vvgb boschlaan 18 bijlage 13 externe veiligheid

Adviesrapport BEOORDELING EN TOETSING EXTERNE VEILIGHEID WATERSTROMEN LICHTENVOORDE

www.pure-safety.nl

maandag 8 november 2021

Marssteden 78 7547 TD Enschede Info@pure-safety.nl

Inhoud Inleiding ................................................................................................................................ 3 Huidige situatie ..................................................................................................................... 3 Algemeen toetsingskader ..................................................................................................... 6 Risicobronnen ....................................................................................................................... 7 Effect- en risicoafstanden ..................................................................................................... 7 Conclusie............................................................................................................................... 9

Auteur:

Datum:

Versie:

M. Besten

25-11-2020

1

M. Besten

30-08-2021

2

2

Marssteden 78 7547 TD Enschede Info@pure-safety.nl

Inleiding In het kader van de aanvraag, revisie vergunning Lichtenvoorde, is door ODRN medegedeeld dat Waterstromen inzicht moet geven i.h.k.v. Externe Veiligheid. Om inzicht te geven in de actuele situatie in Lichtenvoorde en de verplichtingen vanuit de BEVI (plaatsgebonden risico), is dit adviesrapport opgesteld.

Huidige situatie Locatie Lichtenvoorde is gesitueerd aan de Boschlaan 18B te Lichtenvoorde. De locatie wordt gedeeld met het waterschap Rijn en IJssel. Zie onderstaande plattegrond.

Figuur 1, ligging Waterstromen Lichtenvoorde

3

Marssteden 78 7547 TD Enschede Info@pure-safety.nl

Figuur 2, huidige en toekomstige situatie

Procesvoering Algemeen Op de locatie wordt in drie vergisters en een anaerobe zuiveringsstap c.a. 1000 m3/h biogas geproduceerd. Het biogas wordt afgevoerd naar de opwerkingsinstallatie en opgewerkt tot aardgaskwaliteit (locatie 5, figuur 2) i.c.m. met een vervloeingsinstallatie voor CO2. Indien de opwerkingsinstallatie niet in bedrijf is wordt het gas afgefakkeld met een capaciteit van 1500 m 3/h. Indien de CO2 vervloeingsinstallatie niet in bedrijf is wordt het CO2 geëmitteerd naar de buitenlucht. Het geproduceerde aardgas wordt in het aardgasnet geïnjecteerd. De nieuwe navergister (locatie 3, figuur 2) is voorzien van een membraan dak t.b.v. de buffering van c.a. 350 m 3 biogas. Indien tijdelijk meer biogas wordt geproduceerd dan afgenomen wordt het overschot verbrand in een fakkelinstallatie. Het geproduceerde biogas wordt eveneens naar de nieuw te plaatsen Cv-ketel getransporteerd (bestaande stoomketel wordt vervangen). Het nieuw te plaatsen ketelhuis wordt voorzien van een warmtepomp. Verwerking biologische industriële reststoffen • •

De inhoud van de buffers en vergisters worden opgewarmd met warmte via het warmtenet (Cv-ketel en warmtepomp). Vervolgens wordt het materiaal naar de drie vergisters verpompt. Tijdens een verblijftijd van ca 15 dagen wordt een deel van het organische bestanddeel omgezet naar biogas. 4

Marssteden 78 7547 TD Enschede Info@pure-safety.nl

•

•

Het vergistte materiaal wordt naar de dik/dun scheiding (locatie bestaande WRIJ gebouw) afgevoerd. De dikke fractie wordt afgevoerd naar de eindverwerker en de dunne fractie wordt teruggevoerd naar de stikstof terugwininstallatie (locatie 4, figuur 2) en nagezuiverd in de bestaande waterzuivering van Waterstromen Lichtenvoorde. Het biogas wordt opgewerkt naar aardgas kwaliteit, waarna het gevoed wordt aan het aardgasnet. Tevens kan het biogas worden ingezet voor warmteopwekking middels een cvketel.

