rv ruimtelijk perspectief achterhoek

Raadsvoorstel Agendapunt Fase in de beleidscyclus Onderwerp Portefeuillehouder Datum B&W-besluit

: : : : :

8 Ontwikkeling (blauw) Ruimtelijk Perspectief Achterhoek Wethouder Hoenderboom 4 november 2025

Doel Een gelijkluidend besluit door alle acht gemeenteraden dat richting geeft aan beleid voor de verdere toekomst. Aanleiding Het RPA is een gezamenlijk toekomstbeeld voor de regio tot 2100, opgesteld in opdracht van de Achterhoek Board. Het document bevat een toekomstverhaal, uitgangspunten en een handleiding, en is bedoeld als basis voor regionale samenwerking bij ruimtelijke opgaven. Het RPA biedt input voor provinciale en landelijke plannen en vormt een bouwsteen voor de Achterhoek Visie 2050. Het toekomstverhaal is richtinggevend en geen vastlegging van beleid. Gemeenten kunnen aandachtspunten meegeven voor de verdere uitwerking. In 2026 wordt een ruimtelijk programma opgesteld om uitvoering te geven aan het RPA. In 2024 is in het proces een tussenproduct vastgesteld, namelijk de ‘Contourenschets RPA’. Vervolgens heeft het bureau BVR de opdracht gekregen om het voorliggende RPA op te stellen. In dat proces is gewerkt met vier gelijkwaardige toekomstscenario’s om het gesprek over de toekomst van de regio te voeren. Daaruit zijn rode draden gehaald met een advies over de gewenste ontwikkeling en richtinggevende uitgangspunten. In de afgelopen periode is de rad meegenomen met het opstellen van het RPA. In januari/februari 2025 was dit door middel van een informatieavond en in maart door een informatiebrief over het proces van het RPA.

In mei heeft de raad tijdens een gezamenlijke Achterhoekse Raadsavond mee kunnen denken met de scenario's. In de informatiebrief in maart is aangegeven dat de raad ook een rol heeft in de besluitvorming. Daarom ligt dit raadsvoorstel bij u voor. Voorstel aan de raad 1. De intentie uit te spreken om regionale ruimtelijke opgaven gezamenlijk op te pakken op basis van het Ruimtelijk Perspectief Achterhoek. Kader De genoemde documenten vormen input voor de Nota Ruimte, de provinciale omgevingsvisie en Achterhoek Visie 2050. Argumenten 1.1. Het RPA is ons gezamenlijke ruimtelijk perspectief naar de toekomst. We vinden het belangrijk om vanuit onze eigen kracht richting te geven aan de toekomst van de regio Achterhoek. Dat hebben we nodig om samen, 3O-breed, op te trekken in regionale (ruimtelijke) opgaven die op ons afkomen. Het RPA geeft ons handvaten om vanuit gezamenlijkheid antwoorden te geven op actuele ruimtelijke opgaven. 1.2. Het RPA is basis voor input op ruimtelijke plannen bij provincie en Rijk. Op landelijk en provinciaal niveau wordt ook gewerkt aan richting en antwoord op ruimtelijke opgaven. Dat gebeurt bij het Rijk in de Nota Ruimte (nationale omgevingsvisie) en bij de provincie in de provinciale omgevingsvisie. Daarover worden afspraken gemaakt tussen Rijk en provincie in het Ruimtelijk Arrangement.

Rijk en provincie spreken regio’s aan om bij te dragen aan oplossingen voor de grote

RAADSVOORSTEL 48193-2025

ruimtelijke opgaven. Met het RPA hebben we daar een antwoord op en kunnen we regionale inbreng leveren voor de processen bij Rijk en provincie. 1.3. Het RPA vormt een ruimtelijke bouwsteen voor Achterhoek Visie 2050. De huidige Achterhoek Visie 2030 wordt geactualiseerd naar een Achterhoek Visie 2050. Het RPA vormt de ruimtelijke bouwsteen voor deze actualisatie, wat ervoor zorgt dat de inhoud integraal wordt vertaald met andere opgaven. 1.4. Door een gezamenlijke inspanning te leveren kunnen we een vervolg geven aan het RPA. Het is voor individuele gemeenteraden niet mogelijk om het RPA vast te stellen. Dit zou namelijk betekenen dat lokale omgevingsvisies komen te vervallen. Om gezamenlijk als Achterhoek sturing te geven aan regionale ruimtelijke opgaven, hechten we wel waarde aan het uitspreken van de intentie van gemeenteraden om gezamenlijk de ruimtelijke opgaven regionaal op te pakken. Het is daarbij belangrijk te beseffen dat dit in de praktijk vraagt om geven en nemen om zo de lusten en lasten te verdelen en niet af te wentelen naar toekomstige generaties. 1.5. Het RPA dient als input en inspiratie voor lokale, regionale en landelijke ruimtelijke opgaven. Als regio kunnen we op basis van het RPA onze gezamenlijke input leveren aan de ruimtelijke processen die spelen bij rijk en provincie.

