vvgb oude borculoseweg 5 bijlage 4 mer-beoordelingsnotitie 2022

MER-BEOORDELINGSNOTITIE

Initiatieflocatie:

Oude Borculoseweg 5 7141 JA Groenlo

Initiatiefnemer:

Ottink Vleeskalveren en Mestverwerking B.V. Kvk nummer: 82098786 Vestigingsnummer: 862335905B01

Adviseur/contact:

FarmConsult Postbus 91 7240 AB Lochem farmconsult@forfarmers.eu Projectleider A.H.T. Hooch Antink 0573-288806 sander.hoochantink@forfarmers.eu Opsteller J.P. Gelevert 0573-288954 han.gelevert@forfarmers.eu

Datum:

oktober 2018 Aanvulling juli 2022

Disclaimer: FarmConsult aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit het gebruik van resultaten van dit rapport of de toepassing van adviezen.

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE ................................................................................................................................. 1 1 PROJECTGEGEVENS .................................................................................................................. 3

1.1 Locatie ................................................................................................................................................... 3 1.2 Activiteit ................................................................................................................................................ 4 2

M.E.R.-BEOORDELING ............................................................................................................... 5

2.1 Besluit milieueffectrapportage ............................................................................................................. 5 2.2 M.e.r.-beoordeling ................................................................................................................................ 6 2.3 Selectiecriteria ....................................................................................................................................... 6 2.4 Procedure (vormvrije) m.e.r.-beoordeling ............................................................................................ 7 3

KENMERKEN VAN HET PROJECT ................................................................................................. 8

3.1 Algemeen en omvang gehele project.................................................................................................... 8 3.2 Cumulatie met andere projecten en/of goedgekeurde ontwikkelingen .............................................. 8 3.3 Gebruik van natuurlijke hulpbronnen ................................................................................................... 9 3.4 Productie van afvalstoffen .................................................................................................................... 9 3.5 Verontreiniging en hinder ................................................................................................................... 10 3.6 Risico’s zware ongevallen en/of rampen ............................................................................................ 10 3.7 Risico’s voor de menselijke gezondheid .............................................................................................. 10 4

WAARSCHIJNLIJK AANZIENLIJKE MILIEUEFFECTEN .................................................................. 11

4.1 Ammoniak ........................................................................................................................................... 11 4.1.1 Emissies ........................................................................................................................................ 11 4.1.2 Wet ammoniak en veehouderij .................................................................................................... 11 4.1.3 Directe ammoniakschade ............................................................................................................. 12 4.1.4 Besluit emissiearme huisvesting .................................................................................................. 12 4.2 Geur ..................................................................................................................................................... 13 4.2.1 Emissies ........................................................................................................................................ 13 4.2.2 Afstanden ..................................................................................................................................... 13 4.2.3 Voorgrondbelasting (individuele geurhinder) ..............................................................................

13 4.2.4 Achtergrondbelasting (cumulatieve geurhinder) ......................................................................... 16 4.3 Fijnstof ................................................................................................................................................. 17 4.3.1 Emissies PM10 ............................................................................................................................... 17

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

1

4.3.2 Concentraties PM10 ...................................................................................................................... 17 4.3.3 Zeer fijn stof PM2,5 ........................................................................................................................ 17 4.4 Geluid .................................................................................................................................................. 18 4.5 Volksgezondheid ................................................................................................................................. 18 4.5.1 Wetgeving en onderzoek ............................................................................................................. 18 4.5.2 Zoönosen ...................................................................................................................................... 21 4.5.3 Maatregelen op bedrijfsniveau .................................................................................................... 23 4.5.4 Endotoxinen ................................................................................................................................. 24 4.6 Bodem .................................................................................................................................................

25 4.7 Water ................................................................................................................................................... 29 4.8 Energie ................................................................................................................................................. 30 4.9 Natuur ................................................................................................................................................. 32 4.9.1 Natura2000 gebieden ................................................................................................................... 32 4.9.2 Flora en fauna............................................................................................................................... 33 4.9.3 Natuurnetwerk ............................................................................................................................. 34 4.10 Landschap .......................................................................................................................................... 35 5 CONCLUSIES ........................................................................................................................... 38 BIJLAGEN ........................................................................................................................................... 39

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

2

1

PROJECTGEGEVENS

1.1 Locatie De activiteit vindt plaats op de locatie Oude Borculoseweg 5 te Groenlo, kadastraal bekende gemeente Oost Gelre, sectie F nummer 175 De locatie ligt in het buitengebied van Groenlo. Op deze locatie wordt een bestaande veehouderij met mestverwerkingsinstallatie geëxploiteerd. Figuur 1.1: luchtfoto ligging inrichting

De locatie is gelegen in het buitengebied van Groenlo in de gemeente Oost Gelre. Het bedrijf ligt in het buitengebied, maar het industrieterrein van Groenlo ligt slechts op een afstand van zo’n 75 meter vanaf het

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

3

bedrijf. De meest dicht bij gelegen woonbebouwing (De Woerd 8) binnen de bebouwde kom van Groenlo is gelegen op een afstand van zo’n 358 meter vanaf inrichtingsgrens. De meest nabijgelegen agrarische bedrijfswoning (Oude Burculoseweg 7) is gelegen op een afstand van zo’n 25 meter vanaf de inrichtingsgrens. De meest nabijgelegen burgerwoning (Vrakkinkweg 1a) in het buitengebied ligt op een afstand van 260 meter vanaf de inrichtingsgrens. Het meest nabijgelegen zeer kwetsbare gebied in het kader van de Wet ammoniak en veehouderij(Wav) is gelegen op een afstand van zo’n 2.735 meter vanaf het bedrijf. Het meest nabijgelegen Natura 2000 gebied betreft het gebied Zwilbrockervenn wat is gelegen op een afstand van 4.874 meter van het bedrijf. Het Gelders Natuur Netwerk(GNN) ligt ten zuiden van het bedrijf op een op een afstand van 235 meter vanaf de mesteverwerkingsinstallatie. De locatie ligt niet in, of in de buurt van, een waterwingebied of een stiltegebied. Het bestaande en goedgekeurde grondgebruik van de locatie betreft agrarisch gebruik. De ligging van de locatie t.o.v. specifieke typen gebieden: • de locatie ligt niet in de nabijheid van wetlands, oeverformaties en/of riviermondingen; • de locatie ligt niet in een kustgebied en maritiem milieu; • de locatie ligt niet in een berg- en bosgebied. De locatie ligt op ca. 4.874 m van het dichtstbijgelegen bosgebied.

• de locatie ligt niet in of nabij een natuureservaat en/of –park. • de locatie ligt niet in een landschap en/of plaats van historisch, cultureel of archeologisch belang.

1.2 Activiteit De voorgenomen activiteit betreft de oprichting, wijziging of uitbreiding van een installatie voor de verwijdering van afval (onderdeel D18.1 van de bijlage Besluit milieueffectrapportage). De voorgenomen activiteit heeft betrekking op het plaatsen van een hygiënisatie-unit, warmtewisselaar en een luchtwasser als nageschakelde technieken op het bestaande proces(mestverwerkingsinstallatie). Door deze hygienisatie wordt het eindproduct verbeterd en wordt deze exportwaardig. De afzet van dit product zal hierdoor gemakkelijker verlopen. Door de uitspraak van de Raad van State van 29 mei 2019 mogen er geen Wet Natuurbeschermingsvergunning meer afgegeven worden met toename van depositie. Hierdoor moest het plan ingrijpend aangepast worden. Met als resultaat dat er minder dieren gehouden zullen worden en dat het proces van de MVI is aangepast waardoor er minder emissie vrijkomt. Vervolgens wordt er nog extra erfverharding aangelegd naast stal 5 om mestverwerkingsinstallatie toegankelijk te houden.

