rv transitievisie warmte

Raadsvoorstel Agendapunt Titel Fase Portefeuillehouder B&W-besluit

: : : : :

20 Transitievisie Warmte Oriëntatie (groen) Wethouder Porskamp 9 november 2021

Inleiding Om de gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan, ondertekende Nederland in 2015 het Klimaatakkoord van Parijs. Nederland verplichtte zich hiermee de verdere uitstoot van broeikasgassen te beperken. In het Klimaatakkoord van Parijs is afgesproken dat de opwarming van de aarde 1,5, maximaal 2 graden mag zijn. Deze doelstelling is Europees aangescherpt met een CO₂-reductiedoelstelling van 55% in 2030 ten opzichte van 1990. In het Nederlandse Klimaatakkoord is afgesproken om in 2030 bijna de helft (49%) minder broeikasgassen uit te stoten dan in 1990. In Nederland zijn de doelen wettelijk verankerd in de Klimaatwet uit 2019. Hoe we als land gaan komen tot deze CO₂-reductie is uitgewerkt in het Klimaatakkoord. Gemeenten hebben daarbij de regierol gekregen in de opgave om de gebouwde omgeving grootschalig en planmatig te verduurzamen en aardgasvrij te maken. Het uiterlijk eind 2021 opstellen van een Transitievisie Warmte (TVW) per gemeente vormt hierin een belangrijke eerste stap. Mogelijke beleidskeuzes 1. 2. 3. 4.

De Transitievisie Warmte vaststellen. De Transitievisie Warmte niet vaststellen. Krediet ter beschikking stellen voor de uitvoering van de visie. Geen krediet ter beschikking stellen voor de uitvoering van de visie

Voorstel 1. De Transitievisie Warmte vast te stellen. 2. Krediet van € 1.080.000 voor de periode 2022 t/m 2025 ter beschikking te stellen voor de uitvoering van de visie. Beoogd effect Een richting bepalen voor de uitvoering van de warmtetransitie. Argumenten 1.1. Eén van de afspraken uit het Klimaatakkoord is dat we grootschalig en planmatig aan de slag gaan met de verduurzaming en het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Om de gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan, ondertekende Nederland in 2015 het Klimaatakkoord van Parijs. Deze doelen van het Klimaatakkoord zijn wettelijk verankerd in de Klimaatwet uit 2019. Hoe we als land gaan komen tot deze CO₂-reductie is uitgewerkt in het Nationaal Klimaatakkoord. Eén van de afspraken is dat we grootschalig en planmatig aan de slag gaan met de verduurzaming en het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Gemeenten hebben de regierol in deze opgave. Het opstellen van een TVW is hierin een belangrijke eerste stap. In de TVW beschrijven we de manieren waarop inwoners en ondernemers in de gemeente Oost Gelre overstappen op andere, duurzame bronnen van warmte.

RAADSVOORSTEL 57661-2021

1.2. De visie is tot stand gekomen met betrokkenheid van stakeholders. Om een aardgasvrij Oost Gelre te realiseren werken we samen, waarbij de gemeente de regie heeft. Wij kunnen en willen deze transitie niet alleen doen. Deze uitdagende opgave kunnen we alleen realiseren door samen te werken met betrokken partijen, zoals inwoners, bedrijven en instellingen en maatschappelijke organisaties. Om begrip te creëren en iedereen mee te nemen in deze transitie willen we de betrokkenen op de juiste momenten, op de juiste manier inzetten. We zien een toenemende mate van intensiviteit van participatie gedurende het proces. We maken daarbij een onderscheid tussen participatie van inwoners voor de warmtetransitie als geheel en voor het opstellen van de TVW. Gedurende het proces van het opstellen van deze TVW hebben we inwoners en stakeholders op de volgende manieren betrokken: een digitale enquête uitgestuurd om te polsen hoe inwoners naar de warmtetransitie kijken en waar zij kansen of belemmeringen zien, we hebben een klankbordgroep opgezet en hiermee twee bijeenkomsten gehad en we hebben stakeholders betrokken in zogenoemde routekaartsessies. Bij deze routekaartsessies waren naast de gemeente de woningcorporaties, energiecoöperaties, dorpsbelangenorganisaties, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, AGEM, het Waterschap en Liander betrokken.

De concept TVW heeft gedurende 6 weken ter inzage gelegen. Via onze site, de Elna / Groenlose Gids, onze nieuwsbrief aardgasvrij en social media hebben wij de inzage aangekondigd. We hebben de reacties verwerkt in een reactienota (zie bijlage 2). Hierbij hebben we aangegeven welke aanpassingen we hebben gedaan aan de concept versie van de TVW. 1.3. De visie geeft richting aan de uitvoering van de warmtetransitie in Oost Gelre. De TVW geeft focus en richting aan de aanpak naar duurzame manieren van verwarmen en koken in de gemeente Oost Gelre. Het afronden van deze visie is geen eindpunt. Na besluitvorming gaan we verder met de uitvoering van de visie en het zetten van stappen richting aardgasvrij. Die stappen zetten we samen met de inwoners, ondernemers en onze samenwerkpartners. Hoe we de komende jaren te werk gaan, hebben we in de uitvoeringsstrategie beschreven. De visie en specifiek de uitvoeringsstrategie geven richting aan de uitvoering. De activiteiten in deze uitvoeringsstrategie gaan we in de komende periode verder concretiseren en uitzetten in de tijd. 1.4. In de visie is rekening gehouden met praktijkervaringen van plattelandsgemeenten en onderzoeken in het veld. In het Klimaatakkoord is de ambitie voor het verduurzamen van de gebouwde omgeving hoog in gezet. Uit diverse onderzoeken is gebleken dat de praktijk weerbarstig is.

