rv verruiming toekomstbestendig wonen

Raadsvoorstel Agendapunt Fase in de beleidscyclus Onderwerp

: :

Portefeuillehouder Datum B&W-besluit

: :

8 Uitvoering (rood) Verruiming fonds Toekomstbestendig Wonen en aanvulling verordening Wethouder Teselink 1 april 2025

Doel Voortzetting en verruiming van de Verordening Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Oost Gelre.

Aanleiding In 2019 heeft de raad besloten om de ‘Verordening Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Oost Gelre’ vast te stellen en hiervoor € 2.000.000 beschikbaar te stellen. Met de regeling worden particuliere woningeigenaren financieel ondersteund bij het verduurzamen en levensloopbestendig maken van hun woning. De regeling draagt bij aan de doelen van de gemeente om uiterlijk in 2050 energieneutraal te zijn en inwoners te stimuleren om langer zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen . De raad heeft op 16 juli 2019 besloten dat het college de raad een signaal moet geven wanneer het budget van de Toekomstbestendig Wonen Lening dreigt op te raken. Met dit raadsvoorstel geven we dit signaal af. Ook vragen we de raad om met nieuw budget het fonds aan te vullen. De provincie Gelderland heeft daarnaast besloten om een maximum bedrag te hanteren bij cumulatie en het stapelen van leningaanvragen te beperken. Het besluit van de provincie heeft als gevolg dat er een extra lid opgenomen moet worden bij artikel 9 in de 'Verordening Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Oost Gelre'.

Voorstel aan de raad 1. Het fonds Toekomstbestendig Wonen gemeente Oost Gelre te verruimen met € 880.000 en dit te dekken uit de vrij besteedbare reserves. 2. Een bedrag van €120.000 uit het fonds Duurzaamheidsrekening gemeente Oost Gelre bij SVn over te hevelen naar het fonds Toekomstbestendig Wonen gemeente Oost Gelre. 3. Artikel 9 sub g op te nemen in de 'Verordening Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Oost Gelre', om het stapelen van TBW-leningen te beperken tot het plafondbedrag van € 50.000.

Kader - De Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030 - Coalitieprogramma - Uitvoeringsagenda Programma Energietransitie 2024-2030 - Beleidsplan Mens en Samenleving 2023-2026 - SDG’s 7 (Verzeker toegang tot betaalbare, betrouwbare, duurzame en moderne energie voor iedereen.) en 13 (De opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 2 graden.).

Argumenten 1.1. De regeling is zeer succesvol. Sinds de komst van de regeling in augustus 2019 zijn er tot op heden 330 leningen verstrekt. De cijfers laten zien dat de regeling voldoet in een behoefte en daarmee succesvol is. 1.2. Het fonds van de TBW-lening is bijna leeg. Door het succes van de regeling en de vele aanvragen voor een lening is het fonds uitgeput. Er kunnen nog maar enkele aanvragen voor een lening in behandeling worden genomen. Er vloeit afgeloste rente van eerdere leningen terug in het fonds, maar zonder de storting van nieuw budget zullen inwoners lange tijd geen gebruik kunnen maken van de regeling. Inwoners van Oost Gelre kunnen dan niet meer met een

RAADSVOORSTEL 4032-2025

aantrekkelijke lening ondersteund worden om hun woning te verduurzamen en/of levensloopbestendig te maken. Dit is in strijd met de gemeentelijke ambities en doelstellingen rondom deze thema’s. 1.3. De regeling draagt bij aan de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Wanneer woningeigenaren een TBW-lening aanvragen moeten ze minimaal één duurzaamheidsmaatregel treffen die op de vastgestelde maatregelenlijst staat. Aanvragers zijn daardoor verplicht om hun woning te verduurzamen. De regeling draagt op die manier bij aan verduurzaming van de gebouwde omgeving en de doelen voor een energieneutrale gemeente. 1.4. Met de regeling kunnen meer mensen meedoen in de energietransitie. Ook woningeigenaren met een smalle beurs kunnen met de TBW-lening en de combinatie van duurzaamheidsubsidies meedoen in de energietransitie. Zij kunnen tegen een laag rentepercentage geld lenen. De TBW-lening is een aantrekkelijke financieringsregeling waardoor inwoners uitgenodigd worden om stappen te zetten, mee te doen in de energietransitie en de toegang tot de energietransitie voor meer inwoners mogelijk wordt. 1.5. Met de regeling kunnen inwoners langer zelfstandig thuis blijven wonen. De TBW-lening wordt naast maatregelen voor verduurzaming veel gebruikt voor het levensloopbestendig maken van de woning.