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

4

2.2 M.e.r.-beoordeling Bij een m.e.r.-beoordeling moet de volgende informatie verstrekt worden:

1. Een beschrijving van het project, met in het bijzonder: a) een beschrijving van de fysieke kenmerken van het gehele project en, voor zover relevant, van sloopwerken; b) een beschrijving van de locatie van het project, met bijzondere aandacht voor de kwetsbaarheid van het milieu in de gebieden waarop het project van invloed kan zijn.

2. Een beschrijving van de waarschijnlijk aanzienlijke milieueffecten van het project. 3. Een beschrijving - voor zover er informatie over deze effecten beschikbaar is - van waarschijnlijk aanzienlijke milieueffecten van het project ten gevolge van: a) de verwachte residuen en emissies en de productie van afvalstoffen, indien van toepassing; b) het gebruik van natuurlijke hulpbronnen, met name bodem, land, water en biodiversiteit.

4. Voor zover relevant wordt rekening gehouden met de criteria van bijlage III (Richtlijn 2014/52/EU) bij het verzamelen van de informatie overeenkomstig de punten 1 tot en met 3. Onderhavige (vormvrije) m.e.r.-beoordelingsnotitie voorziet in voorgaande informatie, voor zover relevant voor de specifieke activiteit.

2.3 Selectiecriteria De criteria voor de m.e.r.-beoordeling staan opgenomen in Bijlage III van de Europese m.e.r.-richtlijn (2014/52/EU). Bij de beslissing of voor het project wel of geen m.e.r. nodig is houdt het bevoegd gezag rekening met deze criteria.

1. Kenmerken van het project Bij de kenmerken van het project moet in het bijzonder in overweging worden genomen: a) b) c) d) e) f)

de omvang en het ontwerp van het gehele project; de cumulatie met andere bestaande en/of goedgekeurde projecten; gebruik van natuurlijke hulpbronnen, met name land, bodem, water en biodiversiteit; de productie van afvalstoffen; verontreiniging en hinder; risico van zware ongevallen en/of rampen die relevant zijn voor het project in kwestie, waaronder rampen die worden veroorzaakt door klimaatverandering, in overeenstemming met wetenschappelijke kennis; g) de risico’s voor de menselijke gezondheid (bijvoorbeeld als gevolg van waterverontreiniging of luchtvervuiling).

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

6

2. Locatie van het project De kwetsbaarheid van het milieu in de gebieden waarop het project van invloed kan zijn, moet in aanmerking worden genomen, en met name: a) het bestaande en goedgekeurde grondgebruik; b) de relatieve rijkdom aan en beschikbaarheid, kwaliteit en regeneratievermogen van natuurlijke hulpbronnen (met inbegrip van bodem, land, water en biodiversiteit) in het gebied en de ondergrond ervan; c) het opnamevermogen van het natuurlijke milieu, met in het bijzonder aandacht voor de volgende typen gebieden: i. wetlands, oeverformaties, riviermondingen; ii. kustgebieden en het maritieme milieu; iii. berg- en bosgebieden; iv. natuurreservaten en –parken; v. gebieden die in de nationale wetgeving zijn aangeduid of door die wetgeving worden beschermd; Natura 2000-gebieden die door de lidstaten zijn aangewezen krachtens Richtlijn 92/43/EEG en Richtlijn 2009/147/EG; vi. gebieden waar de milieukwaliteitsnormen, in de wetgeving van de Unie vastgesteld en relevant voor het project, al niet worden nagekomen of worden beschouwd als niet-nagekomen; vii. gebieden met een hoge bevolkingsdichtheid; viii. landschappen en plaatsen van historisch, cultureel of archeologisch belang.

3. Soort en kenmerken van het potentiële effect De waarschijnlijk aanzienlijke milieueffecten van het project moeten, in samenhang met de criteria onder punt 1 en 2, in aanmerking worden genomen, met inachtneming van: a) de orde van grootte en het ruimtelijk bereik van de effecten (bijvoorbeeld geografisch gebied en omvang van de bevolking die getroffen kan worden); b) de aard van het effect; c) het grensoverschrijdende karakter van het effect; d) de intensiteit en complexiteit van het effect; e) de waarschijnlijkheid van het effect; f) de verwachte aanvang, de duur, de frequentie en de omkeerbaarheid van het effect; g) de cumulatie van effecten met de effecten van andere bestaande en/of goedgekeurde projecten; h) de mogelijkheid om de effecten doeltreffend te verminderen.

2.4 Procedure (vormvrije) m.e.r.-beoordeling De procedure is opgenomen in art. 7.16 tot en met 7.20 Wet milieubeheer. Voor elke aanvraag waarbij een (vormvrije) m.e.r.-beoordeling aan de orde is moet: • door de initiatiefnemer een (vormvrije) m.e.r.-beoordelingsnotitie worden opgesteld. • het bevoegd gezag binnen 6 weken een m.e.r.-beoordelingsbesluit nemen. Dit besluit hoeft bij een (vormvrije) m.e.r.-beoordeling niet in de Staatscourant gepubliceerd te worden. • de initiatiefnemer het m.e.r.-beoordelingsbesluit bij de vergunningaanvraag voegen.

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

7

3

KENMERKEN VAN HET PROJECT

3.1 Algemeen en omvang gehele project Vigerende vergunning De inrichting beschikt over een rechtsgeldige omgevingsvergunning voor het oprichten, veranderen en/of in werking hebben van een inrichting ex art. 2.1 lid 1 onder e Wabo (revisie kenmerk 2785 verleend op 17 oktober 2005, verandering kenmerk Wabo 11.0470 en verandering kenmerk OLO 1703339, verleend op 21 december 2015). De vigerende omgevingsvergunning is onherroepelijk en heeft betrekking op het houden van 2.154 vleeskalveren tot circa 8 maanden(Rav A4.100) en op het in werking hebben van een mestverwerkingsinstallatie met een capaciteit van 36.000 m 3.

Feitelijke situatie De feitelijke situatie voor de kalverhouderij is in overeenstemming met de verleende vergunning van 17 oktober 2005. De feitelijke situatie voor de mestverwerkingsinstallatie is in overeenstemming met de veranderingsvergunning van 21 december 2015. Er is in werkelijkheid al een kachel (Activiteitenbesluitmelding 15 september 2016) en een hygiënisatie-unit aanwezig. Hiervoor is echter nog geen bouwvergunning verleend.

Voorgenomen situatie Het voornemen heeft betrekking op het wijzigen van de mestverwerkingsinstallatie met nageschakelde technieken in de vorm van het plaatsen van een hygiënisatie-unit, warmtewisselaar en een luchtwasser. Doel van de mestverwerkingsinstallatie is om het mestoverschot in oost Nederland omlaag te brengen door het terugwinnen van mineralen om deze elders in te kunnen inzetten. Het aantal te houden dieren neemt af. Er is geen sprake van het vergroten van installatie. Zie ook het bedrijfsontwikkelingsplan, de situatieschets en de plattegrondtekening in de bijlagen.

3.2 Cumulatie met andere projecten en/of goedgekeurde ontwikkelingen In de omgeving bevinden zich een intensieve en grondgebonden veehouderij, waardoor cumulatie met andere veehouderijen kan optreden. De woning van de dichtstbijgelegen veehouderij ligt op ca. 25 m afstand van de inrichtingsgrens. In de omgeving zijn naast de bestaande veehouderij goedgekeurde, maar nog niet gerealiseerde ontwikkelingen aanwezig. In hoofdstuk 4 wordt bij de verschillende ‘waarschijnlijk aanzienlijke milieueffecten’ afzonderlijk ingegaan op de mogelijk cumulatieve effecten.

