verslag raad 05-03-2024

Verslag van de raadsvergadering van de gemeente Oost Gelre, gehouden op dinsdag 5 maart 2024 Voorzitter Griffier Aanwezige wethouders

: : :

Aanwezige raadsleden

:

Afwezig met kennisgeving

:

Notulist

:

Burgemeester A.H. Bronsvoort Mevrouw M. van Bergen Mevrouw E.E.M. Dusseldorp en de heren J.B.M. Hoenderboom, B.T.M. Porskamp en A.C.A. Schutten CDA: de dames E.H.M. Ribbers en J.M. Rotink en de heren, J. Gerritsen, R.W.M. Krabbenborg, D.J.H. van Loon en B.M. Polman Lokaal Belang: R.W. Willering NLog: de heer B.H.G. Bosker en A.A.W. Wopereis OOG: de heren J.J.H. Bluemink, F. Jansen en J.P.M. Scheinck PvdA: de heer R.M.J. Klein Tank OLW: de heer P.J.M. Wallerbos VVD: de dames A.F. Algera-Dorenbos en S.M.E. Bürer en de heren F.B. Boschker en K. Porskamp Mevrouw D. van der Donk-Eskes, de heren W.J.W.M. Leemreize en B.M. Hummelink De heer T.J.H.M. Delfgaauw (Notuleerservice Nederland)

1.

Opening en mededelingen De voorzitter opent deze raadsvergadering om 19.30 uur met een woord van welkom aan de raad, het college, de ambtenaren, de griffie, de publieke tribune, de pers en de kijkers thuis. Zij trekt de lootjes voor de sprekersvolgorde.

2.

Vaststelling agenda. Aan de agenda wordt als punt 9.a toegevoegd een motie vreemd aan de agenda van OOG over het stimuleren van eenvoudig taalgebruik in woord en geschrift.

3.

Actielijst toezeggingen De voorzitter meldt dat het volgende punt van de lijst kan: • De themabijeenkomst over de opvang van asielzoekers. De actielijst wordt met deze wijziging vastgesteld.

4.

Verslag van de raadsvergadering van 6 februari 2024 Dit verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.

5.

Vragenuur De heer Bosker ontving met de vrijdagpost van 9 februari het Regionaal Uitvoeringsprogramma Energietransitie Achterhoek deel I en II. Bij het bestuderen van beide documenten viel ons één ding op waar we verbaasd over zijn. Bij speerpunten en maatregelen tot 2030 staat bij speerpunt 7: ‘Zon op veld’; “Additioneel zou nog eens 200 ha nodig zijn als de niet gealloceerde RES-opgave volledig door zon op veld wordt ingevuld”. Dit roept de volgende vragen op: 1. Hoe is het mogelijk dat de experts van AGEM in december 2023 dit als doelstelling op nemen in RU Energietransitie Achterhoek, terwijl op 26 oktober 2023 de rijksoverheid heeft besloten dat per 1 januari 2024 nieuwe zonneparken op landbouwgrond verboden zijn? 2. Zijn de colleges van de Achterhoekse gemeenten zich er van bewust dat provincies vanaf 1 januari 2024 geen vergunningen meer verlenen voor zonneparken? 3. Als met elkaar geconcludeerd kan worden dat bovenstaande een feit is, hoe wordt het niet gealloceerde gedeelte van de RES-opgave (binnen de wettelijke kaders) dan verwezenlijkt?