Groengasinstallatie • • •

Middels voorbehandeling worden vocht en eventuele verontreinigingen uit het biogas verwijderd. Het voorbehandelde biogas wordt d.m.v. membranen gescheiden in een aardgasstroom en een CO2-stroom. De CO2-stroom kan vervolgens verder opgewaardeerd en vervloeid worden in de CO2vervloeiingsinstallatie.

Jaarlijks kunnen 100.000 ton reststromen worden omgezet naar meer dan 8 miljoen m3 biogas. De aanvraag is gebaseerd op 100.000 ton organische reststromen en 40.000 m3 afvalwater per as en het overige via persleidingen. Hiermee wordt bijgedragen aan de verduurzaming van de Nederlandse energievoorziening. Het gegenereerde biogas wordt eveneens gebufferd in een drietal opslagen, één opslag met een bergend volume van 300m3, één opslag met een bergend volume van 350 m3 en één opslag met een bergend volume van 5m3. De belangrijkste basislocaties voor het biogas is: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

De kopruimten, c.a. 45 m3, van de twee vergisters De kopruimten, c.a. 45 m3, van de twee navergisters De kopruimte, c.a. 120 m3, nieuw te bouwen vergister Egalisatiebuffer van 300 m3 Egalisatiebuffer van 350 m3 Egalisatiebuffer van 5 m3 Biogasleidingen

De egalisatiebuffers van het biogas worden operationeel ingezet. De egalisatiebuffers hebben ten doel om kortdurende fluctuaties in de biogas productie en afname te vereffenen.

5

Marssteden 78 7547 TD Enschede Info@pure-safety.nl

Algemeen toetsingskader Externe veiligheid gaat om het beperken van de kans op en het effect van een ernstig ongeval voor de omgeving door: • •

Het gebruik; de opslag en productie van gevaarlijke stoffen (inrichtingen); Het transport van gevaarlijke stoffen.

Het externe veiligheidsbeleid richt zich op het beperken van de risico’s voor de burger door bovengenoemde activiteiten. Hiertoe zijn risico’s gekwantificeerd, namelijk door middel van het plaatsgebonden risico (PR) en het groepsrisico (GR) Plaatsgebonden risico (PR) Het PR is de berekende kans per jaar, dat een persoon overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongeval bij een risicobron, aangenomen dat hij op die plaats en onbeschermd verblijft. Groepsrisico (GR) Dit is de kans dat een groep mensen overlijdt door een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het GR moet worden gezien als een maat voor maatschappelijke ontwrichting. Het externe veiligheidsbeleid is verankerd in diverse wet- en regelgeving. Waaronder de volgende besluiten relevant zijn: 1. Besluit externe veiligheid inrichtingen (BEVI) Met het BEVI zijn risiconormen voor externe veiligheid met betrekking tot bedrijven met gevaarlijke stoffen wettelijk vastgelegd. 2. Activiteitenbesluit milieubeheer (Activiteitenbesluit) Het activiteitenbesluit en de daarbij behorende regeling is de opvolger van een groot aantal AMvB’s. In het Activiteitenbesluit staan algemene regels voor verschillende milieuaspecten, zoals veiligheidsafstanden waaraan voldaan moeten worden. In het BEVI is onder andere een verantwoordingsplicht GR (Groepsrisico) opgenomen.

Deze verantwoording houdt in dat in bepaalde gevallen planologische keuzes moeten worden onderbouwd en verantwoord door het bevoegd gezag.

6

Marssteden 78 7547 TD Enschede Info@pure-safety.nl

Risicobronnen Uit de risicokaart (figuur 1) blijkt dat binnen en in de directe nabijheid van de locatie Lichtenvoorde geen risicobronnen gelegen zijn, waarvan de risicocontouren of het invloedsgebied van derden over het terrein van Waterstromen zijn gelegen. De relevante risicobronnen voor Waterstromen zijn: • • •

De drie vergisters De drie navergisters De opslag van het biogas

De opslag van het biogas wordt bedreven met een werkdruk van 30 mbar.

