rv uitgangspuntennota 2026 ggd nog

Raadsvoorstel Agendapunt Fase in de beleidscyclus Onderwerp Portefeuillehouder Datum B&W-besluit

: : : :

7 Oriëntatie (groen) Uitgangspuntennota 2026 GGD Noord Oost Gelderland Wethouder Dusseldorp 4 februari 2025

Doel Vastgestelde financiële en beleidsmatige kaders van de GGD Noord- en Oost-Gelderland (GGD NOG) voor 2026 teneinde deze te verwerken in de Programmabegroting 2026. De raad kan een zienswijze indienen die (mogelijk) meegenomen kan worden bij het opstellen van de Programmabegroting 2026.

Aanleiding De GGD NOG is de gezondheidsdienst van 22 gemeenten die de gezondheid van alle inwoners bewaakt, beschermt en bevordert. Alle deelnemende gemeenten aan deze gemeenschappelijke regeling nemen de basisproducten van de GGD af die betrekking hebben op de Publieke gezondheid. Deze taken liggen vast en worden omschreven in de Wet publieke gezondheid (Wpg). Met uitzondering van de gemeente Apeldoorn nemen de overige 21 gemeenten ook de taken af die betrekking hebben op de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) 4 -18 jaar. De gemeenten bekostigen de basisproducten op basis van bijdragen per inwoner aan de GGD voor de publieke gezondheidszorg en voor de jeugdgezondheidszorg. Daarnaast biedt de GGD aan diverse partijen op contractbasis andere (maatwerk)producten aan. In de Uitgangspuntennota 2026 worden de algemene beleidsmatige en financiële kaders en ontwikkelingen voor het begrotingsjaar 2026 van de GGD NOG weergegeven. De volgende zaken staan centraal in de Uitgangspuntennota 2026: 1. Evaluatie van de Bestuursagenda voor de periode 2023 – 2027. 2. Uitdagingen voor de gemeenten en GGD NOG door veranderingen in maatschappij en publiek domein. 3. Toekomstperspectief GGD NOG. 4. Specifieke ontwikkelingen voor de begroting 2026: a. Wijzigingen Rijksvaccinatieprogramma b. Huisvesting Jeugdgezondheid c. Forensische Geneeskunde d. Taakuitbreiding lijkschouwer e. Vaccinatiecentrum 18+ f.

Korting op gelden seksuele gezondheid g. Indicatoren voor inzet GGD h. Gemeenschappelijke raadsadviescommissie De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) schrijft voor dat de GGD NOG de algemene financiële en beleidsmatige kaders voor de begroting van het volgende jaar aan de raden toestuurt (art. 34b Wgr).

Voorstel aan de raad 1. Een zienswijze in te dienen op de Uitgangspuntennota 2026 GGD en daarmee de GGD NOG te verzoeken: - focus aan te brengen op het doorontwikkelen van diensten en producten voor mentale gezondheid bij jeugd; - kritisch naar het takenpakket te kijken naar welke taken wettelijk en niet wettelijk zijn en dit takenpakket te evalueren; - bij de uitvoer van hun producten en diensten actief de samenwerking te zoeken met andere GGD regio’s; - het draagvlak ten aanzien van het niet doorlopen van een zienswijzeprocedure bij de Uitgangspuntennota te onderzoeken.

RAADSVOORSTEL 54901-2024

Kader De gemeente is volgens de Wpg verplicht om een gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD) in stand te houden. De portefeuillehouders volksgezondheid van de 22 deelnemende gemeenten vormen samen het Algemeen Bestuur (AB) van de GGD NOG.

Argumenten 1.1. De Uitgangspuntennota en de procedure daarbij geven aanleiding voor het indienen van een zienswijze. De raden hebben op grond van de Wgr de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op de Uitgangspuntennota. De zienswijzen worden betrokken bij het opstellen van de Programmabegroting 2026 die medio april 2025 in concept aan de raden wordt toegezonden. Het indienen van een zienswijze kan leiden tot een aanpassing wanneer deze bij de meerderheid van stemmen in het AB van de GGD NOG wordt aangenomen. Het niet indienen van een zienswijze betekent dat er wordt ingestemd met de Uitgangspuntennota 2026. Het college stelt voor om in haar zienswijze de volgende punten te benoemen: -

Focus aanbrengen op het door ontwikkelen van diensten en producten voor mentale gezondheid bij jeugd In de Bestuursagenda 2023-2027 is ‘mentale gezondheid’ één van de vier inhoudelijke speerpunten. Diverse onderzoeken laten zien dat de mentale gezondheid van met name de jeugd verder afneemt. De resultaten van de producten en diensten van de GGD NOG ten aanzien van mentale gezondheid zijn op zowel regionaal als lokaal niveau nog niet goed inzichtelijk. We verzoeken de GGD NOG te focussen op het doorontwikkelen van de dienstverlening op het gebied van mentale gezondheid bij de jeugd. - Prioriteren van kerntaken De GGD wordt verzocht om kritisch te kijken naar het takenpakket en naar wettelijke en niet wettelijke taken. Door het huidige takenpakket te evalueren, kunnen er keuzes gemaakt worden die aansluiten bij de kernmissie, doelen en wettelijke verplichtingen van de GGD. Dit helpt bij het schetsen van het toekomstperspectief van de GGD en kan leiden tot een efficiëntere en effectievere organisatie op de langere termijn. - Dialoog en samenwerken De GGD NOG zoekt steeds meer de samenwerking met andere GGD regio’s, onder andere via het Servicecentrum en voor forensische geneeskunde.

