verslag raad 08-04-2025
Tekst van het document
Verslag van de raadsvergadering van de gemeente Oost Gelre, gehouden op dinsdag 8 april 2025 Voorzitter Griffier Aanwezige wethouders
: : :
Aanwezige raadsleden
:
Afwezig met kennisgeving Notulist
: :
Burgemeester A.H. Bronsvoort De heer L. Schellevis Mevrouw E.E.M. Dusseldorp en de heren J.B.M. Hoenderboom, A.C.A. Schutten en G. Teselink CDA: de dames E.H.M. Ribbers en J.M. Rotink en de heren J. Gerretsen, R.W.M. Krabbenborg, W.J.W.M. Leemreize, D.J.H. van Loon en B.M. de Polman Lokaal Belang: R.W. Willering Oost Gelre Vooruit: de heren B.H.G. Bosker en A.A.W. Wopereis OOG: mevrouw D. van der Donk-Eskes en de heren J.J.H. Bluemink, B.M. Hummelink, F. Jansen en J.P.M. Scheinck PvdA: de heer R.M.J. Klein Tank OLW: de heer P.J.M. Wallerbos VVD: de dames A.F. Algera-Dorenbos en S.M.E. Bürer en de heren F.B. Boschker en K. Porskamp De heer T.J.H.M. Delfgaauw (Notuleerservice Nederland)
1.
Opening en mededelingen De voorzitter opent deze raadsvergadering in Lichtenvoorde om 19.30 uur met een woord van welkom aan de raad, het college, de commissieleden, de ambtenaren, de griffie, de publieke tribune, de pers en de kijkers thuis. Er zijn geen mededelingen.
2.
Vaststelling agenda De heer Bosker stelt voor om agendapunt 9 van de agenda te halen, omdat er geen tijd geweest is op de antwoorden op de gestelde vragen te bestuderen. Hij vraagt hierover een hoofdelijke stemming. De heer Polman zegt dat alle benodigde informatie al op tafel ligt. De vragen over lokaal eigendom zijn niet relevant voor dit besluit. Hij vraagt om een nadere onderbouwing. De heren Klein Tank en Wallerbos vinden dat er voldoende basis is voor behandeling. De heer Bluemink sluit zich aan bij OGV. Als het punt toch behandeld wordt, dan verzoekt hij om 20 minuten schorsing om de informatie te lezen. De heer Willering vindt dat de informatie waarover OGV praat wel van belang is. Hij is voor uitstel. De heer Bosker geeft aan dat het lokale belang intens verweven is met dit beleid. De hele invulling is nog onbekend. De heer Wallerbos vraagt waarom het college dit niet op tijd heeft voorbereid. Hij wil dat in het presidium bespreken. De heer Bluemink geeft aan dat de betreffende memo 3 april is gedateerd, maar de raad pas vandaag, 5 dagen later, bereikt heeft. De voorzitter concludeert dat uit de hoofdelijke stemmen blijkt het voorstel nu behandeld wordt en dat er een schorsing komt van 20 minuten, voorafgaand aan punt 9. De raad gaat akkoord met deze gewijzigde agenda.
3.
Actielijst toezeggingen De voorzitter zegt dat inmiddels 1 toezegging afgehandeld is: • De motie van 5 november betreffende gratis OV. Verder deelt zij mee dat de integrale laadvisie opgenomen wordt in de raadsplanning.
De vergadering gaat akkoord met deze gewijzigde lijst. 4.
Verslag van de raadsvergadering van 11 maart 2025 Dit verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.
5.
Vragenuur De voorzitter zegt dat er eerst een vraag ligt van OLW. De heer Wallerbos geeft aan dat er 25 maart op de kruising Richterslaan-Kerkhoflaan Lichtenvoorde opnieuw een ongeluk is gebeurd tussen een fietser en een voertuig, waar een ambulance aan te pas moest komen. Het is het derde ongeluk met letsel sinds de afsluiting van de kruising naar Zieuwent. Het lijkt een kwestie van tijd voor dat er een nog zwaarder ongeluk met een fietser(tje) gaat plaatsvinden. Al vaker bracht OLW dit onderwerp onder de aandacht van het college en de raad, zoals in februari. Het college reageerde toen dat een rotonde serieus overwogen wordt. Maar het betreft hier volgens het college nieuw beleid. En dit collegevoorstel voor nieuw beleid wordt naar verwachting met de kadernota 2026 meegestuurd, die op 20 mei in de gemeenteraad wordt behandeld. Pas in november tijdens de begrotingsraad wordt er dan door de raad een besluit genomen over dit extra krediet, wat dan volgens het college pas in 2026 beschikbaar zal zijn. Dit betekent volgens OLW dat het nog minstens een jaar gaat duren voordat de rotonde is gerealiseerd. Dat vindt hij, gezien de frequentie en de ernst van de ongelukken, te lang duren. 1.
Is het college het met OLW eens dat een besluit voor een rotonde naar voren moet worden gehaald? Zo ja wanneer kan de raad een voorstel tegemoet zien? • Is het college het met OLW eens dat er tijdelijke maatregelen moeten worden getroffen om nog meer ernstige ongelukken te voorkomen? Denk aan 30 km/h en/of snelheid remmende drempels. • Kan de subsidie voor deze werkzaamheden (Investeringsimpuls Verkeersveiligheid van het Rijk) versneld aangevraagd worden? Wethouder Teselink begint met aan te geven dat het besluit niet naar voren gehaald kan worden. Als het budget voor 2026 beschikbaar komt, dan is realisatie in 2026 mogelijk, mede omdat er al voorbereidingen getroffen worden. Dit kruispunt voldoet aan de richtlijnen, maar hij wil wel een veiligheidsaudit laten uitvoeren om te kijken of er voorlopige maatregelen mogelijk zijn. Het college heeft een subsidieaanvraag ingediend, waarop ook deze rotonde staat. De heer Wallerbos is blij met de subsidie en de veiligheidsaudit. Hij begrijpt dat het besluit om nog geen rotonde aan te leggen te maken heeft met de noodzakelijke voorbereidingstijd. Wethouder Teselink zegt dat start dit jaar inderdaad niet realistisch is. De aangevraagde subsidie kan volgend jaar dan meegenomen worden. De heer Bluemink merkt op dat er kort geleden 2 keer een ongeluk gebeurd is op de Oude Aaltenseweg in Lichtenvoorde.