Effect- en risicoafstanden Volgens het RIVM rapport ‘Effect- en risicoafstanden bij de opslag van biogas’ (RIVM/CEV) d.d. 3 maart 2008 dient bij ruimtelijke ontwikkelingen rekening te worden gehouden met een PR 10-6 contour en een 1% letaal afstand. In de leidraad Risico Inventarisatie (LRI), versie 6.1 van 20 december 2010 zijn onderstaande tabellen afkomstig van het RIVM/CEV opgenomen.

*LFL (Lower Flamable Level): in deze kolom staat de maximale afstand in meters vanaf de bron tot de LFL. Op deze afstand is nog een brandbare concentratie aanwezig zodat een wolkbrand ontstoken kan worden.

Uit tabel 1 valt af te lezen dat, afhankelijk van de inhoud van het insluitsysteem (egalisatie buffer), de PR 10-6 contour tussen de 30 (bij 500 m3) en 110 (bij 20.000 m3) meter bedraagt. De in de tabel opgenomen afstanden zijn indicatief en hebben geen wettelijke status. Binnen de 1% letaal straal, het invloedsgebied, kunnen bij het vrijkomen van het gasvormige biogas personen komen te overlijden. Het invloedgebied is bij een volume van 500 m3 biogas 70 meter en bij een volume 20.000 m3 biogas op 245 meter vastgesteld. 7

Marssteden 78 7547 TD Enschede Info@pure-safety.nl

In een in 2010 door het RIVM uitgevoerde onderzoek “Veiligheid grootschalig productie van biogas” wordt aangegeven dat de PR 10-6 contour voor een grootschalige installatie maximaal 50 meter bedraagt. De afstand geldt alleen voor installaties waarvan het H2S gehalte in het biogas maximaal 1 vol% is. Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen wordt geadviseerd met de PR 10-6 contouren rekening te houden. Binnen de PR 10-6 contour mogen dan geen kwetsbare objecten opgericht worden. Beperkt kwetsbare objecten worden alleen bij een gewichtige motivering toegestaan. (Beperkt) kwetsbaar object In het externe veiligheidsbeleid gaat extra aandacht uit naar de bescherming van kwetsbare objecten en minder zelfredzame groepen. Voor de definitie van kwetsbare objecten is er aansluiting gezocht bij de omschrijving uit het Besluit Externe Veiligheid Inrichtingen (BEVI). Deze wordt hieronder weergegeven. Kwetsbaar object: • Woningen, niet zijnde woningen als bedoeld in bij beperkt kwetsbare bestemmingen; • Gebouwen bestemd voor het verblijf, al dan niet gedurende een gedeelte van de dag, van minderjarigen, ouderen, zieken of gehandicapten, zoals: ○ ziekenhuizen, bejaardenhuizen en verpleeghuizen; ○ scholen, of ○ gebouwen of gedeelten daarvan, bestemd voor dagopvang van minderjarigen.

• Gebouwen waarin doorgaans grote aantallen personen gedurende een groot gedeelte van de dag aanwezig zijn, zoals: ○ kantoorgebouwen en hotels met een bruto vloeroppervlak van meer dan 1.500 m 2 per object, of ○ complexen waarin meer dan 5 winkels zijn gevestigd en waarvan het gezamenlijk bruto vloeroppervlak meer dan 1.000 m2 bedraagt en winkels met een totaal bruto vloeroppervlak van meer dan 2.000 m 2 per winkel, voor zover in die complexen of in die winkels een supermarkt, hypermarkt of warenhuis is gevestigd; • Kampeer- en andere recreatieterreinen bestemd voor het verblijf van meer dan 50 personen gedurende meerdere aaneengesloten dagen. Beperkt kwetsbaar object: • Verspreid liggende woningen van derden met een dichtheid van maximaal twee woningen per hectare en dienst- en bedrijfswoningen van derden; • Kantoorgebouwen, voor zover zij niet onder de kwetsbare objecten vallen; • Hotels en restaurants, voor zover zij niet onder de kwetsbare objecten vallen; • Winkels, voor zover zij niet onder de kwetsbare objecten vallen; 8

