontwikkeling van een zonnepark niet speci ek benoemd. Op basis van de Omgevingsverordening gelden voor de locatie daarnaast geen andere regels, omdat het zonnepark bijvoorbeeld niet in waardevolle landschappen of in of naast natuurgebieden ligt.

e eente

he akaart r i telijk eleid

este

ingsplan

itenge ied

ost

elre

ost gelre

este ingsplan itenge ied ost elre De gronden ter plaatse van het nieuwe zonnepark vallen onder de werking van de bestemmingsplan onsolidatieplan Buitengebied Oost elre 018 van de gemeente Oost elre, vastgesteld op 1 juni 018. Onderstaande guur geeft een uitsnede van het bestemmingsplan weer. De bij de locatie betrokken gronden hebben in dit bestemmingsplan de bestemming ‘Agrarisch’. Deze gronden zijn bestemd voor de uitoefening van een grondgebonden agrarisch bedrijf, het hobb matig houden van

10

dieren en telen van gewassen, de nevenactiviteiten welke zijn genoemd in Indicatieve bedrijvenlijst, ondersteunende horeca, behoud en herstel van kleinschalige landschapselementen en extensieve dagrecreatie, met de daarbij behorende erfbeplanting, nutsvoorzieningen, erven en terreinen, waarbij geldt dat erfverharding uitsluitend binnen het bouwvlak is toegestaan, wegen en paden, water en waterhuishoudkundige voorzieningen in en uitritten, mede ten behoeve van de aangrenzende bestemming. De gronden hebben daarnaast de dubbelbestemming ‘ aarde Archeologische verwachtingswaarde ’, wat betekent dat deze gronden mede bestemd zijn voor het behoud en de bescherming van te verwachten archeologische waarden in de bodem. Ten aanzien van het oprichten van bebouwing geldt dat bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor bouwen waarbij sprake is van het verrichten van bodemingrepen dieper dan 0 cm en een oppervlakte groter dan 00 m de aanvrager een rapport dient te overleggen op basis van nader onderzoek, waarin de archeologische waarde van de gronden waarop de aanvraag betrekking heeft in voldoende mate is vastgesteld. eleid installaties op ekking hernie are energie ost elre De gemeente Oost elre heeft als doelstelling om energieneutraal te zijn in 0 0. Dit betekent dat net zoveel energie duurzaam wordt opgewekt als dat er wordt verbruikt.

Om dit mogelijk te maken heeft de gemeente Oost elre voor grootschalige energieopwekking het Beleid installaties opwekking hernieuwbare energie Oost elre opgesteld. In dit beleid richt de gemeente zich op zon, wind en biomassa. Voor alle t pe installaties zijn uitgangspunten geformuleerd • Draagvlak draagvlak is belangrijk, er moet daarom door initiatiefnemers met betrokkenen gesproken worden. • inanci le participatie bewoners en bedrijven moeten kunnen delen in de revenuen. • Landschappelijke inpassing installaties voor hernieuwbare energie moeten zorgvuldig worden ingepast in het landschap. Bij de uitwerking hiervan wordt gewerkt vanuit de kenmerken van het betrokken landschapst pe. • conomie voor de realisering worden bij voorkeur regionale bedrijven ingezet.

11

Voor grootschalige zonneparken (groter dan ha) geldt voor het buitengebied met besloten karakter dat deze zonneparken niet in het elders atuur etwerk gerealiseerd mogen worden, dat de gedragscode van de A van toepassing is voor wat betreft de participatie en dat de zonneparken voor maximaal jaar zijn toegestaan waarna ze worden opgeruimd. Voor grootschalige zonneparken wordt gewerkt met een tenderprocedure waarin een maximum aantal hectares wordt toegestaan. oncreet gelden de volgende minimumeisen • en landschappelijk inpassingsplan opgesteld door een erkend landschapsarchitect. Bij de inpassing wordt rekening gehouden met de beleefbaarheid en karakteristiek van het landschap. • cologie geen negatief e ect op beschermde ecologische waarden, niet in en alleen in de roene ontwikkelingszone, mits er sprake is van een bijdrage aan de natuur en landschapsdoelstellingen. • Draagvlak weergeven in een participatieverslag hoe rekening is gehouden met draagvlak. • inanci le participatie streven dat lokale bedrijven en inwoners participeren voor minimaal 0 . • Opruimplicht de inrichting is tijdelijk voor een periode van maximaal jaar en er wordt een voorziening getro en waarmee de opstelling kan worden verwijderd na deze jaar. In de voorliggende rapportage betreft het landschappelijk inpassingsplan.

