rv woonvisie 2023-2027

Raadsvoorstel Agendapunt Titel Fase Portefeuillehouder B&W-besluit

: : : : :

9 Woonvisie Oost Gelre 2023-2027 Ontwikkeling (blauw) Wethouder Porskamp 6 juni 2023

Inleiding De Woonvisie Oost Gelre 2023-2027 Ruimte voor groei geeft de ambities weer van de gemeente Oost Gelre op het gebied van wonen. Het is een bijzondere tijd omdat we van krimpgemeente naar groeigemeente zijn veranderd. Dit heeft grote consequenties voor onze lokale woonopgave. Daarnaast is er vanuit het Rijk en de provincie een woondeal geformuleerd die lokaal is vertaald in deze visie. Het doel van de woonvisie kan worden vertaald in drie heldere ambities: 1) voldoende woningen; 2) variatie in woningen; en 3) verduurzamen van de woningbouw. Gezien de tijd waarin we leven willen we dit in de vierde versnelling doen. De voornaamste opdracht van Oost Gelre is om voldoende betaalbare koop en huurwoningen te realiseren voor alle doelgroepen. Woningen die, met het oog op bevolkingsgroei, vergrijzing en het klimaat, bestand zijn voor de toekomst. Wij willen een gevarieerd, betaalbaar en levensbestendig woningaanbod dat past binnen onze duurzaamheidskaders. Deze ambities zijn tot stand gekomen in samenwerking met partners, initiatiefnemers, dorpsbelangenorganisaties, inwoners en andere overheden. Als gemeente realiseren we ons dat wonen een bewegelijk en veranderend werkgebied is waarbij iedere dag er anders uit kan zien. De beweeglijkheid kunnen we niet vooraf uitlijnen of voorspellen.

Het is voor ons belangrijk om de regie te houden en ons niet mee te laten slepen door de waan van de dag. Daarom stellen we kaders om onze ambities te bereiken. Deze kaders zijn strategisch en op hoofdlijnen gekozen om de ruimte te bieden voor flexibiliteit. Om onderweg kansen te benutten en waar nodig maatwerk toe te passen. Deze visie is daarom geen uitgestippelde routekaart. Het is een kompas die de richting aangeeft waardoor we in staat zijn onze eigen invulling te geven aan de lokale woonbehoefte. Daarbij sluiten we aan bij het coalitieakkoord en vertalen we dit naar een uitvoeringsprogramma. In samenwerking met onze partners willen we dat iedereen in Oost Gelre een passende woning kan vinden. Mogelijke beleidskeuzes 1. De woonvisie vast te stellen. 2. De woonvisie niet vast te stellen. Voorstel 1. De Woonvisie Oost Gelre 2023-2027 vast te stellen. Beoogd effect De woonvisie geeft invulling aan de gemeentelijk ambities rondom het vitaal wonen in Oost Gelre. De ambities zijn de leidraad voor de woonopgave 2023-2027. We willen dat iedereen een passende woning kan vinden die aansluit bij zijn of haar woonwensen en budget, nu en in de toekomst. -

Ambitie 1: Meer woningen bouwen ▸ Minimaal 895 woningen bouwen, met een geambieerd doel van 1.265 woningen bouwen Ambitie 2: Meer variatie in woningen ▸ Betaalbare en levensloopbestendige woningen bouwen Ambitie 3: Duurzaamheid, natuur en klimaat ▸ Klimaat adaptief en natuur inclusief bouwen

RAADSVOORSTEL 23625-2023

Argumenten 1.1. De ambities van de woonvisie sluiten aan bij de uiteengezette beleidskaders vanuit het Rijk en de provincie. Vanuit minister Hugo de Jonge is de Nationale Woonagenda voortgekomen. Deze woonagenda houdt in dat er een gelijk aandeel sociale huur (33%), betaalbare koop <€355.000 (33%) en vrije sector (33%) moet worden gebouwd. In de vastgestelde Regionale Woondeal hebben we om onze starters extra tegemoet te komen een extra categorie ‘goedkope koop’ <€250.000 toegevoegd. Daarnaast hebben we als regio Achterhoek met de rijksoverheid een afspraak gemaakt om tenminste 8390 woningen te bouwen tot en met 2030. De lokale opgave voor Oost Gelre houdt dat we minimaal 895 woningen moet bouwen. De ambitie van Oost Gelre is echter groter want we willen 1265 woningen realiseren. Dit is 130% boven de opgave. Hierbij is de 33% verdeling de leidraad voor onze nieuwe woningbouwplannen. 1.2. De ambities van de woonvisie sluiten aan bij de ontwikkelen van de woningmarkt. De woonvisie is op hoofdlijnen geformuleerd waardoor er rekening gehouden kan worden met de ontwikkelingen van de woningmarkt. Dit biedt ruimte voor flexibiliteit aangezien de kosten voor het bouwen van huizen zich niet laten voorspellen. De afgelopen tijd zijn er fluctueringen in huizenprijzen; is de rente voor hypotheken toegenomen en zorgt de oorlog in Oekraïne ervoor dat de bouwkosten ruimer uitvallen.