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

8

3.3 Gebruik van natuurlijke hulpbronnen De natuurlijke hulpbronnen op aarde, in het bijzonder fossiele brandstoffen, vormen een basis voor alle menselijke activiteiten, en daarmee ook voor welvaart en welzijn. Om voor toekomstige generaties de beschikbaarheid van natuurlijke hulpbronnen te garanderen, is een duurzaam voorraadbeheer noodzakelijk. Natuurlijke hulpbronnen kunnen ingedeeld worden in: 1. niet-vernieuwbare en vernieuwbare grondstofvoorraden 2. milieuvoorraden (schoon water, schone lucht, ruimte) 3. biodiversiteit (rijkdom van de natuur waaronder flora, fauna en habitats). Niet-vernieuwbare grondstofvoorraden (zoals fossiele brandstoffen) worden niet of nauwelijks bij gevormd en zullen bij voortdurende winning ooit opraken. De vernieuwbare grondstofvoorraden worden door natuurlijke processen aangevuld, en zullen als de winning en aanwas op elkaar afgestemd zijn, tot in lengte van dagen beschikbaar blijven. Binnen de inrichting wordt houtpellets verbruikt voor de verwarming van de stallen en de melk. Elektra wordt verbruikt voor met name de verlichting, ventilatie, voerinstallatie en de MVI. Door de toepassing van energiebesparende maatregelen en monitoring van het verbruik wordt zo spaarzaam mogelijk omgegaan met het energieverbruik. Binnen de inrichting wordt verder dieselolie verbruikt.

Verder wordt er grond- en/of leidingwater verbruikt, onder andere als drinkwater voor de dieren en voor reinigingsdoeleinden. Door de toepassing van waterbesparende maatregelen en monitoring wordt zo spaarzaam mogelijk omgegaan met het waterverbruik. Voor de mestverwerkingsinstallatie wordt elektriciteit verbruikt om de installatie, zoals bijvoorbeeld pompen, ventilatoren e.d. te laten draaien. Tevens worden er houtpellets verbrand in een houtkachel om de mest te verwarmen tot minimaal 70 graden. Daarnaast wordt de warmte die de kachel levert gebruikt om de kalvermelk op te warmen. In het voornemen worden waar mogelijk emissiereducerende en bodembeschermende maatregelen getroffen om te zorgen dat het project geen nadelige effecten heeft op milieuvoorraden en biodiversiteit.

3.4 Productie van afvalstoffen Binnen de inrichting komen afvalstoffen vrij, met name kadavers, restafvalstoffen, verpakkingsmateriaal, papier, plastic, GFT, klein chemisch afval en restanten medicijnen. Deze afvalstoffen worden via verschillende erkende inzamelaars afgevoerd. Daarnaast komt binnen de inrichting bedrijfsafvalwater vrij, hetgeen wordt opgevangen in de mestput. Het betreft hier reinigingswater afkomstig van het reinigen van de stallen. Dit wordt samen met de mest door de verwerkingsinstallatie gevoerd. Uit het mestverwerkingsproces ontstaat een vaste fractie die als meststof gebruikt wordt. Tevens onstaat er een afvalwaterstroom (effluent) welke, conform de huidige vergunning, op de riolering wordt geloosd. Er wordt geen verontreinigd (afval)water geloosd op het oppervlaktewater. Schoon hemelwater wordt afgekoppeld en afgevoerd.

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

9

3.5 Verontreiniging en hinder In het voornemen is sprake van emissies van met name ammoniak, geur, fijnstof, geluid, endotoxinen en vinden bodembedreigende activiteiten plaats. Hierdoor kan milieuhinder veroorzaakt worden. De emissies worden beperkt door het treffen van maatregelen. In hoofdstuk 4 worden deze aspecten en maatregelen nader uitgewerkt.

3.6 Risico’s zware ongevallen en/of rampen Hieronder wordt begrepen risico’s van zware ongevallen en/of rampen die relevant zijn voor het project in kwestie, in overeenstemming met wetenschappelijke kennis. De locatie ligt niet in de risicozone van buisleidingen of hoogspanningsleidingen.

Calamiteiten Het bedrijf is zodanig ingericht dat het zo optimaal mogelijk kan functioneren. Toch kunnen binnen de inrichting onvoorziene situaties of calamiteiten ontstaan, zoals stroomstoringen of brand. Binnen de inrichting zijn de nodige veiligheidsvoorzieningen getroffen om een calamiteit en een hierdoor optredende bijzondere milieubelasting, te voorkomen dan wel te beperken. Zo is een alarminstallatie aanwezig die de ondernemer waarschuwt bij calamiteiten.

3.7 Risico’s voor de menselijke gezondheid Bij een veehouderij betreft dit met name emissies van ammoniak, geur, fijnstof, geluid en endotoxinen, maar ook zoönosen en water- en bodemvervuiling. De emissies worden onder andere beperkt door de toepassing van emissiereducerende technieken, een hoge gezondheidsstatus van de veestapel en door (hygiëne)maatregelen op het bedrijf, de toepassing van bodembeschermende maatregelen en opvang van verontreinigd (afval)water. In hoofdstuk 4 wordt (de beperking van) deze risico’s nader uitgewerkt.

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

10

4

WAARSCHIJNLIJK AANZIENLIJKE MILIEUEFFECTEN

Op basis van de kenmerken van het gehele project en de locatie zijn in dit hoofdstuk de waarschijnlijk aanzienlijke milieueffecten uitgewerkt. Daar waar wettelijke normen gesteld worden zijn deze betrokken, aangezien het voldoen aan wettelijke normen een indicatie is dat er geen sprake is van belangrijke nadelige effecten op het milieu.

4.1 Ammoniak 4.1.1 Emissies De ammoniakemissie van het voornemen bedraagt 8.963,4 kg NH3/jaar en 1.751,5 kg NOx/jaar. De vigerende omgevingsvergunning ziet toe op een ammoniakemissie van 9.037.1 kg NH3/jaar en 738,5 kg NOx/jaar. Met behulp van het berekeningsprogramma AERIUS is de depositie berekent. In het voornemen blijft de depositie gelijk of neemt af (op de dichtst bijgelegen Natura 2000 gebieden)ten opzichte van de vigerende vergunningen. 4.1.2 Wet ammoniak en veehouderij De locatie ligt niet in een Wav-gebied of een zone van 250 meter daaromheen. Het dichtstbijzijnde Wavgebied dat is aangewezen ligt op ca. 2.735 meter, zie navolgend figuur. De Wet ammoniak en veehouderij geeft geen beperkingen voor deze locatie.

Figuur 4.1 Ligging zeer kwetsbare gebieden (Wav)

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

11

4.2 Geur 4.2.1 Emissies De vergunde geuremissie uit de stallen bedraagt 76.682 OU E/sec. Door het houden van minder dieren neemt de geuremissie af naar 75.614 OUE/sec. Voor de mestverwerkingsinstallatie is een geurrapport opgesteld door BuroBlauw. In dit rapport is de bestaande en de nieuwe geursituatie in beeld gebracht. De emissie van de nieuwe bronnen bedraagt ca. 40.248 Moue/jaar. De emissie van de bestaande en de nieuwe bron gezamenlijk bedraagt ca. 93.287 Moue/jaar. De emissie in de vigerende situatie bedraagt ca. 100.242 Moue/jaar. De berekende geurconcentratie ter hoogte van geurgevoelige objecten in de gebiedscategorie A, als gevolg van bestaande en nieuwe bronnen gezamenlijk, bedraagt maximaal 0,2 Oue/m3 als 98 percentielwaarde. De belasting als gevolg van nieuwe bronnen bedraagt maximaal 0,0 Oue/m3 als 98 percentielwaarde. Daarmee wordt voldaan aan het acceptabel geurhinderniveau voor een minder hinderlijke geur. De berekende geurconcentratie ter hoogte van geurgevoelige objecten in de gebiedscategorie B, als gevolg van bestaande en nieuwe bronnen gezamenlijk, bedraagt maximaal 0,9 Oue /m3 als 98 percentielwaarde. De belasting als gevolg van nieuwe bronnen bedraagt maximaal 0,1 Oue /m3 als 98 percentielwaarde. Daarmee wordt voldaan aan het acceptabel geurhinderniveau voor een minder hinderlijke geur. Voor meer informatie m.b.t.

