subsidie energieloket

Collegeformulier “besluitvorming” Datum B&W-vergadering: Portefeuillehouder: Zaaknummer: 24 november 2020 wethouder Porskamp 59482-2020 Onderwerp: Openbaarheid: Aanwijzingsbesluit DAEB 2021-2023 en Voorlopig niet openbaar tot subsidiebeschikking Achterhoeks Energieloket B.V. 2021 2 december 2020 Voorstel: 1. In te stemmen met het concept-aanwijzingsbesluit voor een DAEB (Dienst van Algemeen Economisch Belang) voor uitvoering van een gemeentelijk energieloket door de Achterhoeks Energieloket B.V. 20212023 en publicatie van de ter inzagelegging daarvan (bijlage 3 en 4). 2. In te stemmen met de werkwijze dat het concept-aanwijzingsbesluit voor een DAEB definitief wordt als er geen zienswijzen op ingediend worden bij één of meerdere regiogemeenten. 3. Subsidie te verlenen voor het jaar 2021 aan het Achterhoeks Energieloket B.V. (bijlage 5). 4. De directeur van het Achterhoeks Energieloket B.V. te mandateren voor het aanvragen van subsidies voor het Achterhoeks Energieloket B.V. bij andere overheidsinstellingen (bijlage 6). 5. In te stemmen met de intentiebrief om te waarborgen dat het Achterhoeks Energieloket B.V. de uitvoering van het energieloket blijft verzorgen voor 2021 (bijlage 7).

Afdeling: Auteur: Afdelingshoofd: Meegeadviseerd door: Omgeving Marcel Reintjes Jeannet Ordelman Regionale werkgroep, met inbegrip van Andre (0544) 39 35 06 Lurvink Past het binnen de begroting: Ja Financieel advies: Ja Akkoord Financiën: Ja Financieel consulent: Wilfried Holtus Juridisch advies:

Nee

Personele gevolgen:

Nee

Voor behandeling naar de Raad(scommissie): Nee Collegelid: Burgemeester Wethouder Bonsen Wethouder Frank Wethouder Hoenderboom Wethouder Porskamp Secretaris B&W-besluit:

59482-2020:219224

Akkoord:

Bespreken:

Opmerking:

Inleiding De uitvoering van de energielokettaken heeft de gemeente al gedurende meerdere jaren uitbesteed aan het Agem energieloket, voorheen het VerduurSaam energieloket.Bij raadsbesluit van 19 december 2017 was besloten de deelname aan het loket per 1 januari 2018 met drie jaar te verlengen. Deze periode loopt op 31 december 2020 af. Dit besluit was genomen nadat de gemeente een jaar lang, in 2017, niet aangesloten was bij het loket. Hierdoor liep deelname niet synchroon aan de deelname van de andere regiogemeenten en de “bedrijfsplanperiode” van het energieloket. De vorige bedrijfsplanperiode 2017-2019 voor het Achterhoeks Energieloket B.V. is verstreken. Dit plan was de basis waarmee de gemeenten opdrachten gaven aan het energieloket. De bijgevoegde jaarrapportage energieloket 2019 van het Energieloket geeft inhoudelijk en financieel inzicht in de activiteiten van het Achterhoeks Energieloket B.V. en welke doelen daarmee bereikt zijn in 2019. In 2020 is alleen het basispakket voortgezet door alle acht Achterhoekse gemeenten. Voor de periode 2021 tot en met 2023 willen we met AGEM energieloket B.V. een nieuwe basis leggen. Voortzetting van het energieloket is nodig bij de uitvoering van de gemeentelijke, regionale en nationale energietransitie. Het is wenselijk om dit in de vorm van een DAEB constructie te doen.

Met een aanwijzingsbesluit en een subsidiebeschikking wordt bereikt dat de acht regiogemeenten gezamenlijk en op een rechtmatige én efficiënte wijze de diensten en producten in het basispakket van het energieloket borgen voor de periode tot en met 2023. Onder DAEB stellen de acht gemeenten jaarlijks op verzoek van het Achterhoeks Energieloket BV een subsidiebeschikking op en kunnen naast het basispakket elk optioneel kiezen uit activiteiten in het pluspakket. Met het DAEB aanwijzingsbesluit en de subsidiebeschikking geven we de Achterhoeks Energieloket B.V. voldoende bedrijfszekerheid tot en met 2023. Door een mandatering ontstaat meer snelheid en flexibiliteit voor de inzet van subsidies van andere overheden die gerelateerd zijn aan energiebesparing en opwek van duurzame energie in de gebouwde omgeving. Daarmee kan efficiënter bijgedragen worden aan de regionale opgave en de uitvoeringsagenda voor een energieneutrale Achterhoek in 2030. Aan de procedure van totstandkoming van de nieuwe samenwerkingsvorm is een lang traject van voorbereiding vooraf gegaan. Hiervoor was een regionale werkgroep samengesteld. Hierin waren verschillende disciplines ondergebracht. De samenstelling bestond uit: P Vuijk (Jurist, Doetinchem), O.Markestein (Projectcoördinator Duurzaamheid Winterswijk), C.Huijser (projectmanager Energietransitie Berkelland) en A.Lurvink (Inkoop, Oost Gelre).

Mogelijke beleidskeuzes 1. Al dan niet instemmen met het concept-aanwijzingsbesluit voor een DAEB (Dienst van Algemeen Economisch Belang) voor uitvoering van een gemeentelijk energieloket door de Achterhoeks Energieloket B.V. 2021-2023 en publicatie van de ter inzagelegging daarvan. (bijlage 3 en 4) 2. Al dan niet instemmen met de werkwijze dat het concept-aanwijzingsbesluit voor een DAEB definitief wordt als er geen zienswijzen op ingediend worden bij één of meerdere regiogemeenten. 3. Al dan niet subsidie verlenen voor het jaar 2021 aan het Achterhoeks Energieloket B.V..(Bijlage 5) 4. Al dan niet de directeur van het Achterhoeks Energieloket B.V. te mandateren voor het aanvragen van subsidies voor het Achterhoeks Energieloket B.V. bij andere overheidsinstellingen.(Bijlage 6) 5. Al dan niet instemmen met de intentiebrief om te waarborgen dat het Achterhoeks Energieloket B.V. de uitvoering van het energieloket blijft verzorgen voor 2021 (bijlage7) Voorstel 1. In te stemmen met het concept-aanwijzingsbesluit voor een DAEB (Dienst van Algemeen Economisch Belang) voor uitvoering van een gemeentelijk energieloket door de Achterhoeks Energieloket B.V. 20212023 en publicatie van de ter inzagelegging daarvan. (bijlage 3 en 4) 2.

