rv uitgangspunten mfa

Raadsvoorstel Agendapunt Fase in de beleidscyclus Onderwerp Portefeuillehouder Datum B&W-besluit

: : : : :

16 Oriëntatie (groen) Uitgangspunten Multi Functionele Accommodaties Oost Gelre Wethouder Schutten 26 maart 2024

Doel Duidelijkheid over de invulling van MFA’s, welke ambities de gemeente Oost Gelre daarbij heeft en hoe het proces eruit ziet. Met het vaststellen van deze uitgangspunten willen we de Raad in staat stellen om meer kaders te stellen ten behoeve van toekomstige casuïstiek. Aanleiding Aanleiding om te komen tot deze uitgangspuntennotitie zijn de ontwikkelingen die we binnen de gemeente zien en de behoefte die vanuit de kleine kernen ontstaat om de leefbaarheid te bestendigen. We kiezen ervoor om de grote woonkernen, Groenlo en Lichtenvoorde, buiten beschouwing te laten in de uitgangspuntennotitie, omdat hier autonome ontwikkelingen zijn die beter passend zijn bij de schaalgrootte van genoemde woonkernen. We zien in de kleine kernen een terugloop aan vrijwilligers en middelen om de voorzieningen in de kernen overeind te houden. Daarom hebben de dorpsbelangenorganisaties van Harreveld en Zieuwent zich gemeld bij de gemeente om mee te denken in oplossingen voor deze specifieke kernen. We zijn doorlopend met deze partijen in gesprek om met elkaar verder te komen in ontwikkelingen binnen de kleine kernen. Vanuit de gemeente, vanuit inwoners en vanuit stakeholders binnen de kernen bestaat de behoefte om uitgangspunten en een perspectief te ontwikkelen over voorzieningen die de leefbaarheid in de woonkernen bestendigen.

Het is belangrijk om hier taal voor te ontwikkelen, zodat we met elkaar over hetzelfde praten als we het hebben over leefbaarheid en de ontwikkeling van een voorziening die bijdraagt aan de leefbaarheid in de kernen. De ontwikkeling in de kleine kernen vraagt enerzijds om een perspectief voor de komende jaren en anderzijds een perspectief dat handvatten biedt voor concreet vervolg in het hier en nu. De denkrichting hierin is Multi Functionele Accommodaties (MFA’s). Een MFA is een voorziening die de leefbaarheid in een kern bevordert. Het is een accommodatie waar meerdere functies geconcentreerd worden in een centrale plek in het dorp, waar functies gecombineerd worden en verschillende verenigingen en doelgroepen terecht kunnen. Voorstel aan de raad 1. De Uitgangspuntennotitie Multi Functionele Accommodaties Oost Gelre vast te stellen.

Kader Er zijn meerdere beleidsdocumenten die kaders scheppen voor de voorgestelde Uitgangspuntennotitie: - Leefbaarheidsvisie kleine kernen van Oost Gelre - Coalitieprogramma Oost Gelre 2022-2026 en uitvoeringsprogramma - Visie Bewegen Ontmoeten Spelen (Visie BOS) - Sportvisie Oost Gelre 2015-2025 ‘Iedereen Actief’ - Beleidsplan Gezondheid, Bewegen en Sport - Woonvisie 2023-2027 - Omgevingsvisie Oost Gelre - Kunst en cultuur in Oost Gelre - Beleidsplan Sociaal Domein Oost Gelre 2023-2026 - Integraal Huisvestingsplan - Adviesnotities Treem specifiek voor Harreveld en Zieuwent

RAADSVOORSTEL 2880-2024

Gezien het veelvoud aan documenten met een grote reikwijdte aan beleidsthema’s is het noodzakelijk om te vertalen wat dit specifiek betekent voor leefbaarheid en voorzieningen in de kleine kernen. De doorvertaling vindt u in de Uitgangspuntennotitie MFA’s.

Argumenten 1.1. Gezamenlijke uitgangspunten zorgen voor eenduidige beeldvorming over MFA’s Om constructief met elkaar in gesprek te zijn is het belangrijk om te weten waar we het over hebben als we het hebben over voorzieningen die bijdragen aan leefbaarheid. Door middel van het vaststellen van deze uitgangspunten krijgen we een scherper, gezamenlijk beeld bij een MFA, welke functies deze moet vervullen en hoe het proces om te komen tot een MFA eruit moet zien. 1.2. De uitgangspuntennotitie geeft richting voor de verdere ontwikkeling in Harreveld en Zieuwent Vanuit de kernen Harreveld en Zieuwent is de vraag aan de gemeente gesteld om samen te komen tot een voorziening die een bijdrage levert aan de leefbaarheid. De huidige manier waarop in het dorp verenigingen en activiteiten georganiseerd zijn, past niet meer bij de kosten die dit met zich meebrengt en wat het vraagt van inzet van vrijwilligers. Veel partijen, specifiek binnen Harreveld en Zieuwent, ervaren op dit moment al moeilijkheden om de voorzieningen adequaat overeind te houden. Het liefst zien zij op een zo kort mogelijke termijn actie om zich anders te organiseren. Het proces om te komen tot een MFA is echter omvangrijk en een langdurig traject. In het proces moet daarom constant aandacht zijn voor de balans tussen deze twee factoren. Enerzijds willen we zo snel als mogelijk.