4. Waarom wordt er bij de invulling van de RES-opgave in deze RU Energietransitie Achterhoek niet gedacht aan een bijdrage van erfmolens, waterstof, opslag in batterij en warmtenet, in combinatie met monovergisters? 5. Waarom staat er in dit RU het Besluit bouwwerken leefomgeving(Bbl) niet genoemd? Gemeenten krijgen met dit Bbl de mogelijkheid om eigenaren van utiliteitsgebouwen met een oppervlakte van meer dan 250 m2 te verplichten hun dak te benutten voor zonnepanelen. Wethouder Porskamp zegt dat de regionale Uitvoeringsagenda en de RES hier wat door elkaar lopen. Alles voor de RES zal landen in de RES 2.0 en dat blijkt niet steeds uit de uitvoeringsagenda. Het niet gealloceerde deel betreft alleen windmolens en alle gemeenten vonden dat iedere gemeente daar iets in moet doen. Theoretisch is berekend hoeveel zonneparken er nodig zijn om windenergie geheel te vervangen. Dat vraagt heel veel hectares, maar het is de bedoeling van de regio en van hem om dit wel met wind in te vullen. Ten aanzien van vraag 1 zegt hij dat de minister schreef “nee, tenzij”. Er vindt een strijd plaats tussen ministeries, want nu zegt het ministerie van EZK dat zo de doelen van de energietransitie niet meer te halen zijn. De regio zegt dat alles wat er rond zon op land in voorbereiding is, er mag komen. Dan is 96% bereikt. Gezien de netcongestie is verdere uitbreiding niet wenselijk.

De provincie zegt enerzijds geen vergunningen voor zonneparken meer te willen verlenen, maar zegt ook dat de regio’s gehouden zijn aan de RES 1.0. Op vraag 3 heeft hij nu geen antwoord. Wel zijn de mogelijkheden voor windenergie klein. Bij RES 2.0 liggen dergelijke vraagstukken op tafel. Hij vindt dat, als tijdens het spel de spelregels veranderen, de gemeente niet meer gehouden is aan het oorspronkelijke bod. Er wordt niet aan andere vormen van opwekking gedacht, omdat het moet gaan om bewezen, grootschalige hernieuwbare energiebronnen. In de doelen van het Bbl is te lezen dat de regio bij zon op gebouwen van 0,16 terrawatt uur in 2022 naar 0,25 terrawatt uur in 2030 gaan. Daarmee zou dan 25% van de totale dakoppervlakte benut zijn. Dat lijkt realistisch. De heer Wallerbos vraagt of deze rapporten leiden tot een wijziging van het uitvoeringsprogramma. Wanneer volgt de jaarlijkse stand van zaken en het dashboard inzake duurzaamheid ter bespreking in de raad? Wethouder Porskamp zegt dat het plan was om met een nieuwe lokale uitvoeringsagenda te komen, als er een regionale ligt. In de huidige tekst staan weinig acties, waardoor Oost Gelre dat allemaal lokaal moet gaan doen. Er gebeurt al een boel, zoals inzake energie-armoede, het isolatieprogramma. Dat moet de gemeente allemaal samen brengen en de middelen aan te geven. Het streven is om dat nog dit jaar gereed te hebben.

Hij zal de rest van de vraag beantwoorden met de vrijdagpost. De voorzitter zegt dat OLW een vraag heeft ingediend over het agrarisch misbruik van gronden, die schriftelijk beantwoord wordt. HAMERSTUKKEN 6

7.

Verklaring van geen bedenkingen Oude Borculoseweg 5 te Groenlo 3 fracties hebben een stemverklaring. De heer Wopereis zegt dat dit het eind is van een lang proces van legalisatie van de overschrijding van het bouwblok. In de commissie ging NLog al akkoord. De heer Bluemink zegt dat uitbreiding van een intensieve veehouderij dichtbij woonwijken ongewenst is. Ook wenst OOG illegale agrarische bebouwing niet achteraf goed te keuren. Daarom zal OOG tegenstemmen. De heer Wallerbos sluit zich aan bij de stemverklaring van OOG. Besluit: Dit voorstel wordt aangenomen met 14 stemmen voor en 4 stemmen van OOG en OLW tegen. Bestemmingsplan Rector Hulshofstraat 10 te Harreveld Besluit: Dit voorstel wordt unaniem aanvaard.

8.

Bestemmingsplan Steenkampweg 4 en Winterswijkseweg 59 te Vragender Besluit: Dit voorstel wordt aangenomen met algemene stemmen.

9.

Wijziging gemeenschappelijke Regeling Stadsbank Oost Nederland Besluit: Dit voorstel wordt aangenomen met algemene stemmen.