de geuremissie van de mestverwerkingsinstallatie wordt verwezen naar het geurrapport(BL2020.10750.01_V04) in de bijlage. Het voornemen leidt ten opzichte van de vergunde situatie tot een afname van de geuremissie. 4.2.2 Afstanden In de omgeving liggen enkele geurgevoelige objecten (afstand van dichtsbij gelegen emissiepunt): - Vrakkinkweg 1a; afstand 268 m (van eerste emissiepunt tot hoek woning) - Den Sliem 100; afstand 120 m(van eerste emissiepunt tot hoek Loods) Aan de wettelijke vaste afstanden van de Wet geurhinder en veehouderij wordt voldaan. Voor industriële bronnen gelden geen vaste afstanden, maar uit het geurrapport blijkt dat op geurgevoelige objecten kan worden voldaan aan het acceptabel geurhinderniveau voor een minder hinderlijke geur. 4.2.3 Voorgrondbelasting (individuele geurhinder) De beoordeling van individuele geurhinder (voorgrondbelasting) van de veehouderij vindt plaats aan de hand van de Wet geurhinder en veehouderij en de gemeentelijke geurverordening. Onderhavige bevoegde gemeente heeft een geurverordening vastgesteld, waardoor de geurnormen uit deze verordening leidend zijn. De geurbelasting vanuit de stallen van de inrichting naar de omgeving wordt getoetst aan de geurverordening. De voorgrondbelasting is berekend met het verspreidingsmodel V-stacks vergunning. In navolgende tabel zijn de berekeningsresultaten weergegeven.

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

13

Tabel 4.4a: Berekende voorgrondbelasting voornemen (V-stacks vergunning) Vigerend Gemaakt op: 2022-05-17 15:09:36 Naam van het bedrijf: Ottink OBweg 5 Groenlo vigerend Berekende ruwheid: 0,272 m

beoogd Gemaakt op: 2022-05-19 17:27:03 Naam van het bedrijf: Ottink OBweg 5 Groenlo 2022-05 Berekende ruwheid: 0,272 m

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

14

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

15

Toetsingskader De gemeente Oost Gelre heeft een Verordening geurhinder en veehouderij opgesteld. Deze verordening heeft echter geen streefwaarden of geurnormen voor de achtergrondbelasting vastgesteld. Een acceptabel geurhinderniveau voor industriële bronnen is op gemeentelijk niveau niet vast gelegd in een verordening en beleidsregel. Voor de bepaling van het aanvaardbaar geurhinderniveau is daarom gekeken naar de Beleidsregels geur bedrijven (niet-veehouderijen) Gelderland gepubliceerd op 9 maart 2017. Echter deze beleidsregels bevatten ook geen streefwaarden of geurnormen voor de achtergrondbelasting. De veehouderij activiteit op het bedrijf Ottink blijft ongewijzigd op het plaatsen van de luchtwasser na. Hierdoor neem de geuremissie vanuit de veehouderij af en blijft gelijk op een gevoelig object. De mestverwerking wordt voorzien van nageschakelde technieken. In het geuronderzoek van BuroBlauw is de cumulatieve belasting (veehouderij + “industriële bronnen mestverwerking”) uitgewerkt. Door de geurmaatregelen bij de mestverwerking neemt de geuremissie vanuit het bedrijf in totaal af. Door deze afname kan gesteld worden dat vanuit het bedrijf Ottink de bijdrage aan de cumulatieve geuremissie ook zal afnemen. Hiermee wordt in de voorgenomen situatie ten aanzien van de achtergrondbelasting van geur voldaan aan de geurnorming.

Verdere toetsing aan de achtergrondbelasting is voor deze situatie dan ook niet nodig.

4.3 Fijnstof 4.3.1 Emissies PM10 De PM10-emissie vanuit de MVI van voornemen bedraagt 1.868 kgr/jaar. 4.3.2 Concentraties PM10 Op grond van gevalideerde meetresultaten uit het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit is de achtergrondconcentratie bepaald. De jaargemiddelde achtergrondconcentraties bedragen (jaar 2020 (gegevens 2018) 2018) 1): 16.98 µg/m3 voor PM10 en 10.04 µg/m3 voor PM2,5. De achtergrondconcentraties liggen ter plaatse ruim onder de grenswaarden zoals opgenomen in de Wet milieubeheer van 40 µg/m3 voor PM10 en 25 µg/m3 voor PM2,5. Over de loop van jaren is sprake van een daling van de achtergrondconcentraties (zeer) fijnstof. Uit de toets luchtkwaliteitseisen door BuroBlauw (rapport BL2018.8726.03_V05) blijkt dat de concentratiebijdragen ter hoogte van alle toetsingslocaties lager zijn dan 1,2 µg/m 3 , oftewel 3% van de wettelijke toegestane jaargemiddelde concentratie(40 µg/m 3). De wijziging voor de inrichting dragen niet in betekenende mate bij aan de achtergrondconcentratie PM 10. 4.3.3 Zeer fijn stof PM2,5 Vanaf 1 januari 2015 dient ook getoetst te worden aan de grenswaarde voor PM2,5 (zeer fijnstof) van 25 µg/m3. De achtergrondconcentratie PM2,5 ligt in Nederland ruimschoots onder deze grenswaarde. Het RIVM heeft in 2015 een nadere analyse uitgevoerd naar de statistische relatie tussen de jaargemiddelde concentraties PM10 en PM2.5.

Uit deze analyse blijkt dat bij een jaargemiddelde concentratie PM 10 van 32,5 μg/m3, de kans dat de jaargemiddelde concentratie PM 2.5 gelijk is aan of hoger is dan 24 μg/m3, kleiner is dan 1%. De resultaten van deze analyse tonen aan dat wanneer wordt voldaan aan de maatgevende

1

Bron: Grootschalige Concentratie Kaarten (GCN), RIVM.

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

17

grenswaarde voor PM10, ook wordt voldaan aan de grenswaarde voor de jaargemiddelde concentratie PM 2.5.

(bron: Infomil). Uit de toets luchtkwaliteitseisen door BuroBlauw (rapport BL2018.8726.03_V05) blijkt dat de concentratiebijdrage ter hoogte van alle toetsingslocaties maximaal 0,3 µg/m3 bedraagt. Het voornemen geeft geen overschrijding van de jaargemiddelde concentratie (norm Wm 25 µg/m 3).

4.4 Geluid Akoestisch onderzoek Voor het voornemen is een akoestisch onderzoek opgesteld door Sainmilieuadvies. Dit rapport is geactualiseerd naar de huidige normen en met de aangevraagde activiteiten. Uit dit rapport blijkt dat het bedrijf kan voldoen aan de geldende normering uit het 'Gebiedsgericht geluidbeleid gemeente Oost Gelre' voor. Het akoestisch onderzoek is opgenomen in de bijlagen.

4.5 Volksgezondheid 4.5.1 Wetgeving en onderzoek Het houden van landbouwhuisdieren en het verwerken van mest kan effect hebben op de volksgezondheid in de omgeving van de veehouderij. Risico's kunnen er ook zijn voor dieren die in nabijgelegen bedrijven worden gehouden. Het gaat hierbij om zoönosen (infectieziekten die van dieren op mensen kunnen overgaan) en bacteriën die resistent zijn tegen antibiotica, zoals MRSA. Ook vormt de emissie van fijnstof een risicofactor. Fijnstof uit stallen bestaat uit fijne en grovere fracties en bevat allerlei biologische agentia, waaronder endotoxinen. Daarnaast vormt geur een indirect risico voor de volksgezondheid. Ook geluidhinder en externe veiligheid zijn aspecten die effect kunnen hebben op de volksgezondheid. Het zelfde geldt voor de mestverwerkingsinstallatie Het bevoegd gezag is wettelijk verplicht om de effecten van (ruimtelijke) ontwikkelingen op de volksgezondheid in de besluitvorming mee te wegen. Het staat het bevoegd gezag in principe vrij op welke wijze deze verplichting ingevuld wordt. Voor sommige criteria zoals ammoniak, geur en fijnstof zijn specifieke wet- en regelgeving, richtlijnen en handelingsmethoden beschikbaar. Voor de gezondheid van mensen is dit echter niet of veel minder het geval.