Hij vraagt of de veiligheidsaudit ook hier kan plaatsvinden en of dit teruggekoppeld kan worden. Wethouder Teselink zegt dat de vraag hem overvalt. Hij zal kijken naar deze situatie. Als een veiligheidsaudit kan helpen, dan zal hij deze laten uitvoeren en dat terugkoppelen. De heer Polman is blij dat er overweldigend veel animo was voor de 1 euro actie in Lichtenvoorde. Daardoor zijn 4 leegstaande panden ingevuld en daarnaast zijn als bijkomend effect meerdere panden op de commerciële reguliere manier ingevuld. Hierdoor wordt gelukkig de leegstand in het centrum van Lichtenvoorde flink verkleind. Alleen het leegstaande voormalig Blokkerpand staat op een hele prominente plek. Dit zorgt voor storende leegstand. De fractie van de CDA heeft de volgende vragen: 1. Wanneer worden naar verwachting de nieuwe winkels geopend in de 1 euro actie panden? 2. Wat kan/gaat het college doen om invulling te geven aan het voormalig Blokkerpand? Wethouder Schutten zegt dat er inmiddels alweer meer panden gevuld zijn. De eerst zaak gaat al 1 mei open en op 15 mei de tweede. In september gaat een derde zaak open en de creatieve werkplaats voor mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt gaat zo spoedig mogelijk open. Wat betreft het Blokkerpand zal binnenkort contact opgenomen worden met alle eigenaren en verhuurders van nu nog leegstaande panden om naar mogelijkheden te kijken.
De heer Willering merkt op dat de werkzaamheden aan de Varsseveldseweg medio mei gereed zullen zijn. De riolering en de snelheid van de weg zijn aangepast, maar er blijft nog
2
één element over: de veiligheid rondom de K&R-strook bij het Gele Park. Regelmatig ontvangt hij opmerkingen over het rijgedrag van privé- en taxichauffeurs die, volgens andere verkeersdeelnemers, de verkeersnormen niet zo nauw nemen. Dit leidt vaak tot gevaarlijke situaties voor weggebruikers, kinderen en chauffeurs. • Kan het college in overleg met het schoolbestuur zorgen voor een verkeersregelaar op piekmomenten en dit onderwerp nadrukkelijk bespreken met het IKC? Wethouder Teselink zegt dat de afdeling Verkeer vaak in gesprek is geweest met het Gele Park. Een verkeersbrigade is wel mogelijk. Met het nieuwe schoolbestuur zal het college binnenkort over het verkeer praten. De heer Jansen krijgt nog steeds klachten/meldingen binnen over de schrik- of schampblokken, in de volksmond varkensruggen genoemd, bij de binnenzijde van de bochten op het nieuw aangelegde stuk Zieuwentseweg. Het geval wil dat auto’s veel al de rand van hun weghelft opzoeken om de bocht te maken. Zwaar verkeer zelfs over hun weghelft hen ‘moeten’ om de bocht goed te maken. Het geval wil dan dat de andere weggebruiker vaak de berm in moet om geen aanrijding en ongeval te veroorzaken. Echter aan de rand van de berm, grenzend aan de weg, in het gras liggen hoge betonnen schrik/schampblokken. Auto’s raken of gaan zelfs deels over deze blokken heen en worden ‘gelanceerd’.
Ook omdat remmen niet meer mogelijk is (bijvoorbeeld omdat de berm (te) nat, drassig is). Echter, daardoor is er veelal sprake van lekke banden en andere schade. Het college gaf toen aan dat een burger altijd de gemeente aansprakelijk kan stellen en dat het per geval bekeken wordt, ondanks dat de weg voldoet aan de nationale ontwerpeisen. Het college gaf ook aan dat de varkensruggen slecht zichtbaar waren en de situatie duidelijk voor verbetering vatbaar zou zijn. Dat laatste heeft u nu ook laten doen, waarvoor dank. Echter wat is nu het geval. Van tenminste 3 schademeldingen is bij ons bekend dat deze niet per geval bekeken worden, omdat de antwoorden letterlijk dezelfde zijn. De gemeente is als wegbeheerder aansprakelijk, van een gebrek is geen sprake, omdat de weg aan de eisen voldoet. Dit is bijzonder, ook gezien het antwoord op vragen van OOG, waarin het college aangeeft dat de berm gemeentelijke verantwoordelijkheid is en deze niet goed is en voor verbetering vatbaar lijkt. Volgens de mail van de gemeente behoort de berm naast de weg niet onder het Burgerlijk Wetboek, maar onder de Verkeerswet. Dat bevreemdt OOG nog meer. Want artikel 1 van de Wegenverkeerswet 1994 bepaalt dat de berm tot de weg behoort. De berm is dus een onderdeel van de weg. Daarom de volgende vragen: 1. Bent u het eens met artikel 1 van de Wegenverkeerswet? 2.