In plattelandsgemeenten waar veelal individuele warmteoplossingen moeten worden gevonden is de transitie niet gelijk te stellen aan stedelijke gebieden. De bebouwingsaard en de kosten van de overgang naar een alternatieve warmtebron maken dat hiermee met het tijdspad rekening moet worden gehouden. In de visie is deze praktijk in ogenschouw genomen. 2.1. Voor de uitvoering van de visie zijn in de komende jaren extra fte’s en budget nodig. Het Klimaatakkoord noemt gemeenten de regisseurs van de warmtetransitie voor de gebouwde omgeving. Dit is voor gemeenten een nieuwe rol met bijbehorende activiteiten. In de uitvoeringsstrategie van de TVW hebben we opgenomen dat we onderzoeken welke capaciteit en competenties benodigd zijn voor de daadwerkelijke uitvoering van de transitie. Op basis van de uitvoeringsstrategie, een uitgevoerde analyse en het onderzoeksrapport 'Uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord voor decentrale overheden in 20222030' is een eerste inschatting gemaakt van de benodigde capaciteit en competenties voor de periode 2022 t/m 2025. Zie bijlage 3. In deze bijlage zijn 3 scenario’s uitgewerkt. Het tweede scenario sluit aan bij de visie en gaat uit van 1,8 fte en €286.840,00 advieskosten aanvullend op de bestaande taken.

Kanttekeningen Geen.

RAADSVOORSTEL 57661-2021

2

Uitvoering Kosten Voor het uitvoeren van de TVW zijn aanvullende middelen nodig. In het rapport ‘Uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord voor decentrale overheden in 2022-2030’ worden in totaal 28 nieuwe of (sterk) geïntensiveerde taken voor gemeenten onderscheiden. In 2024 hebben gemeenten volgens het rapport gemiddeld 14 tot 17 extra fte nodig. Dat is een gewogen gemiddelde van de aantallen fte voor G4, G40, middelgrote en kleine gemeenten. Daarnaast zijn er substantiële materiele kosten, vooral voor technisch onderzoek. In het onderzoek komt naar voren dat het aantal benodigde fte voor de uitvoering van de TVW ongeveer 4,65 - 5,95 fte per gemeente per jaar is. De wijkgerichte aanpak om de gebouwde omgeving te verduurzamen (het opstellen en uitvoeren van wijkuitvoeringsplannen) brengt de hoogste kosten met zich mee. Dat komt omdat gemeenten uiteindelijk aan veel verschillende wijken tegelijkertijd werken. Op basis van het landelijke rapport over de uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord en de TVW hebben we voor Oost Gelre een drietal scenario’s in beeld gebracht voor de uitvoering van onze TVW (zie bijlage 3). Het tweede scenario is gericht op het in gang zetten van de activiteiten uit de uitvoeringsstrategie voor 2025. Hiervoor is in totaal in de periode 2022 t/m 2025 €1.080.000,- aan krediet nodig.

We willen de raad voorstellen om deze kosten te dekken uit de Algemene Reserve. Planning Na besluitvorming op de visie starten we de uitvoering. De uitvoeringsstrategie (zie hoofdstuk 9 in bijlage 1) is de basis voor de uitvoering. Communicatie We communiceren via onze reguliere communicatiekanalen over de TVW. Hiervoor gaan we een animatie maken om de visie op een korte, bondige en begrijpelijke manier toe te lichten aan onze inwoners. Daarnaast informeren we de betrokken stakeholders, onze klankbordgroep en stuurgroep. Inwoners die zich hebben aangemeld voor onze nieuwsbrief aardgasvrij informeren we via deze nieuwsbrief. Voor de verdere communicatie en participatie in de fase van uitvoering, is het communicatie- en participatieplan onze leidraad. Dit is een dynamisch plan, dat kan worden aangevuld als het proces meer of andere communicatie- en participatie-inspanningen vraagt. Evaluatie Het Klimaatakkoord stelt dat wij elke 5 jaar, of zoveel eerder als nodig, de visie herzien. Op deze manier kunnen we zo goed mogelijk inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Goede ideeën van inwoners, bedrijven, stakeholders en de gemeente Oost Gelre scherpen de TVW de komende jaren verder aan.

Bijlagen 1. Transitievisie Warmte, Samen aan de slag voor een aardgasvrij Oost Gelre 2. Reactienota inzage concept TVW 3. Toelichting overzicht benodigde capaciteit uitvoering Transitievisie Warmte

Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan.

Het college van de gemeente Oost Gelre, secretaris,

burgemeester,

J. Heerkens

A. Bronsvoort

RAADSVOORSTEL 57661-2021

3