In te stemmen met de werkwijze dat het concept-aanwijzingsbesluit voor een DAEB definitief wordt als er geen zienswijzen op ingediend worden bij één of meerdere regiogemeenten. 3. Subsidie te verlenen voor het jaar 2021 aan het Achterhoeks Energieloket B.V..(Bijlage 5) 4. De directeur van het Achterhoeks Energieloket B.V. te mandateren voor het aanvragen van subsidies voor het Achterhoeks Energieloket B.V. bij andere overheidsinstellingen.(Bijlage 6) 5. In te stemmen met de intentiebrief om te waarborgen dat het Achterhoeks Energieloket B.V. de uitvoering van het energieloket blijft verzorgen voor 2021 (bijlage7)

59482-2020:219224

2

Beoogd effect Met de nieuwe DAEB constructie wordt de samenwerking met het Agem energieloket gecontinueerd. De regionale samenwerking in één loket is efficiënter en kan er beter aan de doelstellingen van de regionale uitvoeringsagenda worden gewerkt v.w.b. besparing en kleinschalige energieopwek. Argumenten 1.1. Het aanwijzingsbesluit geeft duidelijkheid voor een langere periode Met het aanwijzingsbesluit wordt voor een langere periode duidelijkheid gegeven hoe de Achterhoekse gemeenten gezamenlijk de functie energieloket voor hun inwoners invullen. Het Achterhoeks Energieloket B.V. krijgt hierdoor meer bedrijfszekerheid en kan haar netwerk, kennis en ervaring uitbreiden en daarmee bijdragen aan de energietransitie in de Achterhoek. 1.2. De DAEB constructie is efficiënter dan de huidige en juridisch verantwoord Door een aanwijzingsbesluit DAEB is het mogelijk verantwoord, rechtmatig en efficiënt om te gaan met gemeentelijke middelen voor een volwaardig energieloket. Gemeenten hoeven niet zelf voor elke dienst of product van het energieloket selectie en aanbesteding te doen en laten dit over aan het energieloket.

Er zijn geen aanwijzingen dat andere partijen in de markt over het netwerk, de kennis en ervaring beschikken die de Achterhoekse gemeenten nodig hebben voor de uitvoering van de regionale uitvoeringsagenda: het bereiken van inwoners en ondernemers in de Achterhoek en hen stimuleren tot besparingsmaatregelen of het treffen van opwekmaatregelen van duurzame energie in de gebouwde omgeving. De DAEB constructie voldoet aan de wensen zoals die door de wethouders in het afstemmingsoverleg duurzaamheid van 4 maart 2020 zijn uitgesproken en vastgelegd. Daaraan ging een uitgebreide juridische en inkooptechnische afweging vooraf. Van quasi inbesteden, tot DAEB of rechtstreekse subsidieverlening. Op grond van het advies van Dirkzwager advocaten (bijlage 9) wordt met dit aanwijzingsbesluit voldaan aan de wettelijke vereisten gesteld vanuit het aanbestedingsrecht en staatsteunrecht. 1.3. Er is geen raadsbesluit nodig voor het aanwijzingsbesluit DAEB Het gaat om een “Dienst van Algemeen Economisch Belang” in de zin van artikelen 14 en 106, tweede lid, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. Het college is bevoegd op grond van de gemeentewet Artikel 160,eerste lid, onderdeel a van de Gemeentewet 1.4. Terinzagelegging is een vereiste Ter inzagelegging is nodig als Achterhoeks Energieloket B.V.

wordt aangewezen als Dienst van Algemeen Economisch Belang zodat andere marktpartijen gelegenheid hebben zienswijzen in te brengen. In geval geen zienswijzen volgen, wordt het concept DAEB aanwijzingsbesluit een definitief besluit. De gemeente Doetinchem zal dit doen namens de acht gemeenten na vaststelling door alle acht colleges. Dit kan door publicatie in de in de Staatscourant. Voordeel van het laatste is dat er één bekendmaking is en dat er dus ook één termijn van ter inzagelegging is. In geval van zienswijzen zal gemeente Doetinchem namens de acht gemeenten reageren. 2.1. Aanvullende besluitvorming niet meer nodig Indien er geen zienswijze(n) worden ingediend kan de gekozen constructie en de hiervoor opgestelde stukken verder worden geformaliseerd. Een nadere besluitvorming is dan overbodig. 3.1. Basis voor de subsidieverlening is onze Algemene subsidieverordening (ASV) De beschikking tot subsidieverlening moet worden genomen op basis van de ASV van de gemeente Oost Gelre. De subsidie is voor de basis- en pluspakket activiteiten gebaseerd op de uitvraag door het bestuurlijk afstemmingsoverleg duurzaamheid van de acht Achterhoekse gemeenten (8 november 2019). In de subsidiebeschikking is de voorwaarde opgenomen dat het energieloket moet voldoen aan de landelijke kwaliteitscriteria voor energieloketten en het inkoop- en aanbestedingsbeleid van de gemeente.

Ook moet worden voorzien in een klantvolgsysteem voor registratie van de klantreis en moet er worden voldaan aan de AVG en aan het vereiste van inhoudelijke en financiële evaluatie.

59482-2020:219224

3

4.1. De directeur kan zo sneller handelen De mandatering aan de directeur is wenselijk omdat dan slagvaardig subsidiekansen van andere overheden (zoals EU, rijk (BZK), VNG, provincie, maar ook regiodeal projecten) kunnen worden benut. Dat is veel efficiënter en effectiever dan wanneer de individuele gemeenten dit doen. Het betreft subsidiekansen die zich voordoen binnen de doelstellingen van de gemeenten en het energieloket. 5.1. De brief is voor het geval dat besluitvorming niet op tijd komt De intentiebrief voorziet in de gewenste bedrijfszekerheid van het Achterhoeks Energieloket B.V. voor het jaar 2021. Dit is gewenst voor het geval niet voor 31 december 2020 het DAEB besluit en/of de subsidiebeschikking voor 2021 geformaliseerd zijn. Kanttekeningen 1.1 Wat als een of meer regio gemeenten besluiten het DAEB en/of subsidiebeschikking voor 2021 niet vast te stellen? Hoewel dit onwaarschijnlijk is gezien de bestuurlijke vooroverleggen in 2020, ontvalt dan de collectieve basis aan de motivering van het DAEB aanwijzingsbesluit en ontstaat er minder rechtszekerheid voor het Achterhoeks Energieloket B.V. tot 2023. De gemeenten moeten dan zelf elk de bedrijfsvoering voor de energieloket functie voor 2021 -2023 vorm geven. Relevant is dat alle acht gemeenten instemmen met het DAEB aanwijzingsbesluit waarmee • het Achterhoeks Energieloket B.V.

een uitsluitend recht verkrijgt en daarmee rechtszekerheid op levering van een basispakket door middel van jaarlijkse subsidiebeschikkingen van de acht gemeenten; • de gemeenten voldoende financiële armslag krijgen voor de opgave én tevens controlemogelijkheden verkrijgen door de gehanteerde subsidievoorwaarden. Het gaat hierbij om de voorwaarden: i.c. monitoring van de effecten, kwartaalrapportages, jaarlijkse evaluatie, en accountantscontrole. De subsidie kan zo nodig bij vaststelling worden verlaagd. 1.2. Achterhoeks Energieloket B.V. of AGEM holding kan terugkomen op de omschrijving van de doelstelling zoals aangegeven in het aanwijzingsbesluit DAEB. Er is zorgvuldig gekeken naar enerzijds de statuten van Achterhoeks Energieloket B.V. (artikel 3a) en anderzijds geborgd dat geen boekhoudtechnische vermenging plaatsvindt van AGEM activiteiten in relatie tot met name de ontwikkeling van grootschalige opwekprojecten en levering van energie. Deze vallen immers niet onder de scope van het AGEM Energieloket B.V. De huidige formulering heeft betrekking op opwekking en besparing in de gebouwde omgeving van de Achterhoek. 1.3. Er is als voorbereidingsprocedure een terinzagelegging van 6 weken het DAEB besluit nodig. Bij het ontbreken van ingediende zienswijzen kan geconstateerd worden dat er vanuit de markt geen bezwaren zijn en is het besluit definitief.