Het bevoegd gezag moet wel de gevolgen van ontwikkelingen van een veehouderij voor de gezondheid van mensen in de besluitvorming betrekken. Het bevoegd gezag moet zich baseren op beschikbare onderzoeken en ‘algemeen aanvaarde wetenschappelijke inzichten’.

Onderzoek Intensieve Veehouderij en Gezondheid (IVG) Het RIVM heeft in 2008 een rapport gepubliceerd met betrekking tot intensieve veehouderij en volksgezondheid. Strekking van het Rapport RIVM 2008: Effecten van intensieve veehouderijbedrijven op de volksgezondheid kunnen op verschillende manieren tot stand komen. Bijvoorbeeld via direct diercontact, via de lucht, via mest en via voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong. In 2009 is het onderzoek Intensieve Veehouderij en Gezondheid (IVG) gestart. In juni 2011 zijn de resultaten bekend gemaakt van dit IVGonderzoek. Hieruit is geen duidelijke afstand tot veehouderijbedrijven gebleken en geen relatie met de omvang van veehouderijen of dierdichtheid te benoemen waarbij gezondheidseffecten bij mensen vaker optreden. Uit een publicatie van juli 2012 inzake het infectierisico van omwonenden van veehouderijen blijkt

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

18

dat nog geen wetenschappelijk onderbouwde uitspraken kunnen worden gedaan, met uitzondering van Qkoorts. Voornoemde afgeronde onderzoeksrapporten beschouwde de rechter niet als ‘algemeen aanvaarde wetenschappelijke inzichten’. De Gezondheidsraad heeft op 30 november 2012 het advies ‘Gezondheidsrisico’s rond veehouderijen’ gepubliceerd. Hierin wordt gesteld dat het niet bekend is tot welke afstand omwonenden van veehouderijen verhoogde gezondheidsrisico’s lopen. Op basis hiervan is niet op wetenschappelijke gronden één landelijke ‘veilige’ minimumafstand vast te stellen tussen veehouderijen en woningen.

Onderzoek Veehouderij en Gezondheid van Omwonenden (VGO)

In 2014 is het onderzoek ‘Veehouderij en Gezondheid van Omwonenden (VGO)’ van start gegaan. Het RIVM, Wageningen UR, IRAS en NIVEL hebben gezamenlijk dit aanvullende onderzoek uitgevoerd. De resultaten van dit onderzoek zijn bekend gemaakt in juli 2016. In het VGO is onderzocht of het wonen in de buurt van veehouderijen effect kan hebben op de gezondheid van de omwonenden. Hieruit komen een aantal positieve en een aantal negatieve gezondheidseffecten naar voren. Een eenduidig antwoord is dan ook niet te geven. Aangetoond is dat mensen die rondom veehouderijen wonen minder astma en allergieën hebben. Dicht bij veehouderijen wonen minder mensen met COPD. Daar staat tegenover dat de mensen in deze omgeving die wel COPD hebben, daar vaker en/of ernstigere complicaties van hebben. Verder is er een verband gevonden tussen wonen nabij veehouderijen en een verlaagde longfunctie. Dit wordt waarschijnlijk veroorzaakt door stoffen die afkomstig zijn van de veehouderij, in het bijzonder pluimveehouderij.

Rapport Emissies van Endotoxinen uit de veehouderij (fase 3a) Tegelijk met het VGO-rapport is in juli 2016 het Rapport Emissies van endotoxinen uit de veehouderij (fase 3a) bekend gemaakt. Dit rapport beschrijft het resultaat van metingen aan de emissies van endotoxinen uit de veehouderij. In stof worden van micro-organismen afkomstige endotoxinen gevonden. Endotoxinen zijn dode celwand-deeltjes van bacteriën die geen pathogene eigenschappen meer hebben. Wel kunnen endotoxinen na inademing tot gezondheidsklachten leiden. Meer onderzoek is nodig om de invloed van deze eigenschappen bij endotoxinen te bepalen. De Gezondheidsraad beveelt ten aanzien van de endotoxinenblootstelling een adviesgrenswaarde van 30 EU/m3 aan.

Veehouderij en gezondheid Omwonenden (aanvullende studies).

Op 16 juni 2017 is het rapport ‘Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (aanvullende studies)’ bekend gemaakt. In dit rapport worden de resultaten uit het rapport ‘Veehouderij en Gezondheid Omwonenden’ van juli 2016 bevestigd. Daarnaast wordt in het rapport ingegaan op de effecten van geitenhouderijen. Uit aanvullende studies volgen sterke aanwijzingen dat fijnstof en componenten ervan mensen gevoeliger maken voor luchtweginfecties. Specifieke ziekteverwekkers afkomstig van dieren kunnen echter niet worden uitgesloten. Ook rondom geitenhouderijen hebben mensen een grotere kans op longontsteking. Eerder zijn hiervoor al aanwijzingen gevonden, die nu nader onderbouwd zijn over een langere periode. Het onderzoek bevestigt ook de eerdere conclusie dat mensen met COPD, die in de buurt van veehouderijen wonen, vaker en ernstiger klachten hebben dan mensen die op grotere afstand van veehouderijen wonen. Uit luchtmetingen in de woonomgeving blijkt dat de concentratie endotoxinen in de lucht toeneemt naarmate de afstand tot een veehouderij kleiner wordt of het aantal veehouderijen in een gebied (de dichtheid) groter wordt. Ook sectoren van de veehouderij die niet bekendstaan om een hoge uitstoot van stoffen lijken toch substantieel bij te dragen aan de concentratie van endotoxinen in de leefomgeving.

Op 22 oktober 2018 is het rapport ‘Veehouderij en Gezondheid Omwonenden III’ bekend gemaakt. De resultaten van dit onderzoek wijzen, net als de voorgaande onderzoeken, op een associatie tussen het wonen in nabijheid van een geitenhouderij en een verhoogd risico op longontsteking. De oorzaken van de relatie tussen het wonen nabij een geitenbedrijf en een verhoogde kans op het oplopen van een longontsteking zijn nog niet bekend en worden nader onderzocht. De associatie tussen een verhoogd risico op longontsteking

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

19

en het wonen in de buurt van een pluimveehouderij blijkt, in de jaren die binnen deze actualisering zijn onderzocht, niet meer statistisch significant te zijn.

ILVO-onderzoek Uit onderzoek van het Belgisch Instituut Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) in het voorjaar van 2017 blijkt dat een groot deel van de in het Nederlandse VGO-onderzoek aangehaalde risico’s niet relevant zijn, gebrek aan wetenschappelijke basis hebben en niet specifiek zijn voor omwonenden van veehouderijen. Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het veerijke West-Vlaanderen. Het Nederlandse VGO-onderzoek kan volgens de Belgische onderzoekers niet claimen of suggereren dat veehouderijen een negatief gezondheidseffect hebben op omwonenden. Bijkomend onderzoek is dan ook nodig. Zo moet worden nagegaan of er een effect is van de gecombineerde emissies uit veehouderij, de transportsector en andere industriële sectoren. Op het eerste gezicht lijkt de impact van wonen nabij een stal op de gezondheid beperkt, maar er zijn nog een aantal vraagtekens die beantwoord moeten worden. In haar rapport stelt ILVO dat uit de stallen zowel primair fijnstof als ammoniak ontsnapt. Ammoniak op zich vormt geen bewezen gezondheidsrisico, maar in de buitenlucht, ver weg van de stallen, kan het zich binden aan andere vervuilende stoffen zoals roet. Wat ontstaat, is secundair fijnstof dat voor iedereen, niet enkel voor de omwonenden van veestallen, schadelijk kan zijn.