Waarom wordt deze wet bij de schadeclaims niet gehanteerd? Wethouder Teselink leest artikel in van deze wet voor. Hij legt ook de relatie met het Burgerlijk Wetboek. De wet wordt niet bij schadeclaims gehanteerd, omdat de Wegenverkeerswet hier niet de aansprakelijkheid regelt. Deze wordt geregeld in Boek 6, artikel 174 van het BW. Daar wordt bepaald dat de wegbeheerder aansprakelijk is voor schade als gevolg van gebrekkige staat van de weg. Daarvan is geen sprake en daarom zijn beide gevallen afgewezen. De heer Jansen zegt dat de vorige wethouder aangegeven heeft dat de berm verbeterd moest worden en dat is ook gebeurd. Dat geeft toch aan dat er iets niet goed is. Hij verzoekt de schadeclaims te heroverwegen. Wethouder Teselink ziet op basis van de hem bekende informatie geen reden tot heroverweging. De voorzitter zegt dat de vragen over de herinrichting van de Maliebaan en over de verkeersveiligheid bij basisscholen van OLW en de vraag van OOG over het woonwagenbeleid schriftelijk beantwoord worden. HAMERSTUKKEN 6.
3
Aanwijzingscriteria lokale publieke media-instelling Besluit: Dit voorstel wordt unaniem aanvaard.
7.
Krediet grondaankoop Werenfriedstraat fase 2 te Zieuwent Besluit: Dit voorstel wordt unaniem aanvaard.
8.
Vertegenwoordiging gemeente Oost-Gelre bij de EUREGIO Besluit: Dit voorstel wordt unaniem aanvaard. BESPREEKSTUKKEN
9.
4
Beleidsdocument grote windmolens De voorzitter schorst eerst de vergadering tot 20.30 uur om de aanvullende informatie te bestuderen. De heer Polman zegt dat de raad de verantwoordelijkheid heeft om de doelen uit de RES te halen. Het gaat vanavond niet om zonneparken. In de vast te stellen verordening Lokaal Eigendom wordt bewerkstelligd dat de opbrengsten van hernieuwbare energie zo veel mogelijk lokaal blijven. Een extra bescherming van weidevogels wordt ook opgenomen. Het beleid wordt pas van kracht als de verordening Lokaal Eigendom is vastgesteld en de landelijke normen bekend zijn. De motie van de VVD over kleinere boerderijmolens zal gesteund worden. Hij merkt op dat dit gebied ligt in Berkelland. Wat kan het college daaraan doen? Komt de plaatsing van windmolens niet sowieso in de raad? Amendement 2 komt met erg veel aanpassingen. Een beperking van de tiphoogte leidt tot meer windmolens. CDA wil aansluiten bij de landelijke norm. Amendement 3 is niet nodig. De wethouder gaat al evalueren. De motie van OLW is zijns inziens overbodig, omdat het gaat om een bindend adviesrecht voor de raad. Klopt dit? Dit beleid wordt pas effectief, als het document Lokaal eigendom is vastgesteld. Bovendien wordt niet afgeweken van landelijke normen.
Waarom is gelijktijdig vaststellen dan nodig? De heer Klein Tank zegt dat uit de monitor van het Planbureau voor de Leefomgeving blijkt dat het belang van windparken op land groot blijft. Nieuwe plannen drogen op. De PvdA wil staan voor de toezeggingen van Oost Gelre uit de RES en mogelijkheden bieden. Wind heeft wel een duurzame toekomst, maar kernenergie niet. De nog niet officieel vastgestelde rijksnormen voor windenergie zijn hier als uitgangspunt genomen. Er zijn wel voorwaarden voor leefbaarheid en volksgezondheid, voor natuur, biodiversiteit en participatie, maar de afweging daarvan is heel lastig. Als gekeken wordt naar de zoekgebieden, blijkt dat die normen in dat gebied niet passen. Alleen in zoekgebied K blijven een paar kleine locaties over, slechts voldoende voor enkele windturbines. Hoe kan Oost Gelre dan haar opgave waarmaken? Alle besluiten dienen in deze raad genomen te worden. Met OLW maakt hij zich zorgen over de weidevogels. Hoe zien de waarborgen voor weidevogels er in de praktijk uit? Raad en college kunnen afspreken dat dit soort besluiten altijd via een wijziging van het omgevingsplan gaan en niet via de Buitenplanse omgevingsactiviteit, zegt hij naar aanleiding van de discussie over de van de weidevogels. Dan is de raad het bevoegd gezag. De tekstverschillen betreffen slechts een iets andere formulering.
OLW kondigt aan tegen dit voorstel te stemmen, maar er moet toch ergens windenergie vandaan komen. Daarover zegt OLW niets. Het loslaten van de grens van 2 km van de bebouwde kom is geen goed idee. Amendement 2 legt te veel vast. Op basis van een concreet plan, kan een passend antwoord komen. Zo is een beperking van de tiphoogte bezwaarlijk, omdat enkele grote molens een enorm rendement kunnen opleveren. Amendement 3 wordt gesteund, maar moet niet veel vertraging opleveren. De motie over de weidevogels wordt gesteund. De uitspraak van de raad wordt dan aangepast. Een onderzoek naar kleinere windmolens wordt ondersteund, maar hij denkt dan aan een hoogte rond de 35 m.
De heer Bosker zegt dat er wel veel tijd en motie energie gestoken is in dit voorstel, maar dat het beleid desondanks nauwelijks kaders bevat. Er zijn alleen veel regels. Is er niets geleerd van de zonneparken? Volgens de wethouder was er geen brief van de provincie, maar die is er toch wel. Deze dateert 3 september 2024 en vermeldt de provinciale lijn bij de voortgang van de RES. Hij vond deze bij de stukken van Berkelland, waarmee toch gezamenlijk opgetrokken zou worden? Ook de formulering van het beleid is anders dan bij Oost Gelre, terwijl deze in dit geval exact hetzelfde moet zijn. In de brief van de provincie staat: het belang van een goede ruimtelijke ordening, rekening houden met de impact op het elektriciteitsnet en vraag en aanbod moeten bij elkaar gebracht worden. Dit raadsbesluit borduurt voort op oud beleid en geeft ontwikkelaars vrij spel door het ontbreken van veel kaders. Het is hoog tijd om het proces van de energietransitie eerst te evalueren. In 2018 besloot de raad tot een periodieke evaluatie, maar deze heeft nog nooit plaatsgevonden. Er moet lering getrokken worden uit het verleden en met die kennis kan dan beleid geformuleerd worden. Om enige verandering aan te brengen komt OGV met 3 amendementen. Amendement 1 wordt ingediend samen met OOG, LB en OLW.