Er kunnen zienswijze(n) worden ingebracht op de terinzagelegging van het DAEB aanwijzingsbesluit door partijen die ook diensten en producten aanbieden op het terrein van energietransitie. Dan zal opnieuw een besluit moeten worden genomen door de colleges met een afweging van de zienswijze(n). Het risico dat dit optreedt, is laag omdat het Achterhoeks Energieloket B.V. over een uniek netwerk, kennis en ervaring in de Achterhoek beschikt en de lokale stakeholders en doelgroepen kent waaraan zij integrale diensten en producten biedt. In het DAEB aanwijzingsbesluit is dit nader onderbouwd. 1.4 Kunnen ontwikkelprojecten van de AGEM voor grootschalige duurzame energie opwekprojecten niet (financieel) vermengd raken met doelen van het energieloket?. Nee, ten aanzien van de doelstellingen heeft sinds eind 2019 zorgvuldige afstemming met wethouders van de Achterhoekse gemeenten evenals met het Achterhoeks energieloket B.V. plaatsgevonden middels de uitvraag, het plan Energieloket 2020-2022, juridische-, inkoop technische en bestuurlijke consultaties. Er is zorgvuldig gekeken naar enerzijds de statuten van Achterhoeks Energieloket B.V. (artikel 3a) en anderzijds geborgd dat geen boekhoudtechnische vermenging plaatsvindt van AGEM activiteiten in relatie tot met name de ontwikkeling van grootschalige opwekprojecten en levering van energie.

Deze vallen immers niet onder de scope van het AGEM energieloket B.V. De huidige formulering heeft betrekking op besparing en het gebruik van duurzame energie in de gebouwde omgeving van de Achterhoek voor de doelgroep gebouweigenaren in de regio gemeenten.

59482-2020:219224

4

3.1. Wat gebeurt er bij onderbesteding en winst met de subsidie? Bij meer dan 10% onderbesteding (overcompensatie) op de subsidiebeschikking voor de geleverde diensten, bestaat de mogelijkheid achteraf een bedrag in mindering te brengen bij de jaarlijkse subsidievaststelling. Het subsidiebedrag zal navenant worden verlaagd. Bij vaststelling van de subsidie worden eventuele winsten uit niet-gesubsidieerde activiteiten van het Achterhoeks Energieloket B.V. gerapporteerd én aangewend voor de doelstelling van het Achterhoeks Energieloket B.V. 3.2. Kunnen BTW kosten een risico vormen? Nee, in de subsidieverordening verbonden aan de DAEB aanwijzingsbesluit is opgenomen dat de genoemde bedragen zonder BTW worden verstrekt met inachtneming van de Wet op de omzetbelasting 1986. In geval van fiscaal belaste activiteiten zoals bijvoorbeeld individueel advies aan inwoners zal het Achterhoeks Energieloket daarover met de fiscus afspraken moeten maken. 4.1. Kan de directeur van het energieloket zomaar subsidie aanvragen namens de gemeente? Nee, het energieloket vraagt vooraf overeenstemming met de gemeente over de besteding van die betreffende subsidie. Uitvoering Kosten In de gemeentebegroting is tot en met 2024 voorzien in een budget van 0,99 euro per inwoner per jaar voor het energieloket.

Daarnaast voorzag én voorziet de provincie Gelderland ook voor 2021 in een subsidieregeling van 0,5 Euro per inwoner. Na 10 november 2020 zal GS van de provincie Gelderland besluiten over een meerjarige subsidieregeling voor Gelderse energieloketten tot en met 31 december 2024. Met het DAEB aanwijzingsbesluit wordt voorzien in het basispakket en is het pluspakket optioneel voor de deelnemende gemeenten. Door de DAEB constructie is er meer én rechtmatig financiële armslag mogelijk dan via opdrachtverlening. In geval van niet besteden van subsidiegelden voor enig jaar is het AGEM Energieloket BV onder de DAEB, toegestaan een overcompensatie (onderbesteding) van maximaal 10% te gebruiken in het daarop volgende boekjaar. In de subsidie verordening verbonden aan de DAEB aanwijzingsbesluit is opgenomen dat de genoemde bedragen zonder BTW worden verstrekt met inachtneming van de Wet op de omzetbelasting 1986. Jaarlijks legt Achterhoeks Energieloket B.V. voor 1 april verantwoording af over de geleverde diensten met een evaluatie en boekhoudkundige controle over het voorgaande boekjaar door een onafhankelijke accountant. AGEM Energieloket doet elk jaar voor 1 oktober een voorstel voor de invulling en kosten van het basis- en pluspakket voor het volgende boekjaar Planning en communicatie Het DAEB aanwijzingsbesluit wordt gedurende 6 weken ter inzage gelegd.

Bekendmaking geschiedt via de gebruikelijke kanalen. De gemeente Doetinchem zorgt voor de publicatie in de Staatscourant. Na besluitvorming wordt AGEM Energieloket B.V., Achterhoek Onderneemt Duurzaam, de Achterhoekse woningcorporaties en regio Achterhoek geïnformeerd over dit besluit. Evaluatie Het Energieloket legt jaarlijks verantwoording af aan de gemeenten door middel van een inhoudelijk en financieel evaluatieverslag over de besteding van de subsidie. Dit verslag wordt voor het eind van het 2e kwartaal van het jaar volgend op het subsidiejaar aan de colleges gerapporteerd door Achterhoeks Energieloket B.V. Bijlagen 1. Notitie Uitvraag Energieloket 2020-2022 2. Plan van aanpak Achterhoeks Energieloket 2020-2022 (aangepaste versie van na 18 maart door Achterhoeks Energieloket B.V.) 3. Aanwijzingsbesluit DAEB voor uitvoering van een gemeentelijk energieloket door de Achterhoeks Energieloket B.V. 2021-2023 4. Tekst ter inzagelegging DAEB besluit Achterhoeks Energieloket B.V. 5. Beschikking subsidieverlening Achterhoeks Energieloket B.V. 2021

59482-2020:219224

5

6. Mandatering directeur Achterhoeks Energieloket B.V. voor subsidieaanvragen namens regiogemeenten 7. Intentiebrief aan Achterhoeks Energieloket B.V. continuering energieloket 2021 8. Jaarrapportage Energieloket 2019 9. Vertrouwelijk advies Staatsteun en aanbesteding AGEM van Dirkzwager advocaten 10. Kwaliteitscriteria energieloketten