tr ct r isie nie e stijl egio chterhoek De verschillen in landschapst pen zijn een belangrijke identiteitsdrager van de Achterhoek. De Achterhoekse gemeenten willen die kenmerken en de landschappelijke verschillen behouden, versterken of herstellen. Het gaat er daarbij om het opdoen van inspiratie uit het verleden, voor de inpassing van nieuwe ontwikkelingen. De karakteristieken van deze landschapst pen bieden aanknopingspunten voor de inpassing van nieuwe ontwikkelingen. Het Achterhoekse landschap kan veel functies absorberen. Het plangebied valt volgens de landschapst penkaart onder het kampen of hoevenlandschap. Dit betreft een coulisselandschap met een afwisseling van essen, houtwallen, bosjes, lanen, beken, boerderijen, met een bijzondere beslotenheid en kleinschaligheid als gevolg. Bebouwing is in kleine clusters gelegen, niet per de nitie direct langs de weg. Het kavel en wegenpatroon heeft een kronkelig karakter. Deels zijn de wegen onverhard. De aanwezige essen zijn herkenbaar aan het hoogteverschil. Beken slingeren zich als een 12

van de weinige doorgaande structuren door het landschap. De overgang van kernen naar het landelijk gebied is geleidelijk. De tructuurvisie richt zich op het versterken van de aanwezige kwaliteiten door aandacht voor beek begeleidende beplanting en de lokale aanleg van kleine landschapselementen zoals houtwallen en poelen. Landschapsont ikkelingsplan Het plangebied ligt in het landschapsensemle Het kampenlandschap van Zieuwent en ari nvelde. De historische karakteristiek bestaat hier vooral uit het kleinschalige cultuurlandschap dat hier ooit was en uit het waters steem, dat gekenmerkt werd door periodiek stagnerend water in de lagere delen van het landschap, eveneens kleinschalig tussen de zandruggen in. Dit gebied is bij de Ruilverkaveling Harreveld Zieuwent vrij fors op de schop gegaan ten behoeve van de landbouw, waardoor de kleinschaligheid is verdwenen en het onderscheid met de ontginningslandschappen nauwelijks meer zichtbaar is. Bij nieuwe ontwikkelingen kan de kleinschaligheid worden teruggebracht door het aanbrengen van beplanting. Daarnaast worden mogelijkheden voor nieuwe kerkepaden, steilrandbeplantingen, overloopweides en overloopbroeken als te stimuleren landschapselementen gezien.

aterschap

ijn en

ssel

Op de leggerkaart van aterschap Rijn en ssel is te zien dat er aan de westzijde van het plangebied een leggerwaterloop van het waterschap is gelegen, genaamd ‘Afwatering van de astorietuin’. er email heeft het waterschap aangegeven dat deze in het voorjaar van 0 0 is afgevoerd van de legger en niet meer in het beheer is bij het waterschap Rijn en ssel. r zijn geen andere waterbelangen betrokken bij dit initiatief en dit betekent dat er geen wateradvies van het waterschap nodig is.

echnische itgangsp nten Zonnepanelen Het zonnepark is geori nteerd op het zuiden voor een maximale productie. Het zonnepark bestaat uit drie vlakken met zonnepanelen, met daar tussen en omheen ruimte voor landschappelijke inpassing. De zonnepanelen worden geplaatst in tafels, waarbij vier zonnepanelen in ‘landscape’ modus (liggend) boven elkaar worden geplaatst. De onderzijde van de zonnepanelen komt op ca. 60 centimeter boven maaiveld en de maximale hoogte van de zonnepanelen bedraagt ca. 1,8 meter. De zonnepanelen krijgen een hellingshoek van 1 graden. De draagconstructies worden middels rammen of schroeven in de grond verankerd, afhankelijk van de vereisten uit de benodigde trekproeven. Tussen de rijen met tafels is een ruimte van circa , meter vrijgehouden om schaduw van de ene rij op de volgende te voorkomen. Door de afstand tussen de rijen zal het hemelwater gelijkmatig over het perceel op de bodem terecht komen. Daarnaast wordt het zonnepark ontworpen met kleine ruimtes tussen de individuele zonnepanelen. Hiermee zorgen we ervoor dat een meer gelijkmatige afwatering plaatsvindt op de ondergrond en voldoende water de bodem bereikt onder de zonnepanelen. Door de afstand van , meter tussen de rijen kan voldoende zonlicht de bodem bereiken.

