rv participatie omgevingswet

Raadsvoorstel Agendapunt Titel Fase Portefeuillehouder B&W-besluit

: : : : :

14 Participatiebeleid Omgevingswet Oriëntatie (groen) Wethouder Frank 12 oktober 2021

Inleiding Op 1 juli 2022 zal de Omgevingswet in werking treden. In deze wet is het belang van participatie nadrukkelijk meegegeven en het begrip participatie is daarin gedefinieerd als: “Het in een vroegtijdig stadium betrekken van belanghebbenden [...] bij het proces van de besluitvorming over een project of activiteit”. Hoewel we ook in Oost Gelre al vele jaren ervaring hebben opgedaan in allerlei vormen van participatie bij allerlei initiatieven en beleidsvorming, vormt de komst van deze wet aanleiding om hiervoor een beleidskader vast te stellen. Uitgangspunten zijn daarbij dat het proces van participatie toegankelijk, vooraf duidelijk en met alle belanghebbenden vormgegeven is. Vooral zo vroeg mogelijk inzetten op participatie is essentieel omdat zo de verschillende belangen en invalshoeken zo goed mogelijk in het initiatief kunnen worden verenigd. Een goed doorlopen participatietraject hoeft nog niet te betekenen dat er voor honderd procent draagvlak is ontstaan. Wanneer besluiten noodzakelijk zijn dan kunnen bestuurders op deze wijze goed geïnformeerd en op basis van een duidelijke afweging die besluiten ook nemen. Het belang van een goede participatie geldt voor alle initiatiefnemers en voor alle initiateven (met en zonder vergunning) in de fysieke leefomgeving. Dit geldt ook voor de gemeente wanneer zij initiatiefnemer is, ook bij (nadere) beleidsvorming.

Van initiatiefnemers wordt gevraagd om informatie te geven over hoe belanghebbenden bij de voorbereiding van het initiatief zijn betrokken maar vooral ook wat de resultaten daarvan zijn. De vorm die initiatiefnemers hiervoor kiezen is vrij.

Mogelijke beleidskeuzes 1. Het beleidskader vaststellen. 2. Het beleidskader niet vaststellen. 3. Een gewijzigd beleidskader vaststellen.

Voorstel 1. Het beleidskader participatie Omgevingswet vast te stellen.

Beoogd effect Duidelijkheid verschaffen en handvatten meegeven over hoe we onder de Omgevingswet omgaan met participatie. Dit is gericht op initiatiefnemers en belanghebbenden maar geldt evenzeer voor de gemeente zelf.

Argumenten 1.1. Voor initiatiefnemers en belanghebbenden is het belangrijk om in een vroeg stadium de verwachtingen te kennen die er zijn met betrekking tot het participatieproces. Het is van belang dat initiatiefnemers de belanghebbenden tijdig betrekken bij hun plannen binnen de fysieke leefomgeving. Dit sluit aan bij de het belang van participatie dat in de Omgevingswet is meegegeven en ook bij de eigen ervaringen in Oost Gelre in de afgelopen jaren.

RAADSVOORSTEL 59816-2021

1.2. Door een beleidskader zijn de verwachtingen omtrent participatie zowel voor initiatiefnemers als belanghebbenden vooraf helder. Het beleidskader en daaruit voortkomende Handreiking betekenen houvast waarmee participatietrajecten beter doorlopen worden en teleurstellingen over het procesverloop en de begrenzingen van de participatie zoveel mogelijk kunnen worden voorkomen. 1.3. Het beleidskader is van belang voor goede participatietrajecten en daarmee voor weloverwogen besluitvorming. Wanneer omtrent initiatieven bestuurlijke besluitvorming noodzakelijk is dan kunnen bestuurders op deze wijze (na goede participatietrajecten) goed geïnformeerd en op basis van een duidelijke afweging die besluiten ook nemen. 1.4. Het belang van een goede participatie geldt voor alle initiatiefnemers en voor alle initiateven (met en zonder vergunning) in de fysieke leefomgeving, ook wanneer de gemeente zelf initiatiefnemer is. De initiatiefnemer moet zelf de toegevoegde waarde inzien van participatie en deze realiseren. Het gaat om zinvolle participatie, niet om het afvinken van een indieningsvereiste. De gemeente kan een juridische verplichting tot participatie instellen voor initiatieven met aanzienlijke gevolgen voor de fysieke leefomgeving en waartegen naar verwachting verschillende belanghebbenden bedenkingen zullen hebben.

Het voorstel is niet over te gaan tot het verplichtend opleggen van participatie. Het sluit niet aan op onze visie op de initiatiefnemer. Daarbij komt dat ook de ervaring tot op heden is dat initiatiefnemers participatie goed oppakken. Na indiening van de aanvraag vormt de uitgebreide voorbereidingsprocedure bij initiatieven met grotere impact en het adviesrecht van de gemeenteraad voldoende vangnet om bij te sturen wanneer sprake zou zijn van een onvoldoende participatietraject. 1.5. In aansluiting op het beleidskader is van belang om een praktische uitwerking te hebben waarin initiatiefnemers en belanghebbenden stapsgewijs duidelijk wordt hoe participatie kan worden ingevuld. Hoewel de vorm die initiatiefnemers hiervoor kiezen vrij is zal een handreiking met daarin stapsgewijs aangegeven hoe de participatie kan worden ingericht, houvast bieden aan zowel initiatiefnemers als belanghebbenden. Afhankelijk van de grootte van de impact van het initiatief worden in de handreiking andere stappen geadviseerd. 1.6. Het is van belang dat een participatietraject goed wordt afgestemd op de overige gemeentelijke werkprocessen. Het document Processtappen participatie is bedoeld voor intern gebruik binnen de gemeente maar gericht op goede dienstverlening aan initiatiefnemers en belanghebbenden.

Mede door hierin onderscheid te maken in de fase van verkenning van een initiatief en de eventueel opvolgende fase van behandelen van een vergunningaanvraag is er voor alle betrokkenen goed zicht op de te doorlopen processen, in relatie tot een participatietraject.

Kanttekeningen Geen.

Uitvoering Kosten Niet van toepassing. Planning Wanneer het beleidskader is vastgesteld, wordt deze aanpak vanaf voorjaar 2022 gemeente breed uitgevoerd. Daartoe zullen we een plan van aanpak opstellen om de aanpak omtrent invoering participatiebeleid vorm te geven. Dit wordt gebaseerd op het beleidskader, de handreiking en opzet van de interne processen. Communicatie Onderdeel van het plan van aanpak zoals onder planning vermeld is een communicatieopzet om duidelijk te maken hoe participatie in Oost Gelre vorm krijgt.

RAADSVOORSTEL 59816-2021

2

Evaluatie Na twee jaar wordt de aanpak geëvalueerd. Het is de bedoeling om op basis van de eerste reacties minimale aanpassingen al sneller door te voeren. Daarmee beogen we een aanpak die op korte termijn vanuit de basisgedachte aansluit op de initiatieven in Oost Gelre.

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Beleidskader participatie Toelichting bij beleidskader Handreiking voor participatie (ter informatie aan de raad) Processtappen participatie (ter informatie aan de raad)

Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan.

Het college van de gemeente Oost Gelre, secretaris,

burgemeester,

J. Heerkens

A. Bronsvoort

RAADSVOORSTEL 59816-2021

3