We verzoeken de GGD om ook voor andere producten en diensten nadrukkelijk de samenwerking te zoeken met andere GGD regio’s, te denken valt aan datagericht werken, Volkskompas Gezondheid, ketenaanpakken Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA en bijvoorbeeld ook bij het verkennen van de mogelijkheden van toepassing van Artificial Intelligence (AI) binnen de Publieke Gezondheid. De gemeenten en de GGD zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor de gezondheid van inwoners. Beide partners hebben in 2026 te maken met bezuinigingen. We verzoeken de GGD om in gezamenlijkheid met de gemeenten te zoeken naar oplossingen. - Toegevoegde waarde van een zienswijzeprocedure op de Uitgangspuntennota De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) verplicht niet om een zienswijzeprocedure te doorlopen voor de Uitgangspuntennota. De GGD NOG heeft het doorlopen van deze procedure wel opgenomen in de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling eind 2024. In deze snel veranderende tijden is de sturingsmogelijkheid voor raden via de Uitgangspuntennota beperkt. De GGD schrijft zelf in de Uitgangspuntennota ook: ‘In de periode tot 2026 doen zich waarschijnlijk nieuwe relevante ontwikkelingen voor, maar dat is niet te voorkomen’. Met het instellen van een raadsadviescommissie krijgen raden bovendien een extra sturingsinstrument in handen.

Het doorlopen van een niet-wettelijk verplichte zienswijzeprocedure op de Uitgangspuntennota vraagt personeelscapaciteit van zowel de GGD als 22 gemeenten. Het verzoek aan de GGD NOG is te verkennen of er draagvlak is om in de toekomst (evenals bij de Uitgangspuntennota 2024) geen zienswijzeprocedure meer te doorlopen bij een Uitgangspuntennota.

RAADSVOORSTEL 54901-2024

2

Kanttekeningen 1.1. De Uitgangspuntennota 2026 biedt mogelijk geen geheel compleet overzicht van alle voornemens voor 2026. De Uitgangspuntennota is geen jaarplan van de GGD NOG, waarin alle voornemens voor het betreffende jaar verwoord worden. Het is wenselijk dat alle belangrijke ontwikkelingen die gevolgen hebben voor het werk van de GGD NOG en de begroting zijn meegenomen. In de periode tot 2026 komen er wellicht meer relevante ontwikkelingen die nu nog niet bekend zijn; dat is niet te voorkomen als de nota vroegtijdig wordt opgesteld. De (komende) ontwikkelingen en trends zullen wij blijvend monitoren. 1.2. Het indienen van de zienswijze is niet binnen gestelde termijn. De GGD NOG heeft in de Uitgangspuntennota opgenomen dat de raden tot 1 maart 2025 een zienswijze kunnen indienen. Door een nazending memo ‘indicatoren’ (medio januari 2025) van de GGD is het niet haalbaar om voor de gestelde datum een zienswijze in te dienen. In overleg is besloten om de het advies van de raadscommissie alvast te delen met de GGD NOG. We sorteren daarmee voor op het besluit van de gemeenteraad. Het besluit van de gemeenteraad wordt na afloop van de vergadering aan de GGD toegezonden. De GGD is hierover geïnformeerd.

Participatie Niet van toepassing.

Uitvoering Juridische aspecten Niet van toepassing. Financiële aspecten Op basis van de overeengekomen indexeringssystematiek is de indexering van de inwonerbijdrage bepaald op 4,57%. De indexering leidt tot een inwonerbijdrage van € 11,137 per inwoner voor Publieke Gezondheid en € 12,304 per inwoner voor Jeugdgezondheid. Inwonerbijdrage GGD NOG 2025-2026 Jaar

Inwoners

Publieke gezondheid

Jeugdgezondheid

Totale GGD NOG Robuust Totaal inwonerbijdrage

2026

29.984

€ 333.944

€ 368.934

€ 702.878

€-

€ 702.878

2025

29.821

€ 319.085

€ 352.518

€ 671.603

€ 9.552

€ 681.155

Deze inwonerbijdragen worden opgenomen in de begroting 2026 van de GGD NOG. De bedragen die in de begroting opgenomen worden, zullen worden verwerkt bij het opstellen van de gemeentelijke programmabegroting 2026-2029. De incidentele bijdrage van de gemeenten daalt in 2026 met totaal € 242.000, door het vervallen van de extra, incidentele middelen die gemeenten over de jaren 2021 t/m 2025 beschikbaar hebben gesteld voor het programma GGD NOG Robuust. Voor Oost Gelre betekent dit een voordeel van € 9.552. Personele aspecten Niet van toepassing. Communicatie De Uitgangspuntennota 2026 wordt toegezonden aan de raden van de gemeenten en komt na vaststelling beschikbaar via de website van de GGD NOG.

RAADSVOORSTEL 54901-2024

3

Planning De ontvangen zienswijzen worden betrokken bij het opstellen van de concept-Programmabegroting 2026. Deze conceptbegroting wordt in april 2025 in de AB-vergadering besproken en daarna voor een zienswijze aan de gemeenteraden voorgelegd. Evaluatie In het AB van de GGD NOG wordt het gehele jaar door de inhoudelijke en financiële voortgang besproken en zo nodig bijgesteld.

Bijlage(n) Omschrijving 1 Brief aan de colleges Uitgangspuntennota 2026 2 Adviesnota Uitgangspuntennota 2026 3 Uitgangspuntennota 2026 vastgesteld 4 Memo indicatoren GGD NOG 5 Eerste Proeve jan25 6 Memo Doorontwikkeling externe PDC

Openbaar Ja Ja Ja Ja Ja Ja

Toelichting

Wij bieden u hierbij een ontwerpbesluit ter vaststelling aan.

Het college van de gemeente Oost Gelre, secretaris,

burgemeester,

J.J.L. Heerkens

A.H. Bronsvoort

RAADSVOORSTEL 54901-2024

4