rv waarborgfonds veiligheidsregios

Raadsvoorstel Agendapunt Titel

: :

Fase Portefeuillehouder B&W-besluit

: : :

12 Wensen en bedenkingen oprichting en deelname stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s Oriëntatie (groen) Burgemeester Bronsvoort 9 mei 2023

Inleiding Op 30 maart jl. heeft het Algemeen Bestuur (AB) van de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG) het principebesluit genomen tot het mede oprichten van en deelnemen aan een stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s, die dekking biedt voor in ieder geval de niet-verzekerbare aanspraken na dienstongevallen. Aan de oprichting van een stichting door het algemeen bestuur van een gemeenschappelijke regeling zijn enkele voorwaarden verbonden: - Ten eerste moet de gemeenschappelijke regeling in deze mogelijkheid voorzien. - Ten tweede moet met de oprichting van de stichting het openbaar belang worden gediend. - Ten derde moeten de raden van de deelnemende gemeenten het ontwerpbesluit toegezonden krijgen en in de gelegenheid worden gesteld om hun wensen en bedenkingen aan het AB van de VNOG mee te geven. Dit is op basis van artikel 31a, tweede lid van de Wet gemeenschappelijke regelingen. De Gemeenschappelijke regeling (GR) van VNOG voorziet sinds de wijziging van de regeling in 2022 in de mogelijkheid tot het oprichten van de stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s. Met dit voorstel wordt gevraagd om wensen en bedenkingen kenbaar te maken op het ontwerpbesluit tot oprichten en deelnemen aan waarborgfonds veiligheidsregio’s. Mogelijke beleidskeuzes 1.

Geen wensen en bedenkingen indienen op het voornemen van de VNOG tot oprichting van de stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s. 2. Wensen en bedenkingen indienen op het voornemen van de VNOG tot oprichting van de stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s. Voorstel 1. Geen wensen en bedenkingen in te dienen op het voornemen van de Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland tot oprichting van de stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s. Beoogd effect Het oprichten en deelnemen aan de Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio’s, die namens de VNOG, in ieder geval dekking biedt voor de niet-verzekerbare aanspraken als bedoeld in de Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen. Argumenten 1.1. De oprichting van de stichting past binnen het thema ‘Goedwerkgeverschap na dienstongevallen’. De Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio’s (RCDV) is enige tijd aan de slag met het thema ‘Goed werkgeverschap na dienstongevallen’. Ten tijde van de regionalisering van de brandweer zijn de aanspraken bij ongevallen, zoals die golden bij de gemeentelijke en regionale brandweren via nieuwe verzekeringspolissen samengevoegd. Hierbij is veelal geen bewuste afweging gemaakt rondom aanspraken bij ongevallen.

RAADSVOORSTEL 17721-2023

Als gevolg van een aantal interne en externe ontwikkelingen is een toenemend bewustzijn bij veiligheidsregio’s ontstaan over de aard en hoogte van aanspraken van medewerkers als gevolg van ongevallen tijdens het werk. Dit bewustzijn is de afgelopen jaren gegroeid door een toenemende onderlinge samenwerking van veiligheidsregio’s op dit vlak. In de loop der tijd bleek dat de dekking van de ongevallenverzekering niet in alle gevallen (meer) aansloot bij de verwachting die zowel de veiligheidsregio als de medewerker hadden. Vaak gaat het na een ongeval over de vraag of aan alle elementen van ongevalsdefinitie is voldaan, terwijl de medewerker en werkgever het erover eens zijn dat deze letsel heeft opgelopen tijdens het werk. Daarnaast is sprake van een ‘verharding’ van de verzekeringsmarkt: het aantal aanbieders neemt af, premies stijgen en voorwaarden worden versoberd. De verzekerbaarheid komt daarmee onder druk te staan. Dit alles heeft bijgedragen aan de gedachte bij veiligheidsregio’s dat verzekeren ‘slechts’ een van de mogelijke opties is om financiële risico’s als gevolg van schade bij ongevallen op te vangen. In feite is daarmee de stap gezet van ‘verzekeringsdenken’ naar ‘risicodenken’. Ook is de stap gezet van ‘verzekeringsdenken’ naar het ‘denken in aanspraken’: niet de verzekering, maar de aanspraak dient leidend te zijn voor de medewerker. 1.2.

De kwetsbaarheid van de verzekeringsfunctie binnen de veiligheidsregio’s wordt opgevangen door landelijke samenwerking. Bij menig veiligheidsregio wordt de verzekeringsfunctie ingevuld door ‘eenpitters’ met beperkte formatie en beperkte kennis en ervaring. Door onderling samen te werken en verbindingen te leggen met externe expertise in bestuurlijke context kan deze kwetsbaarheid worden verminderd. Om invulling te geven aan deze uitdagingen is door de veiligheidsregio’s het Project Risicomanagement & Verzekeringen gestart om via landelijke samenwerking antwoord te vinden op bovenstaande ontwikkeling. Kort gezegd is het de bedoeling om: ✓ landelijk te komen tot één set van aanspraken bij dienstongevallen en het collectief inkopen van één ongevallenverzekering (voor verzekerbare aanspraken); ✓ een waarborgfonds op te richten om een oplossing te bieden voor (in ieder geval) de niet verzekerbare aanspraken; ✓ een (landelijk) expertisebureau op te richten dat kan adviseren en bemiddelen; ✓ strategische samenwerkingsverbanden aan te gaan, waaronder met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Onderdeel van deze operatie vormt de oprichting van twee stichtingen: 1. de ‘stichting risicofonds veiligheidsregio’s’; voor het kunnen afsluiten van een collectieve ongevallenverzekering en 2.