De raad van de gemeente Oost Gelre; gelezen het voorstel van het college van de gemeente Oost Gelre van 18 februari 2025, gelet op de behoefte van inwoners van gemeente Oost Gelre om de voorwaarden van financiële participatie in het windbeleid concreet vast te leggen, constaterende en overwegende dat: • de meerderheid van de gemeenteraad van Oost Gelre op 21 september 2021 de RES 1.0 Achterhoek heeft vastgesteld, • zoekgebieden K en I hierbij zijn aangewezen voor de opwekking van duurzame energie met grote windmolens; • daarbij het college opdracht heeft gekregen om deze RES 1.0 te vertalen in het Beleid installaties opwekking hernieuwbare energie Oost Gelre; • voor de uitvoering in samenwerking tussen colleges van Berkelland en Oost Gelre een gezamenlijk beleidskader voor de plaatsing van grote windmolens in het grensoverschrijdend zoekgebied K is opgesteld; • met het vaststellen van dit raadsvoorstel, vooruitgelopen wordt op vaststelling Verordening Lokaal eigendom; • het beleidsdocument grote windmolens niet eerder van kracht wordt dan na vaststelling van de verordening Lokaal Eigendom. Er dan nu ook geen noodzaak is om nu te besluiten over het raadsvoorstel Beleidsdocument grote windmolens.
• het vreemd is dat één van de acht deelnemende gemeenten in de RES-Achterhoek nog beschikt over een moratorium bij de windopgave, • de raad bij de zonneparken de privaatrechtelijke overeenkomsten vooraf niet vastgesteld heeft, met alle gevolgen van dien; • de raadscommissie bij behandeling het praatstuk Evaluatie zonneparken op 31 oktober 2023 in meerderheid heeft uitgesproken om de kaders van privaatrechtelijke overeenkomsten bij windbeleid aan de voorkant wel op te nemen in het beleidskader; • in het kader van dit raadsvoorstel beleidsdocument Grote windmolens staat 51% lokaal eigendom. Hiermee zit lokaal eigendom verankerd in het windbeleid; • besluitvorming van het beleidsdocument Grote windmolens en de verordening Lokaal eigendom dan ook parallel aan elkaar horen te verlopen; • het niet uitgesloten is dat de verordening Lokaal eigendom mogelijk aanleiding geeft om het beleidsdocument nog bij te stellen. Op grond van bovenstaande wordt voorgesteld het voorliggende ontwerp raadsbesluit te vervangen door het navolgende besluit: • Besluit in te stemmen met het gewijzigd beleidsdocument Grote windmolens (gemeente Oost Gelre en gemeente Berkelland) en definitieve vaststelling plaats te laten vinden gelijktijdig met besluitvorming van de verordening Lokaal eigendom.
Amendement 2 is van zijn fractie en luidt: De raad van de gemeente Oost Gelre, gelezen het voorstel van het college van de gemeente Oost Gelre van 18 februari 2025;
5
gelet op de RES-opgave van provincie Gelderland en de daarbij geldende provinciale lijn bij voortgang RES 1.0 te volgen; constaterende en overwegende dat: • voor de uitvoering van de RES-opgave 1.0 in samenwerking tussen de colleges van Berkelland en Oost Gelre een gezamenlijk beleidskader voor de plaatsing van grote windmolens in het grensoverschrijdend zoekgebied K is opgesteld; • ditzelfde beleidsdocument in Oost Gelre ook voor zoekgebied I geldt; • beleid in dit beleidsdocument gebaseerd is op de visie van 5 á 6 jaar geleden; • de RES-opgave 1.0 met voorgesteld beleid nog maar tot 46% wordt ingevuld; • windinitiatieven buiten zoekgebied K en I in het windbeleidsdocument worden uitgesloten; • de brief van 3 september 2024 met de provinciale lijn over de voortgang van de RES in het beleidsdocument Grote windmolens is genegeerd. Op grond van bovenstaande wordt voorgesteld het voorliggende ontwerp raadsbesluit te schrappen en/of te vervangen/toe te voegen door het navolgende besluit: • bladzijde 1: 51% lokaal eigendom in Kader van Rv schrappen; • blz. 6 Beleidsdocument: 3de alinea; De gemeente Oost Gelre heeft vastgesteld dat windmolens tussen de 25 en 80 meter ashoogte niet zijn toegestaan. Toevoegen: GEMEENTE OOST GELRE WIL HAAR BELEID OP DIT TERREIN HERZIEN; • blz. 11 Beleidsdocument: bij 2.2.3 Beleidslijn Windenergie in 2de alinea.