59482-2020:219224

6

bezoek Varsseveldseweg 2 7131 BJ Lichtenvoorde post Postbus 17 7130 AA Lichtenvoorde telefoon (0544) 39 35 35 e-mail gemeente@oostgelre.nl internet www.oostgelre.nl KvK-nummer 092.12.525 BTW-nummer NL 8135.86.008.B01 IBAN NL61 BNGH 0285 0450 08

Achterhoeks Energieloket B.V. G. Ydema Raadhuisstraat 25 7001 EX DOETINCHEM

Datum 24 november

Zaaknummer

Uw brief van

Uw kenmerk

Behandeld door Marcel Reintjes

Doorkiesnummer (0544) 39 35 06

Onderwerp

Subsidie 2021 Achterhoeks Energieloket B.V. Beste meneer Ydema, U heeft subsidie aangevraagd voor activiteiten van de Achterhoeks Energieloket B.V. voor het jaar 2021 in de gemeente Oost Gelre. Naar aanleiding van deze aanvraag berichten wij u als volgt. Wij verlenen subsidie voor het uitvoeren van het energieloket in 2021 Op grond van het DAEB-aanwijzingsbesluit voor uitvoering van een gemeentelijk energieloket door de Achterhoeks Energieloket B.V. 2021-2023 én de “Algemene subsidieverordening gemeente Oost Gelre” verlenen wij u hierbij een subsidie voor de periode van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2021. 1. Wij verlenen subsidie voor een bedrag van maximaal € 29.331,-- voor de uitvoering van het basispakket. Dit bedrag wordt onder de voorwaarde verleent van de toekenning van de subsidie van de provincie Gelderland voor 2021 a € 0,50 per inwoner. Het betreft het uitvoeren van het basispakket en de pluspakket (optioneel) zoals hierna beschreven. Dit omvat het verzorgen van bewustwording, communicatie, diensten en advies ten behoeve van energiebesparing en gebruik van duurzame energie in de gebouwde omgeving in de Achterhoek ten behoeve van de deelnemende gemeenten Doetinchem, Winterswijk, Montferland, Oude-IJsselstreek, Berkelland, Bronckhorst, Aalten en Oost-Gelre.

Doelgroep zijn de inwoners en huurders van de Achterhoek waaronder specifiek de 148.500 gebouweigenaren (waarvan het merendeel 131.000 woningen). Zij worden ontzorgt door voorlichting, diensten en advies over energiebesparing en het gebruik van duurzame energie in de gebouwde omgeving. U blijft zich inzetten voor het aangaan en versterken van samenwerkingsverbanden met de deelnemende gemeenten, (particuliere) partijen en bestaande structuren waaronder stichting Achterhoek onderneemt duurzaam (AOD) en woningbouwcoöperaties verenigd in de ACO en regio Achterhoek. Een kopie van de “Algemene subsidieverordening Oost Gelre” is ter informatie bijgevoegd. Welke voorwaarden verbinden wij aan ons besluit? Aan deze beschikking tot subsidieverlening verbinden wij een aantal voorwaarden. Deze voorwaarden zijn: 1. Jaarlijks voor 1 oktober zal de Achterhoeks Energieloket B.V. een aanvraag beschikking subsidieverlening indienen voor het daarop volgende jaar. In deze aanvraag wordt ingegaan op de in het kader van het basis- en eventueel pluspakket te verrichten activiteiten. 2. De activiteiten waarvoor subsidie wordt verleend zullen naar beste vermogen worden verricht waarbij u zich zal inspannen om tot het voor de gemeenten gewenste resultaat te komen en daarnaast een hoge mate van klanttevredenheid binnen de doelgroep te bewerkstelligen. 3. De Achterhoeks Energieloket B.V.

ondersteunt de volledige klantreis en zet zich maximaal in voor een toegankelijk, onafhankelijk en deskundig functionerend gemeentelijk energieloket waarbij het 12695-2020:824644

belang van de doelgroep als hiervoor genoemd centraal staat. Er wordt gestreefd naar een integrale benadering waarbij koppelkansen zo veel mogelijk worden benut. 4. De Achterhoeks Energieloket B.V. is fysiek, en telefonisch op werkdagen tussen 9.00 en 17.00u bereikbaar. Ook is het Energieloket digitaal bereikbaar. 5. De Achterhoeks Energieloket B.V. biedt een basispakket aan dienstverlening aan waarbij minimaal levering van de volgende voor alle gemeenten verplichte producten en diensten zijn inbegrepen: o Loketfunctie; o Energiecoaches; o Informatie- en adviesdiensten, en o Bewustwording en communicatie aan de doelgroep. 6. De Achterhoeks Energieloket B.V. zorgt jaarlijks voor een evenredige spreiding van haar activiteiten in het kader van het basispakket over de deelnemende gemeenten. 7. De Achterhoeks Energieloket B.V. biedt een optioneel pluspakket aan als dienstverlening voor de gemeente Oost Gelre; 8. De Achterhoeks Energieloket B.V. voldoet aan de doelstelling om: o Jaarlijks minimaal 33% van de doelgroep te bereiken via het basispakket, en o Jaarlijks te streven naar het treffen van energiebesparende en/of duurzame energieopwekkende maatregelen bij minimaal 10% van de doelgroep. 9. De Achterhoeks Energieloket B.V. voldoet aan de landelijke kwaliteitscriteria voor energielokketen d.d.

2 september 2020 opgesteld door het platform verenigde energieloketten, BZK, RVO, NVDE en Milieu Centraal. 10. De Achterhoeks Energieloket B.V. streeft naar het realiseren van aantrekkelijke proposities voor gebouweigenaren, wijken en buurten door samenwerking tussen advies-, bouw- en installatiebedrijven, Achterhoek onderneemt duurzaam (ADO) en woningbouwcoöperaties uit de Achterhoek (ACO) te stimuleren. 11. De Achterhoeks Energieloket B.V. zal met het basispakket schaalvoordelen qua inkoop voor de gemeenten zo veel mogelijk benutten waardoor lokaal maximaal kan worden ingezet op kwaliteit en een persoonlijke benadering van de doelgroep. 12. Op de besteding van subsidiegelden bij derden dient het inkoop- en aanbestedingsbeleid van de gemeente Oost Gelre in acht te worden genomen. Dit betekent dat bij het met subsidiegelden op de markt zetten van een opdracht de volgende uitgangspunten worden gehanteerd: a. Er moet zo doelmatig mogelijk worden ingekocht en aanbesteed; b. De kosten die gemoeid zijn met een aanbesteding (transactiekosten) moeten in een redelijke verhouding staan tot de kosten van het aan te besteden werk, levering of dienst; c. De inkoop moet objectief en transparant zijn. Hiermee wordt bedoeld dat een aanbestedingsprocedure inzichtelijk is door het stellen van heldere en duidelijke criteria voor selectie en gunning; d.