de ‘stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s’ (hierna: waarborgfonds) voor het opvangen van nietverzekerbare risico’s na dienstongevallen. De individuele veiligheidsregio’s dienen te besluiten over het oprichten van en het deelnemen aan deze stichtingen. Voor de eerstgenoemde stichting heeft de VNOG de besluitvorming in 2022 doorlopen. U als gemeenteraad heeft tijdens de raadsvergadering van 22 februari 2022 geen wensen en bedenkingen in te dienen voor het oprichten van de stichting risicofonds veiligheidsregio’s. Op 1 juli 2022 is het expertisebureau risicobeheer daadwerkelijk opgericht. Nu is de (voorgenomen) oprichting van het waarborgfonds aan de orde. 1.3. Er is een beperkte keuze qua rechtspersonen. Het is niet mogelijk om deze activiteiten onder te brengen bij een veiligheidsregio of een andere bestaande rechtspersoon. Hier liggen de volgende overwegingen aan ten grondslag: ✓ Het is de verwachting van juridisch experts dat de AFM en de DNB niet akkoord gaat met het onderbrengen van deze activiteiten bij een rechtspersoon met andersoortige activiteiten; de AFM is de vergunningverlenende instantie voor het expertisebureau. ✓ Het samenvoegen van de activiteiten van het waarborgfonds met de werkzaamheden van een veiligheidsregio of het expertisebureau leidt tot aansprakelijkheidsrisico’s voor deze organisaties.

Met het oog op de eis dat geen sprake mag zijn van een winstoogmerk is de keuze voor rechtspersonen beperkt. Dat maakt namelijk dat gekozen moet worden tussen de rechtsvorm ‘stichting’ en de rechtsvorm ‘onderlinge waarborgmaatschappij’. Dit laatste is een bijzondere verenigingsvorm. Hierbij is de afweging gemaakt dat de stichting de voorkeur geniet boven de onderlinge waarborgmaatschappij met het oog op de lichte structuur. Om de activiteiten van het expertisebureau hierop te laten aansluiten is bij deze voor de

RAADSVOORSTEL 17721-2023

2

rechtsvorm eveneens voor de stichting gekozen. Hiermee wordt geen zwaardere structuur opgetuigd dan strikt noodzakelijk is. Kanttekeningen 1.1. De nieuwe wijze van verzekeren en het bieden van een waarborg voor niet-verzekerbare aanspraken kan in financiële zin leiden tot herverdeeleffecten. Voor iedere veiligheidsregio is het vertrekpunt ten aanzien van de financiering en verzekering van schades na dienstongevallen verschillend. Iedere veiligheidsregio heeft immers haar eigen ongevallenverzekering (met daarbij behorende premies) en dient risico’s van niet te verzekeren aanspraken met eigen middelen op te vangen, over het algemeen uit de algemene reserve. Deelname aan het waarborgfonds is in financiële zin gebaseerd op een bijdrage per inwoner, wat een ander uitgangspunt is. De aard van het doel van het beoogde waarborgfonds -het afdekken van kosten van niet-verzekerbare risico’s- maakt dat de mate van herverdeeleffecten niet op voorhand is aan te geven Uitvoering Kosten De VNOG kan naar verwachting de deelname aan het waarborgfonds uit de lopende begroting financieren. Het risico dat een beroep moet worden gedaan op de algemene reserve neemt af: alleen in het geval dat de VNOG een uitkering wil doen bovenop de aanspraken, die gelden op grond van de Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen, zal deze ten laste komen van de algemene reserve.

De verwachting is dat deelname aan het waarborgfonds leidt tot enig financieel voordeel. Dit voordeel wordt in eerste aanleg gebruikt om het waarborgfonds mee te vullen. Het per saldo te verwachten voordeel laat zich nu nog niet kwantificeren. Omgekeerd geldt echter dat het niet deelnemen aan de stichting vrijwel zeker tot een stijging van kosten leidt (premies van polissen) en bovendien tot grotere risico’s (onverzekerbare en alleen te dragen risico’s). Planning Het AB van de VNOG is voornemens om over de oprichting van en deelname aan de stichting waarborgfonds veiligheidsregio's te besluiten in zijn vergadering van 22 juni 2023. De burgemeester zal, indien nodig, uw besluit tijdens deze vergadering mondeling toelichten. De formele oprichting van het waarborgfonds volgt na de definitieve besluitvorming door de veiligheidsregio’s. Beoogd wordt om het waarborgfonds per 1 januari 2024 operationeel te hebben met het oog op de invoering van de Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen en de ingangsdatum van de gezamenlijke ongevallenverzekering. Communicatie Na besluitvorming stellen we de VNOG in kennis van het raadsbesluit. Evaluatie Niet van toepassing. Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief VNOG: Wensen en bedenkingen oprichting en deelname stichting waarborgfonds veiligheidsregio's gemeenteraad. 2.

Ontwerpbesluit oprichting en deelname stichting waarborgfonds veiligheidsregio's. Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Het college van de gemeente Oost Gelre, secretaris,

burgemeester,

J. Heerkens

A. Bronsvoort

RAADSVOORSTEL 17721-2023

3