o pactstation en o

or ers

Het compactstation met de netaansluiting wordt in de zuidoostelijke hoek van het terrein voorzien, op voldoende afstand van mogelijke toekomstige woningen. Het compactstation heeft een hoogte van circa , meter en staat aan de ‘binnenzijde’ van de landschappelijke inpassing, zodat de zichtbaarheid wordt geminimaliseerd. In het compactstation worden zowel de netaansluiting van Liander als de transformatoren en de laagspanningsverdelers gerealiseerd. De omvormers worden aan de draagframes onder de zonnepanelen geplaatst. Het compactstation is bereikbaar vanaf de erenfriedstraat middels een aan te leggen toegangsweg, uitgevoerd in grasbeton. Hiervoor zijn twee opties mogelijk, afhankelijk van de uitvoering van de woningbouwplannen via het woonerf, of via een eigen inrit aan de erenfriedstraat, achterlangs de woningen.

e eiliging Rond de zonnepanelen wordt een hekwerk van ca. meter hoogte geplaatst. Dit is een eis vanuit de verzekeraar van het zonnepark. Het hekwerk wordt uitgevoerd als gaashekwerk in de kleur antraciet en wordt circa 1 centimeter boven het maaiveld aangelegd zodat dieren het hek kunnen passeren en zicht door het zonnepark kunnen verplaatsen. Vanuit de omgeving zal het hekwerk nauwelijks zichtbaar zijn doordat dit aan de ‘binnenzijde’ van de landschappelijke inpassing wordt geplaatst.

oncl sies De ontwikkeling van een zonnepark is mogelijk, mits het zorgvuldig landschappelijk wordt ingepast en een bijdrage levert aan natuur en landschapsdoelstellingen. Zonnepanelen in

idopstelling

o pactstation in donkere kle rstelling

oegangs eg in gras eton

aashek erk antraciet

13

Overpad, verbinding agrarische percelen

Doorsnede noord

Inrichting Zonnepark • Het zonnepark is geörienteerd op het zuiden voor een maximale productie. • Het zonnepark bestaat uit twee vlakken met zonnepanelen, met daar tussen en omheen ruimte voor landschappelijke inpassing. ntzonnepanelen erp • De onderzijde van de komt op ca. 60 centimeter boven maaiveld en de maximale hoogte De landschappelijke inpassing sluit aan bij de historische landschaps van de zonnepanelen bedraagt ca. 1,8 meter. structuur kampen door • Het compactstation met de met netaansluiting wordt het toevoegen van beplanting langs de randen van hetvan zonnepark. Deze randen worden onderbroken zodat zichtlijnen in de zuidoostelijke hoek het terrein voorzien, vanafvan eenmogelijke nieuw aan te leggen wandelpad mogelijk zijn door het zonnepark, op voldoende afstand toekomstige richting het dorp Zieuwent. woningen. • Rond de zonnepanelen wordt een hekwerk van Hetgeplaatst. plangebied ingericht als ecologisch zonnepark met veel ca. 2 meter hoogte Het hekwordt wordt zo afwisselende biotopen waardoor de biodiversiteit in het gebied wordt aangelegd dat kleine dieren het hek kunnen passeren. verhoogd. De landschappelijke inpassing bedraagt circa van de totale Het hekwerk wordt aan de ‘binnenzijde’ van de van het plangebied. landschappelijkeoppervlakte inpassing geplaatst, zodat de zochtbaarheid wordt geminimaliseerd.