Met de lening kunnen aanvragers de verbouw van hun woning financieren en bijvoorbeeld een slaap- en badkamer op de begane grond realiseren. Hierdoor draagt de lening bij aan de doelstellingen van de gemeente om inwoners te stimuleren maatregelen te nemen waardoor ze langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. 2.1. Het fonds duurzaamheidsrekening gemeente Oost Gelre wordt niet meer gebruikt. In het fonds Duurzaamheidsrekening gemeente Oost Gelre bij het SVn zit op dit moment een bedrag van € 124.000. Het fonds wordt sinds de inwerktreding van de TBW-lening in 2019 niet meer gebruikt voor het verstrekken van leningen. Het fonds kan niet worden opgeheven, omdat er nog afgeloste rente in terugvloeit. Er kan wel een bedrag uit het fonds worden overgeheveld naar het fonds van de TBW-lening of worden teruggestort naar de algemene reserves. 2.2. De doelstellingen van de duurzaamheidslening en TBW-lening komen overeen. De raad heeft in het verleden geld beschikbaar gesteld in het fonds van de duurzaamheidsrekening bij SVn. Met de inwerktreding van de TBW-lening is de duurzaamheidslening opgeheven. De doelstellingen en het beoogd resultaat van de leningen komen overeen. Het is daarom een logische keuze om een bedrag van € 120.000 over te hevelen naar het fonds van de TBW-lening. 3.1. Hiermee voldoen we aan het besluit van de provincie.

De provincie Gelderland heeft het besluit genomen om per 1 maart 2025 het stapelen van TBW-leningen te beperken tot het plafondbedrag van € 50.000. Om te voldoen aan het besluit van de provincie dient er een aanvullend lid opgenomen te worden aan artikel 9 van de ‘Verordening Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Oost Gelre’. 3.2. Meer inwoners kunnen gebruik maken van de lening. Door een grensbedrag te hanteren van maximaal € 50.000 kunnen meer inwoners gebruik maken van de TBW-lening. 3.3. Het risico op overmatige schuldenlast bij bewoners wordt beperkt. Met artikel 9 sub g wordt het risico op overmatige schuldenlast bij inwoners beperkt doordat inwoners een maximumbedrag van € 50.000 kunnen lenen. Dit bedrag is gebaseerd op een balans tussen maatregelen voor verduurzaming en toekomstbestendig wonen en het beperken van financiële risico’s voor zowel aanvragers als bewoners. Het bevordert daarnaast de verantwoorde omgang van publieke middelen.

Kanttekeningen 1.1. Met het uitlenen van geld bestaat de mogelijkheid dat we een deel van ons uitgeleende bedrag niet terugkrijgen. Het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten(SVn) is een betrouwbare partner en verstrekt al meer dan 15 jaar leningen. Betalingsachterstanden komen nauwelijks voor. Leningen worden tijdelijk 100% met eigen middelen verstrekt, maar in de normale situatie worden leningen verstrekt onder cofinanciering van de provincie. Daardoor deelt de provincie het risico van eventuele

RAADSVOORSTEL 4032-2025

2

betalingsachterstanden. Daarnaast is de SVn verplicht om voor elke aangevraagde lening een financiële toets uit te voeren voordat de lening wordt verstrekt. Hiermee wordt het risico op mogelijke betalingsachterstanden geborgd.

Participatie In maart 2024 bestond de Toekomstbestendig Wonen Lening vijf jaar. Naar aanleiding van dit jubileum heeft de provincie samen met SVn en alle Gelderse gemeenten de regeling geëvalueerd. De provincie heeft met ons gesproken over de rentetarieven, het toepassen van een staffel, de impact van VvE’s op de fondsmiddelen en de financiële borging van de regeling. De regeling is erg succesvol, maar dit heeft ook een keerzijde. De druk op de fondsmiddelen bij alle gemeenten en de provincie is groot. De provincie is daarom een onderzoekstraject gestart samen met ons als gemeente om te zoeken naar oplossingen en mogelijkheden om de regeling ook in de toekomst voort te kunnen zetten. Daarop vooruitlopend hebben we nu al een wijziging in de verordening met betrekking tot een maximum leenbedrag.