Het RPA biedt daarnaast inspiratie en richting hoe in de regio om te gaan met vraagstukken in het gebied en kan daarmee een bouwsteen zijn voor gemeentelijke omgevingsvisies. Kanttekeningen 1.1. Wordt hiermee de toekomst van de regio Achterhoek vastgelegd? Het toekomstverhaal schetst een vergezicht met een beeld voor 2100. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling hiermee de toekomst vast te stellen. Het geeft ons richting over waar we gezamenlijk naartoe willen werken door noodzakelijke veranderingen te benoemen. Gedurende het verdere proces en de uitwerking blijven we uiteraard de toekomstdroom evalueren en anticiperen op ontwikkelingen die zich voordoen. 1.2. Uitvoering van het RPA borgen voor de toekomst. Het voorliggende RPA is een stip op de horizon richting 2100 om naar toe te werken. Met het (laten) vaststellen daarvan door de Achterhoek Raad hebben we geen zekerheid dat we binnen de regionale samenwerking daar ook uitvoering aan geven. Door een ruimtelijk programma op te stellen voor de komende jaren kunnen we borgen dat we hiermee aan de slag gaan. Hierin kunnen concrete acties worden beschreven voor de komende jaren, om zo richting de stip van 2100 te werken. Deze opdracht wordt gevraagd aan de Achterhoek Raad. 1.3.

Hoe zorgen we voor capaciteit voor de vervolgopdracht? Om het ruimtelijk programma 3O-breed op te zetten en uit te voeren is capaciteit nodig zowel bij de 8HRK Ambassadeurs, regiogemeenten als waterschap. Het is van belang dat gemeenten, regio en waterschap financiële ruimte hiervoor kunnen inzetten (mensen en/of middelen). Daarbij gaat het zowel om tijdelijke middelen als subsidies (onder meer een mogelijke subsidie van de provincie Gelderland), als ook structurele middelen voor duurzame uitvoering van taken als coördinatie en lobby. Participatie In de afgelopen periode bent u als gemeenteraad meegenomen met het opstellen van het RPA. In januari/februari 2025 was dit door middel van een informatieavond en in maart door een informatiebrief over het proces van het RPA. In mei heeft u tijdens een gezamenlijke Achterhoekse Raadsavond mee kunnen denken met de scenario's. In de informatiebrief in maart is aangegeven dat u ook een rol heeft in besluitvorming, daarom ligt dit raadsvoorstel bij u voor. Uitvoering Juridische aspecten Niet van toepassing.

RAADSVOORSTEL 48193-2025

2

Financiële aspecten Dit besluit leidt niet tot een vraag om financiële middelen. Dat is wel het geval voor het opstellen van het eerdergenoemde ruimtelijke programma dat voortvloeit uit het RPA. Bij die opdracht wordt ingegaan op de bijbehorende financiën. Personele aspecten Niet van toepassing. Communicatie De communicatie verloopt via de regio. Planning en vervolg Het toekomstverhaal geeft een richting waar we met elkaar als regio naar toe willen werken. Zowel de nieuwe gemeenteraden als de nieuwe Achterhoek Raad worden meegenomen in het toekomstverhaal en het ruimtelijk programma dat in 2026 wordt opgezet. Via dit raadsvoorstel wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om inhoudelijke en procesmatige aandachtspunten voor de uitwerking van het ruimtelijke programma mee te geven aan de Achterhoek Board en de Achterhoek Raad. Omdat de raadsvergadering van november is vervallen, vindt de besluitvorming in onze raad echter plaats ná de vaststelling van het RPA door de Achterhoek Raad op 15 december. Wij adviseren de raad daarom om aandachtspunten zoveel mogelijk al mee te geven tijdens de behandeling van het voorstel door de raadscommissie op 2 december.

Mochten er tijdens de raadsvergadering van 16 december nog aanvullende aandachtspunten naar voren komen, dan kunnen deze niet meer worden betrokken bij de besluitvorming door de Achterhoek Raad, maar wel bij het vervolg van het proces. Evaluatie Er is vooralsnog geen evaluatie voorzien. Bijlage(n) Omschrijving 1 Toekomstverhaal regio Achterhoek 2 BVR handleiding toekomstverhaal Achterhoek

Openbaar Ja Ja

Toelichting

Wij bieden u hierbij een ontwerpbesluit ter vaststelling aan. Het college van de gemeente Oost Gelre, secretaris,

burgemeester,

J.J.L. Heerkens

A.H. Bronsvoort

RAADSVOORSTEL 48193-2025

3