Bosje Overstaanders in struweelhaag

Doorsnede oost

Struweelhaag

Landschappelijke inpassing

Zichtlijnen

Zonnepanelen

Langs de oostelijke zijde van het zonnepark wordt een struweelhaag met

Hekwerk

Bloemrijk grasland Solitaire bomen

Compactstation Bankje

Doorsnede west

Nieuw wandelpad Informatiepaneel

Toegang tot zonnepark, aansluiting op Werenfriedstraat

Uitkijkheuvel 14

Zomp

Landschappelijke inpassing

Doorsnede zuid

overstaanders aangelegd. Dit wordt ook gedaan aan de noorwestzijde. Landschappelijke inpassing De struweelhaag heeft een breedte van circa meter en een hoogte van • De landschappelijke inpassing sluit aan bij de circa tot maximaal meter. Door de beperkte hoogte blijft zicht mogelijk historische landschapsstructuur met kampen; vanaf het bosje ten westen van het zonnepark en • Langs de oostelijke zijdede vanDorpsstraat het zonneparkrichting en andersom vanaf het nieuwe voetpad zicht bestaan op de daken en aan de noordwestzijde wordt blijft een struweelhaag bomen aan devanuit Dorpsstraat. aangelegd. Hiermee wordt zicht de omgeving op het zonnepark weggenomen. In de struweelhaag De struweelhaag heeftvoor primair tot doel het zicht vanuit de omgeving op worden enkele ‘overstaanders’ aangeplant wegnemen. een afwisselend het beeldzonnepark en de struweelhaag wordt ecundair hieraan zijn landschapsversterking entwee ecologie. Het beheer (zie pagina ) wordt hierop aangepast. De onderbroken door zichtlijnen. in het plan voor bestaan uit soorten die in de omgeving • In de noordelijke struweelhagen hoek van het zonnepark is ruimte voorkomen meidoorn, wilde liguster en hondsroos en uit soorten die een vogelbosje aansluitend opzoals de struweelhagen. jaarrond het zicht heteen zonnepark verminderen zoals beuk en gewone • In de zuidelijke hoek is ruimte voor eenop zomp, lager hulst.

De gedeelte. overstaanders bestaan uit zomereiken en zoete kersen. gelegen en daarom natter • Op het zonnepark worden drie solitaire bomen aangeplant. In de noordelijke hoek van het zonnepark is ruimte voor een vogelbosje. • Tussen en rondom zonnepanelen het terrein Ditdesluit aan op dewordt struweelhagen. Het bosje bestaat uit boomsoorten als ingezaaid met mengsel grasland. Het eik, esvoor en bloemrijk zwarte els en struiken als meidoorn, elderse roos, hazelaar, terrein wordt extensief beheerd middelsen maaien (1 á Als ondergroei komt hier vingerhoedskruid, vogelkers, lijsterbes vuilboom. 2 maal per jaar) ofuitenkruid begrazing door schapen. Hiermee en dagkoekoeksbloem voor. blijft de agrarische functie (deels) behouden. • Verspreid door het worden insectenhotels Dezonnepark struweelhagen en het bosje bieden leefgebied aan insecten zoals en nestkasten geplaatst. vlinders, bijen, hommels en zweefvliegen, vogels zoals roodborst, • Aan de zuidwestzijde wordt een nieuw wandelpad fazant en kramsvogel, reptielen en kleine winterkoning, sijs, koperwiek, aangelegd, met een brug over de bestaande waterloop. Via dit pad zijn de zichtlijnen te beleven en kan op de uitkijkheuvel uitgekeken worden over het zonnepark. Ook is hier een informatiepaneel voorzien met informatie over het zonnepark.

zoogdieren zoals muizen en marterachtigen. Ook grotere zoogdieren zoals vos, ree en das maken gebruik van houtsingels en struweelhagen. Op het zonnepark worden drie solitaire elzen aangeplant, twee bij de zomp en een aan de westzijde van het zonnepark nabij het bankje. In de zuidelijke hoek is ruimte voor een zomp, een lager gelegen en daarom natter gedeelte. Dit is het laagste punt van het zonnepark en daarnaast wordt circa 0 centimeter grond afgegraven. Hier zal een kruidenrijke moerasvegetatie ontstaan met soorten als riet en rietgras, grote zeggen, biezen en galigaan. De zomp biedt leefgebied aan vogels, libellen, vissen, am bie n en zoogdieren als muizen, bunzing en egel. Door steeds slechts een deel te maaien ontstaat hier veel afwisseling. De grond die vrijkomt bij de aanleg van de zomp zal deels (ca. 0 ) worden gebruikt voor de aanleg van de uitkijkheuvel. Resterende grond wordt verspreid over het plangebied, voor een gesloten grondbalans. Tussen en rondom de zonnepanelen wordt het terrein ingezaaid met mengsel voor kruidenrijk grasland dat geschikt is voor de bodemsoort (humuspodzolgronden beekeerdgronden) en waterhuishouding. Het terrein wordt extensief beheerd middels maaien (buiten het hekwerk, 1 maal per jaar) of begrazing door schapen (binnen het hekwerk). Hiermee blijft de agrarische functie (deels) behouden.