9.a

Motie vreemd OOG De heer Jansen zegt dat deze motie beoogt om eenvoudig taalgebruik te stimuleren. Hij licht de motie toe vanwege de afwezigheid door ziekte van mevrouw Van der Donk. Het college heeft proactief op de motie gereageerd en dat heeft nog tot een aanpassing geleid. Het college is het eens met de overwegingen. Uit het communicatieonderzoek uit 2023 blijkt dat Oost Gelre een lager rapportcijfer voor de communicatie krijgt dan de andere Achterhoekse gemeenten. De motie luidt: de raad, overwegende dat: • OOG signalen ontvangt dat er in toenemende mate inwoners zijn, die moeite hebben informatie van de gemeente te lezen en/of te begrijpen; • het voor de betrokkenheid van de inwoners bij hun gemeente zeer belangrijk is, dat zij goed begrijpen wat er in de persoonlijke of algemene informatie naar hen toe gecommuniceerd wordt; • 14% van de inwoners laag geletterd is (landelijk gemiddelde is 12%), waarbij dit probleem het grootst is onder de doelgroep Nederlandse werkenden 50+ met gezin en deze groep alsmaar toeneemt.

Dit komt door onder andere verdere digitalisering, app gebruik, verwijzing naar websites enzovoort; Zie ook: https://geletterdheidinzicht.nl/dashboard • de gemeente als lokale overheidsinstantie hierin ook een voorbeeldfunctie moet willen hebben; verzoekt het college: • bij de ambtelijke organisatie van de gemeente het toepassen van eenvoudig taalgebruik (taalniveau B1) en de digitale toegankelijkheid van apps en websites te blijven stimuleren. Daarnaast een medewerker als 'specialist laaggeletterdheid' aan te wijzen. Die specialist zorgt ervoor dat de gemeente op een vaste manier bereikbaar is voor inwoners die de informatie van de gemeente niet begrijpen. Na de eerste termijn vraagt hij om een schorsing van 10 minuten. Hij dankt voor alle reacties en aanvullingen. Terecht wordt ook gewezen op de ontbrekende digitale vaardigheid. Het gaat niet om het aanstellen van een medewerker, maar om het aanwijzen van een medewerker die dit meeneemt en eindverantwoordelijk wordt voor het taalgebruik. Het is goed dat iedere medewerker geschoold wordt in het B1 taalgebruik. Mevrouw Algera noemt een app. Daarvoor zou meer aandacht gevraagd moeten worden. Het gaat om een aanspreekpunt. Dat wordt bedoeld met eindverantwoordelijkheid. OOG neemt de digitale toegankelijkheid mee in de motie (zie de onderstreepte tekst).

De heer Krabbenborg meent dat taalgebruik op B1-niveau al jaren gemeengoed is in de gemeente. Het blijft uiteraard streven en een specialist taalgebruik is er niet. Er is een formulierenbrigade. Er gebeurt al veel. Hij vraagt het college wat deze motie nog toevoegt. De motie is overbodig. De heer Bosker zegt dat eenvoudig taalgebruik helpt in de relatie met de burgers. Deze motie roept hiertoe op. Het vertrouwen in de overheid zal dan toenemen. Het is een goed idee om hiervoor een medewerker aan te stellen, maar hoe breed wordt dit gemaakt? Hoe ziet de wethouder dit? Er gebeurt al veel. Ten aanzien van de digitale vaardigheid kan nog meer gebeuren. Een extra medewerker is te veel. NLog steunt de motie niet.