Om de gevolgen van deze combinatie van fijnstof en ammoniak, evenals het aandeel van de landbouwsector in de uitstoot van fijn stof beter in kaart te brengen, is naar de mening van de ILVO-onderzoekers verder onderzoek nodig. Niet omdat er een mogelijk risico bestaat, maar om uitsluitsel te geven en duidelijkheid te brengen in de discussie die er nu bestaat. In het Nederlandse volksgezondheidsonderzoek (VGO) wordt het verhoogde aantal longontstekingen in regio’s met intensieve veehouderij gelinkt aan verhoogde concentraties endotoxines. Maar volgens ILVO is het onwaarschijnlijk dat zuivere endotoxines de oorzaak zijn. De gebruikte grenswaarde is gebaseerd op endotoxines gehecht aan fijnstof, terwijl ze in stallen voornamelijk hechten aan grovere stoffracties. En dat grover stof dringt slechts binnen in de bovenste luchtwegen, niet in de lagere. Bovendien tonen recente studies, waaronder VGO, aan dat endotoxines bij omwonenden ook positieve effecten kunnen hebben in de bovenste luchtwegen, zoals een beschermend effect tegen astma en allergieën. Omdat duidelijkheid ontbreekt, is het volgens ILVO momenteel wetenschappelijk onmogelijk om een veiligheidsnorm voor omwonenden te definiëren en te hanteren. Ook hier is verder onderzoek nodig, ook met aandacht voor de mogelijke positieve effecten van endotoxines.

ILVO bestudeerde ook het risico op verspreiding van bacteriën, virussen, schimmels en parasieten die aanwezig kunnen zijn bij vee, en de effecten van geneesmiddelengebruik in de stallen in de ontwikkeling van resistentie. Het is echter weinig waarschijnlijk dat deze pathogenen zich verspreiden via de lucht, maar blootstelling via de ruimere leefomgeving zoals mest en water. Via voeding is het wel mogelijk. Denk aan besmettingen met Salmonella, Campylobacter, E. coli, Hepatitis E, antibioticaresistente bacteriën en azoleresistente schimmels. Het risico beperkt zich hier dus niet tot de omwonenden, maar breidt zich uit tot de algemene volksgezondheid.

Vervolgonderzoeken en vervolgadvies Gezondheidsraad (2018) De Gezondheidsraad geeft aan dat het nog steeds niet duidelijk is of er sprake is van een oorzakelijk verband tussen longproblemen en veehouderijen. Daarvoor is het aantal kwalitatief goede onderzoeken zowel in Nederland als in het buitenland te beperkt. Hoewel niet kan worden vastgesteld wat de luchtwegeffecten rond veehouderijen veroorzaakt, is het volgens de raad wel zinvol maatregelen te treffen en adviseert dan ook verdere reductie van de uitstoot van fijnstof. In de lucht rond veehouderijen zit veel fijnstof en uit onderzoek in stedelijke omgevingen blijkt dat fijnstof waarschijnlijk effecten veroorzaakt op luchtwegen en longen. Reductie van fijnstof bevordert dus de volksgezondheid als geheel. Ook adviseert de raad om de uitstoot van ammoniak verder te verminderen, omdat ammoniak bijdraagt aan de vorming van fijnstof.

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

20

4.5.2 Zoönosen De verbetering van de diergezondheid op veehouderijen is volop in ontwikkeling. Een aantal besmettelijke dierziekten is al uitgeroeid of sterk teruggedrongen. Kwaliteitszorgsystemen hebben door controles op het vóórkomen van ziekten en naleving van hygiënevoorschriften hieraan bijgedragen. Zoönosen zijn infectieziekten veroorzaakt door micro-organismen die kunnen overgaan van dieren naar mensen. De belangrijkste zoönosen die voorkomen in de rundveehouderijsector worden hier toegelicht: Ten aanzien van (melk)rundvee zijn de meest relevante zoönosen de Campylobacterbacterie, de E.Coli (EHEC) bacterie en BSE. Campylobacterbacterie en de E.Coli bacterie (EHEC) Besmetting vindt plaats door direct contact met de dieren, door het eten van besmet en onvoldoende hygiënische bereiding van vlees of drinken van (ongepasteuriseerde) melk. BSE Boviene spongiforme encefalopathie (ook wel BSE of gekkekoeienziekte) kan voorkomen bij rundvee. BSE kan alleen overgedragen worden op de mens door eten van besmet vlees. Bij mensen uit een besmetting zich in de dodelijke ziekte Creuzfelt-Jacob. Ter voorkoming van besmetting van rundveevlees zijn de voorschriften bij de slacht aangescherpt, in veevoer wordt geen diermeel meer gebruikt en hersenen, het ruggenmerg en de grote zenuwen worden buiten de voedselketen gehouden.

Antibiotica-resistentie Mensen kunnen antibiotica-resistente bacteriën overnemen van dieren, via voedsel of contact met dieren. Bacteriën kunnen resistentie ontwikkelen als neveneffect van het gebruik van antibiotica om dierziekten te bestrijden. De resistentie is het hoogst bij dieren die voor de vleesproductie worden gehouden. Het risico voor de volksgezondheid is dat resistente bacteriën kunnen veranderen in meer virulente of aan de mens aangepaste varianten of hun resistentie overdragen aan andere bacteriën. Omdat voor dieren grotendeels dezelfde antibiotica worden gebruikt als voor mensen vormt resistentie een risico voor de volksgezondheid. Het landelijk beleid is momenteel al gericht op een forse reductie van het antibioticagebruik in de veehouderij en een zorgvuldig gebruik. Het huisvestingssysteem en het aantal te houden dieren op het bedrijf wijzigt niet ten opzichte van de huidig vergunde situatie. Er zijn op dat vlak derhalve geen grotere gezondheidsrisico’s te verwachten. Mestverwerkingsinstallatie Iemand kan op verschillende manieren worden blootgesteld aan ziekteverwekkende micro-organismen. Dit kan door direct contact met de mest, door verwaaiing en verspreiding via lucht, water of bodem of afspoeling naar grondwater of sloten. Of mensen daar ook daadwerkelijk ziek van worden hangt af van onder andere het niveau en de duur van de blootstelling.

Tevens speelt de algehele gezondheid van de betroffen persoon daarin ook een belangrijke rol. In de mestverwerkingsinstallatie wordt bedrijfseigen mest en mest van derden verwerkt. De bedrijfseigen mest wordt vanuit de mestopslagen onder de stallen naar de installatie gepompt. Het betreft hier een gesloten systeem waarbij geen emissies van geur, geluid, fijnstof of andere stoffen vrijkomen. De mest van derden zal worden aangevoerd per vrachtwagen. De aangevoerde drijfmest wordt opgeslagen in de polyestersilo’s. Van uit deze silo’s wordt de drijfmest gedoseerd ingevoerd in de denitrificatie. De denitrificatie staat in verbinding met de nitrificatie. Hier vindt

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

21

het biologisch proces plaats. Tijdens dit proces ontstaat er dikke fractie (slib) en effluent, deze beide stoffen worden vervolgens van elkaar gescheiden door de zeefband. De dikke fractie wordt afgevoerd met vrachtwagens. Het effluent wordt op het riool geloosd. Alvorens de dikke fractie (in fase 1) wordt afgevoerd, wordt deze tijdelijk opgeslagen in het gebouw voor de mestscheider en op de vaste mestopslag. Het verplaatsen van de dikke fractie uit de tijdelijke opslag en het laden van de vrachtwagens wordt uitgevoerd met behulp van een shovel. In fase 2 wordt een nageschakelde techniek gebruikt. De uitgaande dikke fractie verder opgewaardeerd. Met andere woorden: het product wordt gehygiëniseerd zodat het geen ziektekiemen meer bevat. Hierdoor wordt het product ook exportwaardig. Tevens wordt de dikke fractie droger, waardoor het volume aanzienlijk afneemt. Hierdoor zijn er aanzienlijk minder transporten nodig om de dikke fractie af te voeren. Bijkomend voordeel is dat hierdoor ook minder opslagruimte en interne transport bewegingen van de dikke factie vereist zijn. Het is niet meer nodig om dikke fractie in grote hoeveelheid op te slaan in gebouw 8, te verplaatsen met de shovel naar de vaste mestopslag en met de shovel op te laden in de vrachtwagens voor transport. In fase 2 is dit niet meer nodig.