Toevoegen: De provincie EN DE GEMEENTE OOST GELRE WILLEN … • blz. 23 Beleidsdocument: Bij 4.1.1 Randvoorwaarden locatie. Toevoegen bij: Solitaire windmolens zijn in een ruimtelijk plan dus niet toegestaan, TENZIJ DE ASHOOGTE LAGER IS DAN 80 METER; • maximale tiphoogte 200 meter; • afstandsnorm minimaal driemaal tiphoogte. Het 3e amendement dient hij samen in met OOG. De raad van de gemeente Oost Gelre, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: • het beleidsdocument grote windmolens onderdeel is van de uitvoering RES-opgave 1.0 Achterhoek; • de RES-opgave 1.0 een opdracht is van Rijk en provincie; • op 21 september 2021 de gemeenteraad van Oost Gelre de RES 1.0 Achterhoek heeft vastgesteld; • op 18 december 2018 de gemeenteraad van Oost Gelre het Beleid en Uitvoeringsprogramma Installaties grootschalige hernieuwbare energieopwekking heeft vastgesteld; • hierin heeft vastgelegd dat periodiek het beleid en het uitvoeringsplan moet worden geëvalueerd en waar nodig moet worden bijgesteld; • het college hier tot nog slechts alleen met memo’s invulling aan heeft gegeven; • op 31 oktober 2023 door middel van een praatstuk in de raadscommissie is gesproken over evaluatie 1e tender zonneparken en voortgangsrapportage 2023 RESAchterhoek; daaruit duidelijk is geworden dat er kaders omtrent de financiële participatie ontbreken; overwegende dat: • bij het beleidsdocument Grote windmolens
de verordening Lokaal eigendom een essentieel beleidskader wordt vastgesteld; • hiervoor eerst een gedegen evaluatie in de gemeenteraad dient te zijn, waarbij geëvalueerd wordt hoe proces en uitvoering van Beleid en Uitvoeringsprogramma Installaties grootschalige hernieuwbare energieopwekking tot nu toe is verlopen; • de uitkomsten hiervan gebruikt kunnen worden als lessen voor de verdere voortgang in de energietransitie. Op grond van bovenstaande wordt aan besluit toegevoegd punt 4: • om vóór aanvang van vaststelling van de verordening Lokaal eigendom een evaluatie in de raad te organiseren over het beleid en het uitvoeringsprogramma Installaties grootschalige hernieuwbare energieopwekking. 6
De VVD vraagt naar de verschillen in de tekst tussen Berkelland en Oost Gelre. Hij kent niet de juridische impact, maar vindt het wel vreemd. Bij de stemming over de RES bestond OGV nog niet, maar De OGV is niet tegen de RES. Hij vindt dat er wel een beperking moet zijn in de tiphoogte. Bovendien leiden kleinere molens tot een betere verdeling van de opbrengst. Het gaat om een beter windbeleid. Wat de erfmolens vindt hij een hoogte van 35 tot 45 m acceptabel. De provincie acht het wenselijk dat op regionale bedrijventerreinen energie opgewekt wordt van bijvoorbeeld 80 m. Met het voorgestelde beleid wordt slechts 46% van het doel gehaald. Dus zowel het een als het ander zal moeten. Een brede spreiding levert juist een mooi verdienmodel op voor mensen in het buitengebied. Bij de windmolens streeft OGV naar initiatieven van onderaf en niet top down. OGV steunt de motie over de weidevogels. Met de motie over de windmolens is hij blij. Hij had er nu al wel beleid voor willen opstellen. Hij verzoekt om een korte schorsing voor de stemming. Na de schorsing trekt hij amendement 2 in. De heer Wallerbos is tegen dit beleidsstuk. Dat is niet omdat OLW tegen een windpark is, maar omdat een windmolenpark in zoekgebied K desastreuze gevolgen heeft voor de weidevogels. Dit is het laatste grote weidevogelgebied in de Achterhoek.
De provincie was in 2018 van plan om de weidevogels in zoekgebied K een beschermde status toe te kennen. Dat ging niet door een succesvolle zienswijze van grondeigenaren en een projectontwikkelaar met de naam Energiepark De Slinge. De Weidevogelvereniging en de gemeente Berkelland zijn als belanghebbenden niet geconsulteerd door de provincie. De koele reactie van het college wekt verbazing. De omgevingsvisie heeft de naam: ‘Groen en Verbonden’. Wat is er groen aan het schrappen van een beschermd weidevogelgebied? Het college schuift de verantwoordelijkheid af naar Berkelland. Hij dient de volgende motie in: de raad, constaterende dat: • weidevogels in Nederland en dus ook in de Achterhoek uitsterven; • er in beoogd windmolenparkgebied K nog een florerend weidevogelbestand is van o.a.
wulpen en grutto’s, dankzij de vrijwilligers van de Weidevogelvereniging Achterhoek en enkele boeren; • in 2018 naar aanleiding van een zienswijze van Energiepark de Slinge de provincie de beschermde weidevogelstatus niet heeft doorgezet, dit tot ongenoegen van de Weidevogelvereniging; • de gemeenteraad van Oost Gelre hierover in 2018 niet actief over is geïnformeerd, terwijl wij als gemeenteraad nu wel mede bevoegd zijn om te besluiten waar windmolenparken in Oost Gelre en Berkelland worden toegestaan; • hierdoor de weidevogels in gebied K onvoldoende beschermd zijn tegen de negatieve gevolgen van een windmolenpark; • tijdens de themasessies natuur en landschap, georganiseerd door de beide gemeenten, door biologen duidelijk is aangeven dat windmolens, indien niet op voldoende afstand gezet van broed- en leefgebied, zeer schadelijk zijn voor het voortbestaan van weidevogels; verzoekt het college om: • de definitieve keuze voor een initiatiefnemer/projectontwikkelaar voor een groot windmolenproject in gebied K, met ander andere bijbehorend natuurcompensatieplan, voor besluitvorming voor te leggen aan de raad. Kan de wethouder uitleggen welke juridische gronden er zijn op deze motie te ontraden? Het is inderdaad een belangenafweging, waarbij OLW in dit geval kiest voor groen in plaats van voor energietransitie.