Dat bij inkoop en aanbesteding hogere regelgeving (bijv. Europese richtlijnen) wordt nageleefd. 13. In geval persoonsgegevens tussen de Achterhoeks Energieloket B.V. en gemeenten worden uitgewisseld wordt voldaan aan de eisen van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) . Indien nodig sluit de Achterhoeks Energieloket B.V. verwerkersovereenkomsten met de gemeente Oost Gelre dan wel derden in dat verband. 14. De websites van de Achterhoeks Energieloket B.V. voldoen aan de wettelijke eisen voor overheidswebsites met betrekking tot digitale toegankelijkheid. 15. Indien zich ten aanzien van de uitvoering van de activiteiten wijzigingen voordoen (zoals overbesteding) dan wel vooraf geplande activiteiten niet haalbaar zijn, worden het college van BenW van de gemeente Oost Gelre terstond hiervan in kennis gesteld. 16. In geval van meer dan 10% overcompensatie (onderbesteding) voor het lopend boekjaar ontstaat worden het college van BenW van de gemeente Oost Gelre hier tijdig dat wil zeggen voor 1 november van dat boekjaar in kennis gesteld (zie art. 5 van het DAEB-aanwijzingsbesluit voor uitvoering van een gemeentelijk energieloket door de Achterhoeks Energieloket B.V. 2021-2023). 17. Bij vaststelling van de subsidie worden eventuele winsten uit niet gesubsidieerde activiteiten van de Achterhoeks Energieloket B.V.

gerapporteerd én aangewend voor de doelstelling van de Achterhoeks Energieloket B.V.. Het subsidiebedrag zal navenant worden verlaagd. 18. Subsidies bij andere overheden kunnen door de Achterhoeks Energieloket B.V. worden aangevraagd via het mandaatbesluit na af- en instemming met de gemeente Oost Gelre. Op deze subsidies zijn de voorwaarden van deze subsidiebeschikking en het DAEB-aanwijzigingsbesluit voor uitvoering van een gemeentelijk energieloket door de Achterhoeks Energieloket B.V. 20212023 van toepassing. 12695-2020:824644

2

Hoe wordt het subsidiebedrag aan u overgemaakt? 1. Het hiervoor genoemde (voorschot) subsidiebedrag wordt aan u ineens overgemaakt tussen 1 november voor het boekjaar en 1 maart van het jaar waarop de subsidie betrekking heeft door overmaking naar bankrekeningnummer NL77RABO0316781754 onder vermelding van het bedrag voor het basispakket van het betreffende jaar vermeerderd met het bedrag voor het pluspakket van het betreffende jaar. 2. De genoemde bedragen in deze beschikking zijn zonder BTW conform de Wet op de omzetbelasting 1986. De gemeente zal genoemde bedragen overmaken zonder BTW. Indien er een geschil ontstaat tussen de Achterhoeks Energieloket B.V. en de Belastingdienst rondom afdrachten BTW dan is de gemeente niet aansprakelijk voor de eventuele alsnog te betalen BTW. 3. De subsidie wordt door ons jaarlijks voor 1 juli vastgesteld na het ontvangen van de verantwoording. Monitoring 1. De Achterhoeks Energieloket B.V. verstrekt op kwartaalbasis aan het college van BenW een voortgangsrapportage met een verslag van de klantreis. 2. De Achterhoeks Energieloket B.V. maakt gebruik van een klantvolgsysteem en een monitoringssysteem. Hoe moet u de subsidie aan het einde van de periode verantwoorden? 3.

Jaarlijks voor 1 april dient u de besteding over het in de beschikking tot subsidieverlening genoemde bedrag over het daaraan voorafgaande jaar te verantwoorden aan het college van BenW via een aanvraag tot subsidievaststelling. Deze aanvraag bevat: a. Een inhoudelijk verslag waaruit blijkt in hoeverre de gesubsidieerde activiteitenzijn verricht en hoeverre deze al dan niet voldoen aan de eerder genoemde doelstelling evenals een evaluatie waaruit blijkt ten aanzien van welke activiteiten in het opvolgende jaar worden gestopt, gewijzigd of verbeterd. b. Een overzicht van de gesubsidieerde activiteiten en de hieraan verbonden uitgaven en inkomsten (financieel verslag of jaarrekening); c. Een balans van het afgelopen subsidietijdvak met een toelichting daarop, en d. Een controleverklaring opgesteld door een onafhankelijke accountant. 4. De subsidie van het voorgaande kalanderjaar wordt door ons per 1 juli vastgesteld op basis van daadwerkelijk door u gemaakte kosten ter uitvoering van de in deze beschikking genoemde activiteiten. Het College van BenW kan na monitoring en controle het toegekende subsidiebedrag herzien (zie artikel 5 van het DAEB-aanwijzingsbesluit voor uitvoering van een gemeentelijk energieloket door de Achterhoeks Energieloket B.V. 2021-2023).

Relatie met DAEB-aanwijzingsbesluit Bij deze beschikking tot subsidieverlening hoort het DAEB-aanwijzingsbesluit voor uitvoering van een gemeentelijk energieloket door de Achterhoeks Energieloket B.V. 2021-2023. Dit aanwijzingsbesluit maakt onlosmakelijk onderdeel uit van deze beschikking tot subsidieverlening. Burgemeester en wethouders van de gemeente Oost Gelre,

Jeroen Heerkens Gemeentesecretaris

12695-2020:824644

Annette Bronsvoort Burgemeester

3

U kunt bezwaar maken Bent u het niet eens met dit besluit? Dan kunt u hiertegen bezwaar maken. Zorgt u ervoor dat u dat doet binnen 6 weken na de datum van dit besluit. U kunt bezwaar maken volgens de Algemene wet bestuursrecht. Wat staat er in uw bezwaar? Zet in uw bezwaar in ieder geval: - uw naam en adres; - de datum van uw bezwaar; - een omschrijving van het besluit waar u bezwaar tegen maakt (u kunt bijvoorbeeld een kopie van een brief of publicatie meesturen. Of u noemt de datum van de publicatie of de datum en het kenmerk van de brief); - waarom u het niet eens bent met ons besluit; - uw handtekening. Naar wie stuurt u het bezwaar op? U stuurt het bezwaar aan het college van burgemeester en wethouders. Het adres is: Postbus 17 7130 AA Lichtenvoorde Zet u links bovenaan de envelop en de brief het onderwerp ‘bezwaarschrift’? Wij kunnen uw bezwaar dan sneller verwerken. Let op: u kunt geen bezwaar sturen via e-mail. De gemeente Oost Gelre heeft een onafhankelijke commissie voor bezwaarschriften. Uw bezwaar wordt ter advisering voorgelegd aan deze commissie. U kunt een voorlopige voorziening aanvragen Maakt u bezwaar tegen dit besluit? Dan blijft het besluit gelden. Heeft dit voor u op korte termijn gevolgen? En wilt u hier iets tegen doen? Dan kunt u de rechtbank vragen om een voorlopige voorziening. Dit kunt u alleen doen als u bezwaar heeft gemaakt.

U vraagt een voorlopige voorziening aan door een brief te sturen aan de Rechtbank Gelderland. Het adres is: Postbus 9030 6800 EM Arnhem

12695-2020:824644

4

ADVIES Aan Van Inzake Datum

: : : :

Patrick Fuijk, Beleidsmedewerker Control & Advies, gemeente Doetinchem Sjaak van der Heul en Charlotte Gerrits, advocaten VERTROUWELIJK - Staatssteun en aanbesteding AGEM 31 augustus 2020

I

INLEIDING

1.