Marssteden 78 7547 TD Enschede Info@pure-safety.nl

• Sporthallen, zwembaden en speeltuinen; • Sport- en kampeerterreinen en terreinen bestemd voor recreatieve doeleinden, voor zover zij niet onder de kwetsbare objecten vallen; • Bedrijfsgebouwen, voor zover zij niet onder de kwetsbare objecten vallen; • Objecten die met de onder de voornoemde punten gelijkgesteld kunnen worden uit hoofde van de gemiddelde tijd per dag gedurende welke personen daar verblijven, het aantal personen dat daarin doorgaans aanwezig is en de mogelijkheden voor zelfredzaamheid bij een ongeval, voor zover die objecten geen kwetsbare objecten zijn, en • Objecten met een hoge infrastructurele waarde, zoals een telefoon- of elektriciteitscentrale of een gebouw met vluchtleidingsapparatuur, voor zover die objecten wegens de aard van de gevaarlijke stoffen die bij een ongeval kunnen vrijkomen, bescherming verdienen tegen de gevolgen van dat ongeval.

Conclusie De door het RIVM vastgestelde PR 10-6 contour, voor een grootschalige installatie, bedraagt maximaal 50 meter. De gehanteerde uitgangspunten zijn; minimaal 500 m3 biogas in het grootste insluitsysteem en een maximale concentratie van 1% H2S. Binnen Waterstromen Lichtenvoorde is het grootste bergend volume 700 m3 biogas (totaal) met een H2S concentratie <0,1%. Dit betekent dat de uitgangspunten voor de berekening van de PR 10-6 contour voor de locatie Waterstromen worst-case is en niet reëel. Als uitgangspunt wordt er voor de nieuw te plaatsen biogasopwerking uitgegaan van 500 m3 (werkelijk c.a. 350 m3) biogas met een H2S concentratie <0,1%, dit resulteert in afstand tot PR 10-6 contour van 30 meter (zie tabel 1) en 5 meter voor de kopruimte van de vergisters. De De PR 10-6 contour valt voor Waterstromen Lichtenvoorde in de praktijk dusdanig kleiner uit. PR10-6 contouren voor de vergisters zijn in ratio afgeleid van de maximaal aangegeven afstand van 50 meter (2010 door het RIVM uitgevoerde onderzoek “Veiligheid grootschalig productie van biogas”). Hieronder, figuur 3, een schematische weergave van de bestaande PR 10-6 contouren van de betreffende risicobronnen en in figuur 4 de contouren voor de te realiseren risicobronnen.

9

Marssteden 78 7547 TD Enschede Info@pure-safety.nl

Figuur 3 bestaande situatie: de opslag van het biogas, twee vergisters en de twee navergisters zijn ingetekend met de bijbehorende PR 10-6 contour (25 meter, opslag (egalisatietank) en 5 meter voor de vergisters en navergisters).

Figuur 4 te realiseren situatie: biogasopwerking, vergister en de navergister zijn ingetekend met de bijbehorende PR 10-6 contour (30 meter biogasopwerking en 5 meter voor de vergister en navergister).

10

Marssteden 78 7547 TD Enschede Info@pure-safety.nl

Zoals in figuur 4 geconstateerd kan worden, gaat de risicocontour van de biogasopwerking van het biogas net iets over de noordelijke grensafscheiding. Het perceel is aangemerkt als landbouwgrond, het woonhuis ligt op een afstand van 570 meter van de risicobron (biogasopwerking). Het perceel met woonhuis is niet aangemerkt als een (beperkt) kwetsbaar object. Aan de westelijke kant van Waterstromen Lichtenvoorde is eveneens een woonhuis (160 meter van de risicobron (egalisatietank) gesitueerd. De PR 10-6 contour gaat niet over de terreingrens (westelijk) van Waterstromen en is dus niet relevant. De PR 10-6 contouren van de vergisters en navergisters blijven op het terrein van Waterstromen. Hieruit kunnen we dan ook concluderen dat de procesvoering van Waterstromen Lichtenvoorde geen gevolgen heeft voor de Externe Veiligheid.

11