Weidevogels sterven uit en windmolens en weidevogels gaan niet samen. Dan zou er een afstand van 1 km moeten zijn en dan kan er bijna geen enkele windmolen staan. Hij verzoekt om de toezegging dat bij de evaluatie over het zonnepark ook de inwoners van Zwolle meegenomen worden. Naar het CDA zegt hij dat dit windmolenproject zo belangrijk is dat de beslissingsbevoegdheid bij de raad moet liggen. Als het CDA dat ook vindt, dan ziet hij dat terug in de steun voor zijn motie. 7
Hij benadrukt voor de RES te zijn, maar niet in gebied K. Verder kan het zoekgebied uitgebreid worden, als inwoners of bedrijven akkoord gaan met compensatie. Er is ook nog veel ruimte langs de N18 bij de Laarberg. Wat betreft de motie van de VVD wijst hij op de uitspraak van de wethouder dat hierbij een ander document leidend is, namelijk Installaties opwekking hernieuwbare energie Oost Gelre. Hij wijst er wel op dat, als er overal windmolens van 80 m komen, dan het landschap aangetast wordt. In het kader van de efficiency en duurzaamheid (opbrengst en materiaalgebruik) is 1 molen beter dan 4 kleine windmolens. Omdat eerst een onderzoek gedaan wordt, stemt hij in met de motie. Amendement 2 krijgt geen steun, maar amendement 3 wel. Naar aanleiding van de discussie blijkt dat de motie overbodig is en daarom trekt hij deze in. De heer Bluemink onderschrijft de hoofdlijnen van het betoog van OGV. Voor de zonneparken in Zwolle zijn de privaatrechtelijke overeenkomsten niet door de raad vastgesteld. De anterieure overeenkomsten waren niet beschikbaar. De toenmalige wethouder heeft toen met de initiatiefnemers andere afspraken gemaakt dan met de raad. Was zij bevoegd om af te wijken van de verklaring van geen bedenkingen die 10 dagen eerder aangenomen was? Uit de beantwoording van de vragen blijkt dat zij verzuimd heeft de raad hiervan op de hoogte te stellen.
Hierdoor is de Zwolse gemeenschap misschien wel meer dan 100.000 euro door de neus geboord. Zulke fouten mogen niet weer gemaakt worden. Daarop roept OOG op om de anterieure overeenkomst met de raad te bespreken. Hij vraagt de wethouder of deze bereid is Zwolle tegemoet te komen met het verschil tussen het bedrag van de anterieure overeenkomst voor de Hegemansweg en het aan Zwolle beloofde bedrag? In het antwoord op een technische vraag staat dat resultaatverplichting over een financiële participatie met de gemeente niet rechtsgeldig is. Dat houdt in dat de in paragraaf 4.2 opgenomen randvoorwaarden over lokaaleigendom, het omgevingsfonds, de omwonendenregeling en de grondvergoeding in het zoekgebied uitsluitend een inspanningsverplichting zijn voor de initiatiefnemer. Daarom is het belangrijk dat de lokale binding van de eigenaar gedurende de hele exploitatie tot stand blijft. Gesteld wordt ook dat de gemeente geen verzoek tot overdracht van rechten heeft ontvangen voor het zonnepark aan de Hegemansweg, waartoe de eigenaar verplicht is, voordat overdracht kan plaatsvinden. OOG meent te kunnen bewijzen dat die overdracht wel heeft plaatsgevonden. Wie is nu de eigenaar? Op 16 april is er een gesprek met de vergunninghouder. Hij vraagt om de toezegging het verslag te delen met de raad.
Hij kon niet kiezen voor een interpellatiedebat, omdat hij tot vanmiddag de antwoorden niet ontvangen had. Er staat een andere naam geregistreerd bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Die eigenaar heeft ook weer een groot deel van het zonnepark overgedragen. Zo wordt het eigenaarschap wel glibberig. Hij dankt het college voor de eerlijke antwoorden en neemt het verwijt van ‘onbetrouwbaar bestuur’ terug. OOG is niet tegen het beleidsdocument, maar wil het alleen aannemen, als ook de volgende stap op tafel ligt. Hij vraagt OLW of deze bereid zou zijn om de afstandsnorm tot de kernen te verkleinen. Dan komen er andere zoekgebieden in zicht. Amendement 2 krijgt geen steun omdat niet te overzien is hoeveel impact dit zal hebben op het beleid. De motie over erfmolens stond in het verkiezingsprogramma van OOG en krijgt dus steun. De motie over de weidevogels is sympathiek en krijgt steun. Het zou verstandig zijn als dit voorstel samen met het document Lokaal Eigendom behandeld werd. Dat is verantwoordelijk handelen en leidt niet tot vertraging. Wat is er sinds de tegenstem in 2021 veranderd, dat de VVD nu voor dit beleidsdocument kiest? De heer Porskamp merkt op dat nu gesproken wordt over een zonnepark. Dat is niet aan de orde.
Waarom heeft OOG geen interpellatiedebat aangevraagd? Feitelijk vindt nu tussen de heren Bluemink en Hoenderboom een interpellatiedebat over een onderwerp dat niet geagendeerd is. Bij de vaststelling van de RES stemde de VVD als enige tegen, maar heeft wel aangegeven mee te werken aan de uitwerking, ondanks de nog steeds geldende bezwaren. Zijn OLW en
8
andere partijen die nu tegen dit voorstel zijn wel voor windmolens? Er moet nu gekozen worden. Onder meer OOG gebruikt de zonneparken, die niet aan de orde zijn, als gelegenheidsargument tegen windmolens. De heer Boschker zegt dat de VVD gemaakte afspraken wil nakomen, maar het proces moet wel zorgvuldig doorlopen worden. Dat is tot nu toe gedaan. Draagvlak is belangrijk. Lokaal dien zowel de lusten als de lasten terecht te komen. Bij een 2x zo hoge windmolen is de opbrengst 4x zo groot. Dan zijn 2 tot 3 windmolens al voldoende, al denkt OGV van niet. In het gebied is geen plek voor meer molens. Kleine windmolens zijn niet erg belangrijk voor de RES-opgave, maar wel voor een profijtelijker bedrijfsvoering van de agrariër. Omdat nu windmolens tussen 25 en 80 meter niet toegestaan zijn, dient de VVD de volgende motie in, medeondertekend door CDA, LB, OOG en OGV: de raad, overwegende dat: • in het beleidsdocument grote windmolens met een ashoogte tussen de 25 en 80 meter niet zijn toegestaan; • zonnepanelen, waarvan er al veel op agrarische daken liggen, en kleine windmolens elkaar goed aanvullen, want als er geen zon is, is er vaak nog wel wind. In het kader van de netbelasting zorgt dit ervoor dat het net effectiever wordt benut; • boerderijmolens een extra opwekmogelijkheid zijn van duurzame energie.