Door het inzaaien van de zonneweide met een mengsel voor kruidenrijk grasland, wordt een ideale leefomgeving gecre erd voor vlinders, bijen en andere insecten. Verspreid door het zonnepark worden insectenhotels en nestkasten geplaatst als aanvulling op de andere maatregelen. Aan de zuidwestzijde wordt een nieuw wandelpad aangelegd dat aansluit op de bestaande padenstructuur, met een bruggetje over de bestaande waterloop. Via dit pad zijn de zichtlijnen te beleven en kan op de uitkijkheuvel uitgekeken worden over het zonnepark. Ook is hier een informatiepaneel voorzien met informatie over het zonnepark. Het wandelpad komt uit bij een bankje dat uitkijkt over een van de zichtlijnen richting het dorp.

e handha en onderdelen na er ijdering onnepark

Uitgangspunt is dat alle aan te leggen beplantingen en de zomp na a oop van de exploitatieperiode van het zonnepark gehandhaafd blijven. aden, informatiepaneel, bankje en uitkijkheuvel worden verwijderd. De grond van de uitkijkheuvel wordt verspreid over het terrein. 15

e erentie eelden

tr

Bosje

Zo p

16

eelhaag

tr

Bosje

eelhaag

tr

eelhaag

olitaire oo

Zo p

et o erstaander

olitaire oo

Zo p

r idenrijk grasland

r gget e

itkijkhe

Schapen

Wandelpad

el

Insectenhotel

Wandelpad

In or atiepaneel

estkast

ank e

Wandelpad

1

oorsneden en artist i pressions

1 , m

,0m

, m

,0m

, m

oorsnede Z id

oorsnede

,0m

,0m

,0m

0, m

ost

1,0m

,0m

,0m

,0m

,0m , m 1,8m 0,6m 1,6m

oorsnede

18

oord

oorsnede

est

1

0, m

, m

0,8m

10, m , m

,6m 1,0m

oorsnedes

itkijkhe

1,0m

el

,0m 1 ,0m

,0m 0, m

1 ,0m 6, m

6, m 0, m

oorsnedes Zo p

0

21 is alisatie an het icht op het nie

e oetpad en het onnepark

et de itkijkhe

el en het in or atiepaneel

22 is alisatie an het ogel l chtperspectie op het onnepark an it het

23 esten richting Zie

ent

is alisatie an het icht ana de e erdieping an een

oning aan de

orpsstraat in Zie

ent op het onnepark

eplantingsplan Bosje

ln s gl tinosa

rataeg s

onog na

ra in s e celsior

rataeg s lae igata

erc s o

Lig str

• • •

oo soorten Alnus glutinosa (zwarte els) 10 raxinus excelsior (es) 10 uercus robur (zomereik)

• • • • • •

tr iksoorten rataegus monog na (eenstijlige meidoorn) 0 Viburnum opulus ( elderse roos) 1 or lus avellana (hazelaar) 10 runus padus (vogelkers) 10 orbus aucuparia (lijsterbes) 10 rangula alnus (vuilboom) 10

r

lgare

tr

anplant aat • bomen bosplantsoen 1 0 1 cm. • struiken bosplantsoen 100 1 cm. lantinstr ctie verspringend plantverband van 1, 0 x 1, 0 bomen in het midden, niet langs de randen soorten niet individueel planten, maar in groepjes van dezelfde soort ( stuks) • na aanplant vrij houden van onkruid • • •

osa canina

i

rang la aln s

r n s pad s

24

rn

op l s

Ile a

or l s a ellana

•

i oli

or

enodigde r i te het volwassen bosje is ongeveer

x

x 6 meter groot

eelhaag

et o erstaanders

olitaire o en

• • • • • •

oorten str eelhaag Ligustrum vulgare ( ilde liguster) 0 rataegus monog na (eenstijlige meidoorn) 1 rataegus laevigata (tweestijlige meidoorn) 1 Rosa canina (hondsroos) 1 agus s lvatica (beuk) 1 Ilex a uifolium (gewone hulst) 10

• •

oorten o erstaanders uercus Robur (6 ) runus Avium ( 8 )

• • •

anplant aat Ilex a uifolium 60 80 cm in plastic pot container Overige soorten struweelhaag bosplantsoen 100 1 Overstaanders 10 1

cm.