Wij begrepen dat: - de gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk (hierna gezamenlijk: de Gemeenten) het Achterhoeks Energieloket B.V. (hierna: Energieloket) hebben aangewezen als het energieloket voor hun regio (ook wel de Achterhoek). - De Gemeenten kunnen bij Energieloket afnemen een basispakket of een pluspakket. Deze pakketten variëren van gratis adviesdiensten tot professionele coaches (tegen betaling). - De kosten voor het basispakket van het Energieloket voor 2020 bedragen circa EUR 444.000,--. De kosten voor het pluspakket zijn afhankelijk van de keuzes die daarin door de Gemeenten worden gemaakt. De kosten voor het pluspakket (zoals omschreven in Bijlage 6 bij het Plan 2020-2022) bedragen EUR 640.000,---. Het is aannemelijk dat het steunbedrag ter uitvoering van de DAEB voor 2020 in totaal circa EUR 1.084.000,-- bedraagt. - De Gemeenten hebben het voornemen om subsidie te verstrekken voor het basispakket. De kostenverdeling zal aan de hand van het aantal inwoners worden bepaald; het plan is dat elke gemeente jaarlijks per inwoner EUR 0,99 bijdraagt. Wij gaan er aldus van uit dat bij iedere gemeente het bevoegde gezag (afzonderlijk) een subsidiebesluit neemt ter financiering van de diensten van het Energieloket ten behoeve van haar ingezetenen.

Wij nemen daarbij aan dat de colleges van B&W het besluit tot subsidiëren van het Energieloket nemen. [CHECK Gemeenten: uit de stukken volgt niet duidelijk hoe subsidievaststelling precies gaat plaatsvinden. Wij gaan er nu van uit dat iedere gemeente afzonderlijk een subsidiebesluit neemt en het Energieloket voor het eigen grondgebied aanwijst.] - De Gemeenten hebben geconstateerd dat een groot deel van de activiteiten bestaat uit informatie- en adviesdiensten waarvoor geen verdienmodel mogelijk is. Uitgangspunt is dat er in de toekomst subsidie nodig zal blijven voor de onafhankelijke informatie- en adviesdiensten van het basispakket. Daarnaast zijn er de afgelopen jaren andere financieringsbronnen gevonden zoals provinciale subsidie en subsidies van de VNG en Ministerie van BZK, waarmee het Energieloket als energieloket zich verder heeft kunnen ontwikkelen.

pagina 2

2.

De Gemeenten hebben aan ons de vraag voorgelegd of wij (i) een globale controle kunnen uitvoeren over een eerder advies van Lysias Advies d.d. 10 januari 2020, (ii) kunnen adviseren over een eventuele aanbestedingsplicht (iii), voor zover nodig een concept DAEB-besluit met motivering kunnen opstellen.

II

SAMENVATTING

3.

Anders dan Lysias Advies vinden wij het goed verdedigbaar dat de subsidie geen staatssteun oplevert vanwege het ontbreken van gevolgen voor de handel tussen lidstaten. Wij adviseren desondanks om zekerheidshalve ervan uit te gaan dat sprake is van staatssteun.

4.

Wij zijn - evenals Lysias Advies - van oordeel dat de gemeenten deze staatssteun met een beroep op het DAEB Vrijstellingsbesluit van melding bij de Europese Commissie kunnen uitzonderen. Daartoe dienen de gemeenten het Energieloket conform de vereisten uit het DAEB Vrijstellingsbesluit te belasten met de uitvoering van de DAEB het energieloket (een DAEB-aanwijzingsbesluit).

5.

Wij raden aan dat de gemeenten als middel voor het DAEB aanwijzingsbesluit de respectievelijke subsidiebesluiten gebruiken die zij ten gunste van het Energieloket beogen te nemen. Dan kunnen zij beide (subsidie en aanwijzing) met één bestuurlijke handeling regelen. Bij dit advies hebben wij daarom gevoegd een concept van een tekst die de gemeente kunnen gebruiken als onderdeel van hun subsidiebesluiten.

6.

Van belang is dat de gemeenten als tegenprestatie voor de subsidie geen in rechte afdwingbare verplichtingen opleggen aan het Energieloket. In dat geval zou onverhoopt sprake kunnen zijn van een overheidsopdracht die de gemeenten in dat geval in strijd met een Europese aanbestedingsplicht gunnen. Het is evenwel mogelijk om in het subsidiebesluit voorwaarden aan de subsidie te verbinden en het bedrag deels terug te vorderen / niet uit te keren als het Energieloket niet (volledig) aan die voorwaarden voldoet. In dat geval is er geen sprake van een afdwingbare tegenprestatie en dus geen overheidsopdracht. Voor AGEM is er dan alsnog een stevige prikkel om aan voorwaarden te voldoen omdat zij niet zonder de bijdrage van de gemeenten kan (er is immers sprake van marktfalen).

III

STAATSSTEUN

Juridisch kader 7.

Er is geen sprake van staatssteun als het verstrekte voordeel een bagatel is (op grond van de de minimisverordening of de DAEB de minimisverordening). Op grond van de DAEB de

pagina 3

minimisverordening kan aan ondernemingen die zijn belast met een DAEB een voordeel worden verschaft van maximaal EUR 500.000,-- over drie belastingjaren terwijl op grond van de reguliere de minimisverordening aan ondernemingen die niet zijn belast met de uitvoering van een DAEB slechts een voordeel mag worden verschaft van EUR 200.000,-over drie belastingjaren. 8.

Gelet op de geraamde omvang van de subsidie (jaarlijks circa EUR 1.084.000,--) gaan wij ervan uit dat de subsidie aan het Energieloket over drie belastingjaren (2020 - 2022), meer zal zijn dan EUR 500.000,-- en dus geen beroep kan worden gedaan op de (DAEB) de minimisverordening.

9.

Bij overschrijding van de bagateldrempels uit de de minimisverordening of DAEB de minimisverordening wordt staatssteun verstrekt in de zin van artikel 107 lid 1 van het Verdrag betreffende de werking van de EU indien (i) met behulp van staatsmiddelen een (ii) voordeel wordt verschaft aan (iii) een of meer ondernemingen waardoor (iv) de mededinging alsmede (v) de handel tussen lidstaten van de EU wordt beïnvloed.