Uitvoering Juridische aspecten Door het opnemen van artikel 9 sub g in de verordening kan een aanvrager tot maximaal € 50.000 lenen. Dit is een maximumbedrag in combinatie met eerder verstrekte leningen. Financiële aspecten Op dit moment is het huidige saldo in het fonds € 150.000. De bestedingsruimte (huidig saldo – reserveringen) in het fonds is ongeveer € 25.000. Dit betekent dat er dus bijna geen ruimte meer is om nieuwe leningen te verstrekken. In maart wilden we naar de raad gaan om dit signaal af te geven en aanvullend budget te vragen om het fonds aan te vullen. Echter kregen wij begin maart het bericht van de provincie dat hun fondsmiddelen volledig zijn uitgeput. De provincie heeft vanwege deze ontwikkeling de cofinanciering van de Toekomstbestendig Wonen Lening tijdelijk stilgelegd. Om inwoners geen hinder te laten ervaren van deze ontwikkeling verstrekt de gemeente tijdelijk leningen 100% met eigen middelen. We verzoeken de raad om een bedrag van € 880.000 beschikbaar te stellen, te dekken uit de vrij besteedbare reserves en dit bij te storten in het fonds Toekomstbestendig Wonen gemeente Oost Gelre. Daarnaast verzoeken we de Raad om een bedrag van € 120.000 uit het fonds Duurzaamheidsrekening gemeente Oost Gelre over te hevelen naar het fonds Toekomstbestendig Wonen gemeente Oost Gelre. Daarmee zit er in totaal straks € 3.000.000 in het fonds.

Met de aanvulling van een miljoen verwachten we de komende tijd meer dan voldoende budget te hebben om zowel zelfstandig of samen met de provincie de Toekomstbestendig Wonen Lening uit te voeren. De regeling is een revolverend fonds. Dit houdt in dat de maandelijkse aflossingen van leningen incl. rentes terugvloeien in het fonds. Aan het SVn betalen we een beheersvergoeding voor de regeling. De beheerskosten zijn geïndexeerd en zijn op dit moment 0,59%. We verlenen jaarlijks een subsidie aan Energieloket Achterhoek voor het uitvoeren van de regeling. Deze subsidie wordt verleend op grond van het ‘Aanwijzingsbesluit DAEB voor uitvoering van een gemeentelijk energieloket door de Achterhoeks Energieloket B.V. 2024-2030’ en de “Algemene subsidieverordening Oost Gelre”. Personele aspecten Er zijn geen ambtelijke personele gevolgen verbonden aan het voorstel. Energieloket Achterhoek voert de regeling in mandaat uit voor de gemeente. De rol van het Energieloket Achterhoek is de toetsing van de aanvraag aan de verordening, het verzenden van toe- en afwijzingsbrieven en de afhandeling van declaratieverzoeken. Alle overige werkzaamheden worden uitgevoerd door het SVn.

RAADSVOORSTEL 4032-2025

3

Communicatie Na besluitvorming wordt er een artikel gepubliceerd in het gemeentenieuws en komt er een bericht op de sociale media kanalen van de gemeente om de Toekomstbestendig Wonen Lening algemeen onder de aandacht te brengen bij inwoners. Ook mondeling communiceren we over de TBW-lening. Dit gebeurt bijvoorbeeld tijdens de bezoeken van de vrijwillige ouderenadviseurs die bij inwoners langsgaan voor de subsidie Opplussen Woningen en tijdens de inloopspreekuren van Loket op Locatie waar inwoners wekelijks terecht kunnen met vragen over energiebesparing, verduurzaming en subsidies/leningen. Planning De aangepaste verordening wordt na besluitvorming door de raad gepubliceerd in het gemeenteblad (www.officielebekendmakingen.nl). Het bestuur wordt jaarlijks op de hoogte gehouden van het aantal lening aanvragen en het resterende budget in het fonds. Evaluatie Jaarlijks rapporteert het college de voortgang van het programma energietransitie aan de raad middels een monitor. Het aantal aangevraagde Toekomstbestendig Wonen Leningen is onderdeel van deze monitor.

Bijlage(n) Omschrijving 1 Bijlage 1. Artikel 9 sub g

Openbaar Ja

Toelichting

Wij bieden u hierbij een ontwerpbesluit ter vaststelling aan.

Het college van de gemeente Oost Gelre, secretaris, J.J.L. Heerkens

RAADSVOORSTEL 4032-2025

burgemeester, A.H. Bronsvoort

4