De mest wordt in een afgesloten ruimte getransporteerd en gaat via de droger naar de containers. Alleen tijdens onderhoud van de hygiënisatie-unit, zal er op de manier zoals dit in de beoogde fase 1 wordt aangevraagd, vaste mest met de shovel worden verplaatst naar de vaste mestopslag en opgeladen worden op een vrachtwagen voor transport. Er wordt gerekend met een periode van 2 – 3 weken per jaar wanneer dit zal plaatsvinden. Daarnaast neemt door de afname van 30 vleeskalveren de emissie van ammoniak, geur en fijnstof door de kalverhouderij iets af.

Houtkachel De hygiënisatie-unit maakt gebruik van warmte afkomstig van een hout gestookte kachel. Voor de emissies vanuit de kachel is door Buro Blauw een verspreidingsberekening gemaakt. Uit deze berekeningen volgt dat de grenswaarde voor jaargemiddelde concentratie PM10 niet wordt overschreden. Tevens dragen de wijzigingen ook niet in betekenende mate bij aan de achtergrondconcentratie. Daarnaast wordt de jaargemiddelde grenswaarde voor PM2,5 niet overschreden. Een ontoelaatbare toename van gezondheidseffecten voor de omgeving is dan ook niet te verwachten.

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

22

4.5.3 Maatregelen op bedrijfsniveau Binnen de inrichting zijn maatregelen getroffen om de insleep en verspreiding van ziektekiemen te voorkomen en de uitstoot van stoffen te reduceren. Een goed ontwerp van de stal en goede bedrijfsvoering zijn hierbij erg belangrijk. Daarnaast minimaliseert een gezond dierbestand de kans op problemen met volksgezondheid. Het houden van vleeskalveren vereist de nodige hygiëne-maatregelen om insleep en eventuele verspreiding van besmettelijke dierziekten zo veel mogelijk te voorkomen. De volgende maatregelen worden getroffen: • Periodieke reiniging en desinfectie van gebouwen en materialen • Bezoekersregeling: in principe worden er zo weinig mogelijk bezoekers toegelaten in de stallen en in het ‘schone gedeelte’ van het bedrijf. Derden die noodzakelijke diensten verrichten en controleurs van wie de toegang wettelijk is vastgelegd, vormen een uitzondering. • Het dragen van bedrijfskleding en bedrijfsschoeisel dat op het bedrijf wordt verstrekt. • Waar nodig zullen dieren preventief ingeënt worden. • Het gebruik van antibiotica wordt zoveel mogelijk beperkt en er wordt voldaan aan de PVE-verordening voor antibioticaregistratie en verantwoord antibioticaverbruik. • Goede ongediertebestrijding die wordt verzorgd door een professionele ongediertebestrijder • Het bedrijf heeft een bedrijfsgezondheidsplan.

Dit is een door de dierenarts opgesteld plan waarin de voorgenomen behandelwijze van de mogelijk optredende dierziekten op het bedrijf van de ondernemer wordt vastgelegd en waarin de maatregelen zijn beschreven om het gebruik van antibioticum te beperken. • Door een optimale klimaatregeling worden emissies in de stal gereduceerd en wordt naar de laatste stand der techniek naar behoefte geventileerd. Hiermee wordt voorkomen dat er teveel of te weinig geventileerd wordt zonder noodzaak. De emissies van ammoniak, geur en fijnstof zijn een resultante van het ventilatiedebiet en de concentratie in de lucht. Een lager debiet geeft, zelfs als de concentratie in de lucht toeneemt, lagere emissies. En de situering van de uitstroom van de stallucht is zo gekozen dat de belasting van omliggende woningen is geminimaliseerd. • Binnen de inrichting vindt een registratie plaats van de hoeveelheid mest afkomstig van de inrichting en van de aangevoerde mest afkomstig van derden dat wordt verwerkt in de mestverwerkingsinstallatie. De registratie voldoet aan de eisen van de Meststoffenwetgeving.

In het registratiesysteem wordt het volgende vermeld: -De aanvoer van mest, datum van ontvangst van de vracht, hoeveelheid per vracht, locatie waar de vracht van afkomstig is (registratie door middel van VDM (afvoerbonnen)) ; -De afvoer van gescheiden materiaal en surplus slib/dikke fractie (registratie door middel van VDM (afvoerbonnen)); -De afvoer van effluent op het rioolstelsel (registratie door middel van een meter en monitoring door het waterschap Rijn en IJssel); -Een kopie van het vervoersbewijs. De mest die de MVI ingaat komt van het eigen bedrijf en een 15 tal collega veehouders in de regio. Met deze bedrijven waarvan de mest wordt aangevoerd is vooraf een overeenkomst gesloten. Hierin wordt onder andere vastgelegd dat er alleen mest geleverd mag worden waarin geen toevoegingen zitten. Bovendien nemen deze veehouders deel (financieel) in de MVI. Zij zijn direct betrokken bij de MVI en hebben er belang bij dat de installatie goed en efficiënt draait. De mest wordt opgehaald door 2 vaste transporteurs (erkende intermediair). Deze transporteurs kennen alle bedrijven en weten welke mest van welk bedrijf komt. Ze plannen de transporten zo dat er altijd van verschillende bedrijven mest in de MVI aanwezig is.

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

23

De transporteur controleert visueel, voordat hij een vracht mest laad, de kelder van het bedrijf. Zijn er bijzondere omstandigheden dan wordt er met de veehouder overlegt en zo nodig wordt er geen mest meegenomen uit deze kelder. Tijdens het laden van de mest wordt er een mestmonster getrokken. Dit gebeurt een aantal keren tijdens het laden van de vracht om zo een homogeen mestmonster te krijgen. De bemonsterings- en verpakkingsapparatuur staat op naam van de intermediair geregistreerd en is voorzien van typegoedkeuring. Conform de eisen van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. De gegevens van de leverancier, tijdstip van laden/lossen en monsternummer worden allemaal vastgelegd op het vdm (vervoersdocument dierlijke mest). Deze monsters blijven minimaal 14 dagen bewaard bij het laboratorium welke de mest onderzoekt. Hiermee wordt het mogelijk om altijd een extra controle/ onderzoek te laten uitvoeren indien er de verwachting is dat er mest is geleverd welke niet voldoet aan de afgesproken kwaliteitseisen. Tijdens het lossen van de vracht bij de MVI van Ottink controleert de transporteur weer visueel de omstandigheden. Worden er bijzonderheden geconstateerd dan meldt hij dit aan Ottink en kunnen er indien nodig aanvullende maatregelen genomen worden.