De heer Willering vindt de motie heel sympathiek. Het is toch vanzelfsprekend dat iedereen mee moet kunnen doen. In plaats van het taalniveau aan te passen zou hij kiezen voor het helpen van de mensen om voldoende digitaal- en taalvaardig te worden. Het is daarnaast niet steeds mogelijk om gecompliceerde zaken eenvoudig op te schrijven. Een aparte medewerker draagt er niet toe bij dat alle medewerkers zich bewust worden van hun taalgebruik. De essentie van de motie wordt ondersteund, maar over de uitvoering zijn bedenkingen. Hij verzoekt om in de motie de bevordering van de digitale toegankelijkheid op te nemen. Dan steunt hij de motie. Als de wethouder het belangrijk vindt dat de motie weer eens aandacht vraagt voor dit probleem, dan is hij niet overbodig. Kan de wethouder een beperkte memo toezenden over de bevindingen van de medewerker inzake digitale toegankelijkheid? Mevrouw Algera is toevallig de hele dag bezig geweest met taalgeletterdheid. Zij had een cursus om mensen met een te laag taalniveau verder te kunnen helpen. Daar werd een simpele app, ‘Lees simpel’, getoond, die iedereen kan gebruiken. Zij weet dat dat mensen uit de doelgroep het succesvol gebruiken. Het onderwerp van de motie is belangrijk, maar voor iedereen geldt dat hij eenvoudig taalgebruik moet bezigen. Zij maakt een foto van de motie met de opdracht de motie te versimpelen.

De aanstelling van een medewerker is wellicht overbodig door deze prachtige tool. Ook bij een medewerker die min of meer eindverantwoordelijk is heeft de VVD vragen. De motie wordt niet gesteund. De heer Wallerbos vraagt of er al een reactie van het college geweest is. De motie is sympathiek, maar de opmerkingen van fracties dat er breder gekeken moet worden onderschrijft hij. Hij twijfelt ook over de impact van die ene medewerker. Het zou goed zijn om uitgebreider na te gaan hoe de gemeente het doet op dit gebied. De heer Klein Tank vindt de bijdrage van de VVD leuk. Wat taalgebruik betreft kan men wat leren van de heer Bosker. Hij praat eenvoudig en met korte zinnen. Het thema laaggeletterdheid dient in de belangstelling te blijven. De motie vraagt niet om een nieuwe medewerker, maar om iemand aan te wijzen die mee kan kijken. Hij is voor de motie. Eindverantwoordelijk zijn is te zwaar en niet uitvoerbaar. Een aanspreekpunt zou een betere formulering zijn. Wethouder Hoenderboom zegt dat hij met de vrijdagpost gereageerd heeft. Het college stemt in met het aansnijden van dit onderwerp en met de overwegingen. Wat gevraagd wordt, dat gebeurt al. In de nieuwe Wet inburgering staat dit hoog op de agenda. Ook breder worden taal- en rekenvaardigheden naast digitale goed geagendeerd.

Denk aan de taalmaatjes, het Taalhuis, de bibliotheek, de formulierenbrigade, de taaljobcoach et cetera. Echter, voor veel mensen is het B1 niveau niet bereikbaar en hen wordt andere hulp gegeven. De oproep van de motie wordt gevolgd. Een extra specialist laaggeletterdheid wordt ontraden. Iedere medewerker dient op zijn taal te letten. De B1-app wordt door de gemeente ook gebruikt. Hij is het eens met de fracties die aangeven dat het breder getrokken moet worden. De motie is sympathiek, maar overbodig, hoewel het goed is dat voor deze problematiek weer eens aandacht gevraagd wordt. De motie maakt geen verschil, omdat alles wat erin staat al gebeurt. Vrijdag is een rapport over de communicatie en dienstverlening naar de raad gezonden. Het gaat wel goed, maar kan altijd beter. Binnen het sociaal domein is al een medewerker die alle communicatie bekijkt in samenwerking met de afdeling Communicatie. Hij zegt toe om te kijken naar verbetering van de toegankelijkheid van de digitale informatie. Besluit: De motie wordt verworpen met 6 stemmen voor en 12 stemmen tegen, omdat alleen OOG, OLW, Lokaal Belang en PvdA de motie steunen. 10.

Ingekomen stukken De heer Klein Tank verzoekt de brief van Heemschut in de commissie te bespreken. Wethouder Hoenderboom zal met de vrijdagpost de reactie aan Heemschut van het college toezenden. De lijst wordt verder voor kennisgeving aangenomen.

11.

Rondvraag en sluiting De voorzitter constateert dat er geen vragen zijn voor de rondvraag. Zij sluit om 20.32 uur de vergadering met een woord van dank aan allen die bijgedragen hebben aan deze vergadering.