Anderzijds vraagt de omvang van het project tijd en zorgvuldigheid. Het is essentieel om doorlopend met alle betrokken partijen in contact te blijven, afstemming te houden over de voortgang en aandacht te hebben voor de verschillende behoeften. Instemming met de uitgangspunten is noodzakelijk om snelheid in het proces te houden, omdat dit richting geeft aan het vervolgproces. De werkgroepen in de kernen Harreveld en Zieuwent zijn actief betrokken bij het opstellen van het college- en raadsvoorstel en uitgangspuntennotitie. De documenten zijn vooraf gedeeld en de werkgroep leden hebben feedback gegeven op de inhoud en zo de inhoud scherper gemaakt. Zij onderschrijven de urgentie en inhoud. 1.3. De uitgangspuntennotitie geeft strategische richting voor de andere kernen De kleine kernen staan met elkaar in verbinding. Zowel vanuit gemeentelijk perspectief als vanuit inwonerperspectief. Inwoners reizen tussen de kernen en verrichten hun activiteiten op verschillende plekken binnen de kernen. Voorzieningen met betrekking tot leefbaarheid die gerealiseerd worden, moeten dus ook zo gezien worden. Door middel van het vaststellen van deze uitgangspunten geven we richting aan een strategische kijk op mogelijk andere voorzieningen in de toekomst en hoe deze zich integraal binnen de gemeente tot elkaar verhouden. 1.4.

De uitgangspuntennotitie geeft de mogelijkheid om goed samen te werken Het proces om te komen tot een MFA die duurzaam een bijdrage levert aan de leefbaarheid binnen een kleine kern vraagt creativiteit en samenwerking van alle betrokkenen. Soms ook tussen partijen waar van oudsher niet altijd samenwerking of goede relaties tussen zijn geweest. Dit vraagt bereidheid van betrokken partijen om over de eigen schaduw heen te stappen en duurzaam samen te willen werken. Daarin staat de wens van een kleine kern centraal. Daarom is het noodzakelijk dat we maatwerk leveren per kern. Door het realiseren van een MFA zijn partijen in staat om onder één dak samen te werken en elkaar laagdrempelig te helpen. Zowel in de exploitatie, maar ook in alle activiteiten die er plaatsvinden. Partijen kunnen elkaar versterken doordat zij dicht bij elkaar georganiseerd zijn, zij kunnen functies combineren en samenwerken om de leefbaarheid te versterken. 1.5. De uitgangspunten geven duidelijkheid over de positie en rol van de gemeente Door de uitgangspunten vast te stellen bepalen we ook positie voor de rol van de gemeente. Daarin kiezen we voor een meer faciliterende en stimulerende rol, dan een sturende en bepalende rol. Door hier bewust voor te kiezen laten we ruimte voor de energie in de kleine kernen.

We willen in een gezamenlijk proces met inwoners en stakeholders werken aan een eindresultaat dat gedragen wordt door de kleine kernen en dat duurzaam een bijdrage levert aan de leefbaarheid in de kleine kernen. Kanttekeningen 1.1. Er is onduidelijkheid over de financiële gemeentelijke bijdrage De realisatie en uiteindelijk exploitatie van een MFA vergt een aanzienlijke en gezamenlijke investering. Dit vraagt om samenwerking en creativiteit van alle betrokkenen. Zie voor verdere toelichting ook het hoofdstuk met financiële aspecten.

RAADSVOORSTEL 2880-2024

2

Participatie We zijn doorlopend in gesprek met verschillende verenigingen in de kleine kernen. We werken binnen de gemeente breed en integraal samen als het gaat om deze ontwikkeling. Zo zijn onder andere de projectleider Wonen Kleine Kernen, adviseur Leefbaarheid en de projectleider Mens & Samenleving hierbij betrokken. Alle contacten en ontwikkelingen met de kleine kernen zijn daarin belangrijk, omdat ontwikkelingen met elkaar samenhangen en niet separaat bezien kunnen worden. Voor de ontwikkeling van de MFA’s zijn we met een afvaardiging in de kernen Zieuwent en Harreveld gericht in gesprek met verschillende partijen. Denk hierbij aan dorpsbelangenorganisaties, bestuurders van sportverenigingen, bestuurders van culturele verenigingen, maar ook aan commerciële partijen zoals huisartsen en fysiotherapeuten. Tot op heden is dit een proces waarbij veel samenwerking is tussen gemeente en allerlei andere partijen om te komen tot een resultaat dat bijdraagt aan de leefbaarheid in een specifieke kleine kern. Zoals eerder aangegeven hebben zij actief meegelezen en meegedacht in de totstandkoming van het voorstel en uitganspuntennotitie. Zij ondersteunen de inhoud van de documenten. Dit draagt bij aan de gezamenlijkheid in het proces. In het vervolgproces zullen zij actief betrokken worden in het proces richting raad.