4.5.4 Endotoxinen Het bestuurlijk Platform Omgevingsrecht (BPO) heeft een Notitie handelingsperspectieven Veehouderij en Volksgezondheid opgesteld (25 november 2016). Deze notitie bevat als hulpmiddel voor bevoegde gezagen een systematiek om de endotoxineblootstelling van omwonenden van veehouderijen te beoordelen en helpt bevoegde gezagen om vergunningaanvragen te toetsen aan de adviesgrenswaarde van 30 EU/m 3 endotoxinen. De volgende uitgangspunten worden in de notitie gehanteerd: • Uit voorzorg voorkomen dat door nieuwe aanvragen de endotoxine advieswaarde wordt overschreden en daar waar deze al overschreden wordt voorkomen dat de overschrijding toeneemt; • Bedrijfsontwikkeling op alle varkens- en pluimveehouderijen die leiden tot een hogere (fijnstof)emissie kunnen gevolg hebben dat nieuwe overschrijdingen ontstaan of bestaande overschrijdingen worden vergroot; • Bedrijfsontwikkeling in een veedicht gebied kunnen als gevolg van cumulatie van de endotoxine uitstoot tot gevolg hebben dat nieuwe overschrijdingen ontstaan of bestaande overschrijdingen worden vergroot; • Andere veehouderijsectoren emitteren relatief weinig fijn stof en de bijdrage aan een mogelijke overschrijding van de adviesgrenswaarde door cumulatie is beperkt; • Een grote mate van overschrijding van de endotoxine advieswaarde, individueel danwel door cumulatie in een gebied, kan reden zijn om na te denken

over een vermindering van fijnstofendotoxine emissie van de veehouderij; • Voorzorg in het belang van de gezondheid van omwonenden is de drijfveer voor deze notitie. De emissie van fijn stof uit de MVI wordt zoveel mogelijke beperkt door de lucht intern te circuleren over de luchtwasser. De luchtwasser in het proces haalt de laatste delen stof, geur en ammoniak uit de lucht, zodat er (nagenoeg) geen emissies van geur, fijn stof en ammoniak meer overblijven. De uitgaande lucht van de wasser wordt middels een luchtkanaal terug geleid naar het gebouw en wordt weer hergebruikt in het droogproces.

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

24

4.6 Bodem Verwaarloosbaar en aanvaardbaar bodemrisico Als binnen een inrichting bodembedreigende bedrijfsmatige activiteiten worden verricht, moet de kans op bodemverontreiniging tot een verwaarloosbaar minimum worden teruggebracht. In het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling staan algemene voorschriften opgenomen ten aanzien van bodembedreigende activiteiten (ook van toepassing op vergunningplichtige inrichtingen). Deze voorschriften betreffen verplichte maatregelen en voorzieningen om tot een ‘verwaarloosbaar bodemrisico’ te komen. Per activiteit is aan de hand van de Nederlandse Richtlijn Bodembescherming (NRB 2012) het vereiste voorzieningenniveau bepaald om dit verwaarloosbaar bodemrisico te bereiken. In bestaande situaties waar achteraf geen voorzieningen meer aangebracht kunnen worden kan, na instemming van het bevoegde gezag, volstaan worden met een ‘aanvaardbaar bodemrisico’. Het bevoegd gezag moet daartoe wel met een maatwerkvoorschrift toestemming hebben verleend.

Bodembeschermende voorzieningen en beheermaatregelen Bodembeschermende voorzieningen zijn fysieke voorzieningen, zoals vloeren, verhardingen en lekbakken. Deze voorzieningen moeten altijd in combinatie met de daarbij behorende maatregelen worden toegepast. Bij bodem beschermende maatregelen gaat het om bijvoorbeeld organisatorische maatregelen. In de Activiteitenregeling is voor verschillende bedrijfsmatige activiteiten aangegeven welke combinaties van voorzieningen en maatregelen leiden tot een verwaarloosbaar bodemrisico en binnen die inrichting getroffen moeten worden zodat aan dit doelvoorschrift wordt voldaan. Hierbij is aangesloten bij de Nederlandse Richtlijn Bodembescherming (NRB 2012). De NRB-aanpak is samen te vatten als ‘vloeistofdichte vloer of verharding’ met een minimum aan gedragsvoorschriften’ of ‘vloeistof kerende voorziening’ en/of lekbakken met een zwaar accent op de daarop toegesneden gedragsvoorschriften’. Voor activiteiten waarbij vloeistof kerende voorzieningen worden vereist, zijn in het Activiteitenbesluit en Activiteitenregeling specifieke beheermaatregelen opgenomen. Ze zijn gebaseerd op de NRB en moeten in combinatie worden toegepast. Het gaat om een inspectieprogramma voor apparatuur en emballage en een spill-controleprogramma. Alle acties die bij een beheermaatregel horen moeten zijn uitgewerkt in procedures en werkinstructies.

Algemene eisen voor bodem beschermende voorzieningen Bodembeschermende voorzieningen moeten zo zijn uitgevoerd dat het morsen/lekken (spills) van bodembedreigende vloeistoffen effectief wordt opgevangen en opgeruimd. Brandbare vloeistoffen en giftige stoffen moeten direct worden opgeruimd. Verder moet de voorziening bestand zijn tegen de inwerking van de stof en genoeg opvangcapaciteit bieden. Voorbeelden van bodem beschermende voorzieningen zijn absorbtiekorrels, lekbakken, mestdekplaten en olie-waterscheiders. Voor lekbakken stelt de Activiteitenregeling aanvullende eisen: vervuiling door hemelwater of andere stoffen moet worden voorkomen (afdekking of gescheiden opvang en afvoer van hemelwater), de opvangcapaciteit moet minimaal 110% zijn van de inhoud van de grootste verpakkingseenheid of opslagtank met als ondergrens minstens 10% van de inhoud van alle opslagen stoffen).

Algemene zorgplicht Als algemene zorgplicht geldt dat bodemverontreiniging voor zover mogelijk wordt voorkomen dan wel voor zover dat niet mogelijk is zoveel mogelijk wordt beperkt. Artikel 13 van de Wet bodembescherming (Wbb) is rechtstreeks van toepassing op de inrichting. Voor zover in de op te leggen voorschriften niet specifiek is vastgelegd welke bodem beschermende maatregelen moeten zijn uitgevoerd, dwingt artikel 13 van de Wbb tot een zorgvuldige bedrijfsvoering. In verband met de strekking van het begrip bodemverontreiniging is van belang dat het begrip bodem ook het grondwater omvat. Het melden van ongewone en gewone voorvallen met betrekking tot bodembescherming is geregeld in artikel 27 en 30 van de Wbb. Deze zorgplicht zal door de inrichting houder in acht worden genomen.

M.e.r.-beoordelingsnotitie locatie Oude Borculoseweg 5 Groenlo

25

Bodemonderzoek De bovengrond op de locatie bestaat overwegend uit donkerbruin, matig fijn zand. Daaronder bestaat de ondergrond overwegend uit lichtbruine, zwak zandige leem. In het kader van de aanvraag omgevingsvergunning is een bodemonderzoek uitgevoerd voor de locatie op het erf waar zich bodembedreigende activiteiten bevinden welke nog niet (volledig) vergund zijn. De spuiwatersilo en de luchtwasser zijn 2 onderdelen welke in een later stadium zijn toegevoegd aan het plan. Deze zijn daardoor niet specifiek benoemd in het onderzoek. Echter liggen de luchtwasser en de spuiwatersilo wel in de directe nabijheid van de onderzochte locatie op het. Het is dan aannemelijk dat het resultaat van het onderzoek ook voor deze onderdelen geldt. Het onderzoek is uitgevoerd door Milieutechniek Rouwmaat. Conclusie uit het rapport: • De aangetroffen matig verhoogde gehalten aan koper en nikkel in het grondwater overschrijden de waarde voor nader onderzoek. Nader onderzoek is in het kader van een nulsituatie onderzoek niet doelmatig. Daarnaast zijn de gehalten waarschijnlijk van nature aanwezig in de bodem. • De nulsituatie van de bodem is in voldoende mate vastgelegd. Bij bedrijfsbeëindiging of een herhalingsonderzoek in de toekomst (eindsituatie onderzoek) kan bekeken worden of de bodembedreigende activiteiten hebben geleid tot een bodemverontreiniging.