Ook bedrijven met een klein of ongeschikt dak kunnen hiermee energieneutraal worden; • de investering in kleine windmolens meestal door lokale ondernemers wordt gedaan, terwijl er bij grote windmolens in de meeste gevallen grote investeringsmaatschappijen betrokken zijn. Dit laatste betekent ook dat het rendement wegvloeit naar investeringsbedrijven in plaats van dat het bij de lokale ondernemers blijft; verzoekt het college: • om onderzoek te doen naar de mogelijkheid voor het plaatsen van kleine boerderijmolens met een ashoogte tussen de 25 en 80 meter. De amendementen kunnen een vertragende werking hebben en worden niet gesteund. De motie van OLW krijgt geen steun, omdat de raad nog wel aan zet komt. De heer Willering sluit zich aan bij de bijdragen van OOG en OGV. Het zou logisch zijn als de provincie hier een coördinerende rol vervulde, omdat de gevolgen over de gemeentegrenzen heengaan. Windmolens zijn een belangrijke spil in de energievoorziening. Zij leveren last op, die eerlijk verdeeld moet worden. Wat betreft de weidevogels geldt hier geen bevoegdheid voor het college. Bovendien zullen de molens ergens geplaatst moeten worden. Hij onderschrijft wel de zorgen om weidevogels. Hij wil wachten op de uitslag van de evaluatie in Winterswijk. De wethouder zou kijken naar een waarborgfonds. Hij verwijst naar Haaksbergen.
Is rond de afspraken over een vergoeding voor Zwolle ook aangegeven dat dit anders kan uitpakken? LB is voor de RES, maar een besluit moet wel goed recht doen aan alle afwegingen en daarom wordt gepleit voor uitstel. Amendement 2 is niet in alle gevallen realistisch en wordt niet gesteund. Amendement 3 is min of meer al toegezegd door de wethouder en wordt niet gesteund. De motie van OLW wordt niet gesteund, omdat hij erop vertrouwd dat het college de goede afwegingen maakt. De motie over kleine windmolens krijgt steun. De voorzitter schorst 10 minuten. Wethouder Teselink zegt dat voor de uitvoering van het windbeleid, naast het fiat van de raad, nog rekening gehouden moet worden met de landelijke afstandsnormen en met de verordening Lokaal eigendom. De beantwoording inzake het zonnepark zal wethouder Hoenderboom doen. Belemmeringen kunnen wellicht ook weggenomen worden, bijvoorbeeld door compensatie van een bewoner. Rond de weidevogels wordt in samenwerking met Berkelland aan de initiatiefnemer gevraagd om aanvullende maatregelen te nemen ter bescherming van de weidevogel.
9
Hij heeft toegezegd om in de verordening Lokaal eigendom rekening te houden met de geleerde lessen. Gevraagd wordt om tevoren de anterieure overeenkomst te kunnen zien, maar vooral is het belangrijk om de lokale eigendom goed in te kaderen, omdat daar de bouwstenen voor die overeenkomst liggen. Hij zal het waarborgfonds medenemen in de verordening Lokaal eigendom. LB adviseert het beleid te bevriezen, totdat er duidelijkheid is in Winterswijk. Hij wil graag verder gaan om aan buurgemeenten en regio de voorwaarden voor windenergie te tonen. De groene ambitie blijft bestaan, maar het betreft hier een belangenafweging. Amendement 1 wil dit voorstel gelijk vaststellen met de verordening Lokaal eigendom. Dat zou geen recht doen aan het proces en ontraadt hij. Bovendien zit er een dubbel slot op de deur. De motie over kleine windmolens wil het college omarmen, maar hij wil de raad een notitie voorleggen over de voorwaarden. Amendement 2 ontraadt hij, want de landelijke norm is bepalend, zowel ten aanzien van de tiphoogte, het lokaal eigendom als van de afstand. Amendement 3 wordt eveneens ontraden, omdat hij wel verder wil, maar toegezegd heeft lering te trekken uit de eerdere ervaringen. De motie van OLW wordt op juridische gronden ontraden, omdat de bevoegdheid ligt bij het college. De raad heeft en krijgt wel een adviesrecht.
De beoordeling van een initiatief is een taak van het college. Het ontwerpbesluit wordt voorgelegd aan de raad voor advies, waarna het college een besluit neemt. Het college heeft hierbij verwezen naar het adviesrecht gemeenteraden bij afwijking van het omgevingsplan. De raad heeft in 2021 bepaald waarover hij adviesrecht heeft. Daarbij heeft de raad over grote windmolens onder 5.1 aangegeven wat zijn rol is. De heer Bosker had nog gevraagd naar verschillen in de tekst van Oost-Gelre en Berkelland en hoe daarmee omgegaan wordt. Hij zegt dat de bewoording wel iets verschilt, maar dat in beide gevallen het beleidskader wordt vastgesteld. OGV doet dit hele proces tekort als hij spreekt over een top down-benadering. Er is breed gesproken, onder andere via windcafe’s, over deze ontwikkeling. Het Rijk heeft inderdaad top down een RES-opgave neergelegd. Wijzingen zijn misschien mogelijk, maar feit is dat dit kader opgeschreven is voor Berkelland en Oost Gelre. Hij heeft geen evaluatie toegezegd, als hij zegt lering te trekken uit de eerdere ervaringen. Hij bedoelt dat in de verordening Lokaal eigendom de lessen getrokken worden van het gebeuren rond de zonneparken. OGV zegt dat in 2018 een periodieke evaluatie is afgesproken. Hij is te onbekend met het verleden om hier op te kunnen antwoorden. Hij zegt hierover een antwoordmemo toe.