10. Het zijn cumulatieve voorwaarden dus indien aan een van de voorwaarden niet wordt voldaan, is van staatssteun geen sprake. 11. Het is in beginsel verboden staatssteun te verlenen voordat het voornemen daartoe is gemeld bij de Europese Commissie en zij haar goedkeuring heeft gegeven. Melding van staatssteun is echter niet nodig, indien een beroep kan worden gedaan op een vrijstelling. In dit geval is het DAEB Vrijstellingsbesluit van belang. Wel of geen staatssteun? Beïnvloeding handel tussen lidstaten? 12. Wij achten evenwel niet aannemelijk dat de subsidie staatssteun oplevert. Alleen steun die het handelsverkeer tussen de lidstaten van de EU kan beïnvloeden, is staatssteun. Wij schatten het reeds in dat het goed verdedigbaar is dat de door ons geadviseerde subsidieconstructie geen beïnvloeding van de handel tussen de lidstaten oplevert. 13. De Europese Commissie en het Hof van Justitie passen het staatssteunvereiste van beïnvloeding van de tussenstaatse handel restrictief toe. Wanneer staatssteun de positie van een onderneming versterkt ten opzichte van andere ondernemingen die actief zijn in het handelsverkeer binnen de Unie, leidt dit doorgaans ook tot beïnvloeding. 14. In diverse recente zaken waar de steunmaatregel een lokaal karakter had, heeft de Europese Commissie evenwel vastgesteld dat bevoordeling van een onderneming de

pagina 4

handel tussen lidstaten niet beïnvloedt. Daarvoor gelden naar het oordeel van de Europese Commissie drie cumulatieve en samenhangende criteria: (i)

de begunstigde onderneming levert goederen of diensten in een beperkt gebied binnen een lidstaat; (ii) het is onwaarschijnlijk dat klanten uit andere lidstaten erdoor worden aangetrokken; en (iii) het is aannemelijk dat het voordeel een niet meer dan marginaal effect zal hebben op de voorwaarden voor grensoverschrijdende investeringen, ofwel de begunstigde gebruikt het voordeel niet in een andere lidstaat, of - vice versa – het voordeel weerhoudt een onderneming uit een andere lidstaat niet om in Nederland (Achterhoek) vergelijkbare diensten aan te bieden. 15. Het Gerecht van de EU en nationale (lagere) rechters hebben deze criteria inmiddels bevestigd. Anders dan Lysias Advies zien wij daarin voldoende aanknopingspunten voor de gemeenten om te betogen dat de subsidies aan het Energieloket geen staatssteun opleveren. Ad i) Beperkt geografisch gebied 16. De activiteiten van het Energieloket zijn geografisch beperkt tot de Achterhoek. Dit is een duidelijk afgebakend en beperkt gebied binnen Nederland, waardoor de kans op verstoring van de interstatelijke handel beperkt is. De geografische beperking blijkt tevens uit het statutaire doel van het Energieloket. Ad ii) Dienst voorbehouden aan inwoners Achterhoek 17. Enkel de inwoners van de Gemeenten kunnen aanspraak maken op de dienstverlening van het Energieloket.

Daarmee is het onwaarschijnlijk dat de activiteiten van het Energieloket inwoners uit andere lidstaten aantrekken. Verder blijkt niet dat de activiteiten gericht zouden zijn op het aantrekken van ingezetenen uit andere lidstaten. Zo is bijvoorbeeld de website van het energieloket enkel in het Nederlands beschikbaar en is de daarop beschikbare inhoud specifiek afgestemd op de inwoners van de Gemeenten. 18. De Europese rechter hecht in de praktijk veel belang aan het lokale aspect van de gesubsidieerde dienst. Zo is steun ten behoeve van een Sloveense jachthaven verenigbaar met de interne markt verklaard, onder meer omdat het merendeel van de ligplaatsen was bestemd voor permanente bewoners uit de regio. In dit opzicht is deze casus vergelijkbaar met die van het Energieloket. De verschillende diensten die het Energieloket aanbiedt en faciliteert zijn exclusief voorbehouden aan de inwoners van de Gemeenten.

pagina 5

Ad iii) Beperkte omvang 19. In de recente beschikkingspraktijk achtte de Commissie steunmaatregelen van grotere omvang verenigbaar met de interne markt, gelet op het zuiver lokale karakter van de betreffende dienst en de marginale invloed op het grensoverschrijdend handelsverkeer. Een voorbeeld daarvan is investeringssteun aan de haven in Lauwersoog ter hoogte van EUR 3,3 miljoen die geen staatssteun was. 20. Ook de omvang van de doelgroep van het Energieloket geeft een handvat om te betogen dat invloed op de tussenstaatse handel ontbreekt. Wij hebben begrepen dat het totale aantal woningen waarop de activiteiten zijn gericht is beperkt tot circa 62.000. Het geschatte aantal huishoudens dat daadwerkelijk energiebesparende maatregelen ontvangt de aankomende drie jaar, is 14.850. 21. In een vergelijkbare casus waar een Duitse overheidsonderneming kosteloos advies gaf aan individuen en kleinschalige lokale ondernemingen, vormde het beperkte aantal inwoners (19.000) dat de gebruik kon maken van de dienst een belangrijke aanwijzing voor de afwezigheid van een interstatelijk effect. In het verlengde hiervan blijkt dat de aard van de dienst van het Energieloket (economische en duurzaamheidsadviezen aan lokale huiseigenaren) zich niet goed leent voor beïnvloeding van de handel tussen lidstaten.

Niet aannemelijk is dat de voorgestelde subsidieconstructie buitenlandse energieadviesbureaus ervan weerhoudt zich op de Nederlandse markt te begeven. Aanwijzen DAEB Vereisten DAEB Vrijstellingsbesluit 22. Evenals Lysias Advies adviseren wij zekerheidshalve om een beroep te doen op het DAEB Vrijstellingsbesluit. In aanvulling op de advies van Lysias Advies, hebben wij hieronder de procedurele stappen praktisch uiteengezet. 23. Op basis van het DAEB Vrijstellingsbesluit kan staatssteun tot een jaarlijks bedrag van EUR 15 miljoen rechtmatig zonder melding worden verstrekt aan de onderneming die met de uitvoering van de DAEB is belast (maximaal tien jaar). Daarbij mogen de uitgaven aan de DAEB niet hoger zijn dan nodig om de kosten van de uitvoering van de DAEB te dekken, waarbij de rekening wordt gehouden met de opbrengsten van de DAEB en een redelijke winst voor het Energieloket. 24. Uit de stukken blijkt dat de Gemeenten voornemens zijn om het Energieloket te subsidiëren tot 2022. Hoewel het energieloket beschouwd wordt als een geschikt instrument om het energiedoel in 2030 te behalen, blijkt niet uit de stukken dat de