Dit komt bovenop twee recessiejaren in de bouw tijdens de coronapandemie. Hieruit blijkt dat de beweeglijkheid van de markt afhankelijk is van de stabiliteit van externe factoren. Op dit moment hebben deze factoren een uiterst negatief effect en drukt dit zijn stempel op (hoge) prijzen. Tegelijkertijd doen wij als gemeente ons uiterste best tegemoet te komen aan de vraag om meer balans in de markt te krijgen. 1.3. De woonvisie houdt rekening met de lokale woonbehoefte van inwoners van Oost Gelre. Vanaf 2010 kreeg de gemeente Oost Gelre de stempel van krimpgemeente. De krimp heeft minder doorgezet dan verwacht waardoor er, net als in andere gemeenten, bevolkingsgroei heeft opgetreden. De voornaamste redenen zijn dat mensen ouder worden en door een positief migratiesaldo. De stempel krimpgemeente had echter een negatief effect op onze woningbouwagenda en bouwcapaciteit. Desalniettemin groeit de bevolking in Oost Gelre niet evenredig. We zien dat het aandeel ouderen toeneemt terwijl het aandeel jongeren afneemt. Dit wordt vergrijzing genoemd. Wat het extra lastig maakt in Oost Gelre is dat niet alleen het aandeel jongeren afneemt maar dat ook het aandeel 75-plussers groeit waardoor de gemiddelde leeftijd van onze bevolking stijgt. Dit staat bekent als dubbele vergrijzing.

Er zijn extra handjes nodig om in de toekomst deze doelgroep van zorg te voorzien bovenop het bestaande tekort. Het is daarom van belang dat er genoeg levensloopbestendige woningen gebouwd worden zodat mensen lang thuis kunnen blijven wonen. Daarnaast moeten er voldoende woningen gebouwd worden voor jongeren en starters zodat zij in onze gemeente settelen. 1.4. De woonvisie houdt rekening met de ontwikkelingen op het gebied van klimaat adaptief en natuur inclusief bouwen. De opwarming van de aarde zorgt voor klimaatverandering, ook in Oost Gelre. Het is belangrijk om de gevolgen hiervan te beperken. Dit beleidsveld is nog volop in ontwikkeling waardoor de woonvisie op hoofdlijnen de kaders weergeeft. Als het gaat om nieuwe bouwprojecten maken we samen met onze partners strategische keuzes als het gaat om locaties en duurzaam bouwen. Aan de achterkant gaan we de samenwerking aan met inwoners en corporaties om wijken te verduurzamen en klimaat robuuster te maken. Als gemeente moedigen we het aan om innovatieve bouwmaterialen en bouwtechnieken toe te passen om hittestress, droogte en waterlast tegen te gaan.

Kanttekeningen 1.1. De economische effecten van de woningmarkt laten zich niet voorspellen. Dit zou toekomstig effect kunnen hebben op de financiële ruimte en haalbaarheid van onze projecten. We houden dit met onze partners in de gaten. 1.2. Vanuit regionale samenwerking wordt specifiek beleid over o.a. flexwonen, internationale medewerkers en small houses beslecht. Deze worden toegepast in de Regionale Woondeal en deze aanpak integreren we in ons lokale beleid. De gemeente Oost Gelre is een aantrekker in de beleidsvorming woningen te borgen voor internationale werknemers.

RAADSVOORSTEL 23625-2023

2

1.3. In samenwerking met sociale huurcorporaties Prowonen en de Woonplaats en onze zorgaanbieders (Careaz, Sius en Marga Klompé) wordt er in het kader van ambitie 2 – een thuis voor iedereen – een woonzorgvisie opgesteld. Dit wordt binnen regio 8HK afgestemd en waarvan een lokale adaptatie wordt gemaakt. Deze volgt begin 2024. 1.4. Het Rijk werkt aan duurzaamheidskaders en eisen voor woningbouw, wat effect kan hebben op het bouwbesluit met betrekking tot water en circulariteit. De woonvisie biedt ruimte voor inpassing en lokale adaptatie van deze ‘groene meetlat’.

Uitvoering Kosten Niet van toepassing. Planning De woonvisie wordt vastgesteld voor 5 jaar. De woonvisie is het referentiekader voor ons lokale uitvoeringsagenda. Daarnaast geeft het kaderstelling voor onze (bouw)partners. De uitvoeringsagenda wordt naar verwachting eind 2023 opgeleverd. Communicatie Publicatie op website Infographic in Elna en Groenlose gids Bekendmaking aan partners Woonvisie die actief onder de aandacht gebracht Toegankelijk en publieksvriendelijk Evaluatie De woonvisie wordt vastgesteld voor 5 jaar en kan na evaluatie worden bijgesteld. De woonvisie wordt halverwege geëvalueerd tenzij omstandigheden op de woningmarkt aanleiding geven om dit eerder te doen.

Bijlagen 1. Woonvisie (rapport en bijlagen) 2. Raadsbesluit

Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan.

Het college van de gemeente Oost Gelre, secretaris,

burgemeester,

J. Heerkens

A. Bronsvoort

RAADSVOORSTEL 23625-2023

3