Het CDA heeft gelijk dat het raadsadvies voor de aangewezen activiteit bindend is. Wat betreft de motie van OLW wijst hij erop dat de raad niet bevoegd is om te besluiten over de keuze van de initiatiefnemer. Wensen en bedenkingen dient de raad te geven op basis van de inhoud. De voorzitter zegt dat desgewenst een amendement ingediend kan worden om de tekst gelijk te maken met die van Berkelland. Wethouder Hoenderboom meent dat de eigendom niet is overgedragen. Het college moet bij een overdracht toestemming geven. Het college zal in gesprek gaan om alles helder te krijgen. Daarna zal hij raad geïnformeerd worden. Achteraf had het college de raad moeten meenemen bij wijzigingen van de overeenkomst, zoals participatie en eigendom. De financiering is geen ruimtelijk aspect en daarbij gaat het bij een Verklaring van geen bedenkingen. Binnen de juridische mogelijkheden is een goede overeenkomst gesloten. OOG had gevraagd de Zwolse gemeenschap te compenseren voor de misgelopen inkomsten. Feit is dat er licht zit tussen de bijlage bij de overeenkomst en het uiteindelijke resultaat. Dat had niet gemogen. Hij zal dat nagaan en reageren naar de raad. Dit moet wel juridisch te verantwoorden zijn. Hij wil afstand nemen van de woorden ‘onbetrouwbaar bestuur’. Er zijn fouten gemaakt in de informatievoorziening, maar raad en college denken gelijk over dat wat goed is voor Zwolle.
Er ligt wel degelijk een rechtsgeldige overeenkomsten deze moet ook nagekomen worden. De voorzitter vraagt bij het begin van de 2e termijn of amendement 1 vooral vraagt om nu geen besluit over het voorstel te nemen. Als dit juist is, dan dient dit amendement nu in stemming te komen, omdat bij aanneming daarvan de verdere beraadslagingen nu gestaakt kunnen worden. Bij verwerping van het amendement zal zij de 2e termijn openen.
10
Daarom stelt zij na enige discussie voor om nu te stemmen over amendement 1. Besluiten: Amendement 1 wordt verworpen met 9 stemmen voor van OGV, OOG, LB en OLW voor en de 12 stemmen van CDA, VVD en PvdA tegen. Amendement 2 is ingetrokken. De heer Polman geeft in zijn stemverklaring aan dat het CDA tegen amendement 3 is, maar wel wil dat de geleerde lessen meegenomen worden. De heer Klein Tank sluit zich hierbij aan. Amendement 3 wordt verworpen door de 12 tegenstemmen van CDA, PvdA en VVD en de 9 stemmen voor van OOG, OGV, LB en OLW. De heer Bosker zegt dat OGV tegen stemt, omdat dit voorstel onvoldoende inhoud heeft en te weinig bescherming biedt aan de inwoners. De heer Bluemink is eveneens voor windmolens, maar kan nu niet instemmen, omdat er geen evaluatie geweest is en ook niet zal komen. De definitieve keuze wordt gemaakt bij de behandeling van de verordening Lokaal Eigendom. De heer Willering voelt zich verantwoordelijk voor een goed besluit en wil wachten tot de landelijke regels bekend zijn. Daarom is hij nu tegen. De voorzitter merkt op dat dit voorstel niet terugkomt. Het raadsbesluit wordt aangenomen met 12 stemmen voor van VVD, CDA en PvdA en 9 stemmen tegen van OOG, OGV, OLW en LB. De motie over kleine windmolens wordt aangenomen met algemene stemmen. 10.
Ingekomen stukken De raad neemt de lijst voor kennisgeving aan.
11.
Rondvraag en sluiting De voorzitter wil zelf gebruik maken van de rondvraag. Zij geeft aan dat volgend jaar op 18 maart de gemeenteraadsverkiezingen zijn en dat kort daarna, op 3 april, haar benoemingstermijn afloopt. Zij kiest niet voor een eventuele 3e termijn. Zij vindt Oost Gelre de mooiste gemeente die er is en het besluit heeft zij niet licht genomen. In overleg met de vertrouwenscommissie en de CdK heeft zij besloten volgend jaar voor de verkiezingen te stoppen. Dan kan de nieuwe burgemeester meteen aan de slag met een nieuwe raad. Zo heeft de raad tijd voldoende om een nieuwe burgemeester te vinden en kan een waarnemend burgemeester vermeden worden. Ondertussen zal zij met enthousiasme, inzet en grote betrokkenheid verder werken (applaus). De heer Klein Tank weet dat hij namens de raad spreekt. Dit is een moeilijke boodschap voor de raad, die deze keuze respecteert, maar betreurt. Burgemeester Bronsvoort is gezichtsbepalend voor Oost Gelre geworden en is steeds een integere, deskundige, stabiele en betrokken bestuurder geweest. Op het afscheid zal de raad later uitgebreider terugkomen, maar hij wil haar nu reeds danken voor alles wat zij voor Oost Gelre gedaan heeft. De voorzitter is onder de indruk van de reactie en dankt voor de mooie woorden van de nestor. Zij sluit de vergadering om 23.20 uur.
11