pagina 6

Gemeenten voornemens zijn om reeds verplichtingen aan te gaan later dan 2022. Wij raden de gemeenten aan om het Energieloket voor de duur van de beoogde subsidie (dus drie jaar aan te wijzen met de uitvoering van de DAEB het energieloket). 25. Indien een deel van de activiteiten van het Energieloket niet kwalificeren als DAEB, dan mogen op grond van het DAEB Vrijstellingsbesluit enkel de kosten voor DAEB door de Gemeenten worden gefinancierd en (dus) niet de overige activiteiten. Uit het aanwijzingsbesluit zal dan moeten volgen dat het Energieloket een gescheiden boekhouding hanteert en erop toeziet dat de subsidie uitsluitend wordt gebruikt voor de uitvoering van de DAEB. Gelet op de activiteiten van het Energieloket als energieloket achten wij het verdedigbaar dat de Gemeenten alle activiteiten van het Energieloket als DAEB aanwijst. Dat bespaart de gemeenten en het Energieloket (onnodige) administratieve belasting. 26. Bij een beroep op het DAEB Vrijstellingsbesluit hoeven de Gemeenten de steun niet te melden bij de Europese Commissie. De Gemeenten dienen wel één keer per twee jaar aan de Europese Commissie te rapporteren over steun die zij op basis van het DAEB Vrijstellingsbesluit hebben verleend. De Gemeenten zal dan worden gevraagd te rapporteren over de twee voorgaande jaren.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Europa decentraal zullen hier – waarschijnlijk - in maart 2022 over berichten. De rapportage ziet dan op de periode 2020-2021. 27. Teneinde te kunnen voldoen aan deze rapportageverplichting, dienen de Gemeenten voorafgaand aan subsidieverlening een kennisgeving te doen bij Europa Decentraal. De kennisgeving is geen voorwaarde voor de rechtmatige verstrekking van de subsidie op grond van de DAEB-Vrijstelling. Omdat de gemeenten wel iedere twee jaar via Europa Decentraal moeten rapporteren, is het evenwel raadzaam om BZK/Commissie alvast in te lichten voordat de gemeente de subsidie verstrekken. Dit om het risico van discussie achteraf te beperken. 28. Om een beroep te kunnen doen op het DAEB Vrijstellingsbesluit is vereist dat de Gemeenten alle vereiste procedurele stappen volgen, waaronder het aanwijzen van de DAEB. Uit hoofd van het DAEB Vrijstellingsbesluit zullen de Gemeenten een aanwijzingsbesluit moeten nemen waarin zijn beschreven: de inhoud (namelijk de exploitatie van een energieloket) en de duur van de DAEBverplichting (welke niet meer dan tien jaar mag bedragen).

In dat kader geven wij in overweging om in het DAEB aanwijzingsbesluit een ruime beschrijving op te nemen en voor de inhoud van de verplichtingen (ook) te verwijzen naar de statuten (en het statutaire doel) van het Energieloket; de betrokken onderneming (het Energieloket) en, in voorkomend geval, het betrokken grondgebied (het grondgebied van een gemeente of van de Gemeenten);

pagina 7

-

-

-

-

de aard van alle uitsluitende of bijzondere rechten die de onderneming door het toewijzende overheidsorgaan zijn verleend, zijnde het bijzondere recht van het Energieloket om voor de Gemeenten het energieloket te exploiteren; een beschrijving van het compensatiemechanisme en de parameters voor berekening, monitoring en herziening van de compensatie (dit kan worden vastgelegd in de subsidievoorwaarden); de regelingen om eventuele overcompensatie te vermijden en terug te vorderen (bijvoorbeeld uit hoofde van de subsidietitel uit de Awb of door middel van een uitvoeringsovereenkomst met het Energieloket), en een verwijzing naar het DAEB Vrijstellingsbesluit.

DAEB aanwijzingsbesluit 29. De Gemeenten hebben veel beoordelingsvrijheid om een dienst al dan niet te kwalificeren en te omschrijven als DAEB. Het feit dat particuliere partijen ook bepaalde werkzaamheden (zoals energieadvies) aanbieden, hoeft er niet aan in de weg te staan dat de activiteit door de Gemeenten wordt aangewezen als DAEB. Daarvan kan namelijk sprake zijn als de activiteit niet op bevredigende wijze wordt aangeboden door de markt, bijvoorbeeld omdat niet voldoende woningeigenaren worden bereikt met de activiteiten omdat het voor hen te duur is. 30. Een DAEB aanwijzingsbesluit is in principe vormvrij en het College van B&W van iedere betrokken gemeente kan het nemen bij wijze van een subsidiebesluit. Afhankelijk van het soort instrument dat de Gemeenten gebruiken om de dienst als DAEB aan te wijzen, zal het appellabel zijn. Dat betekent dat belanghebbenden in bezwaar en beroep kunnen aanvechten dat het energieloket geëxploiteerd door het Energieloket een DAEB is of bepaalde activiteiten van het Energieloket niet onder de DAEB vallen. Zorgvuldigheidsbeginsel 31. In het kader van het zorgvuldigheidsbeginsel moeten de Gemeenten rekening houden met de belangen van derden, waaronder (potentiële) concurrenten van het Energieloket en/of andere gegadigden voor de subsidie.

De toepassing van de zorgvuldigheidsverplichting wordt urgenter naarmate er meerdere partijen actief zijn in de Gemeenten die geïnteresseerd (kunnen) zijn in de subsidie dan wel concurrentie ondervinden van het Energieloket. 32. Als de Gemeenten vermoeden dat ook andere partijen geïnteresseerd zijn in de exploitatie van een energieloket, kan van de Gemeenten een zekere mate van voorafgaande transparantie worden verwacht. In dat geval kunnen de Gemeenten

pagina 8

overwegen om hun voornemen tot aanwijzing van het energieloket als DAEB te publiceren. 33. Naar onze inschatting motiveren de beschikbare onderliggende stukken voldoende: dat de exploitatie van een energieloket door het Energieloket het algemeen belang van de Gemeenten dient, welk algemeen belang het betreft en waarom de Gemeenten dat belang een algemeen belang vinden (bijvoorbeeld de energietransitie en het doel om anno 2030 energieneutraal te zijn. Zie Notitie uitvraag energieloket 2020-2022, p. 5.); de noodzaak (omschrijving van marktfalen, zie Notitie uitvraag energieloket 20202022, p. 9), subsidiariteit (waarom de aanwijzing het geschikte middel is) en proportionaliteit (dat het middel niet verder gaat dan noodzakelijk). Het is hierbij dan ook van belang te benadrukken welke bijdrage het energieloket levert aan het beschreven algemeen belang. Ook daarvoor biedt de Notitie uitvraag energieloket 2020 voldoende aanknopingspunten ; de gevolgen voor derden (bijvoorbeeld potentiële concurrenten van het Energieloket) EN dat het door de Gemeenten beschreven algemeen belang opweegt tegen het belang van derden. Hierbij is van belang dat het Energieloket met verschillende (particuliere) partijen de samenwerking zal aangaan. Bijvoorbeeld doordat het Energieloket verwijst naar partijen zoals Achterhoek Onderneemt Duurzaam, buurtcoaches, sociaal team en andere professionals.

Goed verdedigbaar is dat de aanwijzing positieve gevolgen zal hebben voor derden. Zie Notitie uitvraag energieloket 2020-2022, p. 7 en Bijlage 1 bij het Plan 2020-2022. IV

AANBESTEDING

34. De Gemeenten moeten een overheidsopdracht met een geraamde waarde ter hoogte van het beoogde als uitgangspunt Europees moeten aanbesteden. De beoogde subsidieverstrekking is evenwel niet aanbestedingsplichtig, indien die geen verplichtingen meebrengt voor het Energieloket die de gemeenten in rechte zou kunnen afdwingen. 35. Zonder in rechte afdwingbare verplichting is namelijk volgens de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie geen sprake van een overheidsopdracht, zodat de aanbestedingsregels – die immers uitsluitend zien op de gunning van overheidsopdrachten – niet van toepassing zijn. 36. Om te voorkomen dat onverhoopt toch in rechte afdwingbare verplichtingen ontstaan, raden wij aan om voor 2020 géén overeenkomst te sluiten met het Energieloket maar om de gewenste voorwaarden alleen als subsidievoorwaarden in de subsidiebeschikking te benoemen.