Uitvoering Juridische aspecten Tot op heden zijn geen juridische aspecten aan de orde. Financiële aspecten In het voortraject is met het college besproken welke financiële mogelijkheden er zijn omtrent de dekking van MFA in de twee kleine kernen. Op dit moment in het proces is het van belang dat er uitgangspunten worden vastgesteld waardoor het proces per kern verder vormgegeven kan worden. Het te investeren bedrag is afhankelijk van verschillende specifieke variabelen per kern en afhankelijk van het moment in de tijd. Het benadrukt de urgentie om tot meer concrete en specifieke ramingen te komen in de loop van 2024. Investering doet de gemeente niet zelf, maar per kern wordt er verder uitwerking gegeven aan een investeringsbegroting en exploitatiebegroting. Dit bedrag investeert de gemeente niet zelf, maar per kern wordt verder uitwerking gegeven aan een investeringsbegroting en exploitatiebegroting. De kernen moeten zelf ook zorgdragen voor een deel van de financiering. In de kadernota 2025 wordt het als post opgenomen, zodat meerjarig de impact op de gemeentelijke begroting wel in beeld wordt gebracht. In de kadernota worden nog geen definitieve bedragen opgenomen, omdat de omvang van het te investeren bedrag nog in ontwikkeling is. Meerdere partijen, commercieel en publiek, zullen een bijdrage moeten leveren in de bekostiging en uiteindelijk ook de exploitatie.

Het zal een gezamenlijke zoektocht moeten worden om de voorziening financieel dekkend te krijgen en te houden. Daarin beginnen we echter niet op nul. Op andere plekken in het land zien we soortgelijke vraagstukken ontstaan, maar daarmee ook de oplossingen. Hiervan kunnen wij leren. Tegelijkertijd hebben wij binnen onze eigen gemeente de BMV in Mariënvelde. Dit is geen blauwdruk voor toekomstige MFA’s, maar geeft ons wel inzicht in het proces en wat nodig is om een dergelijke voorziening te realiseren en duurzaam te exploiteren. In de loop van 2024 zal per kern concreter worden hoe de investering en exploitatie er uit komt te zien. Het definitieve voorstel per MFA zal voorgelegd worden aan de Raad ter besluitvorming. Dan zal ook bekend zijn wat de financiële lasten voor de gemeente zijn. Personele aspecten Dit voorstel heeft geen personele gevolgen. Communicatie Vanuit de ontwikkelingen in de dorpen zijn wij doorlopend in contact met de inwoners van de desbetreffende kern. We communiceren over de stappen die we zetten in het proces en nemen inwoners hierin zo veel mogelijk mee. Dit is ook in lijn met het uitgangspunt dat een toekomstige voorziening dooren voor het dorp moet zijn. Aangezien de uitgangspunten breed betrekking hebben op onze gemeente, worden deze, na vaststelling door de raad, gepubliceerd op onze website. Ze zijn hiermee inzichtelijk voor onze inwoners.

Ook publiceren we hierover op onze gemeentepagina’s en social media. Toekomstige initiatieven kunnen we spiegelen aan de opgestelde uitgangspunten.

RAADSVOORSTEL 2880-2024

3

Planning De projecten in de kleine kernen blijven continu doorlopen. Na vaststelling van de uitgangspunten gaan we gerichter aan de slag met het financiële perspectief en de verdere inhoudelijke invulling per specifieke kern. Naar verwachting zal het financiële perspectief in de loop van 2024 meer concreet worden. Daarmee is de verwachting om in 2025 de eerste stappen naar realisatie te maken. We vragen de gemeenteraad om een krediet beschikbaar te stellen wanneer dit passend is bij de fase in het vervolgproces. De raad wordt tijdig geïnformeerd over het financiële perspectief en de daadwerkelijke realisatie van de voorzieningen. Evaluatie Gekoppeld aan de ontwikkelingen blijven we doorlopend in contact met het college en houden we afstemming op de toekomstige invulling.

Bijlage(n) Omschrijving 1 Uitgangspuntennotitie Multi Functionele Accommodaties Oost Gelre

Openbaar Ja

Toelichting

Wij bieden u hierbij een ontwerpbesluit ter vaststelling aan.

Het college van de gemeente Oost Gelre, secretaris,

burgemeester,

J.J.L. Heerkens

A.H. Bronsvoort

RAADSVOORSTEL 2880-2024

4