lantinstr ctie aanplanten in drie rijen verspringend plantverband van 1, x 1, soorten niet individueel planten, maar in groepjes van dezelfde soort ( stuks) • na aanplant de voet van de struweelhaag vrij houden van onkruid enodigde r i te de volwassen struweelhaag is ongeveer

oort Alnus glutinosa (zwarte els)

•

anplant aat bomen 18 0

•

lantinstr ctie na aanplant de voet van de bomen vrij houden van onkruid

•

enodigde r i te de volwassen solitaire boom is ongeveer 10 meter breed

stuks

r idenrijk grasland

• • •

•

•

De bodemsoorten in het plangebied zijn laarpodzolgrond en beekeerdgrond. Het gaat hierbij om kalkloze zandgronden met lemig zand. Het te kiezen mengsel dient hiervoor geschikt zijn. Ook wordt bij de keuze voor het mengsel rekening gehouden met de verschillen tussen zonrijke en schaduwrijke delen (bijv. onder de zonnepanelen en in de schaduw van de omliggende bomen) van het terrein.

meter breed

s a c paria 25

Beheerplan Bosje

lge een De eerste jaren enkele malen per jaar maaien met bosmaaier tussen de aanplant. • a ca. jaar waar nodig snoeien en verwijderen takken die problemen geven. • Onderhoudswerkzaamheden vinden plaats in de periode tussen 1 november en 1 maart. • Vrijkomende snoeihout afvoeren. •

tr iken • lke ca. 6 jaar snoeien. o en • De bomen in het bosje hebben nauwelijks beheer nodig. Het is de bedoeling dat de boom vrij kan groeien. • Indien nodig kunnen zogeheten zuigers, schurende takken en dood hout worden verwijderd.

aaien

iddels sin s eheer

rijho den aanplant str

eel

• • •

• •

6

tr

eelhaag

• • •

• • • •

et o erstaanders

De eerste jaren enkele malen per jaar maaien met bosmaaier tussen de aanplant. a ca. jaar waar nodig snoeien en verwijderen takken die problemen geven. Vervolgens elke ca. 6 jaar snoeien en verwijderen takken overstaanders die problemen geven. Om zicht op het zonnepark te voorkomen dient de struweelhaag altijd minimaal circa meter hoog te blijven. Dit kan worden gerealiseerd door om en om de binnenkant en buitenkant te snoeien in de lengterichting Onderhoudswerkzaamheden vinden plaats in de periode tussen 1 november en 1 maart. Vrijkomende snoeihout afvoeren.

• •

olitaire o en

olitaire bomen hebben nauwelijks beheer nodig. Het is de bedoeling dat de boom vrij kan groeien. Indien nodig kunnen zogeheten zuigers, schurende takken en dood hout worden verwijderd. Onderhoudswerkzaamheden vinden plaats in de periode tussen 1 november en 1 maart.

r idenrijk grasland

Binnen het hekwerk begrazing door schapen zodat begroeiing altijd voldoende laag wordt gehouden (max. ca. 60 cm). Buiten het hekwerk maaien voor maximale ecologische waarde. aarlijks 1 a maal gedeeltelijk maaien, waarbij steeds een deel van het terrein wordt gemaaid en een deel niet. aar mogelijk maaien uitvoeren middels sinusbeheer. Dit is een speciale manier van maaibeheer, waarmee veel variatie wordt gecre erd op een kleine oppervlakte. a elke maaibeurt blijft een deel van de vegetatie staan en er wordt gewerkt met een slingerende maaipaden, zogenaamde sinuspaden. Deze vari ren in ruimte en tijd. Als resultaat ontstaat heel veel variatie, wat uitermate gunstig is voor de biodiversiteit. Door het toepassen van sinusbeheer heeft de aanwezige fauna (vlinders, bijen, vogels, zoogdieren en am bie n) de mogelijkheid om zich terug te trekken in een niet gemaaid gedeelte. aaien in mei en september oktober, niet klepelen. aaisel 10 dagen laten liggen, daarna afvoeren.

Zo p • • • •

efaseerd maaien 1x per jaar. aaien in september oktober. aaisel 10 dagen laten liggen, daarna afvoeren. Verwijderen van opslag indien nodig (bij 10 oppervlakte)

roend s ro ecten tationsplein 11 D Utrecht www.groendus.nl